Magistratura məRKƏZİ Əlyazması hüququnda



Yüklə 0,59 Mb.

səhifə14/23
tarix10.11.2017
ölçüsü0,59 Mb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   23

42 

 

Cədvəl 2.4  



Etilenə görə məhsuldarlığı 300 min t/il olan piroliz qurğusunda alınan 

məhsulların çıxarı 

Göstəricilər 

Etanın 

pirolizi 

Propanın 

pirolizi 

Benzinin 

pirolizi 

Qazoylun 

pirolizi 

Xammala  görə  məhsulun 

çıxarı, % 

 

Etilen 



Hidrogen 

 

Quru qaz ( CH



4

 + C


2

H



 

C



3

 fraksiyası 

C

4

 fraksiyası 



Yüngül yağ (200ºC -dək) 

Ağır yağ 

Xammala 

görə 


məhsuldarlığı, min t/l 

 

 



  

 77,7 


 5,4 

 

 8,5 



 

 – 


 – 

 – 


  – 

  

 390 



 

 

  



 42,1 

 1,5 


 

 25,8 


 

 22,1  


 – 

 – 


  – 

  

 710 



  

 

  



 33,7 

 1,1 


 

 17,2 


 

 15,5 


 8,7 

 18,2 


  5,6 

  

 890 



 

 

  



 25,6 

 1,1 


 

 12,2  


 

  10,5 


 5,5 

 24,5 


  20,5 

  

 1170 



 

Müasir  borulu  sobaların  konstruksiyasının  təkmilləşdirilməsi  reaksiya 

müddətinin  2  saniyədən  0,25÷0,40  saniyəyə  qədər  azaltmağa  və  temperaturu 

840−870ºC-dək  artırmağa  imkan  verir.  Boruların  səthini  artırmaq  üçün  (vahid 

reaksiya  həcminə  uyğun  gələn  səth)  çox  axınlı  (4-6  paralel  axınlı)  sobalardan 

istifadə  edilir.  Qısa  vaxt  ərzində  planvari  reaksiya  həcmi  reaksiyanın  gedib 

qaytarmasını  təmin  etməlidir.  Buna  iki  tərəfdən  işıqlandırılan  bir  və  iki  cərgəli 

ekranı  olan  panel  odluqlu  sobalarda  ilanvarı  boruları  müntəzəm  qızdırmaqla  nail 

olmaq olar. 

Müasir  piroliz  sobalarında  borular  şaquli  yerləşdirilir  ki,  bu  da  sobanın 

yığcam olmasını təmin edir. Sobaya xammal dörd axınla verilir, boruların diametri 

102 mm olur. Xammala görə sobanın məhsuldarlığı 7-8 t/saat olur.  

 



43 

 

Cədvəl 2.5  



Benzin (75% ilk distillə benzini, 25% rafinet) və kerosin-qazoyl 

fraksiyasının pirolizindən alınan maye məhsulların bəzi xassələri: 

 

Göstəricilər 

Benzinin pirolizi 

Kerosin-qazoyl fraksiyasının 

Sıxlığı, kq/m

3

  

Yod ədədi qr 



Fraksiya tərkibi, % kütlə 

q.b 70ºC 

70 – 130ºC 

130 – 190ºC 

190 – 250ºC 

 > 250ºC 

 > 350ºC 

 > 450ºC 

Element tərkibi, % (kütlə) 

 C 


 H 

 S 


Aromatik  karbohidrogenlərin 

miqdarı,  %  (kütlə),  qatrana 

görə 

 

Benzol  



Toluol 

Ksilollar və etilbenzol 

Maye  məhsulların  xammala 

görə çıxarı, % (kütlə) 

 850-885 

 70-85 


 

 12,0 


 50,0 

 19,1 


 5,5 

 13,4 


 4,3 

 – 


 89-90 

 10-11 


 0,1 

 

  



 

 

  



 27,5 (6,3) 

 18,3 (4,2) 

 9,2 (2,1) 

 

 23,0 



 930-960 

 70-86 


 

 5,0 


 21,5 

 17,5 


 18,2 

 37,8  


 –  

 – 


 90,8 

 8,7 


 0,56-0,60 

 

 



 

 

 



 10,9 (4,5) 

 7,9 (3,2) 

 3,8 (1,6) 

 

 41,0  



 


44 

 

III FƏSİL. XAM NEFTİN EMALI PROSESİNDƏ YARANAN 



TULLANTILARIN ƏTRAF MÜHİTƏ ZƏRƏRLI TƏSİRİNİN 

EKOLOJİ-İQTİSADİ QİYMƏTLƏNDİRİLMƏSİ 

3.1. XAM NEFTİN EMALI PROSESİNDƏ YARANAN 

TULLANTI QAZLARIN (SO

2

, NO

2

, N

2

O) ƏTRAF MÜHİTƏ ZƏRƏRLİ 

TƏSİRİ VƏ TULLANTILARIN AZALDILMASI ÜSULLARI 

 

Müxtəlif  texnoloji  qurğuları  olan  yüksək  məhsullar  (ildə  12-18  milyon  ton) 



istehsal  edən  müasir  neft  emalı  zavodlarında  atmosfer  və  su  mənbələrinin  neft 

məhsulları ilə çirklənməsinin azaldılması üçün bir sıra məqsədli kompleks tədbirlər 

görmək  lazımdır.  Zavodların  əksəriyyətində  kükürdlü  neftlər  emal  olunur. 

Destruktiv  proseslər  də  daxil  olmaqla  neftin  dərin  emal  zamanı  8-10%-ə  qədər 

karbohidrogen qazları alınır.  Hidrotəmizləmə  və  hidrokrekinq qurğularında alınan 

qazların  tərkibi  isə  hidrogen-sulfidlə  zəngin  olur.  Hidrogen-sulfidi  kükürd  almaq 

məqsədi  ilə  Klaus  qurğusunda  yandırdıqda  müəyyən  miqdarda  kükürd  SO

2

 



şəklində 

atmosferə 

gedir. 

Distillə 



məhsulları 

hidrogenlə 

təmizlənib 

sabitləşdirildikdən  sonra  onun  tərkibində  kükürd  olmur.  Kükürdlü  birləşmələr  isə 

neft 

qalıqlarının 



tərkibində 

cəmlənir. 

Bu 

qalıqlar 



nadir 

haallarda 

kükürdsüzləşdirilir.  Ona  görə  də  bundan  qazan  yanacağı  kimi  istifadə  etdildikdə 

alınan  tüstü  qazlarının  tərkibində  SO

2

  –nin  miqdarı  daha  çox  olur  ki,  bu  da  ətraf 



mühitin ekologiyasına çox mənfi təsir göstərir. 

  Termiki  və  katalitik  krekinq  qurğularında  xammal  kimi  ağır  distillat  və  ya 

qalıqlardan  istifadə  edilir  ki,  neftlərdə  olan  kükürdün  40-70  %-i  bu  məhsullarda 

cəmlənir. Ona görə də destruktiv proseslərdə kükürdlü neft qalıqları emal edildikdə 

alınan  məhsulların  tərkibində  kükürdün  miqdarı  ilk  distillə  qurğularında  alınan 

məhsulların tərkibindəki kükürddən çox olur. 

  Katalitik krekinq qurğularında işlədilən alümosilikat katalizatorları regenerə 

edildikdə  alınan  tüstü  qazlarının  tərkibində  də  kükürd  qazı  (SO

2

)  olur  və  yaxud 



termiki  krekinq  qurğularında  alınan  artıq  qazlar  məşəllərdə  yandırılaraq  yenə  də 


: application -> uploads -> 2016
2016 -> Ali məktəb psixologiyası
2016 -> Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti Magistratura Mərkəzi Hacıyev Tural Eldar oğlu
2016 -> Azərbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti
2016 -> Azərbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti
2016 -> Magistratura məRKƏZİ
2016 -> İxtisas: 5301. 01 Daxili fiskal siyasət və dövlət maliyyəsi İqtisad elmləri üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim edilmiş dissertasiya
2016 -> Bilet 1 Davranış iqtisadiyyatı Süni intellektin yaranmasının başlanğıc mərhələsi İnformasiya, verilən, məlumat, bilik Verilənlər bazasının modelləri Bioloji neyron İqtisadi informasiyanın layihələndirmə mərhələləri Genetik alqoritmlər Bilet
2016 -> Dərs vəsaiti kimi tövsiyyə edilmişdir. B a k I 1


Dostları ilə paylaş:
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   23


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə