Kitabın nəşrinə göstərdiyi köməyə görə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı



Yüklə 7,73 Mb.

səhifə75/306
tarix14.09.2018
ölçüsü7,73 Mb.
1   ...   71   72   73   74   75   76   77   78   ...   306

iqtisadiyyatın bütün sektorlarının artıma doğru meylini nümayiş etdirir. Həmin 

illərdə  ölkə  təsərrüfatının  bütün  makroiqtisadi  göstəriciləri  əlverişli  olmuş, 

pozitiv  dinamika  (2010-cu  ildəki  yüksək,  12%  inflyasiya  istisna  olunmaqla) 

nümayiş  etdirmişdir.  Bir  cəhəti  də  qeyd  etmək  lazımdır  ki,  Rusiyanın  dövlət 

borcu getdikcə azalır. 1999-cu ildə bu göstərici 73,39% idisə, 2008-ci ildə 20,7% 

olmuş, 2010-cu ilin nəticələri üzrə bir qədər artmışdır (21,1%). 



Dünya  iqtisadiyyatında  Rusiyanın  yeri.  2010-cu  ildə  Rusiyanın 

iqtisadiyyatı qlobal rəqabət qabilİ5^ətinə görə dünyada 63-cü yerdə qərarlaşmış, 

qlobal rəqabət qabiliyyəti indeksi (GCI - Global Competitiveness Index) isə 4,15 

olmuşdur. Ən yaxşı nəticə 2009-cu ildə GCI 4,31-ə bərabər olduqda, 51-ci yer 

əldə edilmişdir. 

Rusiyanın  beynəlxalq  iqtisadi  əlaqələrdə  iştirakının  göstəriciləri  8.3 

cədvəlində verilmişdir. 

Cədvəl məlumatlarından ötən 10 il ərzində ölkənin xarici ticarətinin artım 

dinamikasının yüksək olduğu görünür. 1999-cu ildən 2008-ci ilədək olan dövrdə 

Rusiyanın əmtəə ixracının artımı xüsusilə intensiv idi. İxracın ən yüksək artımı 

2004-2008-ci  illərə  təsadüf  edir:  2008-ci  ildə  onun  həcmi  400  milyard  dollar 

olmuşdur. Amma 2009-cu ildə dünya bazarlarında neftin qiymətinin ucuzlaşması 

nəticəsində Rusiyanın ixracı 303,3 milyard dollara düşmüşdü. Onu da qeyd edək 

ki,  dünya üzrə ticarət  dövriyyəsində Rusiyanın  payı böyük deyil:  1999-cu ildə 

1,03%  olan  bu  göstərici  2008-ci  ildə  2,44%-ə  yüksəlmiş,  2010-cu  ildə  isə 

2,07%-ə enmişdir. 

Sonuncu 10 il ərzində Rusiyanın xarici ticarət balansının müsbət olması 

onun  ixracının  idxalından  çox  olduğunu  sübut  edir.  Lakin  bu  göstərici 

balanslaşdırılmamışdır  və  ölkənin  xarici  ticarətinin  ümumi  dövriyyəsinin  ±5- 

7%-ini təşkil edir (cədvəl 8.4). 

Deyildiyi  kimi,  Rusiyanın  ixracının  əmtəə  strukturunda  əsas  xammal 

növləri üstünlük təşkil edir və ölkənin ixracında bunun payı 64-77%-dir. İkinci 

yeri filizlərin müxtəlif növləri, metallar, qiymətli daşlar və qeyri-sikkə qızılının 

ixracı tutur. Hazır məmulatlar ixracının xüsusi çəkisi cəmi 4% təşkil edir. Eyni 

zamanda ölkə maşın və texnikanın, ərzaq və istehlak mallarının, demək olar ki 

bütün  növlərinin  idxalçısıdır.  Məhz  bu,  ölkə  təsərrüfatının  tarazlaşdırıl- 

madığının sübutudur. İxracın coğrafi strukturu 8.5 cədvəlində göstərilmişdir. 

200 



Cədvəl 8.3 

Rusiyanın xarici iqtisadi əlaqələrdə iştirakının 

əsas göstəriciləri* (milyon dollar) 

Göstəricilər

 

1999

 

2000

 

2001

 

2002

 

2003

 

2004

 

2005

 

2006

 

2007

 

2008

 

2009

 

2010

 

Həcm



 

75665


 

105565


 

101884


 

107301


 

135929


 

183207


 

243799


 

303926


 

354403


 

471765


 

303388


 

340500


 

Dünya 


ticarətin- 

dəki pay


 

1,03


 

1,18


 

1,28


 

1,33


 

1,43


 

1,56


 

1,79


 

1,98


 

2,13


 

2,44


 

2,06


 

2,07


 

Ticarət


 

balansı


 

32078


 

56440


 

42744


 

40238


 

52252


 

76087


 

105822


 

122765


 

108566


 

150595


 

92404


 

98000


 

* Müəllif tərəfindən UNCTAD-ın məlumatları əsasında tərtib olunmuşdur, 2010. 




Cədvəl 8.4 

Rusiyanın ixracının əmtəə strukturu*, % 

İllər

 

1999

 

2000

 

2001

 

2002

 

2003

 

2004

 

2005

 

2006

 

2007

 

2008

 

2009

 

İxrac

 

Xammalın əsas növləri



 

64,51


 

65,64


 

66,22


 

68,05


 

69,62


 

71,30


 

74,60


 

75,01


 

74,24


 

76,71


 

77,02


 

Ərzaq


 

2,83


 

2,71


 

2,99


 

3,66


 

3,44


 

2,41


 

2,51


 

2,36


 

3,03


 

2,60


 

3,80


 

Kənd 


təsərrüfatı 

və 


emal 

olunmamış materiallar

 

3,71


 

3,38


 

3,63


 

3,96


 

3,76


 

3,49


 

3,14


 

2,94


 

3,05


 

2,44


 

2,47


 

Filizlər, metallar, qiymətli daşlar 

və qeyri-sikkə qızılı

 

16,51



 

16,32


 

13,88


 

11,63


 

11,15


 

11,84


 

10,20


 

10,89


 

10,43


 

8,23


 

7,50


 

Kimya məhsulları

 

6,33


 

6,53


 

6,32


 

6,11


 

6,07


 

5,90


 

5,39


 

4,78


 

5,06


 

5,98


 

5,32


 

Maşın və nəqliyyat vasitələri

 

6,11


 

5,43


 

6,96


 

6,58


 

5,96


 

5,06


 

4,15


 

4,02


 

4,19


 

4,04


 

3,89


 

İdxal

 

Xammalın əsas növləri



 

32,18


 

31,85


 

28,63


 

27,10


 

25,86


 

24,02


 

22,60


 

20,58


 

18,71


 

18,53


 

22,72


 

Ərzaq


 

24,16


 

19,97


 

20,59


 

20,33


 

19,41


 

17,40


 

16,85


 

15,25


 

13,79


 

13,23


 

17,62


 

Kənd 


təsərrüfatı 

və 


emal 

olunmamış materiallar

 

1,79


 

2,19


 

1,77


 

1,53


 

1,45


 

1,30


 

1,12


 

1,08


 

1,00


 

0,93


 

1,26


 

Filizlər, metallar, qiymətli daşlar 

və qeyri-sikkə qızılı

 

3,87



 

5,19


 

3,80


 

3,19


 

2,91


 

3,29


 

3,06


 

2,81


 

2,55


 

2,69


 

2,22


 

Kimya məhsulları

 

9,98


 

11,67


 

12,61


 

12,10


 

12,44


 

12,15


 

12,74


 

12,98


 

11,74


 

11,01


 

14,30


 

Maşın və nəqliyyat vasitələri

 

28,03


 

29,12


 

32,60


 

35,75


 

37,93


 

41,84


 

43,62


 

47,31


 

52,20


 

53,62


 

41,86


 

* Müəllif tərəfindən UNCTAD-m məlumatları əsasında tərtib olunmuşdur, 2010. 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   71   72   73   74   75   76   77   78   ...   306


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə