I c I l d Qədim dövr Prof. Dr



Yüklə 112 Kb.

səhifə40/76
tarix09.03.2018
ölçüsü112 Kb.
1   ...   36   37   38   39   40   41   42   43   ...   76

dım ,  gündüz  oturm adım , 
k
İ
ç
İ
k
 
qardaşım   Kül  tig in   ilə, 
İ
k
İ 
şad  ilə  əl- 
dən  düşüncəyədəK  çalışıb  vuru şd u m .  Dövlət  qurarKən  birləşən  xalqa 
zülm   etm ədim .  Mən  özüm  xaqan  olduğum a  görə  ...h ə r  yerə  səpələn- 
m iş  xalq  əldən  düşm üş  halda,  piyada,  yalm   yenə  gəldi.  Xalqı  yÜKSƏİ- 
dəK  deyə  şim ala  oğuz  xalqm a  qarşı,  şərqə  Kitan,  ta tab ı  xalqına  qar- 
şı,  cənuba  Tabğaça  qarşı  böyÜK  qoşunla  on 
İ
k
İ 
dəfə  yürüş  etdim ... 
döyüşdüm .  Ondan  sonra  ta n rı  bu y u rd u ğ u ,  bəxtim   olduğu  üçün,  qis- 
m ətim   olduğu  üçün  öləsi  xalqı  d iriltd im ,  yalm   xalqı  donlu,  Kasıb 
xalqı  varlı  etdim ,  az  xalqı  çox  etdim .  Sədaqətli  xaqanlıqlara  yaxşılıq 
etdim .  Dörd  tərəfdəKİ  xalqı  bütünlÜKİə  tabe  etdim ,  yağısız  etdim , 
bütünlÜKİə  mənə  tabe  oldu.  X idm ət  edərəK bu  qədər  qanun  qoyub  Kİ- 
ç
İ
k
 
qardaşım   K ül  tig in   özü  v ə fa t  etdi.  A tam   xaqan  v əfat  etdİKdə  Kİ- 
ç
İ
k
 
qardaşım   Kül  tig in   yeddi  yaşda  qaldı.  On  yaşda  olanda  Hum ay 
təK  anam   x a tu n u n   şərəfinə 
k
İ
ç
İ
k
 
qardaşım   Kül  tig in   igid  adı  qazan- 
dı.  On  altı  yaşm da  əmim  xaqanm   dövlətini,  qanununu  beləcə  qoru- 
du:  altı  ta y fa lı  Soğdaya  q arşı  qoşun  çəKdim,  tabe  etdİK.  Tabğaç,  On 
tutuK   əlli  m in  qoşunla  gəldi...  döyüşdÜK.  Kül  tig in   piyada hücum   et- 
di.  On  tutuK   yorçusunu  y araq lı  tu td u ,  yaraqlı  da  xaqana  təqdim   et- 
di.  O  qoşunu  orada  məhv  etdİK.  Iyirm i  bir  yaşm da  Çaça  sənünlə  dö- 
yüşdÜK.  Əvvəlcə  TadiKin  çorın boz  a tın ı minib  hücum   etdi,  o  a t  ora- 
d a...  öldü.  İKİnci  dəfə  Işbara  Y am tarm   boz  a tm ı  m inib  hücum  etdi,
o  a t  orada  öldü.  Üçüncü  dəfə  Yegin  Silig  bəyin  yəhərli  Kəhər  atm ı 
m inib  hücum   etdi,  o  at  orada  öldü.  Y arağm a,  zirehinə  yüzdən  a rtıq  
ox  dəym işdi:  üzünə,  başm a  b iri  də  dəymədi.
...H ücum   etdiyini,  türK  bəyləri,  ham ısm ı  bilirsiniz.  0   qoşunu 
orada  yox  etdİK.  Ondan  sonra  Y er  BayırKu  sərKərdəsi  Ulu  IrKİn  ya- 
ğı  oldu.  Onu  dağıdıb  Türgi  Y arğun  gölündə  məğlub  etdİK.  Ulu  İrKİn 
azacıq  döyüşçü  ilə  qaçıb  getdi.  Kül  tig in   iyirm i  a ltı...  yaşm da  olan- 
da  q ırğ ızlara  qarşı  qoşun  çəKdİK.  Süngü  batım ı  qarı  yarıb  Kögmən 
orm anı  ü zü y u x a rı  yürüyüb  qırğız  xalqm ı  yuxuda  basdıq...  X aqanı 
ilə  Sona  orm anm da  döyüşdÜK.  Kül  tig in   BayırKunın  ağ  ayğırm ı  mi- 
nib  hücum a  Keçdi,  b ir  döyüşçünü  oxla  vurdu,  İ
k
İ  döyüşçünü  təqib 
edərəK  sancdı.  O  döyüşdə  BayırKunun  ağ  ayğırm m   budu  sm dı.  Qır- 
ğız  xaqanm ı  öldürdÜK,  öİKƏsini  aldıq.  O  ili  türK eşlərə  qarşı A ltu n   or- 
m anı  ü zü y u x arı  qalxıb,  İrtış  çaym ı  KeçərəK  yürüdÜK.  TürKeş  xalqı- 
nı  yuxuda  basdıq.  TürKeş  xaqanm ın  qoşunu  Bolçuda  od  Kİmi,  tu fa n  
Kİmi  gəldi,  döyüşdÜK.  Kül  tig in   Başğu  boz  a tı  m inib  hücum   etdi. 
Başğu  boz...  tu td u rd u .  İKİsini  özü  aldırdı.  Onda  yenə  qoşuna  girib 
türK eş  xaqanm m   buyruqçusu  Az  tutuKU  əli  ilə  tu td u .  Xaqanı  orada 
öldürdÜK,  öİKƏSini  aldıq.  Qara  türKeş  xalqı  tam am ilə  tabe  oldu.  0
xalqı  Tabarda  yerləşdirdİK.  Yenə  yürüyüb  SoğdaK  xalqm ı  qaydaya 
salaq  deyə  İnci  çaym ı  KeçərəK  DəmirqapıyadəK  qoşun  çəKdİK.  Ondan 
sonra qara  türK eş  xalqı  yağı  olmuş  Kenərəslərə  tə rə f getdi.  Bizim  qo- 
şunun  a tla rı  arıq ,  azuqəsi  yox  idi.  Pis  ad am lar...
İgid  döyüşçülər  bizə  hücum   etm iş  idi.  Belə  bir  v ax td a  peşman 
olub  Kül  tig in i  azacıq  döyüşçü  ilə  ayırıb  göndərdİK.  Ulu  döyüş  dö- 
yüşmüş.  Alp  Şalçınm   ağ  atm ı  m inib  hücum   etm iş,  qara  türKeş  xal- 
qmı  orada  öldürm iş.  Yenə  yürüyüb...
...ilə,  K uşu  tutuK   ilə  döyüşm üş,  əsgərlərini  bütünlÜKİə  öldür- 
müş,  evini,  m al-dövlətini...  bütünlÜKİə  gətirm iş.  Kül  tig in   iyirm i 
yeddi  yaşm da  İKən  Karluq xalqı  azad,  sərbəst  İKən  yağı  oldu.  Müqəd- 
dəs  Tamağ  başm da  döyüşdÜK.
Kül  tig in   o  döyüşdə  otuz  yaşm da  idi.  Alp  Şalçınm   ağ  atın ı  mi- 
nib  hücum   etd i, 
İ
k
İ 
döyüşçünü  təqib  edərəK  sancdı.  KarluKu  məhv 
edib  aldıq.  Az  xalqı  yağı  oldu.  Qara  göldə  döyüşdÜK.  K ül  tig in   otuz 
bir  yaşm da  idi.  Alp  Şalçınm   a tm ı  m inib  hücum   etdi,  az  eltəbərini 
tu td u ,  az  xalqı  orada  yox  oldu.  Əmim  xaqanm   dövlətində  iğtişaş  ol- 
duqda,  xaqan  dövləti  düşm ən  olduqda  izgil  xalqı  ilə  döyüşdÜK.  Kül 
tigin  Alp  Şalçınm   ağ  atm ı  m inib  hücum   etdi.  O  at  orada  öldü.  İzgil 
xalqı  məhv  oldu.  Doqquz  oğuz  xalqı  öz  xalqım   idi.  Göylə  yer  qarış- 
dığı  üçün  onlar  yağı  oldular.  B ir  ildə  beş  yol  döyüşdÜK.  Əvvəlcə  To- 
ğu  şəhərində  döyüşdÜK.
Kül  tig in   Azm an  a tı  minib  hücum   etdi,  altı  döyüşçünü  sancdı. 
Qoşun  qarşılaşanda  yeddinci  döyüşçünü  qılm cladı.  İKİnci  KuşlağaK- 
da  edizlər  ilə  döyüşdÜK.  Kül  tig in   Az  Kəhərini  m inib  hücum   edərəK 
bir  döyüşçünü  sancdı,  doqquz  döyüşçünü  m ühasirədə  nizədən  Keçir- 
di.  Ediz  xalqı  orada  məhv  oldu.  Üçüncü  dəfə  B ol...nda  döyüşdÜK. 
Kül  tig in   A zm an  a tı  minib  hücum   etdi,  sancdı.  Qoşunu  qırdıq, 
ö
I

- 
sini  aldıq.  D ördüncü  dəfə  Çuş  başında  döyüşdÜK.  TürK  xalqı  ayağı- 
nı  qaçaraq  qoydu,  xain  olası  idi.  Qabaqlayaraq  gəlmiş  qoşununu  To- 
na  tig in in   dəfnində  Kül  tiqinlə  m ühasirə  edib  öldürdÜK.  Beşinci  də- 
fə  E zgənti  K adazda  oğuz  ilə  döyüşdÜK.  Kül  tig in   Az  Kəhərini  m inib 
hücum  etdi, 
İ
k
İ 
döyüşçünü  sancdı,  şəhərə  girm ədi.  0   qoşunu  orada 
məhv  etdİK.  M ağı  K urğanda qışlayıb  yazda  oğuzlara  qarşı  qoşun 
çək
- 
dİK.  Kül  tig in i  evi  m üdafiə  etməK  üçün  qoyduq.  Düşmən  olan  oğuz 
ordusu  hücum   etdi.  Kül  tig in   ağ  Öysüz  a tm ı  m inib  doqquz  döyüş- 
çünü  sancdı,  o rdanı  verm ədi.
A nam   x atu n ,  başqa  analarım ,  böyÜK  bacılarım ,  gəlinlərim ,  xa- 
nım larım   (bütün  diriləriniz  Kəniz  olası  idi,  ölüləriniz  y urdda,  yolda 
yataraK  qalası  idi.  Kül  tig in   olmasa  idi,  ham m ız  öləsi  idiniz.  Kİ
ç
İ
k




Dostları ilə paylaş:
1   ...   36   37   38   39   40   41   42   43   ...   76


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə