I fəSİL. TÜTÜn haqqinda üMÜMİ MƏlumat



Yüklə 0,57 Mb.

səhifə17/21
tarix17.09.2017
ölçüsü0,57 Mb.
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   21

46 

                                   

qiymətləndirilməsi  baxımından  müxtəlif  üsullar  mövcudur.  Bunlardan  ən    geniş  şəkildə 

istifadə olunan  İsveçli Dr. Karl Fagerstrem tərəfindən inkişaf etdirilimiş olan testdir(FTND; 

Fagerström  Test  for  Nicotine  Dependence).  Bu  test  6  sualdan  ibarətdir  və  suallara  verilən 

cavablara  görə  asılılıq  səviyyəsi  qiymətləndirilir.  Bizim  tədqiqatda  asılılığın  təyini  üçün  

Faqerstrem  Nikotin  Asılılıq  Testi    istifadə  edildi.  Asılılıq  səviyyələri;  0-3  bаll  yüngül 

səviyyəsi, 4-6 ball orta səviyyəsi 7-10 bаll  yüksək səviyyəsi olaraq qiymətləndirildi.  

 

4.1.3.Tədqiqatın strukturu 



  Tədqiqat  4  mərhələdən  ibarətdir.  İlk  olaraq  tədqiqatın  fərziyyəsi  irəli  sürülüb,  tədqiqatda 

iştirak  edəcək  şəxslərin  sayı,  tədqiqatın  keçiriləcəyi  müəssələr  və  metodikalar  müəyyən 

olunmuşdur.  Yarana    biləcək  problemləri    müəyyən    etmək    və    sual    doğura    biləcək  

məsələləri    aydınlaşdırmaq  məqsədilə    pilot    tədqiqat    keçirilmişdir.  Müəyyən  olunmuş 

metodikalar  əsas  və  kontrol  qrupda  aparılmış,  materiallar  toplanmışdır.  Üçüncü  mərhələ 

nəticələrin  işlənməsi  mərhələsidir.  Alınmış  nəticələr  təhlil  olunmuş,  cədvəl  və  diaqramlarda 

əks olunmuş, statistik analiz aparılmışdır. Sonuncu mərhələdə isə fərziyyənin düzgünlüyü və 

ya səhv olması aydınlaşdırılmışdır. Daha sonra məlumatlar  toplanmış, kompyuterə  salınmış, 

əldə  edilmiş  bu  işləmələr  dissertasiya  formasına  salınmışdır. 

  Hər bir iştirakçıya tədqiqatın məqsədi  haqqında  informasiya  verilmiş  və onların tədqiqatın 

istənilən  mərhələsində  iştirak  etməkdən  imtina  etmək  imkanının  da  olduğu  izah  edilmişdir. 

Nəticədə,  bütün tədqiqatda  iştirak edənlər  məlumatlı  razılıq vermişdilər. 

 

   4.1.4.Statistik analiz 



  Nəticələrin   işlənməsi  SPSS  proqramının  16.0    versiyası  vasitəsi   ilə    həyata  keçirilmişdir. 

Əhəmiyyətliliyin 

səviyyəsi 

(p<0,05) 

olmalıdır. 

Dürüstlük 

əmsalı 


vasitəsilə  

yoxlanılmışdır(p<0,05).  Klinik    və    sosial    göstəricilər    arasında  korrelyasiyanı  müəyyən  

etmək  məqsədilə  bivariate  korrellate,  Pearson əmsalından istifadə olunmuşdur. 



47 

                                   

   4.1.5  Alınan nəticələrin təhlili 

 

   Gənclərin    sağlamlığını  təhlükə  altında  qoyan  tütün  məhsullarından  istifadə  bu  sahədə 



önəmli tədqiqatları  gündəmə gətirir. Siqaret aludəçiliyi  inkişafda və inkişaf etməkdə olan çox 

ölkədə olduğu kimi ölkəmizdə də əhəmiyyətli sağlamlıq problemidir.  

   Dünyanın  müxtəlif  ölkələrində,  uşaqlar  və  gənclər  arasında  siqaret  istifadəsinin  müəyyən       

olunması  məqsədilə aparılan araşdırmalarda fərqli nəticələr aşkarlanmışdır.  

   Biz tədqiqat zamanı tələbələr arasında depressiya faizini müəyyən etmək siqaret çəkənlərin 

aslılıqlarını  hansı mərhələsində olmasını hər iki qrupda müqayisələrlə müəyyən etdik. Əsas 

və  kontrol  qruplar  arasında  müqayisəli  təhlil  göstərdi  ki,  əsas  qrupdakı  iştirakçıların  

depressiya  göstərici  kontrol  qrupdan  çoxdur.  Aslılıq  göstəricisi  orta  və  ağır  olan  tələbələrin  

siqareti tərgitmək istəmədikləri faizi daha çoxdur. Aslılığın nəticəsinə görə siqaret çəkənlərdə 

orta  dərəcli  aslılıq    üstünlük  təşkil  edir  (  yüngül  dərəcə  25%,orta  dərəcə  47%,  ağır  dərəcə 

28%). Bek testinin nəticəsinə görə əsas qrupda yüngül və orta ağır depressiya üstünlük təşkil 

edir. Kontrol qrupda 60%-də depressiya yoxdur, 26%-də yüngül depressiya müəyyən olundu. 

Tələbələrin    istifadə  etdikləri  siqaret  markalarından  məlum  olur  ki,  gənclərimiz  daha  çox 

xarici markalı siqaretlərdən istifadə edir. Bu göstərici reklam və kinoların gənclərimizə etdiyi 

təsirlərin səbəbi kimi qeyd oluna bilər. 

   Tədqiqatda  iştirak  edən  200  tələbədən  mütəmadi  olaraq    siqaretdən  istifadə  edənlər  26% 

(n=52),  heç  çəkməyən  33,5%  (n=67),  bir  dəfə  sınayıb  heç  sevməyən  18,5(n=37),  bir  dəfə 

sınayıb  xoşuna  gələn  7,5%  (n=15),  ara-sıra  istifadə  edən  13%  (n=26),  tərgidən  1,5%  (n=3) 

təşkil  edir.  Siqaretə  başlamada  ən  kiçik  yaş  8,  ən  böyük  yaş  21-dir.  Əsas  qrupda  orta  yaş 

19.78,  kontrol  qrupda  orta  yaş  19.61  təşkil  edir.  Tələbələr  siqaretə  başlama  səbəbləri  kimi 

30%  maraqlı  gəldiyinə  görə,  15%  diqqətlərini  çəkdiklərinə  görə,  55%-i  digər  səbəblərdən 

qaynaqlandığını qeyd etmişlər.(Bax :Şəkil4.1) 

 

                                           Siqaretə başlama səbəblərinin göstəriciləri



                                                Şəkil 4.1

 

                                                                                                                                                           



 


                                   

        


 

  Atalarının  siqaret  çəkmə  faizi 

etmirdi. Kontrol qrupda 39,4% 

48,5%-i  0-2  il  müddətində,  38,6  %

edir(Bax:Şəkil  4.2).  Əsas  qrupda    t

fikirləşmir. Siqaret çəkənlərin 58,2%

                                                                                                                                          

                                                      ilk siqaret s

                                                                                                                             

 

 



 

 

 



 İlk siqaret  

    sınağı 

10-14 

Say 


 

%  ilk siqaret 

sınağı 

% gündə


çəkilən siqaret

% Cəm 


15-19 

Say 


% ilk siqaret 

sınağı 


% gündə

çəkilən siqaret

% Cəm 

 

faizi  əsas qrupda  53,6  %  çəkir,  29.9%  çəkmir,



Kontrol qrupda 39,4% çəkir, 47,5% çəkmir, 14,1% çəkirdi artıq ç

,  38,6  %-i  3-5  il  ,12,5  %-i    6-8  il  müddətind

sas  qrupda    tələbələrin  60,6%  siqareti  tərgitməyi  fikirl

rin 58,2%-i tərgitməyi sinayıb, 41,8 % sınamayıb.

                                                                                                              

ilk siqaret sınağı, gündəlik çəkilən siqaretin təhlili

                                                                                                                                                            

gündəlik çəkilən siqaret 

11 dən az 

11-20 


21-30 

30 dan ç


10 


 

 



 

ilk siqaret 

39.1% 

43.5% 


13.0% 

əlik 


n siqaret 

21.4% 


27.8% 

27.3% 


 

9.8% 


10.9% 

3.3% 


31 

25 


% ilk siqaret 

47.7% 

38.5% 


12.3% 

əlik 


n siqaret 

73.8% 


69.4% 

72.7% 


 

33.7% 


27.2% 

8.7% 


48 

 

kmir,  16%  artıq  istifadə 



artıq çəkmir. Tələbələrin 

tində  siqaretdən  istifadə 

yi  fikirləşir  39,4%  isə 

41,8 % sınamayıb. 

                                                                                                               

hlili 


                               Cədvəl 4.2   

Cəm 


30 dan çox 

23 



 

 

4.3% 



100.0% 

33.3% 


25.0% 

1.1% 


25.0% 

65 



1.5% 

100.0% 


33.3% 

70.7% 


1.1% 

70.7% 


maraqlı gəldi

diqqətimi çəkdi

digər səbəb





Dostları ilə paylaş:
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   21


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə