MahirəNərimanqızı



Yüklə 5,95 Mb.

səhifə210/219
tarix17.09.2017
ölçüsü5,95 Mb.
1   ...   206   207   208   209   210   211   212   213   ...   219

www.elmler.net

 - 


Virtual İnternet R

esurs M

ərkəzi

 

              Ümumi psixologiya. Psixologiya

 

400 



400 

(tətbiqi  aspekt);  psixoloqların  məktəbdə  bilavasitə  iĢləmələri 

(praktik aspekt). 

Bu  aspektlərin  vəhdəti  məktəbə  psixoloji  xidmətin 

mövzusunu təĢkil edir. ġübhəsiz vəhdətdə olan bu sahələrin hər 

birinin  öz  məqsəd  və  vəzifələri  vardır  ki,  onları  həyata 

keçirmədən psixoloji xidmətin səmərəliliyi mümkün deyildir. 

Birinci 

aspekt 


bilavasitə 

həmin 


sahədə 

çalıĢan 


tədqiqatçılarla  bağlıdır.  Bu  sahədə  aparılan  tədqiqatlar  elə 

olmalıdır 

ki, 

onlar 


bu 

və 


ya 

digər 


psixoloji 

qanunauyğunluqları  və  mexanizmləri  açarkən  bilavasitə 

məktəbdə 

iĢləyən 


psixoloqun, 

məktəb 


müəllimlərinin 

fəaliyyəti nəzərə alınmıĢ olsun. Əldə edilmiĢ elmi nəticələr elə 

olmalıdır  ki,  onlar  konkret  məktəb  Ģəraitinə,  konkret  uĢaqda 

Ģəxsiyyətin formalaĢdırılmasına xidmət göstərə bilsin. 

Məktəbə  psixoloji  xidmətin  tətbiqi  aspekti  tələb  edir  ki, 

proqram, 

dərslik, 

didaktik 

və 

metodik 


materiallar 

hazırlayarkən  psixoloji  biliklərdən  kifayət  qədər  istifadə 

olunsun.  Bu  cəhət  nəzərə  alındıqda,  yeri  gəldikcə  həmin 

sahələrdə  psixoloqların  bilavasitə  iĢtirakı  daima  səmərəli 

nəticə verir. 

Psixoloji  xidmətin  praktik  aspektinə  gəldikdə,  daha  çox 

nəzərə  çarpan,  əsl  mənada  məktəbə  psixoloji  xidməti  təmin 

edən  cəhətlərdir.  Məktəbə  psixoloji  xidmətin  həmin  sahəsini 

bilavasitə  məktəb  psixoloqları  həyata  keçirməlidir. Bu zaman 

onlar  konkret  problemləri  həll  etmək  üçün  ayrı-ayrı 

Ģagirdlərlə,  sinif  kollektivi  ilə,  müəllim  və  valideynlərlə 

iĢləməli olurlar. 

Bəs  konkret  olaraq  məktəbə  psixoloji  xidmətin 

vəzifələri 

nədən 

ibarətdir? 



Həmin 

vəzifələr 

əsasən 

məktəbə  psixoloji  xidmətlə  əlaqədar  əsasnamədə  öz  əksini 



tapmıĢdır. həmin vəzifələri aĢağıdakı Ģəkildə xarakterizə etmək 

olar.  


Məktəbə  psixoloji  xidmətin  əsas  vəzifəsi  -  Ģagirdlərin 

təlim  və  tərbiyəsi  sahəsindəki  çətinlikləri,  onların  Ģəxsi  və 

intellektual  inkiĢafındakı  qüsurları  aradan  qaldırmaqla, 



www.elmler.net

 - 


Virtual İnternet R

esurs M

ərkəzi

 

Ümumi psixologiya.

 

Psixologiya

 

 



401 

401 


401 

401 


401 

401 


401 

401 


401 

bununla  da  təlim-tərbiyə  sahəsində  məktəbdə  aparılan  iĢin 

səmərəliliyini  yüksəltməkdə,  sosial  cəhətdən  fəal,  yüksək 

ideya  inamına 

malik  Ģəxsiyyətin  formalaĢdırılmasında 

pedaqoji kollektivə köməklik göstərməkdən ibarətdir. 

Psixoloji 

ədəbiyyatda  məktəbə  psixoloji  xidmət 

fəaliyyətinin  iki  istiqaməti  qeyd  olunur:  aktual     və perspektiv     

  (Ġ. V. Dubrovina). 

Məktəbə psixoloji xidmət fəaliyyətinin aktual istiqaməti  

Ģagirdlərin təlim və tərbiyəsindəki bu və ya digər çətinlikləri, 

onların 


davranıĢlarında, 

ünsiyyətlərində,  Ģəxsiyyətlərinin 

formalaĢmasındakı  qüsurlarla  bağlı  bügünkü  problemlərin 

həllinə yönəldilmiĢ istiqamətdir. Məktəbin gündəlik həyatında 

həmiĢə  bir  sıra  problemlərə  rast  gəlmək  olur  və  müəllim, 

Ģagird,  valideynlərə  konkret  köməklik  göstərməyə  ehtiyac 

duyulur ki, bunlar məktəbə psixoloji xidmətin bügünkü mühüm 

vəzifəsi hesab olunur. 

Məktəbə  psixoloji  xidmət  fəaliyyətinin  perspektiv 

istiqaməti hər bir Ģagirdin inkiĢafı, cəmiyyətdə  yaradıcı həyata 

onun  psixoloji  hazırlığının  formalaĢması  məqsədinin  həyata 

keçirilməsinə  yönəldilmiĢ  istiqamətdir.  Psixoloq  pedaqoji 

kollektivin  fəaliyyətinə  əsas  psixoloji  ideya  olan  hər  bir 

Ģagirdin Ģəxsiyyətinin ahəngdar inkiĢafı imkanı ideyasını daxil 

edir və praktik iĢdə onu həyata keçirməyə köməklik  göstərir. 

Bu  zaman  onun  əsas  vəzifəsi  hamının  və  hər  bir  Ģagirdin 

qabiliyətlərinin  inkiĢafı  üçün  psixoloji  Ģərait  yaratmaqdan 

ibarətdir. ġübhəsiz ayrı-ayrı Ģagirdlərin qabiliyətlərinin inkiĢaf 

səviyyəsi  müxtəlif  olacaqdır.  Burada  baĢqa  cür  düĢünmək  də 

olmaz.  ġagirdlərin  hamısında  eyni  inkiĢaf  səviyyəsini 

yaratmaq  mümkün  deyildir,  burada  birinci  növbədə  onların 

imkanları  rol  oynayır.  Məhz  buna  görə  də  hər  bir  Ģagirdlə 

əlaqədar  psixoloqun  yerinə  yetirəcəyi  vəzifə  də  müxtəlif 

olacaqdır. 

Qeyd  etdiyimiz  hər  iki  istiqamət  bir-biri  ilə  sıx  bağlıdır. 

Adətən,  psixoloji  xidmət  zamanı  psixoloq  perspektiv 



www.elmler.net

 - 


Virtual İnternet R

esurs M

ərkəzi

 

              Ümumi psixologiya. Psixologiya

 

402 



402 

vəzifələri  həll  etməklə,  gündəlik  prosesdə  onun  köməyinə 

ehtiyacı  olan  Ģagirdlərə,  onların  valideynlərinə,  müəllimlərə 

konkret köməklik göstərir. 

Lakin  məktəbə  psixoloji  xidmətin  əsas  məqsədi 

Ģagirdlərin psixikasının və Ģəxsiyyətinin inkiĢafına maksimum 

kömək göstərməyə yönəldilmiĢ perspektiv istiqamət fəaliyyəti 

ilə  bağlı  olmalıdır.  Burada  əsas  amil  qabiliyyətlərdən 

ibarətdir.  Qabiliyyətlər  isə  Ģəxsiyyətin  hərtərəfli  və  ahəngdar 

inkiĢafı  üçün  zəmin  olan  ümumi  və  Ģagirdin  fərdiyyətinin 

formalaĢmasının  əsasını  təĢkil  edən  xüsusi  qabiliyyətlərə 

bölünür. 

Qeyd etdiyimiz bu ümumi istiqamətlərlə yanaĢı məktəbə 

psixoloji  xidmətin  konkret  məzmunu,  praktik  fəaliyyət 

sahələri, istiqamətləri də vardır. 

 

VI.26.2. Məktəbə psixoloji xidmətin prinsipləri və  



həyata keçirilmə mərhələləri 

 

Məktəb  ilkin  sosial  institut  kimi,  gənc  nəsli  həyata 

hazırlamalıdır.  Həyat  isə  yalnız  akademik  biliklərdən  ibarət 

deyildir.  SosiallaĢma  yalnız  elmlərin  əsası  haqqında 

məlumatların  verilməsi  sayəsində  həyata  keçmir.  Ġnsanın  bir 

Ģəxsiyyət  və  fəaliyyətin  subyekti  kimi  məktəbdə  inkiĢafı 

aĢağıdakıların  həyata  keçirilməsini  tələb  edir:  1)intellektin 

inkiĢafı,  2)emosional  sahənin  inkiĢafı,    3)stresə  qarĢı  dözüm-

lülüyün  inkiĢafı,  4)özünə  inamın  inkiĢafı,  5)gerçək  aləmə 

pozitiv  münasibətin  və  baĢqalarını  qəbul  etmənin  inkiĢafı, 

6)müstəqilliyin,  avtonomluğun  inkiĢafı,  7)özünüaktuallaĢ-

dırma, özünütəkmilləĢdirmə motivləĢməsinin inkiĢafı. Buraya 

özünüinkiĢaf  motivləĢməsinin  mühüm  elementi  kimi  təlim 

motivləĢməsinin inkiĢafını da aid etmək olar. 

Bütövlükdə  götürmüĢ  olsaq,  bütün  bu  ideyaları  pozitiv 





Dostları ilə paylaş:
1   ...   206   207   208   209   210   211   212   213   ...   219


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə