MahirəNərimanqızı



Yüklə 5,95 Mb.

səhifə49/219
tarix17.09.2017
ölçüsü5,95 Mb.
1   ...   45   46   47   48   49   50   51   52   ...   219

www.elmler.net

 - 


Virtual İnternet R

esurs M

ərkəzi

 

 

Ümumi psixologiya. Psixologiya 



138 

A d ə t ə n   b i r g ə   f ə a l i y y ə t   v ə   ü n s i y y ə t   z a m a n ı  

q a r Ģ ı l ı q l ı   t ə s i r   m ü v a f i q   s o s i a l     n o r m a l a r   v ə  

s o s i a l   n ə z a r ə t   ə s a s ı n d a   h ə y a t a   k e ç i r i l d i k d ə  

ö z ü n ü n   s ə m ə r ə l i   n ə t i c ə s i n i   v e r i r .    

S o s i a l   n o r m a l a r   i n s a n l a r ı n   q a r Ģ ı l ı q l ı  

t ə s i r   v ə   q a r Ģ ı l ı q l ı   m ü n a s i b ə t l ə r i n i   t ə n z i m  

e t m ə k  

ü ç ü n  

c ə m i y y ə t  

t ə r ə f i n d ə n  

q ə b u l  

e d i l m i Ģ   n o r m a l a r d ı r .    

C ə m i y y ə t  

s p e s i f i k  

s o s i a l  

d a v r a n ı Ģ  

n o r m a l a r ı   s i s t e m i   n ü m u n ə l ə r i n i   h a z ı r l a y ı r   v ə  

m ü v a f i q   Ģ ə r a i t d ə   h ə m i n   n o r m a l a r a   ə m ə l  

e t m ə y i   ö z ü n ü n   b ü t ü n     ü z v l ə r i n d ə n   t ə l ə b   e d i r .  

B u  

n o r m a l a r   p o z u l d u q d a   s o s i a l   n ə z a r ə t  



m e x a n i z m i  

i Ģ ə  


d ü Ģ ü r  

( b ə y ə n m ə m ə k ,  

d a n l a m a q ,     c ə z a l a n d ı r m a q   Ģ ə k l i n d ə )     v ə  

d a v r a n ı Ģ ı n   k o r r e r s i y a s ı n a   g ə t i r i b   ç ı x a r ı r .  

B u r a d a   h ə m i n   n o r m l a r ı n   c ə m i y y ə t i n   b ü t ü n  

ü z v l ə r i   t ə r ə f i n d ə n   q ə b u l   o l u n m a s ı ,   h ə m i n  

n o r m a l a r ı   e t a l o n   k i m i     q ə b u l   e t m ə l ə r i   v ə   ö z    

d a v r a n ı Ģ l a r ı n ı  

e t a l o n a  

u y ğ u n  

q u r m a ğ a  

ç a l ı Ģ m a l a r ı   ə s a s   Ģ ə r t d i r .   L a k i n   b u   h ə l ə  

k i f a y ə t   d e y i l d i r .   H ə m i n   n o r m a l a r a   ə m ə l  

o l u n m a s ı n a   s o s i a l   n ə z a r ə t   e d i l m ə d ə n   b u  

n o r m a l a r ı n   i Ģ l ə y ə c ə y i   Ģ ü b h ə   d o ğ u r u r .   B u n u  

g ü n d ə l i k   h ə y a t i   f a k t l a r   d a   s ü b u t   e d i r .  

A d ə t ə n ,   s o s i a l   n ə z a r ə t   z ə i f   o l d u q d a   v ə   y a  

i k i l i   m ü n a s i b ə t   x a r a k t e r i     d a Ģ ı d ı q d a   s o s i a l  

n o r m a l a r ı n   p o z u l m a s ı   h a l l a r ı   t e z   –   t e z   ö z ü n ü  

g ö s t ə r i r .    



Ü n s i y y ə t  

p r o s e s i n d ə  

r o l  

v ə  

r o l  

g ö z l ə m ə l ə r i .  

Q a r Ģ ı l ı q l ı  

t ə s i r  

p r o s e s i n d ə  

s o s i a l   n ə z a r ə t   ü n s i y y ə t d ə   o l a n   a d a m l a r ı n  

r o l l a r ı n a   u y ğ u n   Ģ ə k i l d ə   h ə y a t a   k e ç i r i l i r .  

P s i x o l o g i y a d a   r o l   a l t ı n d a   k i m i n   b u   v ə   y a  

d i g ə r   m ö v q e d ə n   a s ı l ı   o l a r a q   h a n s ı   d a v r a n ı Ģ  

m o d e l i n i   y e r i n ə   y e t i r m ə s i   n ə z ə r d ə   t u t u l u r .  

S u b y e k t   m ü ə l l i m   v ə   y a   Ģ a g i r d ,   b a c ı   v ə   y a  

q a r d a Ģ ,   h ə k i m   v ə   y a   x ə s t ə ,   m ü d i r   v ə   y a   i Ģ ç i ,  

e v   y i y ə s i   v ə   y a   q o n a q     v ə   s .   r o l u n u   y e r i n ə    

y e t i r ə   b i l ə r .   H ə r   b i r   r o l     t a m a m i l ə   m ü v a f i q  



www.elmler.net

 - 


Virtual İnternet R

esurs 

Mərkəz

i

 

Ümumi psixologiya. Psixologiya 

 

139 


t ə l ə b ə  

v ə  


ə t r a f d a k ı l a r ı n ı n  

 

m ü v a f i q  



g ö z l ə m ə l ə r i n ə  

c a v a b  

v e r m ə l i d i r .  

A d ə t ə n  

ü n s i y y ə t d ə   o l a n   a d a m l a r   b i r -   b i r i n d ə n   ö z  

r o l u n u  

o n u n  

g ö z l ə d i y i  

k i m i  

y e r i n ə  

y e t i r m ə s i n i  

i s t ə y i r l ə r .  

M ə s ə l ə n ,  

Ģ a i r d l ə r  

g ö z l ə y i r l ə r   k i ,   m ü ə l l i m   o n l a r a     y a x Ģ ı   d ə r s  

d e s i n ,   y ü k s ə k   q i y m ə t   v e r s i n ,   o n l a r ı n   i s t ə y i n i  

y e r i n ə   y e t i r s i n   v ə   s .     M ü ə l l i m   i s ə   g ö z l ə y i r  

k i ,  


Ģ a g i r d l ə r  

d ə r s ə  

y a x Ģ ı  

h a z ı r l a Ģ s ı n ,  

i n t i z a m ı   p o z m a s ı n ,   m ü ə l l i m i n   t a p Ģ ı r ı q l a r ı n ı  

y e r i n ə   y e t i r s i n .   M ə h z   b u n a   g ö r ə   d ə   m ü x t ə l i f  

r o l l a r ı   y e r i n ə   y e t i r ə n   a d a m l a r ı n   q a r Ģ ı l ı q l ı  

t ə s i r i   o n l a r ı n   r o l   g ö z l ə m ə l ə r i   i l ə   t ə n z i m  

o l u n u r .   Ġ n s a n ı n     i s t ə y i b   –   i s t ə m ə m ə s i n d ə n  

a s ı l ı   o l m a y a r a q   o n u   ə h a t ə   e d ə n l ə r   o n d a n  

m ü v a f i q  

n ü m u n ə y ə  

u y ğ u n  

d a v r a n ı Ģ  

g ö z l ə y i r l ə r .     R o l u n   b u   v ə   y a   d i g ə r   Ģ ə k i l d ə  

y e r i n ə   y e t i r i l m ə s i   m ü t l ə q   s o s i a l   q i y m ə t   a l ı r ,  

r o l d a n   h ə r   h a n s ı   b i r   k ə n a r a   ç ı x m a   h a l ı  

b ə y ə n i l m i r .    

Ġ n s a n ı n  

b a Ģ q a l a r ı n ı n  

o n d a n  

e Ģ i t m ə k  

i s t ə d i k l ə r i n i   v ə   o n d a   g ö r m ə k   i s t ə d i k l ə r i n i  

s ə h v s i z ,  

d ə q i q  

ç a t d ı r m a q  

q a b i l i y y ə t  

v ə    


b a c a r ı ğ ı   m ə r i f ə t   a d l a n ı r .    

L a k i n   ə g ə r   s u b y e k t i n   p r i n s i p   v ə   i n a m ı    

o n d a n   g ö z l ə n i l ə n ə     z i d d i r s ə   o n u n   b a Ģ q a     c ü r  

h ə r ə k ə t   e t m ə s i n i   m ə r i f ə t s i z l i k     a d l a n d ı r m a q  

o l m a z .    

D o s t l a r   a r a s ı n d a   ü n s i y y ə t i t n   x a r a k t e r i .  

Ġ n s a n l a r   a r a s ı n d a     ü n s i y y ə t i n   x ü s u s i   f o r m a s ı  

d o s t l u q   ü n s i y y ə t i d i r .   D o s t l u q   d a v a m l ı   f ə r d i   –  

s e ç i c i   q a r Ģ ı l ı q l ı   m ü n a s i b ə t   v ə   q a r Ģ ı l ı q l ı   t ə s i r  

s i s t e m i n d ə n   i b a r ə t d i r .   D o s t l a r   a r a s ı n d a   o l a n  

ü n s i y y ə t   a d a m l a r ı n   b i r   –   b i r i l ə   q a r Ģ ı l ı q l ı  

b a ğ l ı l ı ğ ı ,  

s ə d a q ə t l i l i y i ,  

b i r  

–  


b i r i  

i l ə  


ü n s i y y ə t d ə n   m ə m n u n l u q l a r ı ,   b i r   –   b i r i n d ə n  

q a r Ģ ı l ı q l ı   h i s s   v ə   a r z u l a r ı   g ö z l ə m ə l ə r i   i l ə  

s ə c i y y ə l ə n i r .   D o s t l u ğ u n   i n k i Ģ a f ı   q a r Ģ ı l ı q l ı  

a n l a m a ,  

ü r ə y i a ç ı q l ı q ,  

e t i b a r l ı l ı q ,  

f ə a l  

q a r Ģ ı l ı q l ı   k ö m ə k ,   b i r   –   b i r i n i n   i Ģ l ə r i n ə  






Dostları ilə paylaş:
1   ...   45   46   47   48   49   50   51   52   ...   219


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə