Kafa travmali hastaya yaklaşim dr. Selçuk aydin



Yüklə 469 b.
tarix05.10.2017
ölçüsü469 b.


KAFA TRAVMALI HASTAYA YAKLAŞIM

  • Dr. Selçuk AYDIN

  • Kırklareli Ocak 2008














RİSK GURUPLARI

  • 15-24 yaş arası erkekler

  • 65 yaş üzeri yaşlılar

  • Düşük sosyo-ekonomik seviye

  • Yüksek alkol kullanım oranı

  • Sporcular

  • Okul çağı çocuklar



TRAVMA NEDENLERİ

  • Doğum travması (hipoksi, CP, İSH)

  • Bebek suistimali (darp, shaken-baby sendromu)

  • Yataktan düşme, evde yaralanmalar

  • Okulda ve spor yaralanmaları (künt travma)

  • İş kazaları (kasksız çalışma)

  • Trafik kazaları (künt, delici, momentum)

  • Yüksekten düşme (Künt, servikal)

  • Ateşli silah yaralanmaları

  • Kesici-delici alet yaralanmaları



SINIFLAMA

  • Oluş mekanizmasına göre

  • Şiddetine göre

  • Morfolojisine göre



ŞİDDETİNE GÖRE

  • Hafif (GKS=14-15)

  • Orta (GKS=9-13)

  • Şiddetli (GKS=3-8)



GLASGOW KOMA SKORU

  • A-Göz açma

  • 1-Spontan gözler açık (4)

  • 2-Sözlü uyarana açıyor (3)

  • 3-Ağrılı uyarana açıyor (2)

  • 4-Açmıyor (1)



GLASGOW KOMA SKORU

  • B-Verbal Yanıt

  • 1-Koopere, oryente (5)

  • 2-Konfüze, dezoryente (4)

  • 3-Uygun olmayan kelimeler (3)

  • 4-Anlamsız sesler (2)

  • 5-Cevap yok, ses yok (1)



GLASGOW KOMA SKORU

  • C-Motor Yanıt

  • 1-Emirlere uyuyor (6)

  • 2-Ağrıyı lokalize ediyor (5)

  • 3-Ağrıya fleksör yanıt (4)

  • 4-Üstte fleksör, altta ekstansör yanıt (3)

  • 5-Ekstansör yanıt (2)

  • 6-Yanıt yok (1)



HAFİF KAFA TRAVMASI

  • Geçici şuur kaybı olabilir, varsa 5 dakikadan kısadır

  • Olay öncesi (retrograd) veya sonrası (anterograd) ile ilgili hafıza kaybı (amnezi)

  • Somnolans, konfüzyon veya dezorientasyon

  • GKS 14 veya 15

  • Fokal nörolojik defisit olmaması

  • Posttravmatik amnezi 24 saatten uzun olmamalı



HAFİF KAFA TRAVMASI

  • Hafif KT klinik bir tanıdır.

  • Hafif KT hiçbir zaman basit bir KT değildir

  • Taburcu ederken belli konularda uyarmak ve neleri yapmamaları ve yapmaları gerektiği konusunda bilgilendirmek gerekir

  • Kraniografi yalnızca penetran KT ve BT’nin bulunmadığı durumlarda çekilebilir

  • Kraniografi endikasyonu varsa zaten BT endikasyonu var demektir



KİMLERE BBT ÇEKELİM?

  • GKS <14 olan her hasta

  • GKS=15 olsa bile amnezi, kranyografide fraktür, BOS kaçağı

  • Alkol veya madde kullanmış travmalı hasta

  • Nöbet

  • Yaşlı hasta

  • Antiagregan kullanan hastalar



HANGİ HASTALARI GÖZLEME ALALIM?

  • BT çekilme imkanının olmaması

  • Anormal BT bulgusu

  • Şuur kaybı öyküsü

  • Bozulan şuur durumu

  • Orta /ağır başağrısı

  • Belirgin alkolik/ ilaç intoksikasyonu

  • Kafa kırığı

  • BOS fistülü

  • Eşlik eden ciddi yaralanmalar

  • Evde gözleyebilecek kimsenin olmaması

  • Amnezi



HANGİ HASTALARI TABURCU EDELİM?

  • GKS=15

  • Yatış/gözlem kriterleri yoksa

  • Nörolojik defisiti yok

  • Diğer sistem muayeneleri normal

  • Kranyal BT normal ise taburcu et, önerilerde bulun ve 1 hafta içinde kontrole çağır



EVDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

  • İlk 24 saat en önemli zamandır

  • 2 saatte bir uyandırın

  • Bulantı-kusma, nöbet, düşme

  • Kulak veya burunda kanama veya akıntı

  • Şiddetli başağrısı

  • Kol veya bacaklarda kuvvetsizlik

  • Anizokori, diplopi, amorozis

  • Analjezik olarak sadece Parasetamol

  • Sedatifler yasak



ORTA ŞİDDETTE KAFA TRAVMASI

  • GKS=9-13

  • Hastalar koma tablosunda değillerdir

  • Bazı basit emirleri yerine getirmeye çalışırlar

  • Genellikle konfüzedirler ve hemiparezi gibi fokal nörolojik

  • defisitleri vardır

  • % 8’inde nöroşirürjikal girişim gerekmektedir.

  • % 10 ila 20’sinin klinik tablosunun kötüleştiği bildirilmiştir

  • Bu nedenle rutin olarak entübe edilmeseler bile ağır KT hastalar gibi takip edilmelidirler

  • Sürvileri genellikle iyidir, fakat iyileşme sonrasında sıklıkla kognitif sekeller ve post-travmatik epilepsi gibi komplikasyonlar görülür



AĞIR KAFA TRAVMASI

  • GKS<9

  • Morbidite ve mortalite riski çok yüksektir,

  • “Bekle-gör” yaklaşımı istenmeyen kötü sonuçlar doğurur.

  • Primer değerlendirme ve resüssitasyon çok önemlidir.

  • Acil servise başvurduklarında yapılan değerlendirmede % 30’unda hipoksi (PO2 <65 mmHg), % 13’ünde hipotansiyon (sistolik KB<95 mmHg) ve %12’sinde anemi (Htc< % 30) belirlenmiştir

  • Başvuru sırasında hipotansiyon olan ağır KT olgularda mortalite % 60 iken olmayan grupta % 27 olarak belirlenmiştir

  • Hipoksi de eklendiğinde mortalite % 75’e kadar yükselir



AĞIR KAFA TRAVMASINDA TEDAVİ

  • GKS<9, maksillofasiyal travma, hipoksi varsa entübe et

  • %100 oksijen ver

  • Birkaç kez hiperventile et

  • PCO2’yi 30-35 mmHg arasında tut

  • Servikal kollar tak

  • Kusma ve aspirasyona karşı dikkatli ol, aspire et

  • Hipovolemi ve hipotansiyonu tedavi et

  • Hastayı stabil hale getirmeden asla transfer etme

  • Kafa içi basıncını asla yükseltme, düşür



ANAMNEZ

  • Antikoagulan tedavi, kullandığı ilaçlar

  • Alkol, uyuşturucu kullanıyor mu

  • Kusmuş mu

  • Travmanın oluş şekli

  • Şuur kaybı sonrası mı travma yoksa travma sonrası mı şuur kaybı

  • Travma bulguları iddia edilen travmaya uyuyor mu

  • Nöbet geçirmiş mi

  • Konversiyon olabilir mi?



FİZİK MUAYENE

  • Kranyum inspeksiyonu, palpasyonu (kesi, fraktür, çökme, hematom)

  • Kulak ve burun muayenesi (Battle sign, Racoon’s eyes, rinore, otore)

  • Mandibula fraktürü

  • Le Fort fraktürleri

  • Eşlik eden boyun deformiteleri

  • Fontanel gerginliği



SCALP YARALANMALARI



SCALP YARALANMALARI



SCALP TAMİRİ

  • Kontamineyse temizle, oksijenli su veya battikonla yıka (beyin gözüküyorsa oksijenli su)

  • Lokal anestezik olarak Prilokain (Citanest)

  • Aktif kanayan arter varsa koterle veya ipekle bağla

  • Cilt altını 1 ya da 2/0 yuvarlak iğneli Vicryl ile suture et

  • Cildi stapler ya da 2/0 kesici iğneli prolenle suture et

  • Bulamazsan ipekle suture et

  • Açık yarayı hemen kapalı hale getir

  • Büyük flep tarzında kalkmışsa altına hemovak dren koy



BATTLE’S SİGN





KRANİAL FRAKTÜR

  • Linear fraktür

  • Deplase fraktür

  • Diastatik fraktür

  • Çökme fraktürü (deplase veya ping-pong)

  • Kafa kaidesi fraktürü





EPİDURAL HEMATOM

  • Her şiddette kafa travmasında olabilir

  • Temporal travmalarda daha sıktır

  • A. meningia media en sık kanar

  • Bazen konservatif olarak tedavi edilir

  • Lucid interval görülebilir

  • Ani kötüleşme olabilir

  • Herniasyonla hasta kaybedilebilir



EPİDURAL HEMATOM



SUBDURAL HEMATOM

  • Orta ve şiddetli kafa travmalarında görülür

  • Yaşlılarda ve antikoagulan kullananlarda minör travmada da olabilir

  • Nörolojik defisit vardır

  • Kötüleşme gösterir

  • Mutlaka cerrahi tedavi uygulanır

  • Köprü venlerinin kopmasıyla oluşur



SUBDURAL HEMATOM



TRAVMATİK İSH



TRAVMATİK SAK





NÖROLOJİK MUAYENE

  • Şuur muayenesi

  • Kranial sinir muayenesi

  • Motor muayene

  • Refleks muayenesi

  • His muayenesi



ŞUUR DURUMU

  • Kooperasyon (Emirlere uyma)

  • Oryantasyon (Yer, zaman, kişi)

  • GKS değerlendirmesi

  • Somnolans

  • Konfüzyon

  • Stupor

  • Koma



KRANİAL SİNİR MUAYENESİ

  • Işık reaksiyonu

  • Anizokori

  • Göz hareketlerinde kısıtlılık

  • Diplopi, gözde kayma

  • Nistagmus

  • Fasiyal paralizi



MOTOR MUAYENE

  • Graussel-Mingazzini testi

  • Hemiparezi, hemipleji

  • Monoparezi, monopleji

  • Paraparezi, parapleji

  • Quadriparezi, Quadripleji

  • Flask paralizi

  • Spastisite



REFLEKS MUAYENESİ

  • Normal refleksler

  • Babinski

  • Hoffmann

  • Okulosefalik

  • Okulovestibuler

  • Siliospinal



TEDAVİNİN AMACI

  • Olay anında primer hasar oluşmuştur

  • Hastayı sekonder hasardan korumak ve hayatta tutmak



KAFA İÇİ BASINÇ ARTIŞINA NEDEN OLAN FAKTÖRLER

  • Hastanın ajite olması (sedasyon)

  • Hastanın başının kalp seviyesinin altında olması (pozisyon)

  • Hipertansiyon (antihipertansif tedavi)

  • Ağrı duyması (analjezi)

  • Hipervolemi (diürez)

  • Hipo-hiperkarbi (ventilasyon)

  • Hipoksi (oksijenizasyon)

  • Hiperglisemi (insülin)

  • Asidoz, alkaloz (ventilasyon, hidrasyon)

  • Hipertermi (soğutma, antipiretik)

  • Hipernatremi, hiponatremi



KAFA İÇİ BASINCI

  • Normal değeri 0-20 mmHg

  • Serebral perfüzyon basıncı 50-150 mmHg

  • SPB=OAB-KİB



SEDASYON

  • Diazepam 10 mg yavaş i.v. inf.

  • Midazolam (Dormicum) 100 mg+100 cc SF, 3-6 cc i.v. İnf

  • Midazolam daha az solunum supresyonu yapar ve etkisi çabuk geri döner

  • Çocuklarda supp. formu kullanılabilir



ANALJEZİ

  • Diklofenak 75 mg i.m. (Diclomec, Dikloron, Myadren, Voltaren amp.)

  • Pethidin 50-100 mg i.m. (Aldolan 100 mg/2cc amp

  • Dolantin piyasada yok

  • Morfin 0.5 cc s.c.



ANTİHİPERTANSİF TEDAVİ

  • Tansiyonu aniden düşürmek tehlikeli

  • Kaptopril 25 mg tb (Kapril, Kaptoril)

  • Na nitroprussid infüzyonu (Nipruss 60 mg/5cc) %5 dx+60 mg Nipruss 10 cc/h



HİPERVOLEMİ TEDAVİSİ

  • Sıvı kısıtlaması

  • Sadece İzotonik kullanılması (max.2000 cc/gün)

  • Lasix kullanılabilir. (antiödem)

  • Mannitol %20’lik. 1-2 g/kg i.v. bolus



HİPERGLİSEMİ TEDAVİSİ

  • Acilen 10 ü kristalize insülin i.v.

  • Orgasulin, Novorapid 100 i.u. 1 cc flk



ANTİÖDEM TEDAVİSİ

  • Baş 30° yüksekte, nötr pozisyonda

  • Juguler bası olmayacak

  • Analjezi, sedasyon

  • Hiperventilasyon

  • Mannitol

  • Diüretik

  • Steroidin travmada yeri yoktur



EPİLEPSİ TEDAVİSİ

  • Akut epilepsiyi durdurmak için ilk tercih Diazepam veya Midazolam olmalı. Diazepam etkisi 1-3 dk. da başlar, nöbet durmazsa doz 2-3 kez tekrarlanır, fenitoin eklenir. 0.3 mg/kg uygulanır.

  • Midazolam 0.3 mg/kg uygulanır

  • Fenitoin 15-20 mg/kg yükleme, 5 mg/kg/gün idame. 70 kg bir hasta için 1400 mg (6 amp Epanutin) 20 dk. da inf.





ONDİNE’S CURSE ONDİNE’NİN LANETİ????







Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə