Magistratura məRKƏZİ Əlyazması hüququnda



Yüklə 0,59 Mb.

səhifə23/23
tarix10.11.2017
ölçüsü0,59 Mb.
1   ...   15   16   17   18   19   20   21   22   23

73 

 

 –atmosferə atılan çirkli neft məhsullarının xüsusi həcmi. Şərti olaraq -



 ilə hesablanır. 

Fəal çirklənmə zonaları üçün   -əmsalı aşağıdakı düsturla hesablanır: 

  

burada ; S

x

 –fəal çirklənmə zonasının x hissəsinin sahəsi; 



S

fçz


 - fəal çirklənmə zonasının ümumi sahəsi;  

-yuxarıda göstərilmiş cədvəl üzrə ərazi tipləri üzrə əmsal; 

n – fəal çirklənmə zonasına düşən ərazi tiplərinin ümumi sayı; 

Cədvəl 3.5 

Ərazinin çirklənmə tipləri 

Ö 

Kurort, sanitariya, qoruq əraziləri 



10 

Şəhərətrafı rekresiya zonaları, bağlar və s. 

n sıxlıqda yaşayış məntəqələri 



0,1 

Sənaye müəssisələri və qarışıqlarının əraziləri 

Meşələr: I tip 



0,2 

 II tip 


0,1 

 III tip 

0,025 

 

Hər bir mənbə üçün fəal çirklənmə zonası aşağıdakı üsulla təyin olunur: 



Hündürlüyü  10m-dən  az  olan  mənbələr  üçün  (h  <  10)  fəal  çirklənmə  zonası 

mərkəzi  olmaqla  r=50h  radiusda  dairə  əmələ  gətirir.  Əgər  boru  və  ya  mənbələrin 

hündürlüyü  h

  olarsa,  FÇZ  üzük  şəklində  olur.  Onun  kiçik  radiusu 

, böyük radiusu 

 olur. 


burada: 

mənbə və ya boruların hündürlüyü; 

 – alovun qalxmasına görə olan düzəlişdir. 

  




74 

 

burada: 



T  –çirkli  maddələr  atılan  mənbə  ilə  ətraf  atmosferdə  olan 

temperaturların fərqidir (Cº). 

  Avtomagistrallar  üçün  isə  fəal  çirkləmə  zonası  mərkəzi  yolun  oxu  olmaqla 

yola paralel bir zolaq əmələ gətirir. Zolağın eni 200m təşkil edir. 

  Hakim  küləklərdən  asılı  olaraq  qismən  sağa  və  sola  meyl  edə  bilər. 

Atmosferə atılan çirkli tullantıların xüsusi həcmi aşağıdakı düsturla hesablanır: 

  

burada: 


 -nisbi təhlükə əmsalı; 

 – r çirkli maddəsinin illik həcmi (

Nisbi təhlükə əmsalının bəzi göstəriciləri cədvəl 3.6-da verilmişdir. 



Cədvəl 3.6 

Maddənin adı 



 

Karbon qazı 

1,0 

Kükürd qazı 



16,5 

Flor birləşmələri 

980 

Alüminium oksidləri 



16,9 

Azot oksidləri  

41,1 

Ammonyak 



4,6 

His 


41,5 

Nikel oksidləri 

5475 

Fenol 


170 

  Zərərin  xüsusi  çəkisinin  hesablanması  texnikası  aşağıda  verilmişdir. 

Məsələn,  konsentrantların  yaratdığı  iqtisadi  zərər  aşağıdakı  düstur  ilə  müəyyən 

olunur: 


  

burada: 


 – i zonada səhiyyəyə vurulan zərərin xüsusi çəkisi; 

 – i zonada yaşayan əhalinin sayı; 




75 

 

 – i zonada k/t və meşə təsərüffatına vurulan zərərinin xüsusi çəkisi; 



 – i zonada k/t və yararlı meşə sahələri; 

 – i zonada ətraf mühitə vurulan zərərin xüsusi çəkisi; 

 – i zonada sənayeyə vurulan zərərinin xüsusi çəkisi; 

 – i zonada sənayenin əsas fondlarının dəyəri; 

n – zərəri müəyyənləşdirilmiş zonaların sayı; 

  Göründüyü  kimi  bu  metod  iqtisadi  zərərin  hesablanmasında  zonaların 

çirklənmə  səviyyəsini  differensiallaşdırmaq  külli  miqdarda  ilkin  məlumatların 

toplanmasını tələb edir. 

  Beleliklə,  demək  olar  ki,  indiyə  kimi  mövcüd  olan  elmi  tədqiqatlar  və 

metodik  işlər  qaz  sənayesində  TMM  və  TRSİ  sahəsində  planlaşdırma  və 

proqnozlaşdırma  aparılan  zaman  iqtisadi  zərəri  xarakterizə  edən  göstəriciləri 

nəzərə almağa  imkan  vermir. Odur ki,  iqtisadi zərərin düzgün praqnozlaşdırılması 

məsələləri zərəri formalaşdıran digər amillərin də nəzərə alınmasını tələb edir. 

  Təbii  ehtiyyatların  iqtisadi  qiymətləndirilməsi  yalnız  istehsal  prosesində, 

ekoloji  qiymətləndirmə  isə  insanların  təbiətə  münasibətində  təyin  oluna  bilər. 

Bununla  belə  iqtisadi  və  ekoloji  qiymətləndirmə  istehsalın  xarakteri  ilə  təyin 

olunur. 

  Ətraf mühitin çirklənməsinə nəzarət və onun qarşısının alınması bəşəriyyətin 

qlobal  problemlərindən  biridir.  Hazırda  ətraf  mühitin  mühafizəsinə  dair  dünya 

miqyasında  tədbirlər  görülür,  ətraf  mühitin  çırklənmə  mənbələrini  azaltmaq 

mümkün olsa da, onun tamamilə aradan qaldırılması mümkün deyildir.  

  Təəssüf ki, neft sənayesində xarici təsirdən alınan səmərəlilik əksər hallarda 

mənfi  olur:  müxtəlif  növ  çirklənmələr,  tullantılar,  təbii  resursların  məhv  edilməsi 

və.s Burada xarici səmərəliliyi iqtisadi fəaliyyətin neqativ iqtisadi-ekoloji fəaliyyət 

kimi  xarakterizə  etmək  olar  və  təsərrüfat  subyektləri  bu  fəaliyyətə  diqqət 

yetirmirlər. 




76 

 

  Tədqiqatlar  nəticəsində  müəyyən  olunmuşdur  ki,  neft  məhsulları  toplanan 



yerlərdə  nəinki  torpağın  üz  hissəsində,  eyni  zamanda  onun  dərin  qatlarında  dərin 

dəyişiliklər  əmələ  gəlir  və  bu  torpağın  mühüm  fiziki-kimyəvi  göstəricilərinin 

pisləşməsinə səbəb olur. 

  Neft  və  neft  məhsulları  ilə  çirklənmə  nəticəsində  torpağın  morfoloji 

xüsusiyyətlərində  əsaslı  dəyişiliklər  əmələ  gəlir.  Neft  əksər  hallarda  5-10  sm 

dərinliyə  keçir,  bəzi  hallarda  neftlə  çirklənmənin  dərinliyi  40-50  sm-ə  çatır. 

Bununla əlaqədar olaraq torpağın qumuşlu üz hissəsi qara-kül rəngi alır, onun ayrı-

ayrı strukturları arasında yapışqanlıq əmələ gəlir. 

  Müəyyən  edilmişdir  ki,  neft  mikroorqanizmlərin  inkişafına  və  onun 

biokimyəvi  aktivliyinə  təsir  göstərir.  Torpaqların  mikroorqanizmlərinin  reaksiyası 

bu mikroorqanizmlərin tənzimlənməsi və onların fərdi xüsusiyyətlərindən asılıdır. 

  Hətta  torpağın 

neftlə 

və 


neft 

məhsulları 

ilə  zəif  çirklənməsi 

mikroorqanizmlərin  miqdarının  azalmasına  və  karbon  qazının  əmələ  gəlməsinə 

səbəb olur. Mikroorqanizmlərin bərpa olunması çirklənmədən təxminən 6 ay sonra 

müşahidə olunur.  

  Torpaq bitki örtüyünün çirklənməsinin  nəticələrinin  öyrənilməsi  göstərir ki, 

çirklənmiş  bütün  ərazilərdə  bitki  örtüyünün  az  bir  hissəsi  15  ildən  sonra  yarısı 

bərpa olunur. Bütün hallarda qazma vaxtı neftin ətraf mühitə tökülməsi nəticəsində 

bitki aləmi tamamilə məhv olur. 



 


77 

 

NƏTİCƏ 

 

 1.  Neftin  emalı  zamanı  yaranan  tullantı  qazlarını  təmizləmək  üçün  istifadə 

olunan  təmizləyici  qurğular  müasir  tələblərə  cavab  verə  bilmədiyindən  həm 

ekoloji, həmdə böyük iqtisadi zərərin yaranmasına səbəb olur. 

 2.  Katalitik  riforminq  üsulu  ilə  neftin  emalı  zamanı  tullantı  qazların 

tərkibində  olan  katalizator  tozlarının  ətraf  mühitə  keçməməsi  üçün  tsiklondan 

keçirildikdən  sonra  elektrik  süzgəclərindən  keçirilməsi  ən  aktual  ekoloji  məsələ 

olaraq qalır. 

 3.  Ətraf  mühitin  çirklənməsinin  qarşısını  əsaslı  şəkildə  almaq  üçün  tullantı 

suları  alınmayan  müəssisələr  yaradılmalıdır,  yaxud  yeni  zavodlarda  aşağıdakı 

tədbirləri görmək lazımdır. 

 ─  tərkibində  neft  olan  az  minerallaşmış  tullantı  sularını  biokimyəvi  üsulla 

təmizləyib sistemə qaytarmaq; 

 ─  yüksək  minerallaşmış  tullantı  sualarını  buxara  çevirib,  kondesləşdirib  ya 

sistemə qaytarmaq, yaxud da başqa texnoloji məqsədlər üçün işlətmək; 

 ─  atmosfer  çöküntülərindən  və  biokimyəvi  üsulla  təmizlənmiş  kommunal 

yığıntı sularından zavodlarda istifadə etmək;  

 4.  Neftın  riforminq  üsulu  ilə  emalı  yüksək  temperatur  şəraitində 

aparıldığından  tullantı  qazlarının  tərkibindəki  karbohidrogen  buxarlarının 

atmosferə atılmaması üçün qaz tutucu qurğuların tətbiq edilməsi. 

 5. 

Kombinə 

edilmiş 


iri 

təmizləyici 

qurğuların 

tədbiqi 


suların 

karbohidrogenlərlə  və  hidrogen  sulfidlə  çirklənməsinin  qarşısını  müəyyən  qədər 

almağa, suya xeyli qənaət etməyə imkan verər. 

 6.  Neft  emalı  zamnı  ətraf  mühitin  çirklənməsindən  dəyən  iqtisadi  zərərin 

hesablanması birbaşa hesablama, analitik və empirik üsullarla aparılmışdır. 

 

 

 

 



78 

 

ƏDƏBİYYAT SİYAHISI 



 

1. A.M. Məhərrəmov, M. R.Bayramov “Neft kimyası və neft kimyəvi sintez” 

587 səh. 2006-cı il 

2.  A.M.  Məhərrəmov,  R.A.  Əhmədova,  F.N.  Əhmədova  “Neftkimya  və  neft 

emalı” 658 səh. 2009-cu il 

3.  S.Ə.Novruzov  “Ümumi  kimya  texnologiyası  və  sənaye  ekologiyası”  384 

səh. 1991-ci il 

4.  Q.İ.Səfərov,  A.S.Məmmədov  “Neft  və  qaz  emalının  texnologiyası”  464 

səh, 2000-ci il 

5. C.Mahmudov “Ekologiya” 320 səh, 2008-ci il 

6.  A.M.  Məhərrəmov,  M.R.Bayramov,  İ.Q.Məmmədov  “Ümumi  kimya 

texnologiyası” 308 səh, 2011-ci il 

7.  N.A.Verdizadə,  M.H.İsgəndərov  “Ekologiyanın  əsasları  və  təbiətin 

mühafizəsi” 232 səh, 2008-ci il 

8. M.Q.Məmmədli, “Neft-qaz emalının texnologiyası” 1964-cü il 

9. B.C.Şıxəlizadə, Q.İ.Səfərov, R.M.Azəri “Neft və qaz kimyası” 1978-ci il 

10. А.С. Ахметов “Технология глубной переработки нефти и газа” 672 с 

УФА 2002 год 

11.  А.С.  Ахметов,  М.Х.  Ишмияров,  А.П.  Веревкин,  Е.С.  Докугаев, 

Ю.М.Малышев  “Технология  економика  и  автоматизатсия  процессов 

переработки нефти и газа” 735 с, Москва,Химя 2005 год 

12.C.M.Mahmudov 

“İstehsal 

sahələrinin 

texnologiyası 

və 


sənaye 

ekologiyası”, 2006-cı il 

13. Q.Ş.Məmmədov “Ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi”, 2005-ci il 

14. A.S.Sadıqov, İ.B.Xəlilov “Ekologiya və ətraf mühitin  mühafizəsi”, 2004-

cü il 

15. Q.T.Mustafayev, E.Ə.Əlizadə “Ekologiya” 2001-ci il 



16.  T.S.Quliyev  “Təbiətdən  istifadənin  və  ətraf  mühitin  mühafizəsinin 

iqtisadiyyatı” 2005-ci il 




79 

 

17. A.M.Əzizov “Ekologiyanın əsasları” 1996-cı il 



18. Ə.Ə.Məmmədov “Sənaye ekologiyası” 2004-cü il 

19. Şövqi Göyçaylı “Təbiətdən istifadənin ekoloji əsasları” 2006-cı il 

20. M.C. Atakişiyev “Təbiətdən istifadənin iqtisadiyyatı” 2004-cü il 

21. Т.А. Акумова, В.В.Хеснин “Екология” Москва, 1998 Год 

22.  Ə.Ə.Əsgərov  “Ətraf  mühitin  qotunması  və  təbii  sərvətlərdən  istifadə” 

1983-cü il 

23. Ə.Ə.Əsgərov “Təbii sərvətlərin mühafizəsi” 1983-cü il 

24. H.Ə.Nəbiyev, H.A. Vəliyev “ Təbii sərvətlər və ekoloji mühit” 

25.  R.N.Nurəliyeva  “Az-ərbaycanın  yanacaq  enerji  kompleksinin  inkişafının 

iqtisadi-ekoloji problemləri” 221 səh, 2010-cu il 

26. “Azərbaycanın statistik gösticiləri-2001” 2002-ci il 

27.  “Azərbaycan  Dövlət  Neft  Şirkətinin  1999-2001-ci  illər  üzrə  texniki 

iqtisadi göstəricilər toplusu” 1999-2002  

28.  Ş.Allahverdiyev,  A.  Əliyev  “Faydalı  qazıntılardan  səmərəli  istifadə  və 

ətraf  mühitin  mühafizəsi”  .  (  Azərbaycan  XXI  əsrin  astanasında  elmi  praktiki 

konfransın materialları) I cild, 1997-ci il 

29.  N.Nəbiyev  “İqtisadiyyat  və  ekologiya”  (  Azərbaycan  XXI  əsrin 

astanasında elmi praktiki konfransın materialları) II cild, 1998-ci il 

30. “Respublika neft sənayesinin problemlərinin həlli yolları. Az NSETLİ-nin 

elmi əsərlər toplusu” 1997-ci il 

31. M.Salmanov “Tətbiqi ekologiyanın əsasları” 1993-cü il 

32.  Ş.  Əhmədov,  N.  Muradov  “Ekologiya  .Atmosferin  çirklənməsi”  84  səh, 

2008-ci il 

33.  N.Ə.Səlimova,  B.Ş.Şahpələngova,  Ə.İ.Babayev  “  Mühəndis  ekologiyası” 

634 səh, 2012-ci il 

34.  N.Ə.Səlimova,  B.Ş.Şahpələngova  “Azərbaycanın  ekoloji  vəziyyətinin 

sağlamlaşdırılması” 91səh, 2008-ci il 

35.  В.И.Коробкин,  Л.В.Переделский  "Экология"  Ростов,  "Феникс",  575 

стр, 2003 год 



80 

 

36.  Ə.M.Əzizova.,  X.B.Quliyeva  “Qlobal  istehlakın  müasir  durumu  və 



onların  mahiyyəti”,  “Qloballaşma  ilə  əlaqədar  FH  qarşı  mübarizənin  müasir 

problemlərinin  həlli”  mövzusunda  Beynəlxalq  elmi-praktiki  konfrans.  Bakı, 

səh.184, 2012 

37.  X.B.Quliyeva  “Ətraf  mühitin  çirklənməsindən  dəyən  zərərin  iqtisadi 

göstəricilərinin  təyini  üsulları”.  Coğrafiya:  nəzəriyyə,  praktika  və  innovasiyalar. 

Səh.614, Bakı, 2015 

38. Б.М.Азизов, Х.Б.Кулиева  «К методике проведения под спутниковых 

на земных эколого-географических исследований». Ekologiya, s.122, 2012 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


81 

 

“Xam neftin emalı zamanı yaranan ekoloji problemlər, onların həlli 



istiqamətləri və iqtisadi zərərin hesablanması” mövzusunda magistr 

dissertasiyasının 

 

REFERATI 

 

 Məlum  olduğu  kimi  Azərbaycan  neftlə  zəngin  ölkələrdən  biridir  və 



Respublikanın  sosial-iqtisadi  inkişafında  onun  müstəsna  rolu  vardır.  Bu  gün 

ölkənin  neft  emalı  müəssisələrinin  qarşısında  duran  əsas  məsələ  son  iyirmi  ildə 

qazanılmış  uğurları  möhkəmləndirmək,  iqtisadiyyatın  və  əhalinin  neft  və  neft 

məhsullarına olan təlabatını təmin etməkdən ibarətdir. Onu da qeyd etmək lazımdır 

ki,  neftin  emalı  zamanı  yeni  məhsulların  alınması,  məhsuldarlığın  yüksəlməsi 

müsbət  nəticələr  olsada,  belə  istehsal  prosesləri  kəskin  nəticələr  də  doğurmuşdur. 

Belə  ki,  ətraf  mühit  kəskin  çirklənmiş,  istehsala  və  əhalinin  sağlamlığına  böyük 

zərər vurulmuşdur. 

 Azərbaycanda  ekoloji  vəziyyət  başqa  ölkələrdə  olduğu  kimi  ürək  açan 

deyildir.  Ətraf  mühitin  çirklənməsində  aparıcı  yeri  neft  emalı  müəssisələri  tutur. 

Emal  zamanı  qurğulardan  ayrılan  tullantı  qazlarının  tərkibi  müxtəlif  zərərli 

maddələrlə zəngin olur. Belə tullantı qazlarının atmosferə atılması, istehsal zamanı 

yaranan  çirkab  suların  su  hövzələrinə  axıdılması  nəticəsində  ətraf  mühitə  xeyli 

zərər  vurulur.  Ətraf  mühitin  mühafizəsi  müasir  dövrün  ən  aktual  problemlərindən 

sayılır. Ona görə müxtəlif texnoloji qurğuları olan və yüksək keyfiyyətli məhsullar 

istehsal  edən  müasir  emal  zavodlarının  atmosfer  və  su  hövzələrinin  neft 

məhsullarının  tullantıları  ilə  çirkləndirilməsinin  azaldılması  məqsədi  ilə  aparılan 

tədqiqat işləri və araşdırmalar mövzunun aktuallığını bir daha təsdiq edir. 

 Magistr  işinin  başlıca  məqsədi  neft  emalı  zavodlarından  ətraf  mühitə  atılan 

zərərli  qazların  miqdarının  və  emal  zamanı  yaranan  çirkab  suların  həcminin 

azaldılmasının  nəzəri-metodoloji  aspektlərini  öyrənmək,  tədqiq  etmək  və  elmi 

cəhətdən  əsaslandırılmış  təkliflər  işləyib  hazırlamaq,  eyni  zamanda  ətraf  mühitə 




82 

 

dəyən  iqtisadi  zərərin  hesablanmasında  müasir  hesablama  modellərindən  istifadə 



etməkdən ibarətdir.  

 Tədqiqat  işi  müvafiq  statistik,  iqtisadi-riyazi,  analiz,  ümümiləşdirmə,  təhlil 

metodları  əsasında  yerinə  yetirilmişdir.  Tədqiqat  işi  giriş,  üç  fəsil,  on  yarım 

fəsildən nəticə və istifadə olunmuş ədəbiyyat siyahısından ibarətdir.  

 Girişdə 

mövzunun 

aktuallığı, 

tədqiqatın 

metodları 

və 


obeyekti 

əsaslandırılmışdır. 

 Birinci  fəsildə Azərbaycan neftinin tərkibi, onun  fiziki  və kimyəvi  xassələri, 

emal prosesinə hazırlanması ətraflı verilmişdir. 

 Dissertasiya işinin ikinci fəsli neftin fiziki və kimyəvi üsullarla emalı və emal 

zamanı  yaranan  tullantı  qazlarının  tərkibi  və  miqdarı  müqayisəli  üsullarla 

araşdırılmışdır. 

 İşin üçüncü fəslində atmosferə atılan tullantı qazlarının və texnoloji proseslər 

zamanı  yaranan  çirkab  suların  azaldılması  və  təmizlənməsi  üçün  istifadə  olunan 

qurğular, onlarda  gedən təmizləmə prosesləri  geniş şərh olunmuş, alınan  nəticələr 

araşdırılmış və ətraf mühitə dəyən iqtisadi zərər hesablanmışdır. 

 İşin sonunda tədqiqatdan alınan nəticə və istifadə olunmuş ədəbiyyat siyahısı 

verilmişdir. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



83 

 

X



Ü

L A S Ə  

 

Xam  neftin emalı zamanı  məhsul  istehsalı  ilə  yanaşı tullantı qazlar  və çirkab 

suları da yaranır. Belə zəhərli qazların atmosferə atılması və işlənmiş çirkab suların 

təmizlənmədən  su  hövzələrinə  axıdılması  böyük  ekoloji  problemlər  yaradır. 

Tərkibində  kükürd  olan  Azərbaycan  neftinin  emalı  prosesində  yaranan  tullantı 

qazların  atmosferə  atılmadan  ammonyak-avtoklav,  əhəng  südü,  arsenat-qələvi, 

sulfolaşma  kimi  təmizlənmə  üsullarına  əsaslanan  təmizlənmə  qurğularından 

keçirilməsi  ətraf  mühitə  atılan  zərərli  qazların  miqdarını  azaldır.  Araşdırmalar 

nəticəsində  müəyyən  olunmuşdur  ki,  sulfolaşma  üsulu  ilə  işləyən  təmizləmə 

qurğularında tullantı qazların təmizlənməsi daha effektlidir. 

Müəyyən edilmişdir ki,  kombinə olunmuş  üsulla çirkab suların  təmizlənməsi 

daha səmərəli olur. 

Xam  neftin  emalı  zamanı  ətraf  mühitə  dəyən  iqtisadi  zərər  müxtəlif 

metodlarla hesablanmışdır. 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


84 

 

ABSTRACT 



 

During processing of raw crude petroleum in addition to the production waste 

gas and wastewater arises. Disposing of such toxic  gases into  the atmosphere and 

floating  into  water  basins  of  unlearned  used  wastewater  has  made  ecological 

problems.  Created  waste  gases  in  the  process  of  Azerbaijani  sulphurous  oil 

processing without being leave off the atmosphere discharging from the cleansing 

devices with the cleaning  method which ammonia-autoclave,  lime  milk, arsenate- 

alkali, sulfurization reduces the amount of noxious gases thrown into environment. 

As a result of investigations it was determined that cleaning of waste gases is more 

effective that in the cleaning devices working with the method of sulfurization. 

It  was  determined  that  the  cleaning  of  wastewater  with  the  method  of 

combined is more suitable. 

During  processing  of  raw  crude  petroleum  ecological  damage  witch 

influenced to the environment has been calculated with different methods. 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


85 

 

А Н Н О Т А Ц И Я  



 

В  процессе  переработки  сырой  нефти,  помимо  основного  продукта 

образуются  газовые  отходы  и  загрязненные  воды.  Сброс  таких  отравленных 

газов в атмосферу и спуск неочищенных загрязненных вод в ведаемы создает 

большие экологические проблемы. В процессе переработки серосодержащей 

Азербайджанской  нефти  образуются  вредные  газовые  отходы.  Пропускание 

их без прямого сброса в атмосферу через очистные сооружения, основанные 

на  аммониевое  -  автоклавной  очистке,  как  известкованный  вышелагивания 

сульфирования,  уменьшает  количество  ядовитых  газов,  сбрасываемых  в 

окружающую среду. 

В результате обследования определено, что в очистительных установках 

работающих  методам  сульфирования  очистка  сбрасываемых  газов  более 

эффективна. 

Определено,  что  очистка  загрязненных  вод  комбинированным  методом 

более рационально. 

Экономический  ущерб  наносимый  окружающей  среде  во  время 

обработки сырой нефти, рассчитывается разными методами. 



86 

 

  



 

 

: application -> uploads -> 2016
2016 -> Ali məktəb psixologiyası
2016 -> Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti Magistratura Mərkəzi Hacıyev Tural Eldar oğlu
2016 -> Azərbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti
2016 -> Azərbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti
2016 -> Magistratura məRKƏZİ
2016 -> İxtisas: 5301. 01 Daxili fiskal siyasət və dövlət maliyyəsi İqtisad elmləri üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim edilmiş dissertasiya
2016 -> Bilet 1 Davranış iqtisadiyyatı Süni intellektin yaranmasının başlanğıc mərhələsi İnformasiya, verilən, məlumat, bilik Verilənlər bazasının modelləri Bioloji neyron İqtisadi informasiyanın layihələndirmə mərhələləri Genetik alqoritmlər Bilet
2016 -> Dərs vəsaiti kimi tövsiyyə edilmişdir. B a k I 1


Dostları ilə paylaş:
1   ...   15   16   17   18   19   20   21   22   23


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə