Inocte 2017 II. International New Tendencies Congress in Ottoman Researches



Yüklə 4,02 Kb.

səhifə14/38
tarix09.03.2018
ölçüsü4,02 Kb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   38

Inocte 2017 
International New Tendencies Congress in Ottoman Researches 
September 12-14, 2017 Baku 
43 
ANADOLU’DAKİ KONARGÖÇER AŞİRETLERDE ORTA ASYA TÜRK KÜLTÜR 
İZLERİ 
Faruk SÖYLEMEZ
*
 
ÖZET 
Osmanlılar döneminde Anadolu’da bulunan konargöçer aşiretler üzerine son yıllarda az 
da  olsa  birtakım  çalışmalar  yapılmaktadır.  Ancak  aşiretlerin  bölge  bölge  ele  alınarak  kültürel 
yapıları ve gündelik hayatları ile ilgili çalışmaların yapılması ve hatta bunların Türkiye dışındaki 
ve  özellikle  Orta  Asya’daki  Türklerin  konargöçer  kültürleri  ile  karşılaştırılması  Türk  kültür 
birliğinin  sağlanmasında  önemli  katkılar  sağlayacaktır.  Böylece  aynı  kültür  değerlerine  sahip 
Türk topluluklarının birbirlerine yabancılaşmasının da önüne geçilmiş olunacaktır. 
Bu  çalışmada,  Anadoluda  konargöçer  olarak  hayatlarını  sürdüren  aşiretlerin  kültürleri 
ele alınarak bu kültür unsurlarının Orta Asya Türk kültür değerlerinden taşıdıkları izler üzerinde 
durulmaktadır. Özellikle Orta Anadolu ve Güneydoğu Toroslarda yaşayan aşiretlerin gündelik 
hayatlarını  ele  alarak  koyunculukla  ilgili  birtakım  inanışlar    ve  uygulamalar  ile  halı-kilim 
dokumaları, giyim-kuşam kültürü, evlenme adetleri ve özellikle “kalın” kavramı ve bu kavramı 
mehir ile başlık arasındaki farklar tartışılacaktır. Ölen kardeşin dul kalan eşiyle diğer kardeşin 
evlenmesi,  aşiret  boy  beylerinin  seçimi,  düğün  adetleri  gibi  Orta  Asya’dan  Anadolu’ya  Türk 
boylarının taşıdıkları ve günümüze kadar yaşatılan birtakım adet ve gelenekler ele alınacaktır. 
Bunun  yanı  sıra  kışlaktan  yaylağa  ve  yaylaktan  kışlağa  yapılan  göçler  ve  bu  göçler  esnasında 
“bahargâh ve güzlek” olarak adlandırılan ara bölgelerde konargöçerlerin konaklamaları da ele 
alınacaktır.  Konargöçer  aşiretlerin  gerek  kendi  içerinde  gerekse  diğer  aşiretlerle  aralarında 
meydana  gelen  anlaşmazlıkların  halledilmesinde  ortaya  koydukları  çözümlere  de  yer 
verilecektir. İki grup arasında meydana gelen kavgalarda kavganın büyümesini önlemek ve kan 
dökülmesini önlemek amacıyla bir kadının başındaki örtüyü her iki grubun ortasına atarak onları 
durdurması  gibi  Türk  kültüründe  eskiden  beri  var  olan  geleneklerin  günümüzde  de  Anadolu 
aşiretlerinde yaşatılıyor olması önemli noktalardan birini oluşturmaktadır.  
Anahtar Kelimeler: Aşiret, Kültür, Orta Asya, Anadolu, Konargöçer. 
*
Prof. Dr., Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, email: 
fsoylemez@ksu.edu.tr
, TÜRKİYE


Inocte 2017 
International New Tendencies Congress in Ottoman Researches 
September 12-14, 2017 Baku 
44 
OSMANLI TOPLUMUNDA YÖRÜKLERİN SOSYO KÜLTÜREL YAPISI 
Fatih USLU
*
 
ÖZET 
Osmanlı İmparatorluğu’nun gelişmesinde, yeni fethedilen yerlerin Türkleştirilmesinde ve 
boş  yerlerin  şenlendirilerek  ekonomik  hareketliliğin  sağlanmasında  konargöçer  aşiretlerin 
önemi  büyüktür.  Konargöçer  yaşam  tarzının  yapısında  bulunan  özerklik  ve  özgürlük,  ayrıca 
konargöçerlere  sağlanan  bazı  ayrıcalıklar  ve  korumalar  bu  yaşam  biçimini  imparatorluk 
coğrafyasında çekici hale getirmiş, bu yüzden Yörük aşiretleri kayıt altına alınmaya ve iskâna her 
zaman direnmişlerdir. Osmanlı döneminde 18.yüzyıla gelinceye kadar ayrıcalıklı bir konumda 
olan  Yörükler,  fetihlerin  sona  ermesi  ve  toprak  kayıplarının  başlaması  ile  ayrıcalıklarını 
kaybetmiştir.  Osmanlılar  döneminde  yaşayan  Yörüklerin  çoğu  Anadolu’da  bir  kısmı  da 
Rumeli’de bulunuyordu. Bu aşiretleri nizam ve inzibat altında almak ve güçlerinden yararlanmak 
için  kanunlar  hazırlanmış  gerek  Fatih  Kanunnamesinde  gerekse  Kanuni  Sultan  Süleyman’ın 
Kanunnamesinde Türk aşiretleri hakkına maddeler yer almıştır. Osmanlılar Yörükleri sistemli bir 
şekilde toprağa yerleştirmeğe çalışmışlardır. Göçebeler Osmanlılar devrinde de orta Asya’dan 
getirdikleri  koyun  ve  atı  besliyor  yine  onlar  gibi  deveyi  taşıma  vasıtası  olarak  kullanıyorlardı. 
Osmanlı  devletinin  de  seferlerde  askerin  azığını  develer  ile  taşıttığı  bildirilmektedir. 
Anadolu’nun  pek  meşhur  atlarını  yetiştirenler  halılarını  dokuyanlar  bunlar  idi.  İrsi  reislerinin 
idareleri altında yaşayan bu aşiretlerin yaylak ve kışlakları belli idi. Fakat göç yolları üzerindeki 
köylere  zarar  vermekten  geri  durmuyorlardı.  Anadolu  Türklüğünün  en  canlı  unsurunu  teşkil 
eden ve devlet kavramına yabana olan bu kitlelerin bu hareketlerinin temelinde bazı amilleri 
vardı. Bazen vergi tahsildarlarının açgözlülüğü bazen aşiret reislerinin hırs ve menfaati bazen de 
yoksulluklarıdır.  
Anahtar Kelimeler: Yörük, Konargöçer, Evlad-ı Fatihan, Osmanlı. 
 
 
                                                 
*
 Yrd. Doç. Dr., Akdeniz Üniversitesi, email: 
fatihuslu@akdeniz.edu.tr
, TÜRKİYE 


Inocte 2017 
International New Tendencies Congress in Ottoman Researches 
September 12-14, 2017 Baku 
45 
XIX ƏSRIN II YARISINDA VƏ XX ƏSRIN ƏVVƏLLƏRINDƏ TÜRKIYƏDƏ  TƏHSIL 
Fərrux  RÜSTƏMOV
*
 
ÖZET 
Məqalədə  XIX əsrin II yarısında və XX əsrin əvvəllərində Türkiyədə məktəb   təhsiilinin 
inkişaf xüsusiyyətləri təhlil edilir,  yeni  açılan məktəblərdə təhsilin təşkili  məsələləri araşdırılır. 
Anahter  Kelimeler:  Türkiyədə  təhsil,  Hərbi  mühəndislik  məktəbi,  tənzimat  dövrü, 
rüşdiyyə məktəbləri, “Yeni osmanlılar” 
*
Prof. Dr., Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti, email: 
farrukhrusyamov@gmail.com
, AZERBAYCAN




Dostları ilə paylaş:
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   38


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə