GüLÜstan prospekti Şəhid komandir Əli Çitsazianın həyat yoldaşı Zəhra Pənahinin xatirələri


On üçüncü fəsil: Bir gün mərdlə yaşamaq yüz il namərdlə yaşamaqdan üstündür!



Yüklə 2,21 Mb.
səhifə12/14
tarix30.12.2017
ölçüsü2,21 Mb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14

On üçüncü fəsil: Bir gün mərdlə yaşamaq yüz il namərdlə yaşamaqdan üstündür!


Noyabrın 25-i idi. Hələ Hacı Sadiqin evində idik. Əli ağa demişdi: "Mən olmayanda anamın yanında qal. Sən yanında olanda sanki mən yanındayam". Bir həftəyə qayıdacağını dediyi üçün bir yerə getməməyi üstün tutdum.

Gecə idi. Həyəcanlı idim. Məni yuxu tutmurdu. Qonaq otağında bir kitabxana vardı. Ustad Mütəhhərinin kitablarının birini götürüb heç nə başa düşmədən bir neçə səhifə oxudum. Nə edirdimsə, diqqətimi cəmləyə bilmirdim. Bir səhifəni yarım saata oxuyurdum. Gözüm yazılara baxırdı, fikrim isə hər yerdə idi. Xatirə dəftərimi götürdüm və kitabdan bəzi yerləri köçürməklə başımı qarışdırdım. Son gecəni və onun mənalı baxışlarını xatırladım. Ürəyim əsdi. Nə üçün o gecə üzünün bütün cizgilərini əzbərləməyə çalışırdım?! Bəlkə mənə nəsə ilham olunmuşdu. Öz-özümə dedim ki, yox, pis şey fikirləşməməliyəm. Özü dedi ki, bu dəfə tez qayıdacaq. Əgər qayıdacaqsa, bəs məni niyə yuxu tutmur?! Niyə bu qədər həyəcanlıyam?! Öz-özümə təskinlik verməyə başladım: “Firiştə, pis şeylər fikirləşmə, uşağa yaxşı deyil. Bu həyəcan da təbiidir və hamiləlikdəndir. Yuxusuzluq da hamiləliyə aiddir. Bütün hamilə qadınlar belə olurlar!”

Səhər yeməyi vaxtı ağa Nasir yorğun və yuxulu olduğumu görüb səbəbini soruşdu. Cavab verdim: "Gecə həyəcanlı idim, yata bilmədim".

Ağa Nasir adəti üzrə mənə ata kimi ürək-dirək verdi. Özüm də çalışdım ki, halımı dəyişdirim, amma telefon zənginin səsi qoymurdu. Səhər erkəndən dayanmadan çalırdı. Hacı Sadiq işə getməmişdi. Özümə təskinlik verirdim ki, onunla işləri var. Məgər ürəyi aldatmaq olar?! Bütün vücudum təşviş içində idi. Öz-özümə dedim: "Bir şey deyil. Hacı Sadiqin işi həssasdır. Vəzifə belədir. Bir gün işə getməyəndə aləm bir-birinə dəyir və məcbur qalıb telefonla məsləhət alırlar". Lakin ürəyimdə başqa biri deyirdi: "Doğrudan, Hacı Sadiq niyə idarəyə getməyib?" Öz-özümlə dalaşırdım: "Axı sənə nə?! Məgər sən müfəttişsən?! Ürəyi istəməyib, getməyib. Bir gün evdə qalıb istirahət etmək istəyib". Kaş telefonun lənətə gəlmiş səsi kəsiləydi! Bir gözüm qapıdaydı, bir gözüm də hamıdan uzaqda şübhəli şəkildə telefonla danışan Hacı Sadiqin ağzında. Niyə heç kim qapını üzümüzə açmırdı? Niyə Əli ağa gəlmirdi? Özü demişdi ki, bir həftəyə qayıdacaq. Necə ağır çərşənbə idi!

Cümə axşamı səhər tezdən gözüm qapıda idi. Əli ağa söz vermişdi ki, tez qayıdacaq. Yeddi gün ötmüşdü. Heç vaxt belə əminliklə tez qayıdacağını deməzdi. Çox həyəcanlı idim. Niyə dedi ki, anasına deməyim?!

Hacı Sadiq səhər tezdən evdən çıxdı. Ağa Nasir bir yerdə qərar tutmurdu, qanı qara idi. Telefon kəsilmişdi, zəng çalmırdı. Ürəyimə pis xəbərləri gətirən adam deyirdi ki, pis bir hadisə baş verib. Mən isə fikir vermir və özümü gicliyə vururdum. Hərçənd, digərlərinin şübhəli rəftarlarını yaxşı anlayırdım. Ürəyim sıxılırdı, qəhərdən boğulurdum. Kiminsə mənə "gözünün üstə qaşın var" deməsinə bənd idim ki, ağlamağa başlayım. Lakin hamı öz qınına çəkilmişdi, heç kimin başqası ilə işi yox idi. Necə ağır və darıxdırıcı cümə axşamı idi!

Cümə günü səhər atam arxamca gəldi. Onu görən kimi ürəyim üzüldü. O vaxtacan ailəmdən kimsə Hacı Sadiqin evinə gəlməmişdi. Fikirləşdim ki, nəsə pis xəbər var. Atam özünü təbii aparmağa çalışırdı, amma həmişəki mehriban gözlərinin arxasında həyəcan və iztirab dalğalanırdı. Qapının önündə dayanıb dedi: "Firiştə, qonağımız var. Əmin gəlib. Anan dedi ki, nahara gəlsin, bir yerdə oturaq".

Qapının önündə ağ reno dayanmış, sükanın arxasında yad bir kişi oturmuşdu. Çox nigaran halda geyindim və qayıdıb maşının arxa oturacağında oturdum.

Dedim: "Ata, bu gün Əli ağa gələcək. Mən gərək tez qayıdım".

Atam mənə baxmadı da. Yad kişi qaza basıb bizi soyuq və səssiz küçələrdən evimizə aparırdı. Quru və çılpaq ağaclar nazik qar örtüyünün altında donmuşdular.

Evə çatdıq. Qonaqdan və əmimdən əsər-əlamət yox idi. Anam kiçik həyətimizdə gəzişirdi. Məni görən kimi yanıma qaçdı. O bir söz demədən soruşdum: "Ana, nə olub? Düzünü de".

Anam atama baxıb çətinliklə dedi: "Heç nə, heç nə! Bir şey olmayıb. Yalnız..."

Qışqırdım.

- Yalnız nə?

Anamın rəngi qaçmışdı. Röya və Nəfisə pərdəni çəkib pəncərənin arxasından həyəcanla bizə baxırdılar.

Anam yavaşca dedi: "Qorxma, bir şey olmayıb. Yalnız Əli ağa bir az yaralanıb".

Bilmirəm niyə belə olmuşdum. Tez coşub dedim: "Yaralanıbsa, yaralanıb! Bu gizlənqaç oyunu nədir?! Birinci dəfə deyil ki. Əli ağa indiyə qədər yüz dəfə yaralanıb".

Sözlər anamın ağzından güclə çıxırdı. Qırıq-qırıq səslə dedi: "Axı bu dəfə fərqlidir. Qolu... qolu... kəsilib..."

Bir an fikirləşdim ki, mühüm deyil: "Eybi yox, qolu kəsilsin. Hər halda, yaşayır".

Anam məyus halda atama baxdı. Atam dedi: "Axı Firiştə can, kaş təkcə qolu olaydı, bir ayağı da kəsilib..."

O anda fikirləşdim ki, bədəninin bütün üzvləri tikə-tikə də olsa, eybi yoxdur, mən ancaq Əli ağanı sağ istəyirəm. Tez cavab verdim: "Eybi yoxdur".

Sonra ağlamağa başladım.

- Vallah, eybi yoxdur. İki qolu və iki ayağı da kəsilsə, eybi yoxdur. Siz yalnız deyin ki, Əli ağa sağdır. Ata, sən Allah, de ki, Əli sağdır.

Atam başını çevirdi ki, göz yaşlarını görməyim. Qəhər içində dedi: "Qızım, Firiştə, bilirsən nə olub?!"

Ürəyim yerindən qopdu. Üzümü buzlamış soyuq səmaya tutub dedim: "Ey Allah! Niyə heç kim mənə düzünü demir?! Özüm bilirəm ki, Əli ağa şəhid olub. Ey Allah! İndi mən nə edim?!"

Üzümü ata-anama tutub yalvardım. "Elə deyil, ana? Elə deyil, ata? Əli ağa şəhid olub?"

Anam ağlamağa başladı. Atam bizdən aralanıb başını divara qoydu. Röya və Nəfisə pərdəni çəkib otağa girdilər.

Soyuq yerdə oturdum. Yeri çəngələyib başıma ovuc-ovuc torpaq tökmək istəyirdim, lakin əlimin altında donmuş metlaxlardan başqa bir şey yox idi. Bağçaya sarı əyildim. Bağçanın torpağının üstünü nazik buz qatı örtmüşdü. Əllərim yerdə nə isə axtarırmış kimi gəzirdi. Ağlamaq istəmirdim. Qışqırdım: "Özüm bilirdim. Əli ağa heç vaxt yalançı çıxmayıb. Həmişə sözünə əməl edib. Amma Əli can, intizar məni öldürdü. Mən çərşənbə axşamından səni gözləyirəm. Sən mənə söz vermişdin ki, bir həftəyə qayıdacaqsan. Əli can, insafsız, bu gün cümədir. Demədin ki, Firiştə həyəcandan ölər?! Demədin ki, Firiştə dözə bilməz?! Demədin ki, Firiştə xəstədir?! Demədin ki, bu qədər qəm-qüssə və həyəcan Firiştəyə yaxşı deyil?! Axı mən sənsiz nə edim?!..."

Anam yaxınlaşıb qolumdan tutdu. Üzü göz yaşlarının altında qalmışdı. Çətinliklə dedi: "Qalx, əzizim. Mən sənə qurban olum! Qalx, yer soyuqdur. Soyuqlayarsan, qızım".

Sakitləşə bilmirdim. Evdən qaçmaq, uzaq bir yerə getmək istəyirdim – belə xəbərlər olmayan yerə. Nə etməli idim?! Yerdən qalxıb soruşdum: "Mənsurə xanım bilir?"

Anam çiynini çəkdi. Dedim: "Gedək Mənsurə xanımın yanına". Atam yaxınlaşdı. Gözləri qızarmışdı. İndiyədək onu belə görməmişdim. Anam çadramı çırpıb məni öpdü. Üzüm islandı. Atama dedim: "Ata, yadındadır toyumda nə dedin?"

Atam ağlaya-ağlaya başını yellədi.

- Dedin ki, qızımın bir mərdlə bir gecə yaşaması bir namərdlə bir ömür yaşamasından yaxşıdır.

Anam ağlayıb dedi: "Sanki ilk gündən hamı bilirdi ki, sənin taleyin belə olacaq. Özün də bilirdin, düzdür? Hamımız bilirdik!"

Elçilik gününü və Əli ağanın sözlərini xatırladım. Ona demişdim: "İnqilabda və müharibədə payımın olmasını istəyirəm. Arzum budur ki, yoldaşım imanlı və inqilabçı pasdar olsun".

Pasdarların mömin adamlar olduqlarını bilirdim. Əli ağa demişdi: "Mən əsir düşə, yaralana və ya şəhid ola bilərəm".

Mən demişdim: "Hər halda, hər üçündən olmazsan". Bilirdim ki, Əli ağa heç vaxt əsir düşməyəcək. Lakin elə o vaxt qəlbimin dərinliyində əmin idim ki, bu yolda yaralanma olduğu kimi, şəhidlik də var.

Anam tez-tez gözümün yaşlarını çadrası ilə silib deyirdi: "İlahi, həzrət Zəhra xatirinə qızıma səbir ver! İlahi, həzrət Zeynəb hörmətinə ona kömək et!" Özümdən asılı olmadan çiyinlərim titrəyirdi. Reno hələ qapının önündə idi. Sürücü düşmüşdü və qəm-kədərlə bizə baxırdı. Qışqırıb dedim: "Allaha and olsun, hamısı bir gecə idi. Mən yalnız bir gecə yaşadım".

Küçələrdə boş-boşuna hərlənmək istəyirdim. İstəyirdim ki, uzaq bir yerə, bir dağın başına, dənizin ortasına və ya göyün üzünə gedim. Heç kəsin olmadığı bir yerə gedib qışqırmaq, bacardığım qədər ağlamaq istəyirdim. Heç nə görmürdüm. Əli ağanın şəkli gözlərimin önündən getmirdi.

Altıncı blokun önündə qələbəlik idi. Bir dəstə qara paltarlı gənc qayınanamın evinin qabağında dayanıb səssiz-səmirsiz ağlayırdılar. Anam və atam qolumdan tutdular və əlli dörd pilləni çətinliklə qalxdıq. Mənzilin qapısı açıq idi. Mənsurə xanım dəhlizdə oturmuşdu. Məni görən kimi qalxıb yaxınlaşdı. Bir-birimizi qucaqladıq. Mənsurə xanım ağlaya-ağlaya qulağıma deyirdi: "Firiştə can, gördün nə oldu?! Əli getdi. Əli yanımızdan getdi. Əli uşağını görmədi. Əlim nakam getdi. Vay Əli can! Vay Əli ağa! Anan ölsün, təzə bəy! Bəyim doyunca yaşamadı. İlahi..."

Çiyinlərim üzərində bir əl hiss etdim. Bir qol məni və Mənsurə xanımı qucaqlayıb başını çiyinlərimizin arasına qoydu və ağlayaraq dedi: "İlahi, səbir! Bizə səbir ver! İlahi, sənə şükür! Əli can, Əli! Oğlum Əli, hara getdin, bala?!"

Ağa Nasir idi. Bizə qoşulub zar-zar ağlayırdı. Ağa Nasiri görüb ətrafımızda hər kəs ağlamağa başladı. Anam uzaqda dayanmışdı, amma səsini eşidirdim.

- Salavat deyin. İlahi, həzrət Zəhra xatirinə bunlara səbir ver! İlahi, həzrət Zeynəb xatirinə bunlara kömək et!

Az sonra hər üçümüz bir-birimizdən ayrıldıq. Ağa Nasir bir tərəfdə oturub başını dizlərinə qoydu. Mənsurə xanım oyan-buyana gedib deyirdi: "Əli! İndi başımı kimin çiyninə qoyum?! Əli ağa, indi kim mənə təskinlik verəcək?! Əli, gəl de ki, yalandır; gəl de ki, məni tək qoymamısan... Vay Əli! Vay Əli ağa! Aman Allah, həyatım getdi. Hər şeyim - Əli canım, Əli ağam getdi..."

Mən anamın qucağında soruşdum: "Əli haradadır? Gedək onu görək".

Anam qulağıma dedi: "Hələ gəlməyib. Dostlarının yanındadır". Soruşdum ki, harada şəhid olub?

Dedi: "İraqın Mavut bölgəsində minaya düşüb".

Ağlayıb əlavə etdi: "Bir neçə gündür qərb cəbhələrindədir. Dostları onunla vidalaşırlar".

Qohumlar və dost-tanışlar başsağlığına gəlirdilər. Heç kim inanmırdı. Hamı mat-məəttəl üzümüzə baxırdı. Əmirin şəhadətindən yalnız beş ay ötürdü.

Axşam Məryəm, Xanımcan, Hacı baba və digər tehranlı qonaqlar gəldilər. Necə acı anlar! Necə üzücü nalələr!

Məryəmin qərib ağıları, Mənsurə xanımın və ağa Nasirin məzlum sızıltıları ürək dağlayırdı. Necə uzun və sonsuz gecə idi! Necə qara və tükənməz cümə idi!

Şənbə günü səhər Əli ağanın dostlarının biri xəbər gətirdi ki, dünən onun cənazəsini Həmədana gətirmiş və Məryanəcə apararaq səhərə qədər mərasim keçirmişlər.

Məndə can qalmadı. Bir yerdə qərar tuta bilmirdim. Hamı geyindi. Dedim ki, mən də gəlirəm.

- Yox, olmaz.

- Mən də gəlirəm.

- Məkruhdur, uşağına da yaxşı deyil.

Ağlayıb söz verdim ki, halım pis olmayacaq.

- Vallah, söz verirəm ki, ağlamayacağam. Məni də aparın.

Hacı Sadiqə yalvardım.

- Siz Allah, qoyun mən də gəlim.

Anama dedim: "Ona çox darıxmışam".

Faydası olmadı. Ağa Nasirə yalvardım.

- Siz Allah, ağa Nasir, məni də aparın.

Ağa Nasir Mənsurə xanıma üzünü tutdu.

- Firiştəni də aparaq.

Anamın əlindən tutdum.

- Ana can, sən Allah, sən bir söz de. Elə et mən də gəlim. Vallah, söz veririəm ki, halım pis olmayacaq. Anam bir neçə yerə zəng vurdu, bir neçə nəfərdən soruşdu. Dedilər ki, hamilə qadının ölüyə baxması məkruhdur.

Dedim: "Əli ağa ölü deyil, şəhiddir".

Nəhayət, rəhmə gəlib dedilər ki, gəl.

Başımı aşağı salıb lal-dinməz arxalarınca yola düşdüm.

Münafiqlər Əli ağanın cəsədinə bir şey etməsinlər deyə onun tabutunu gecə vaxtı gizlicə ordunun şəhərdən beş kilometr kənarda yerləşən hospitalında təhlükəsiz bir yerə aparmışdılar. Ora kənar şəxslərin girişi qadağan idi. Biz yalnız iki maşın idik.

Hospitala girəndən sonra bir qədər həyətdə gözlədik. Nəhayət, ambulansların biri öndən getdi, bizim iki maşın da arxasınca. Hospitalın bağ kimi yamyaşıl həyətinin arxasında ensiz bir küçə vardı. Küçənin hər iki tərəfi qoca söyüd ağacları ilə dolu idi. Yarpaqlarını soyunmuşdular və üzərlərini nazik qar qatı örtmüşdü. Dağ və təpələrdə qar daha çox idi, hər yeri ağartmışdı.

Uzun küçədə sürətlə gedirdik. Heç kim danışmırdı. Hamımız sükut və heyrət içində maşının pəncərələrindən qarla örtülmüş yerlərə baxırdıq.

Az sonra küçənin sonunda böyük bir yük maşınının arxasında bir konteyner göründü. Ətrafında korpusun bir neçə patrolu dayanmışdı. Ambulansdan bir neçə nəfər düşüb konteynerə yaxınlaşdılar. Biz də maşından endik. Konteynerin soyuducusunun qapısını açıb tabutu endirdilər. Hacı Sadiq çiyinlərini sallayıb yaxınlaşdı. Ağa Nasir qaçıb tabutu qucaqladı. Anam əlimdən tutmuşdu. Tabutun ağzını açdılar. Mənsurə xanım qışqırmağa başladı: "Mən sənə qurban olum! Anan ölsün, Əli! Gecəni burada yatdın, əzizim?!..."

Hamı ağlayırdı. Anam hıçqırmağa başladı. Ətrafımızdakı adamlara fikir vermədən mən də ağlayırdım.

Anamın əli çiyinlərim üzərində sürüşüb məni nəvaziş edirdi. Tabutun ətrafında çoxlu adam vardı. Əli ağaya yaxınlaşdım. Ürəyim bərk döyünür, ayaqlarım titrəyirdi. Bir neçə nəfər kənara çəkildi.

Tabutun yanında oturdum. Əli ağanın başı Hacı Sadiqin əlləri üzərində idi. Ağa Nasir və Mənsurə xanım Əli ağanın sağ əlini tutmuşdular.

Əli ağanın sol tərəfində oturdum. Sellofanı kənara çəkdim. Sol qolu göründü. Soyuq və qanlı idi. Mina qəlpələri bədəninin sol tərəfini və başının bir hissəsini qana boyamışdı. Əlini sıxdım. Son gecə o əllərə baxıb öz-özümə demişdim: “Bu əllərin forması yadımda qalmalıdır. Bu barmaqların necəliyini unutmamalıyam”.

Nə edirdimsə, əli qızmırdı. Hacı Sadiq qalxıb yerini mənə verdi. Əli ağanın üzü ay kimi ağ idi və rahatca yatmışdı.

Dostları alnına yaşıl bir lent bağlamışdılar. Sarı saçının üstündən keçirdi. Saqqalı və qaşları daranmışdı, saçı təmiz və səliqəli idi. Bu qaşlar bir-birinə qarışanda necə hirslənirdim!

Anam əyilib əlimdən tutdu.

- Qalx, Firiştə can, qalx.

Qəhər içində dedim: "Mən ağlamıram, halım yaxşıdır".

Mənsurə xanım Əli ağanın dostlarına dedi: "Əliyə belə baxmısınız?! Uşağım gecə soyuqdan donub!..."

Hamı ağlamağa başladı. Anam qolumdan tutdu.

- Ayağa qalx, Firiştə can. Qalx, soyuqlayarsan.

Əli ağadan başqa hamı ağlayırdı. Dedim: "Əli can, rahat oldun. Yat, əzizim. Yeddi ildir yuxusuzsan. Daha bitdi. Daha rahat oldun. Yat. Rahat yat. Təkcə uşağını görmədiyinə görə ürəyim yanır. Kaş onu görüb gedəydin!"

Birdən narlar yadıma düşdü. Kaş biləydim ki, çatlaq narları yemişdi, yoxsa başqa şeylər kimi onları da bağışlamışdı!

Anam qoltuğumdan tutub məni ayağa qaldırdı. Ayaqlarımda taqət qalmamışdı. Dişlərim bir-birinə dəyirdi. Əli ağanın əlinin soyuqluğundan mənim əlim hələ də buz kimi idi. Hamı qara paltarda tabutu dövrəyə alıb ağlayırdı. Yenə heç nə görmürdüm, heç kimi tanımırdım. Anamla oradan uzaqlaşdıq. Beləcə getmək istəyirdim; gedib uzaqlaşmaq. Daha Əli ağanı görməyəcəyimə inanmaq istəmirdim. Əli yaşayırdı; dağın başında, səmada buludların ortasında oturmuşdu. O bizə baxırdı. Məni qoruyurdu ki, yerə yıxılmayım. Qoruyurdu ki, mənə soyuq dəyməsin və uşağına heç nə olmasın.

Dedim ki, gedək. Heç nə danışmadan gəzişə-gəzişə dağın yamacına qədər getdik.

Əli ağanın şəhid olduğuna inanmaq istəmirdim. Lakin axşam Həmədan televiziyası belə bir elan yaydı: "Rəşadətli İslam komandanı Əli Çitsazianın şəhadəti münasibətilə sabah 29 noyabr tətildir və vilayətimizdə üç gün matəm elan olunur".

Qohumlar toplaşıb dəfn mərasimi barədə danışırdılar. Razılaşdılar ki, Hacı Sadiq çıxış etsin. Ağa Nasir danışmağa əsla razılaşmırdı. Mən də əmin oldum ki, danışanlardan deyiləm.

Bazar günü səhər qayınanamgilin qapısının önündə qiyamət idi. Əllərində bayraq və başsağlığı plakatları tutmuş camaat Hünəristan binasının önünə toplaşmışdı. Mən pəncərənin önündə dayanıb insanlara baxırdım. Arxadan bir nəfər dedi: "Əli ağanı gətirdilər". Küçəyə bir təcili yardım maşını girdi. Maşının qapısını açdılar. İçəridə İslam respublikasının üçrəngli bayrağına bükülmüş bir tabut vardı. Ayaqlarım titrədi. Yıxılmamaq üçün divardan tutdum. Ağlamağa başladım. Bir il səkkiz aylıq birgə həyatımızdan sonra hələ Əli ağanın evi yox idi. Əşyalarımızın hərəsi bir tərəfdə idi: yarısı anamın anbarında, yarısı Hacı Sadiqin evində, paltar çantaları da Mənsurə xanımın otağında. Küçədə camaat qışqırırdı:

"Vay! Əli öldürüldü! Allahın aslanı öldürüldü!"

Bu səslərdən bədənim əsirdi. Tabutu yerə endirdilər. Qarşıdakı bloklarda yaşayan qonşular pəncərələri önündə dayanıb ağlayırdılar. Küçədə iynə atmağa yer yox idi. İzdihamın bir başı binanın önündə idi, bir başı da küçənin sonunda. Tabutu yuxarı gətirəsi olmadılar. Onu yenidən ambulansa qoydular. Ambulans yola düşəndə camaat da şüar verə-verə arxasınca qaçdı.

Ev kədərli və sıxıcı idi. Hünəristan prospekti və binaların ərazisi indiyədək belə izdiham görməmişdi. Camaat qışqırırdı: "Ya Hüseyn! Ya Hüseyn!"

Ürəyim yerindən qopurdu. Pəncərəni açıb quş kimi uçub getmək istəyirdim. Əli ağanın olduğu, şəhid dostları ilə deyib-güldüyü uzaqlara getmək istəyirdim.

Camaat tabutun ətrafında qiyamət qoparırdı; sinə vurur, başlarına döyür və qışqırırdılar: "Ya Hüseyn!"

Camaat ambulansın arxasınca gedirdi. O qarlı-buzlu havada çoxları ayaqyalın gedirdilər.

Anam yanımda dayandı. Bizi aparmaq üçün küçədə bir neçə maşın gözləyirdi. Küçə hələ də adamla dolu idi. Bizə yol açdılar və bir patrola mindik. Binanın önü parça və plakatlarla qaraya bürünmüşdü. Prospektin divarlarına və mağazaların şüşələrinə Əli ağanın şəkli vurulmuşdu. Qara parçalara yazılmışdı: "Əli can, şəhadətin mübarək!" İdarələrin binasından, evlərin damından, pəncərə və divarlardan qara bayraqlar asılmışdı. Anam dayanmadan qulağıma deyirdi: "Firiştə can, özünə hakim ol. Cənnət bağı məzarlığında vəziyyət başqadır. Orada hər cür adam var, dost-düşmən bir-birinə qarışıb. Möhkəm ol, qızım, özünü zəif göstərmə!"

Yollar tıxac idi. Maşınların arxa şüşəsində Əlinin şəkli gülürdü. Hara baxırdınsa, orada idi. Evdən Cənnət bağına gedən yolu heç vaxt belə tıxaclı və uzun görməmişdim.

Bizi kəsə yolla apardılar. Sürücü dedi: "Xalq İmam Xomeyni meydanına toplaşıb. Əli ağanı oradan Cənnət bağına qədər müşayiət edəcəklər".

Bu yol təxminən beş kilometr idi. Cənnət bağına çatanda səsgücləndiricilərdən Əli ağanın səsini eşitdim. Halım pis idi. Necə inana bilərdim ki, o səsin sahibi daha aramızda deyil?! Əli ağanı bir də heç vaxt görməyəcəyimi qəbul edə bilmirdim. Yox, yox, mən indidən ona darıxmışdım. Mən Əli ağanı istəyirdim. Anasını istəyən uşaq kimi onu istəyirdim. Qardaşının səsini eşidəndə Məryəm də taqətsiz oldu və səssizcə ağlamağa başladı. Əli ağanı önümdə görürdüm; həmişəki kimi güclü çiyinləri ilə qüdrətlə və başıuca yeriyirdi.

Öz-özümə fikirləşdim: "Əli ağa, hara gedirsən?! Məgər iki ildən sonra özümüzə ev alıb yerbəyer olmayacaqdıq?! Sən demə, ev almağa dair söhbətlərdən qaçmağın buna görə imiş; daha yaxşı yer istəyirmişsən".

Məni ağlamaq tutdu. Düşündüm ki, Əli ağa doğrudanmı ölümü həyatdan üstün sayırmış?! Dodaqaltı mızıldandım: "Şəhadət! Yəni şəhadət bu qədər şirin və ürəkaçandır ki, belə aşiqcəsinə istədin və ondan ötrü səni bu qədər sevən məndən, uşağından və ata-anandan ayrılmağa razı oldun?! Bu ləzzəti necə dərk etmişdin? Bunu haradan öyrənmişdin? Məgər sənin neçə yaşın vardı?! İndi hansı hissləri keçirirsən? Sevinirsən, azadsan? Sən beləsənsə, bəs mən niyə bu qədər narahatam? Niyə ürəyim bu qədər kədərlidir? Niyə qəhərimi uda bilmirəm? Niyə ağlamaya bilmirəm? Niyə bu qədər dözümsüzəm?" Bu fikirlər içində qəlbim sındı. O anlarda qəlbin sınmasını və ciyərin yanmasını bütün vücudumla hiss edirdim.

Cənnət bağına çoxlu adam gəlmişdi. İynə atsan, yerə düşməzdi. Patroldan gənc bir pasdar düşüb bizim sürücü ilə danışdı. Sonra bir neçə nəfər yolu açdılar və bizim maşınımız cənazə namazı qılınan yerə girdi. Ərazinin sağ tərəfində kişi və qadınlar üçün meyit yuyulan otaqlar vardı. Otaqların arasından ikinci mərtəbəyə bir pilləkən qalxırdı. Həmin bir neçə nəfər yolu açdılar və biz pillələrdən qalxdıq.

İkinci mərtəbədə iki otaq vardı: otaqların birində kişilər oturmuşdular: korpusun, ordunun və Hərbi Hava Qüvvələrinin komandirləri, vali, cümə imamı və digər vəzifəli şəxslər. Qarşı tərəfdə ensiz uzun bir balkon vardı. Mərasimlərdə orada çıxış edirdilər. Qadınların otağına girəndə halım pisləşdi. Ürəyimdə deyirdim: "Səndən ötrü bura gəldiyim üçün ayağım sınsın, Əli!"

Mənsurə xanım, Xanımcan və Fatimə xala bizdən öncə çatıb otaqda oturmuşdular. Anam gedib mənə bir stəkan su gətirdi.

Məryəm anasının yanında oturdu. Bir saatdan sonra bayırdan səs ucaldı. Camaat şüar verirdi:

"Matəm paltarı geyinin.

Çünki Əli öldürüldü!

Vay! Əli öldürüldü!...”

Otağa gənc bir xanım girdi. Üzünü kip tutmuşdu. Çadrası yuxarıdan qaşlarını örtmüşdü, aşağıdan da çənəsini və təxminən üzünün yarıdan çoxunu. O dedi: "Bağışlayın, şəhidin həyat yoldaşı kimdir?" Anam məni göstərdi. Dedim: "Bəli".

Gənc xanım yaxınlaşdı. Yalnız burnu və gözləri görünürdü. Dedi: "Bacı, siz çıxış edəcəksiniz".

Bu sözü eşidəndə özümü itirdim. Dedim: "Necə?! Çıxış?! Yox, mən çıxış etməyəcəyəm".

Xanım dedi: "Sizin adınız siyahıdadır, şəhidin qardaşından sonra növbə sizindir".

Yavaşca deyinməyə başladım.

- Niyə tez demədiniz? Heç olmasa, axşam xəbər verərdiniz.

Xanım bir söz demədən getdi. Oturduğumuz otaqda pəncərə yox idi, amma bayırdakı səslər aydın eşidilirdi. Birdən Əli ağanın səsini eşitdik. Çıxışlarının birinin kasetini qoymuşdular. Hamımız donub qaldıq. Mənsurə xanım ağlamağa başladı.

- Səsinə qurban olum, Əli can! Əli! Anan ölsün, Əli can!

Əli ağa deyirdi: "Bütün dəyərlər şəhiddə cəm olub. Xoş şəhidlərin halına! Ətirli güllər idilər, Allah onları dərdi. Allah onları seçdi. Şəhidlər sağdırlar. Şəhidlər onların yollarını davam etdirənlər üçün sağdırlar. Şəhidlərin əmanətini yaxşı qoruyun!"

Mənsurə xanım ağı deyirdi.

- Sənə qurban olum! Gül idin, Allah səni dərdi. Anan ölsün! Həmişə deyirdin ki, xoş şəhidlərin halına! İndi biz deməliyik ki, xoş sənin halına! Xoş halına, Əli can!

Mənsurə xanım bu cümlələri deyib ağlayırdı. Öz-özümə fikirləşdim: "Əli can, mən sənin kimi yaxşı danışa bilmirəm. Qorxuram bir söz deyib səni də gözdən salım". Anam mənə kağız-qələm gətirdi.

- Al, Firiştə can. Yaz ki, yadından çıxmasın.

Kağızı və qələmi aldım. İlk dəfə idi çıxış edəcəkdim, özü də bu qədər adamın önündə. Mən hələ attestat da almamışdım, nə deyə bilərdim?! Nə yazmalı idim?!

Dedim: "Əli can, özün indi dedin ki, şəhidlər diridirlər. Şəhidlər onların yolunu davam etdirənlər üçün diridirlər. Əgər indi burada, yanımdasansa, mənə kömək elə".

Qələmi götürəndən sonra beynimə sözlər gəlməyə başladı. Onları kağıza yazır və Əlinin yanımda dayandığını hiss edirdim. Sanki o deyirdi, mən yazırdım. Sanki səsini də eşidirdim. Eləcə yazmaq və səmimi səsini daim eşitmək istəyirdim. Lakin sonda dedi: "Vəssəlamu ələykum və rəhmətullahi və bərəkatuh". Mən də yazdım. Qələmi yerə qoyanda hələ də onu yanımda hiss edirdim. O deyirdi: "Firiştə can, Zeynəb kimi dayan, Zeynəb kimi!"

Gözlərimdən yaş axdı.

Dedim: "Mənə kömək et. Kömək et ki, səhvsiz oxuyum".

Əli ağa gülümsədi və təbəssümü ilə bütün vücudumu rahatlıq bürüdü. Bayırdan xalqın səsi gəlirdi:
Tərcümə:
“Şəhidlərin dəfni üçün Mehdi, gəl! Mehdi gəl!"
Məryəm, Mənsurə xanım və Xanımcan şüarları eşidib ağlayırdılar. Anam nisbətən möhkəm idi. Az sonra səslər kəsildi və orkestrin musiqisi eşidildi. Matəm marşı çalırdılar. Ondan sonra bir nəfər çox kədərlə Quran oxumağa başladı.

Məryəm, Xanımcan və Fatimə xala Mənsurə xanıma təskinlik verirdilər. Bu bir neçə gündə Mənsurə xanımın halı yenidən pisləşmişdi, böyrəkləri onu çox incidirdi. Məryəm deyirdi: "Ana, əgər çox ağlasan, halın pisləşər! Həkimin sözləri yadından çıxdı?! Kədərlənmək və ağlamaq sənə zəhər kimidir".

Mənsurə xanım hövsələsiz halda deyirdi: "Qoy zəhər olsun! Əlidən sonra dünyanı neyləyirəm?!"

Quran oxuyandan sonra yenidən xalqın səsi otağı titrətdi:


Tərcümə:
"Əza əzadır bu gün! Əza günüdür bu gün!

Mehdi Sahibəzzaman Əza sahibidir bu gün!"


Həmin gənc xanım otağa girib mənə dedi: "Xanım Pənahi, hazırlaşın. Şəhidin qardaşından sonra sizin növbənizdir". Birdən əllərim buza döndü. Ürəyimin döyüntüsünü eşidirdim. Özümə ürək-dirək verməyə çalışdım. Hacı Sadiqin çıxışından sonra camaat qışqırdı: "Allahu-Əkbər! Allahu-Əkbər! Xomeyni rəhbər! Münafiqlərə və Səddama ölüm! İslam döyüşçülərinə salam! Şəhidlərə salam!"

Yerimdən qalxdım. Xanım qapıda göründü. Anam da ayağa qalxıb məni balkonun qapısına qədər ötürdü. Tez-tez mənim üçün salavat deyirdi. Pasdar balkonun qapısının ağzından çəkildi.

- Buyurun, xanım Çitsazian.

Xalq hələ də şüar deyirdi:

"Vay Əli öldürüldü!

Allahın aslanı öldürüldü!

Ya Hüseyn..."

Balkon xalqla üzbəüz oturmuş vəzifəli şəxslərlə dolu idi. Qapının önündəki pasdar yolu açıb tribunaya qədər mənimlə gəldi və mikrofonu boyuma görə tənzimlədi. Tribunada dayananda gözüm izdihama düşdü. Qarşıdakı məscidin damında da dayananlar vardı. İki əsgər əllərində bir plakat tutmuşdular. Onun sol küncündə Əli ağanın şəkli vardı və üzərinə iri həriflərlə yazılmışdı: Əli can, şəhadətin mübarək!

Sağ tərəfdə - Ayətullah Axund Molla Əli Məsumi Həmədaninin məqbərəsi yerləşən yerə çoxlu insan toplaşmışdı. Soldan Cənnət bağının giriş qapısına və ondan da yuxarıya qədər izdihamdan başqa bir şey görünmürdü. Göz işlədikcə qara paltarlı insanlar görünürdülər. Onlar sevimli komandirlərinin dəfninə gəlmişdilər. İndiyə qədər Cənnət bağında bu qədər adam görməmişdim. Mikrofonu tənzimləyən pasdar başlamaq üçün işarə verdi.

- Şəhidlərin qanını qoruyan və məzlumlara yardım edən Allahın adı ilə!

Səsimin titrədiyini hiss etdim. Ürəyimdə qışqırdım: "Əli! Əli can, kömək!"

- Mən özümü bu müqəddəs yerdə dayanıb danışmağa layiq görmürəm. Yalnız siz əzizlərə təşəkkür etmək istəyirəm. Siz zəhmət çəkib bu əziz insan üçün, rəşadətli İslam sərdarı Əli Çitsazian üçün buraya təşrif buyurmusunuz.

Dərin nəfəs aldım. Hamı sakit dayanmışdı. Başımı qaldırdm. Qarşımda Əlinin şəkli gülümsəyirdi. Sözümə davam etdim.

- Mən özümü belə bir şəxsin, bu qədər təqvalı, cəsur, qəhrəman və fədakar bir şəxsin həyat yoldaşı olmağa da layiq görmürəm.

Bu cümlələri deyə-deyə Əli ağanın bütün bu yaxşı xüsusiyyətlərə sahib olduğunu xatırlayır və hər birinə bir nümunəni yada salırdım. Dedim: "Əli ağa yetimlərin dostu idi". Bu bir neçə gündə bir dostunun sözləri yadıma düşdü. Əli və digər bir qrup döyüşçü məzuniyyətə çıxanda bir vanetin arxasını ərzaqla doldurub Səngsefid bölgəsinə gedir və öncədən tanıdıqları qapılara qoyurdular. Qayıdanda bir-iki dəfə siqnal verirdilər. Yoxsul ailələr bu siqnalları tanıyırdılar. Onlar qaza basıb Səngsefiddən çıxırdılar, həmin ailələr də qapılarını açıb paylarını götürürdülər.

Dedim: "Əli bütün cəbhələrdə, oralarda olan bütün əziz qardaşlarımızın və hörmətli döyüşçülərimizin xatirəsində yaşayır".

Birdən-birə hamı ağlamağa başladı. Özümü ələ aldım.

- Bütün ana və bacılardan xahişim budur ki, öz övladlarını və həyat yoldaşlarını imamın buyurduğu haqq cəbhələrinə göndərsinlər.

Bunu deyə-deyə yadıma düşdü ki, Əmir ağanın dəfnində Əli ağa bu tribunada dayanmışdı və kişilərin cəbhəyə getmələrini istəyirdi.

Əli ağanın səsini qulağımda duydum: "Elə etməyin ki, imam yenidən kürsüyə çıxıb cəbhəyə getmənizi söyləməyə məcbur olsun".

Dedim: "Sizin cəbhələrə getməyinizlə düşmənin gözü kor olsun və İslam ordusu tezliklə qələbə çalsın! Bir daha hamınıza təşəkkürümü bildirir və bütün şəhidlərin, xüsusən də bu əziz şəhidin yolunu davam etdirməyinizi istəyirəm. Allahın salamı, rəhməti və bərəkətləri olsun sizə!"

Çıxışımı bitirəndən sonra Mənsurə xanımın yanımda dayandığını gördüm. Həmin pasdar mənə və Mənsurə xanıma bir neçə ağ gül verdi. Biz gülləri balkondan camaata atdıq. İzdihamın "Allahu-Əkbər" səsi Cənnət bağını yenidən lərzəyə gətirdi. O qədər səsin arasında bir neçə nəfərin yanıqlı sızıltısı ürəyimi yerindən qopardı.

- Əli ağa... Əli ağa... Əli ağa can...

Mənsurə xanımla birgə otağa qayıtdıq. Camaatın səsi kəsilmirdi, dayanmadan sinə vururdular. Həmin gənc xanım otağa girib dedi: "Çox sağ olun, xanım Çitsazian. Çox gözəl idi".

Dedim: "Məni aparın. Cənazəsi aparılanda Əli ağanın yanında olmaq istəyirəm".

O, Mənsurə xanıma və anama baxıb dedi: "Elə izdiham var ki, məsul şəxslər də qabağa keçə bilmirlər. Dostları axşam qəbrin ətrafına ip çəkiblər, amma deyirlər ki, camaatla bacarmaq olmur. İrəlidə qiyamətdir. Ruhani döyüş yoldaşlarından olan cənab İlahi səhər tezdən qəbrin içinə girib orada Quran oxuyur. Siz oraya yaxınlaşa bilməzsiniz".

Mənsurə xanım dedi: "Kaş Əlini qardaşının yanında dəfn edəydilər!"

Gənc xanım dedi: "Hacı xanım, qardaşının yanındakı qəbir cəsədi itmiş bir şəhidə aid idi. Atası həyat yoldaşını sakitləşdirmək üçün qəbrə bir baş daşı qoyub üstünə övladlarının adını yazmışdılar, cümə axşamları gəlib fatihə oxuyurdular. Onlar qəbri sizin Əli ağanıza bağışlayıb dedilər ki, oğlumuzun qəbrinin Əli ağaya qismət olması bir xoşbəxtlikdir. Dedilər ki, belə olsa, həm biz sevinərik, həm də uşağımız razı olar. Dua edin ki, Hacı xanımın oğlu şəhid olmamış olsun və qayıtsın".

Mənsurə xanım əllərini göyə qaldırdı:

- İlahi, amin! İlahi, onları məyus eləmə! İlahi, onları sevindir! İlahi, Səni bizim sınıq qəlbimizə and verirəm, onları sevindir və ümidlərini puça çıxarma! İlahi, səni həzrət Zəhraya and verirəm, onların gözlərini yolda qoyma!

Sonra Mənsurə xanım sızıltı ilə dedi: "Əmir, xoş halına! Hazır ol, bu axşam qonağın var. Əli ağa gəlib. Dadaş Əli gəlib..."

Bu sözlərdən sonra hamımız ağlamağa başladıq. Çoxlu israrla Mənsurə xanım, Məryəm, Xanımcan və Fatimə xala dəfnə getdilər. Nə qədər etdimsə, mənə icazə vermədilər. Anamla mən otaqda oturduq.

Zaman çox ağır keçirdi. İki-üç saat mənə bir-iki gün kimi gəldi. İsrarla anama deyirdim ki, məni son vidaya aparsın. Anam əllərimi tutub tez-tez Ayətül-Kürsi və Fatihə oxuyurdu. Hərdən də əlini ürəyimin üstünə qoyub həzrət Zəhra təsbehini zümzümə edirdi. Bayırda nə etdiklərini bilmək üçün diqqətlə qulaq asırdım. Bir neçə dəqiqəliyə ürəyimin dayandığını hiss etdim. İçimdə nəsə qırıldı. Ayağa qalxıb qapıya sarı qaçdım. Anam əlimi tutdu. Qəhərim açıldı və yerdə oturub bərkdən ağlamağa başladım.

- Ana, Əli... Əli ağa getdi! Əminəm ki, indicə yanımızdan getdi.

Anam ağlamağa başladı. Başımı onun sinəsinə qoydum.

- Ana, onu daha heç vaxt görməyəcəyəm. Əminəm ki, onu dəfn etdilər. Özüm gördüm, mənimlə sağollaşdı.

O vaxta qədər mənim yanımda özünü toparlamış anam qışqırdı: “Əli ağa can, əlvida!”

Ağlamaq üçün anamın qucağı yaxşı yer idi. Bir az sonra Hacı Sadiq, ağa Nasir və başqa bir neçə nəfər gəldilər. Qara paltarları torpağa bulaşmışdı. Pilləkəndən endik. Həyət boş idi, Cənnət bağında isə hələ izdiham vardı. Buna baxmayaraq, camaatın arasından piyada keçə bilirdik. Ancaq ayaqlarım əsirdi və yeriyə bilmirdim. Deyirdilər ki, Əli ağanın döyüş yoldaşlarından iki-üç nəfərin halı pisləşib və onları təcili yardımla xəstəxanaya aparıblar. Qəbrin ətrafında çoxlu adam vardı. Yeriməyə taqətim qalmamışdı. Yavaşca dedim: "Əli ağa, sən arzuna çatdın, amma mən bu qədər qəm-qüssəyə və ayrılığa dözə bilmirəm".

Bir neçə nəfər bizi görüb qışqırdı: “Şəhidin anasına və yoldaşına yol verin”.

Yol açıldı. Hacı Sadiq Mənsurə xanımın qoluna girmişdi. Həmid ağa da həyat yoldaşı Məryəmin əlini tutdu. Anam və atam məndən öndə ağa Nasirlə danışırdılar. Dedim: “Əli can, bəs mənim əlimi kim tutsun?! Mən başımı kimin çiyninə qoyum?! Əli, məni nə tez yalqız qoydun?! Nə tez tək qaldım! Mənim hələ on doqquz yaşım var!”

Bir tərəfdə dayandım. Əlinin məzarı ağ qladiolus gülləri ilə dolu idi. Çadramı üzümə çəkdim. Gülab ətri hər tərəfi bürümüşdü. Əlinin o qədər torpağın altında olduğunu düşünmək istəmirdim. Yox, Əli orada deyildi, yuxarılarda, səmada idi. Çadramı kənara çəkib göyə baxdım. Hava günəşli olsa da, soyuq kimi kəsirdi. Dedim: “Əli, haradasan?” Gözümü səmada gəzdirdim. Yox idi. Onu görmürdüm.

- Səni harada axtarım, əzizim?!

Yanımda hərarət duydum. Elə bildim anamdır. Baxdım. Anam deyildi. Yanımda heç kəs yox idi. Bəs bu istilik haradandır? Bu, kimin bədəninin hərarətidir? Əlinin şəkli gözlərim önündə göründü; sarı saçı, mavi gözləri və çoxdandır qısalda bilmədiyi saqqalı ilə. Ona çox deyirdim ki, Əli can, saqqalını qısalt. Deyirdi ki, yox, hələ tezdir. Dedim: “Əli can, saqqalını bu gün üçün uzatmışdın?!”

Bu fikirlə kövrəldim, gözlərim doldu, amma birdən Əlinin yanımda dayandığını hiss etdim. Hərarətə söykənib qəliz və şirin Həmədan ləhcəsi ilə onun səsini eşitdim: “Firiştə, haqqını halal et. Gülüm, Zeynəb kimi, Zeynəb kimi yaşa!”

Mənsurə xanım və Məryəm özlərini güllərin üstünə atmışdılar. Çiyinləri titrəyirdi, amma səsləri çıxmırdı. Qəribə hisslər keçirirdim. Fikirləşirdim ki, Zeynəb kimi yaşamaq üçün indi nə etməliyəm.

Qəhərdən boğulurdum. Üst dişlərimlə alt dodağımı dişlədim. Gedib birtəhər Əmirin qəbrinin yanında oturdum. Barmaqlarımı sinə daşının üzərinə qoyub fatihə oxudum və dodaqaltı dedim: “Əmir can, mənim Əlimdən muğayat ol!”

Bir nissan patrol keçirdi. Maşının üzərinə Əlinin böyük şəkli vurulmuşdu. Əli sürətlə yanımızdan keçdi. Əli getdi. Soyuq bir külək kimi əsib getdi. Ağa Nasir əyilib Mənsurə xanımı qaldırdı. Məryəmin yoldaşı yaxınlaşıb onu güllərdən ayırdı. Anam sağ qolumu, atam da mehribancasına o biri qolumu tutdu. Getmək, Əlidən belə tez ayrılmaq istəmirdim. Dedim: “Ana, getməyək”.

Anam ağlayırdı.

Dedim: “Ata, qalaq”.

Atamın möhkəm çiyinləri titrəyirdi. Mənim ayaqlarım əsirdi, əllərim buz kimi soyumuşdu. Artıq Əli üçün darıxmışdım. O anda hamının getməsini və orada yalqız qalmaq istəyirdim. Ürəyim istəyirdi ki, Əli bir neçə dəqiqə öncə olduğu kimi yanımda dayansın və ondan soruşum: “Əli ağa, Zeynəb kimi olmaq necə olur?” Ürəyim istəyirdi ki, Cənnət bağında heç kim olmasın və mən ucadan ağlayım.

Maşına oturanda sürücü maqnitofonu qoşdu. Qəmli bir növhə oxuyurdu. Həzrət Zeynəbin İmam Hüseynə ağısı idi. Başımı anamın çiyninə qoyub çadramla üzümü örtdüm və səssiz ağlamağa başladım. Evə qədər ağladım.




Dostları ilə paylaş:
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə