MahirəNərimanqızı



Yüklə 5,95 Mb.

səhifə81/219
tarix17.09.2017
ölçüsü5,95 Mb.
1   ...   77   78   79   80   81   82   83   84   ...   219

www.elmler.net

 - 


Virtual İnternet R

esurs M

ərkəzi

 

 

Ümumi psixologiya. Psixologiya 



220 

məsələn, qızların sıra nömrəsi kiçik dairələrdə, oğlanlarınki isə 

üçbucaqda qeyd olunur. 



              Psixologiya

 

 



Sosiometrik seçməni göstərən matrisa 

 



Yoxlananın 

adı 


Sey-

ran 


Adil 

ġəf-


iqə 

Tu-


ral 

mmə



Bə-


növĢə 

Fidan  Araz 

Kəkl

ik 


Qu

mru 


Seyran 


 

 



 

 

 



 

 

 



Adil 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

ġəfiqə 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Tural 



 



 

 



 

 

 



 

Məmməd 



 

 



 

 

 



 

 

 



 

BənövĢə 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Fidan 



 

 



 

 



 

 

 



 

Araz 



 



 

 



 

 

 



 

Kəklik 



 

 



 

 

 



 

 

 



 

10 


Qumru 

 

 



 

 



 

 

 



 

 



Seçmələrin 







 



QarĢılıqlı 

seçmələr 





– 



– 



                                 ġəkil 10

231

 



              Psixologiya

 

 



1.

 



4

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ġəkil 11 

Sosiometrik seçməni göstərən sosioqram 

 

Qruplarda 

Ģəxsiyyətlərarası 

münasibətlərdə 

seçmənin 

motivləĢməsi

Qruplarda 

Ģəxsiyyətlərarası 

münasibətlərin  sosiometrik  yolla  öyrənilməsi  zamanı  əldə 

edilmiĢ nəticələr istər-istəməz bizi bunun hansı səbəblə bağlı 

olduğunu    öyrənməklə  maraqlandırır.  BaĢqa  sözlə  qrup 

üzvlərindən birinin digər üzvlərindən biri ilə emosional (eləcə 

də  iĢgüzar)  təması,  münasibəti    həyata  keçirməyə  hazır 

olmasına, digərlərini rədd etməsinə təsir edən motivlər nədən 

ibarətdir.  

Psixologi  tədqiqatlar  göstərmiĢdir  ki,  birbaĢa  verilən 

suallara  heç  də  həmiĢə  həqiqi,  səmimi  cavab  almaq  mümkün 

deyildir.  Ona  görə də psixoloqlar dolayı faktlar  əsasında  Ģəx-

siyyətlərarası  seçmənin  motivləĢməsini  eksperimental  yolla 

öyrənilməsinin vacibliyini qeyd etmiĢlər.  

Bu cəhəti nəzərə alan A.V.Petrovski və M.Q.YaroĢevski 

xüsusi  eksperimental  metodika  hazırlamıĢ  və  burada 



www.elmler.net

 - 


Virtual İnternet R

esurs M

ərkəzi

 

Ümumi psixologiya.

 

Psixologiya

 

 









motivləĢməni    aĢkara  çıxarmaq  üçün  aĢağıdakı  cəhəti  nəzərə 

almıĢlar.  ġagird  L-ə  özünə  parta  yoldaĢı  seçmək  ixtiyarı 

verilmiĢdir?  O,  məsələn,  N-i  və  ya  S-i  deyil  K-nı  seçərkən 

hansı motivlərə əsaslanmıĢdır? Bu zaman  L-in  mümkün olan 

fikir  gediĢinə  nəzər  salaq:  «K  –  Ģən  və  diribaĢdır…  onunla 

darıxmırsan,  o  hətta  ən  cansıxıcı  dərs  zamanı  əyləncəli, 

gülməli bir Ģey tapır, onunla vaxt hiss edilmədən gəlib keçir. 

Lakin  doğrusu  o,  bilmədiyimi  xəlvətcə  mənə  deməyi 

bacarmır.  Ondan  köçürməyə  də  dəyməz,  onun  səhvləri 

mənimkindən  daha  çox  olur.  N-  ?  O  həmiĢə  hər  Ģeyi  bilir, 

onun dəftəri mənim ixtiyarımda olacaq, hər Ģeyi köçürə və hər 

Ģey barədə ondan soruĢa biləcəm. Lakin dərsdə onunla gülmək 

mümkün  deyil…    kimi  seçim?»  ġübhəsiz,  əgər  seçim  K-  ın 

üzərinə  düĢürsə  burada  üstün  motiv  vaxtı  Ģən  keəçirməkdən 

ibarət  olacaqdır.  Lakin  N-  in  yzərinə  düĢərsə  burada  ondan 

köçürmək marağı əsas motiv kimi özünü göstərəcəkdir.       

Bütün 

bunlar 


eksperimentin 

proqramını 

müəyyənləĢdirməyə  imkan  verir.  ġagirdlərə  müxtəlif  sıraları 

tərtib  etmək  tapĢırılır.  Birinci  növbədə  sosiometrik  cəhətdən 

səhmana  salınmıĢ  sıranı  tərtib  etmək  tapĢırığı  verilə  bilər 

(təlimat : «birinci növbədə, ikinci növbədə və üçüncü növbədə 

və  s.      kiminlə  bir  partada  oturmaq  istərdin?»),  sonra  təlim 

fəaliyyəti və ünsiyyət üçün zəruri olan keyfiyyətlə bağlı sıranı 

tərtib  etmək  tapĢırılır  (təlimat:  «göstər,  sinifdə  sənə  kiminlə 

həmiĢə  Ģən  keçir  –  birinci  növbədə,  ikinci  növbədə,  üçüncü 

növbədə  və  s.)  Bu  sıra  tərtib  edildikdən  sonra  yeni  təlimat 

verilir:  sinifdə  birinci  növbədə,  ikinci  növbədə  və  s.  çətin 

təlim  Ģəraitində  kimin  sənə  kömək  göstərə  biləcəyini  göstər. 

Əgər sosiometrik sıra keyfiyyətlə bağlı sıranın birinci sırası ilə 

uyğun  gələrsə  (yaxud  yaxın  olarsa)  seçmənin  motiviasiya 

özəyinə  ünsiyyətdə  komforluluq,  rahatlıq,  əgər  sosiometrik 

seçmə  ikinci  sıraya  yaxın  olarsa  tədrisdə  kömək  gözləmək 

motivi daxil olur. 

Ranqların  korrelyasiya  kooffisentindən  istifadə  etməklə 





Dostları ilə paylaş:
1   ...   77   78   79   80   81   82   83   84   ...   219


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə