MahirəNərimanqızı



Yüklə 5,95 Mb.

səhifə202/219
tarix17.09.2017
ölçüsü5,95 Mb.
1   ...   198   199   200   201   202   203   204   205   ...   219

www.elmler.net

 - 


Virtual İnternet R

esurs M

ərkəzi

 

              Ümumi psixologiya. Psixologiya

 

378 



378 

müəyyən prinsiplərə, tələblərə əməl olunmalıdır.  

Gələcək müəllimin bu sahədə müəyyən təcrübəyə malik 

olması,  pedaqoji  təcrübə  zamanı  ayrı-ayrı  Ģagirdlər  və  sinif 

kollektivi  üzərində  müĢahidəni  necə  təĢkil  etmək  və  bunun 

əsasında  psixoloji-pedaqoji  xarakteristika  tərtibi  bacarığına 

yiyələnməsi zəruridir. 

ġagird Ģəxsiyyətinin,  eləcə də sinif kollektivinin yararlı 

psixoloji-pedaqoji  xarakteristikasını  tərtib  etmək  üçün  müəl-

lim  –  təcrübəçi  birinci  növbədə    Ģagird  və  sinif  kollektivi 

haqqında  kifayət  qədər  məlumata  malik  olmalıdır.  Bu 

məlumatı  əldə  etmək  üçün  müasir  psixologiyanın  tədqiqat 

metodlarından,  xüsusilə  müĢahidə  və  müsahibə  metodundan 

geniĢ  istifadə  edilməlidir.  Həmin  metodların  köməyi  ilə  əldə 

edilən faktlar mütləq gündəlik Ģəklində qeyd olunmalıdır. Əks 

təqdirdə  yalnız  hafizəyə  istinad  edilərək  tərtib  olunan 

xarakteristikada bəzən zəruri cəhətlər, detallar nəzərdən qaçır. 

ġagirdin və ya sinif kollektivinin öyrənilməsi nəticəsində əldə 

edilən  material  ciddi  təhlil  edildikdən  sonra  sistemləĢdirilir. 

Xarakteristikanın  əsas  məqsədi  Ģagird  Ģəxsiyyətinin  əsas 

cəhətlərini  açmaq,  onun,  əlamətlərinin,  keyfiyyətlərinin  və 

təzahürünün  ümumi  istiqamətini  göstərməkdən  ibarətdir. 

Xarakteristikada  Ģagirdin  bir  fərd  kimi  özünəməxsus 

xüsusiyyətləri  öz  əksini  tapmalıdır.  Belə  olduqda  həmin 

Ģagirdlə  gələcəkdə  aparılacaq  təlim-tərbiyə  iĢinin  proqramını 

müəyyənləĢdirmək  mümkün  olur.  Xarakteristikada  irəli 

sürülən  hər 

bir 


fikir 

yaxĢı 


əsaslandırılmalı,  Ģagird 

Ģəxsiyyətində  və  sinif  kollektivində  baĢ  verən  dəyiĢikliklər 

burada  öz  əksini  tapmalıdır.  Bunun  üçün  Ģagirdi  və  ya  sinif 

kollektivini  müxtəlif  vəziyyətlərdə  öyrənmək,  kifayət  qədər 

tutarlı  və  bir-birini  tamamlayan  faktlar  əldə  etmək  lazımdır. 

Təsadüfən  təzahür  edən  bir  hərəkətə,  bir  davranıĢ  tərzinə 

əsasən  Ģagird  Ģəxsiyyətini  və  sinif  kollektivini    xarakterizə 

etmək  səmərəli  nəticə  vermir.  Ġmkan  daxilində  müĢahidə 

zamanı  əldə  edilmiĢ  faktın  əsaslı  olub-olmamasını  müsahibə, 



www.elmler.net

 - 


Virtual İnternet R

esurs M

ərkəzi

 

Ümumi psixologiya.

 

Psixologiya

 

 



379 

379 


379 

379 


379 

379 


379 

379 


379 

sadə  eksperimentlərdən  istifadə  etməklə  yoxlamaq  lazımdır. 

ÇalıĢmaq  lazımdır  ki,  əldə  olunmuĢ  faktlar  Ģagird 

Ģəxsiyyətinin  və  sinif  kollektivinin  tipik  xüsusiyyətlərini, 

dəyiĢmə  və  inkiĢafını  əks  etdirsin.  ġagird  Ģəxsiyyətinə  aid 

tərtib  olunmuĢ  xarakteristikada  Ģagird  Ģəxsiyyətində  hansı 

keyfiyyəti, 

əlaməti  və  təzahür  xüsusiyyətini  inkiĢaf 

etdirməyin,  hansıları  aradan  qaldırmağın  zəruri  olduğu  öz 

əksini  tapmalıdır.  Xarakteristika  qısa  nəticələrlə  baĢa 

çatmalıdır. Burada Ģagirdin fərdi psixi xüsusiyyətlərinin təhlili 

əsasında onunla gələcəkdə aparılması zəruri olan tərbiyəvi iĢin 

istiqaməti,  konkret  tərbiyəvi  təsir  metodları  və  priyomları 

qeyd olunmalıdır. 

Bu  cəhətlər  sinif  kollektivinə  tərtib  olunan  psixoloji-

pedaqoji  xarakteristikada  da  nəzərə  alınmalıdır.  Burada  da 

sinif  kollektivinin  inkiĢaf  xüsusiyyətləri  və  gələcəkdə  kol-

lektivlə  aparılacaq  iĢin  məzmunu  və  təĢkilinə  dair  təkliflər 

verilməlidir. Burada bir cəhəti də qeyd etmək lazımdır ki, istər 

Ģagird  Ģəxsiyyətinin,  istərsə  də  sinif  kollektivinin  gələcək 

inkiĢafı  üçün  irəli  sürülən  təkliflər  ünvansız  olmamalıdır. 

Konkret olaraq bu və ya digər cəhətin inkiĢafında kimin məsul 

olduğu, 

kimin 


müvafiq 

tədbiri 


həyata 

keçirəcəyi 

göstərilməlidir.  

ġagird  Ģəxsiyyətinin  psixoloji  xarakteristikası  özündə 

aĢağıdakı göstəriciləri əks etdirməlidir: 

I. ġəxsiyyət haqqında ümumi məlumat. 

II.  ġagirdin  daxil  olduğu  kollektivin  qısa  xarakteristi-

kası.  


III.  Xarakterizə  olunan  Ģagirdin  sinifdə,  ailədə  və  yol-

daĢları arasında mövqeyi. 

IV. ġəxsiyyətin istiqaməti və iddia səviyyələri. 



www.elmler.net

 - 


Virtual İnternet R

esurs M

ərkəzi

 

              Ümumi psixologiya. Psixologiya

 

380 



380 

V. Fəaliyyətinin ümumi xarakteristikası. 

VI. Psixi proseslərinin fərdi xüsusiyyətləri. 

VII.  ġəxsiyyətin  struktur  komponentləri  (qabiliyyətləri, 

temperamenti və xarakteri). 

VIII.  ġagird  Ģəxsiyyətinin  müsbət  və  mənfi  kompo-

nentləri  barədə  nəticələr,  onunla  gələcəkdə  aparılacaq  iĢ 

barədə təklif və məsləhətlər. 

ġagird  Ģəxsiyyətinin  öyrənilməsi  və  ona  psixoloji-

pedaqoji  xarakteristika  tərtibini  aĢağıdakı  təxmini  sxem  üzrə 

aparmaq olar

 



ġagird Ģəxsiyyətinin öyrənilməsi və ona psixoloji-pedaqoji 

xarakteristika  tərtibi üçün təxmini sxem 

 

1.ġagird  haqqında  ümumi  məlumat.  ġagirdin  soyadı, 



adı,  atasının  adı,  yaĢadığı  yer,  məktəbin  nömrəsi,  oxuduğu 

sinif, yaĢı, sağlamlıq dərəcəsi. 



2.ġagirdin ailə Ģəraiti və ailə tərbiyəsi. Ailədəki mədə-

ni  məiĢət  Ģəraiti,  ailədəki  qarĢılıqlı  münasibət,  onun  tərbi-

yəsinə qayğı.  

3.ġagirdin  mənsub  olduğu  sinif  kollektivinin  xarak-

teristikası. Sinfin fəalları, ictimai və ictimai-faydalı iĢə müna-

sibət,  sinfin  mənimsəmə  və  intizamı,  kollektivdə  Ģəxsiy-

yətlərarası münasibətlər, dostluq, yoldaĢlıq, sinif kollektivində 

ənənələr.  



4.ġagirdin  kollektivə  münasibəti.  Kollektivin  üzvü 

olmaq  tələbatı.  Kollektivin  rəyi  ilə  hesablaĢmaq,  onun  Ģərəfi 

uğrunda  mübarizə  aparmaq.  ġagirdin  yoldaĢları  arasında 

hörməti,  ünsiyyətliliyi  və  baĢqalarını  anlaması.  Kollektivdəki 

mənfi sosial-psixoloji hadisələrə münasibəti. 





Dostları ilə paylaş:
1   ...   198   199   200   201   202   203   204   205   ...   219


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə