Məhəmməd Cavad Mehri Kermanşahi asdfghjk gecə namazinin fəziləTLƏri və qilinmasi qaydasi



Yüklə 276,29 Kb.
səhifə1/3
tarix19.10.2018
ölçüsü276,29 Kb.
  1   2   3

Məhəmməd Cavad Mehri Kermanşahi
asdfghjk

GECƏ NAMAZININ FƏZILƏTLƏRI VƏ QILINMASI QAYDASI


Məhəmməd Cavad Mehri Kermanşahı

GECƏ NAMAZININ DÜNYA VƏ AXİRƏTDƏ FƏZILƏTLƏR VƏ BƏRƏKƏTİ

Tərcümə edən: İxtiyar Kəlbiyev

Redaktor: Musa Abbasov

c:\users\admin\desktop\новая папка\gecə namazı.jpg

Vəsəlləlləhu əla Muhəmmədin və Alihittahirin. Vəlansiyyəma Bəqiyyətullahi fil ərəzin. Əccələllahu Təala fərəcəhuş şəruf.


MUQƏDDİMƏ
Namaz bir müsalman qəlbinin imanı əqli etiqadının əməli nişanəsidir. İnsan Məbudunun qibləsinin səmtinə qiyam edərək, ruku və səcdələrə torpağa baş qoyaraq, tamam vücudu ilə torpağa düşərək deyir:

«Ey Allahım, üzünü Sənə tərəf tutan, Sənin müqabilində torpağa yıxılan mənim ruhum, qəlbim və əqlimdir. Bir əql ki, Sənə etiqadla dolu, bir ruh ki, Sənə aşiqdir, bir qəlb ki, Sənə olan imanla dolu, namazla və özümü Sənin bərabərində torpağa yıxıb Allahlığını etiraf edərək şəhadət verirəm ki, yalnız Sənsən yeganə olan Allah, tayı-bərabəri olmayan, itaət və pərəstişə laiq».

Namaz yaradılışın ən pak təsbihi və tək olan Allaha pərəstişi və itaət nişanəsidir.

Gündəlik yaşayışın səs-küyləri müxtəlif tərəflərdən insanın diqqətini özünə cəlb edərək fikirlərin cəmlənməsində, qəlbin kamil sürətdə hazırlanmasında müşküllük yaradaraq onları cürbəcür istiqamətlərə tərəf çəkir. Amma gecə yarısı, səhər vaxtı, maddi yaşayışın səs-küyü yatan vaxt, ruhun sakitliyi, insanın cisminin aramlığı ona tayı-bərabəri olmayan xas bir şadlıq və ayıqlıq bəxş edir. Bəli hər bir riya, təzahür və özünü göstərməkdən uzaq olan belə bir aram mühitdə insanda qəlbin və ruhun sakitliyi-təkamül halı əmələ gəlir. Həmin dəlilə görə Allah dostları həmişə gecənin axır ibadətlərindən ruhu saflaşdırmaq, qəlbi diriltmək, iradəni qüvvətləndirmək və ixlası kamilləşdirmək üçün güc, qüvvə alardılar. İslamın əvvəllərində Peyğəmbər (s) həmin rühani proqramdan istifadə edərək müsəlmanları tərbiyə etdi və onların şəxsiyyətini o qədər yüksəltdi ki, sanki əvvəlki insanlar deyildilər. İslam mənbələrindən gecə namazının fəziləti bərasində yetişən ayə və rəvayətlər də bu həqiqəti təsdiq edir.

Gecə namazı insanın Allaha olan eşq və məhəbbətin nişanəsidir. Bu əlaqə insanı yuxudan ayirir və gecə yarısı öz Məhbubu ilə razı-niyaza məşğul edir. Əgər o eşq olmasa, insan şövq ilə təklikdə və qaranlıqda istirahətdən əl üzüb arifanə xəlvətdə öz Məşuqu ilə danışmağa başlaya nilməz.

Bir hədisi-qüdisdə Allahın buyurduğunu oxuyuruq:

كَذِبَ مَنْ زَعَمَ أَنَّهُ يُحِبُّنِي فَإِذَا جَنَّهُ اللَّيْلُ نَامَ عَنِّي أَلَيْسَ كُلُّ مُحِبٍّ يُحِبُّ خَلْوَةَ حَبِيبِهِ

«Məni sevdiyini iddia edən, amma gecə vaxtı gəlib yetişəndə yatan şəxs öz iddaisında yalançıdır. Hər aşıq öz məşuqu ilə xəlvətdə qalmağı sevirmi?!»1

Gecə namazı bir müvəffəqiyyət istəyir ki, onu da gərək Allahdan tələb edəsən. İnsan gecə namazı və gecə ibadətlərini davamiyyətli şəkildə yerinə yetirməklə Allaha yaxınlaşaraq, nəfsi saflaşdıraraq kamil məqamlarından birinə yetişər ki, öz göz, qulaq və əlinə sahib olar. (Haqqdan başqa bir şey görməz, haqqdan başqa bir şey eşitməz və haqqdan başqa bir əməl etməz). O yerə yetişər ki, etdiyi hər bir dua müstəcəb olar.2

Buna görə də gecı namazı haqqında olan ayə, rəvayət və hekayətlərdə bir toplu toplayıb maraqlananlara təqdim edirik.

Sora məsum İmamların (ə) gün kimi parıldayan ruhlarından, məxsusən həm qədri, həm də qəbri məxfi (gizli) olan yüksək məqamda Analarından (ə) xətər və büdrəmələrdən amanda qalmağımız üçün kömək istəyərək bu böyük və əzamətli yolda bizə yardımçı olmasını diləyirik.3

BIRINCI HISSƏ
GECƏ NAMAZININ ƏHƏMIYYƏTI
Gecə oyaq qalmağın və səhər tezdən yuxudan oyanmağın əhəmiyyəti
Gecənin əhəmiyyəti, İlahi hərəkat və ondakı mənəvi sehr, məbudunun səsini ilə eşidən heç bir dərdli aşiqə gizli deildir. Gecənin qəribə, qeyri-adi rəmz və sirrləri vardır. Hətta qaranlıq və sakir olsada. Amma qəlbi təmiz olanlar üçün məxsusi nuraniyyəti vardır. İlahi bərəkətlərdən çoxlu gecə nazil olmuşdur. Allah Təala Quranı gecə nazil etmiş, Peyğəmbərlərini (s) gecə vaxtı meyraca aparmışdır.

سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً...

«Münəzzəh olan Allah bəndəsini gecə vaxtı apardı» (İsra 1)

Həzrət Musanın (ə) Allah nəzərində ziyafət və qonaqlığı gecə vaxtı həyata keçmişdir.

وَ وَاعَدْنَا مُوسَى ثَلَاثِينَ لَيْلَةً...

«Musa ilə otuz gecə vədə etdik». (Əraf 142)

Allaha tərəf gedən şəxs yalnız gecə vaxtı kəsb etdiyi nurun vaistəsi ilə Allahın görüşünə gedib yetişə bilər.

Leyl (gecə) kəlməsi və onnan ayrılanlar, o cümlədən: leylən, leylə, leyləha, ləyal, ləyalı və s. Qurani Kərimdə təqribən 90 dəfə gəlmişdir. Bu da Quranın gecə haqqında, onun əhəmiyyəti barəsində danışdığına nişanədir.1

İmam Həsən Əskəri (ə) buyurur:

إِنَّ الْوُصُولَ إِلَى اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ سَفَرٌ لَا يُدْرِكُ بِإِمْتِطَاءِ الَّيْلِ

«Allaha yetişmək bir səfərdir ki, yalnız gecənin mərkəbi (miniyi) ilə yol getmək və məqsədə çatmaq olar».1

Gündüzün miniyi ilə bu ağır səfəri getmık olmaz. O minik ki, həm güclüdür, həm də qaranlıq və tənhalıqdan yolu daha yaxşı gedir, həmin səhər tezdən yuxudan durmaq və gecə oyaq qalmaqdır. Səhər vaxtı Quran oxumaq, Allahın hüzurunda xüzu, gecə öz əməllərini hesaba çəkmək, keçmişləri əvəz etmək və gələcəkdə görüləsi işləri qərara almaq qaranlıq gecənin qəlbində müyəssərdir.2

Səhər kəlməsi lüğət kitablarında gecənin axır vaxtı, sübh və həcr tülu etməmişdən əvvəl olan vaxt mənasında gəlmişdir.3

Səhər və sübh saatlarının əhəmiyyəti o həddədir ki, Mütəal Allah and içir.

وَ الصُّبْحِ إِذَآ أَسْفَرَ

«And olsun səhərə, onda ki, işıqlanar» (Müdəssir 34)

وَ الصُّبْحِ إِذَا تَنَفَّسَ

«And olsun işıqlanmaqda olandan yerinə». (Təkvir 18)

Gündüz və gecə saatlarının arasında Allahla əlaqələri bərqərar etmək və feyz götürmək üçün ən gözəl, ən yaxşı vaxt səhər vaxtıdır. Təhəccüd və ibadət vaxtıdır. Gecənin xəlvətində həqiqi Məhbubla üns bağlamaq vaxtıdır. Məsum imamların (ə) həmişə camaatın onda oyaq qalmasına, ibadət etmələrinə rəğbətləndikləri bir vaxtdır. Elə bir vaxtdır ki, bizim böyük alimlərimiz, zəmanənin saleh insanları həmişə o vaxtda oyaq qalardılar və biz bu ibadətləri onların bir çoxlarının həyatında görürük. (ki, müvəffəqiyət əlaməti və səadət nişanıdır.)

مَا طَلَعَ الْفَجْرُ وَ هُوَ نَائِمٌ (Heç vaxt olmadı ki, fəcr tülu edə, o yuxuda ola) Onlar bu nurani anlarda Allah Təala qarşısında bir dünya ixlas, xüsu, Quran oxumaqla və istiğfar etməklə durardılar, müşküllərinin həllini, hacətərinin yerinə yetirilməsini Allahdan istəyərdilər və bütün məqsədlərinə çatardılar.

Allah Təala Quranda iki yerdə səhər çağı istixvar edənləri tərifləyir:

الصَّابِرِينَ وَالصَّادِقِينَ وَالْقَانِتِينَ وَالْمُنْفِقِينَ والْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَارِ

«Səbirlilər, düzgünlər, baş əyənlər, infaq edənlər və səhər çağında bağışlanma diləyənlərdir». (Ali İmran 17)

وَ بِالْأَسْحَارِهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ

«Və səhər çağı bağışlanma dilərdilər» (Zariyat 18)

Səhər çağı oyaq qalmağın fəzilət bərəkətləri barəsində bir neçə hədisi nəql edirik:

1. Biharul Ənvarda mərhum Məclisdən rəvayət gəlmişdir.

خَيْرُ وَقْتٍ دَعَوْتُمْ اللهُ فِيهِ الْأَسْحَارُ

«Sizin Allaha dua etdiyiniz ən yaxşı vaxt səhər çağıdır».1

رُوِيَ أَنَّ دَاوُودَ (ع) سَأَلَ جَبْرَئِيلَ عَنْ أَفْضَلِ الْأَوْقَاتِ؟

قَالَ: لَا أَعْلَمُ. أَلَا إِنَّ الْعَرْشَ يَهْتَزُّ فِي الْأَسْحَارِ

2. Davud (ə) Cəbrail (ə)-dan ən yaxşı vaxtlar haqqında sual etdi, dedi: «Bilmirəm, ancaq hər gecə səhər vaxtı İlahi ərş hərəkətə gəlir».2

3. Yeddinci İmam, hacətlər qapısı İmam Museyi Kazım (ə) səhər çağları belə münacat edərdi:

اَللَّهُمَّ إِنَّكَ قُلْتَ فِي كِتَابِكَ الْمُنْزَلِ "كَانُوا قَلِيلًا مِنْ اللَّيْلِ مَا

يَهْجَعُونَ وَ بِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ" طَالَ وَ اللهِ هَجُوعِي وَ

قُلْ قِيَامِي وَ هَذَا السَّحَرُ وَ أَنَا أَسْتَغْفِرُكَ لِذُنُوبِي إِسْتِغْفَارَ مَنْ لَا

يَمْلِكُ لِنَفْسِهِ ضَرًّا وَ لَا حَيَوةً وَ لَا نُشُورًا (ثُمَّ يَجِزُّ سَاجِدًا)

İlahi, Sən öz endirdiyin kitabda buyurmusan: (Behişt əhli) Həmişə gecənin az bir hissəsini yatardılar və səhər çağları isiğfar edərdilər. And olsun Allaha, mənim yuxum azdır, səhər vaxtıdır və mən günahlarımdan ötrü istiğfar etməyə qalxmışam. Bir kəsin istiğfarı ki, nə özünün xeyr və ziyanına malikdir, nə də ölümü və həyatı öz ixtiyarındadır. (Sonra İmam (ə) səcdəyə gedərdi.)1

4. Digər bir rəvayətdə gəlmişdir ki, üç dəstə İblis və onun qoşunun xətərindən amandadırlar:

ثَلَاثَةُ مَعْصُومُونَ مِنْ إِبْلِيسِ وَ جُنُودِهِ: الذَّاكِرُونَ لِلهِ وَ الْبَاكُونَ

مِنْ خَشْيَةِ اللهِ وَ الْمُسْتَغْفِرُونَ بِالْأَسْحَارِ

1. O kəslər ki, Allah həmişə yadlarındadır.

2. O kəslər ki, Allah qorxusundan ağlayarlar.

3. O kəslər ki, Səhər çağları istiğaf edərlər.2

5. İmam Baqir (ə) səhər vaxtının əhəmiyyəti barəsində buyurur:

«Allah Təala dua edən mömin bəndələrini sevir. Sizə vəsiyyət olsun ki, səhər gün çıxana kimi namaz qılın, çünki bu vaxt asimanın qapılarının açıldığı, camaatın ruzisinin bölüşdürdüyü saatdır və camaatın mühüm hacətləri o saatda yerinə yetirilir».3

Buna əsasən, kemiş mətləblərlə diqqət etməklə, hədis və rəvayətlərdən səhər və səhər çağı oyaq qalmağın əhəmiyyəti aşiqlərə aydın oldu, ancaq buna baxmayaraq camaatın çoxu gecə yarısı oyaq qalmağın ləzzət və səmərəsindən məhrumdurlar. Məkruh və təmbəllik gətirən vaxtda Fəcrin tülü etdiyi vaxtdan ta gün çıxana kimi yatırlar, Pərvədigərla razi-niyazda faydalana bilmirlər. Əlbəttə, səhər çağı oyaq qalmaq üçün vaxtında yatmaq və istirahət etmək kifayətdir. Ancaq gecənin yarısına kimi oyaq qalan şəxslərə səhər çağı oyanmaq müyəssər olmayacaqdır.
Təhəccüdün mənası və gecə namazının əhəmiyyəti
Təhəccüd (gecə namazı) ibadətin elə bir formasıdır ki, ayə və rəvayətlərdə çox böyük inayət obyekti kimi təqdim olunmuşdur. Gecə namazı bir namaz mənasındadır ki, saleh insanlar gecə yarısından sonra yuxudan qalxaraq onu qılardılar.

Gecənin nafiləsi on bir rükətdir. Dörd ədəd iki rükət gecə namazı niyyəti ilə və hər iki rükətdən sonra salam verilir, iki rükət Şəf namazı niyyəti və bir rükət də Vitr namazı niyyəti ilə qılınır.

Gecə namazının1 səkkiz rükətində müstəhəbdir ki, əvvəlinci iki rükətdə həmddən sonra altımış dəfə İxlas surəsi oxunsun. Namazdan qurtaran kimi onunla Allah arasında heç bir günah qalmaz.

Yaxud onun əvvəlinci rükətində həmddən sonra «İxlas» surəsini, ikinci rükətdə «Qul ya əyyuhəl kafirun» oxunsun, digər altı rükətdə isə həmd və istədiyi hər hansı bir surəni oxuya bilər. Səkkiz rukət olan gecə namazından qurtaran kimi müstəhəbdir ki, şəf namazını yerinə yetirsin, ondan ayrılandan sonra isə bir rukət «Vitr» namazını yerinə yetirsin, həmdən sonra «Qul huvəllahu əhəd»-i üç dəfə, «Fələq» və «Nas» surələrini də oxusun. Sonra əllərini qaldıraraq qunut tutsun, dua oxusun. Qunutda istədiyi duanı oxuya bilər, ancaq yaxşı olar ki, aşağıdakılara riayət edilsin.

1. Qırx mömin barəsində dua etmək və onlar üçün bağışlanmaq diləmək. (Əllahumməğfirli li fulan). Fulan əvəzinə istədiyi şəxsin adını deməlidir.

2. Yetmiş dəfə istiğfar etmək. (Əstəğfirullahə rəbbi və ətubu iləyh)

3. Yeddi dəfə bu duanı demək. (Haza məqamul aizi bikə minənnar) «Bu bir kəsin yeridir ki, oddan sənə pənah aparmışdır»

4. Üç yüz dəfə (İlahi Əl-əfv) Hədisdə qəlmişdir: «Nafilə (müstəhəblər) namazlar hədiyyə hökmündədir, hər bir surətdə qəbul olunur»1

Müstəhəbi namazları yerinə yetirmək barəsində olan bütün təkid və təşviqlərlə birliktə onları əda etək gərək eşq və həvəs üzündən olsun, insan onları zorla öz boynuna qoyub məcburi şəkildə yerinə yetirməsin. Səy etsin ki, əvvəl ruhunu hazırlasın, əlaqə və qəlb cazibəsi tapsın, sonra onları yerinə yetirsin.

İmam Rza (ə) buyurmuşdur:

«Ürəklərin bəzən qəbul etmək üçün hazırlığı vardır, bəzən də yox. İbadətlərin qəlblərin hazır olan vaxtı yerinə yetirin».2

Bu dəlilə əsasən, müstəhəbbi namazlarda və vacib namazlarda bəzi güzəşt və asanlıqlar vardır ki, olmayan bu asanlıqlar daha çox fərqləri cəzb etməkdən ötrüdür, o cümlədən:

1. Müstəhəbb namazı həm ayaq üstə, həm də oturan yerdə qılmaq olar.

2. Müstəhəbb namazda təkcə «Həmd» surısini oxuyaraq rükuya getmək olar.

Bu sadəlik insanları ibadətlərə təşviq etməkdən ötrüdür, hətta əgər bir şəxs müstəhəbbi namazlarını vaxtinda qıla bitirməsə, onların qəzasını yerinə yetirmək istəsə, bu surətdə hadisə uyğun olaraq, Allah Təala mələklərə fəxr edərək buyurar:

«Bəndəmə baxın, ona vacib etmədiyim bir şeyin qəzasını yerinə yetirir. (Başqa bir hədisdə artırılaraq buyurulur.) Sizi şahid tuturam ki, onu bağışladım».3

Bir hədisdə gəlmişdir:

«Nafilə namazı vacibi namazlardan olan nöqsan və qüsurları əvəzləndiricisidir».


Gecə namazı Quranda
Nafilələrin arasında gecə namazının digər müstəhəbbi namazlardan çox olan məxsus yeri vardır ki, Quran ayələrində və hədislərdə onun barəsində çoxlu təkidlər vardır. Bu səbəbə görə də Allah dostları onu ardıcıl olaraq yerinə yetiriblər və ona məhəbbətləri var idi, təhəccüd və gecə yarsının ibadətinə qalxardılar, ta o yerə qədər ki, gecə namazı onun sevimli bəndəsini Həzərət Muhəmməd (s) - ə vacib edildi və belə fərman verildi:

وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةٌ لَكَ

«Gecənin bir qismətini namaz qılmaqla oyaq qal və bu nafilə sənin üçündür».

Qurani Kərimdə bu məsələ on dəfədən çox yad olunmuşdur və müxtəlif ibarətlərlə səhər çağı oyaq qalanlar və gecə yatmayanlar təriflənmişdir.

Həmin ayə aşağıdakilardır.
Birinci ayə

وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةٌ لَكَ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا

«Gecənin bir qismətini namaz qılmaqla oyaq qal və bu nafilə sənin üçündür. Olsun ki, Allahın səni gözəl məqama ucaltsın». (İsra 79)
İkinci ayə

تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَ طَمَعًا وَ

مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ

«Böyürlərini (möminlər) yastıqdan ayırıb (gecə yarısı yatmırlar və namaza məşğul olurlar) xovf ilə rica arasında Tanrını çağırarlar və onlara verdiyimizdən möhtaclara bağışlayarlar». (Səcdə 16)


Üçüncü və dördüncü ayə

كَانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ * وَ بِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ

«(Təqvalı şəxslər dünyada bəndəçilik və ibadətdən geri qalmamaq üçün) Gecənin az bir hissəsini yatardılar və səhərlərdə öz Pərvərdigarlarından bağışlanmaq istəyirdilər». (Zariyat 17 və 18)
Beşinci altıncı və yeddinci ayə

قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا * نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلًا * أَوْزِدْ عَلَيْهِ ...

«(Ey Allahın Rəsulu) Gecə (Allaha bəndəçilik və ibadət üçün) az bir hissə istisna olmaqla ayağa qalx. Gecənin yarısını və ya ondan bir qədər azalt. Və ya ona əlavə et... (Bəs sən ixtiyar sahibisən ki, gecə yarısı durub ibadət edəsən, az hissəsi ilə ondan bir az çox arasında)» (Müzzəmmil 2, 3, 4)
Səkkizinci ayə

إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنَى مِنْ ثُلُثَيِ اللَّيْلِ وَنِصْفَهُ وَثُلُثَهُ وَطَائِفَةٌ مِّنَ الَّذِينَ مَعَكَ وَاللَّهُ يُقَدِّرُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ عَلِمَ أَن لَّن تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَيْكُمْ فَاقْرَؤُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ...

«Həqiqətən sənin Pərvərdigarın bilirki, sən (ibadət üçün) və onlardan (əshab və dostlarından) olan bir toplu ilə gecənin üçdə ikisi və gecənin yarısı və gecənin üçdə birinə yaxınını namaza durursunuz. Və gecənin və gündüzün əndazəsini müəyyənləşdirən Allahdır.Və bilir ki, siz heç vaxt onun hesabını saxlaya bilməzsiniz. Onda sizin tövbənizi qəbul etdi. Və mümkün qədər Qurandan oxuyun». (Müzzəmmil 20)
Doqquzuncu ayə

وَ مِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَ سَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيلًا

«Gecənin bir hissəsini Onun üçün səcdə et və uzun gecəni Onu təsbih et və Onu paklıqla yad et». (Dəhr 26)
Onuncu ayə

أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاءَ اللَّيْلِ سَاجِداً وَقَائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَيَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ...

«Bütün gecəni ibadət edən ya səcdə və qiyamda olan və axirətdən qorxan və öz Tanrısının rəhmətinə ümüd bəsləyən, belə olmayan bir kimsə ilə bərabərdirmi?» (Zümər 9)
On birinci ayə
لَيْسُواْ سَوَاءً مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ أُمَّةٌ قَآئِمَةٌ يَتْلُونَ آيَاتِ اللّهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُونَ

«Kitab əhlinin hamısı bir deyildir. Onların bir bölümü (Allahın ibadətinə) durmuş və gecə çağı Allahın ayələrini oxuyub səcdə edirlər». (Ali İmran 113)


On ikinci ayə
وَالَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَقِيَاماً

«Və onlar ki, gecəni Allahlarına səcdə və ya qiyam halında səhərə çıxardılar». (Furqan 64)



Gecə namazları hədislərdə
Hədislərdə bu əməl (gecə yarısı oyaq qalmaq və gecə namazı) xeyli təriflənmiş, Əhli beyt (ə) əzəmətli şeyxlər və ələm alimlər ona həvəsli olmuşlar, gecənin axırında oyaq qalmağı ibadət üçün önəmli hesab etmişlər. İmamiyyənin ən əzəmətli kitablarından olan məzhəbin orbiti, alim və fəqihlərin müraciət etdiyi «Vəsailuş Şiə» Kitabında gecə namazının fəziləti barəsində qırx hədis və onun tərk olunmasının kərahəti barəsində xeyli hədis zikr olunmuşdur. 1

Həmçinin Əllamə Məclisi «Biharul-Ənvarin» on səkkizinci cildində Quran ayələrini nəql edəndən sonra gecə namazının fəziləti barəsində yetmişdən çox rəvayət nəql etmişdir.

O hədislərin birisinə işarə edirik:
Birinci hədis
Müaviyə İbn Əmmar deyir; «Eşitdim, Həzrəti Saqdiq (ə) buyurdu: Peyğəmbərin (s) Əli (ə)- yə etdiyi vəsiyyətlərdən biri də bu idi ki, buyurdu: «Ya, Əli sənə vəsiyyət edirəm özündə bəzi xislətləri hifz et».

Ondan sonra dedi:

«İlahi, ona inayət buyur».

Sonra buyurdu:

وَ عَلَيْكَ بِصَلَوةِ اللّيْلِ وَ عَلَيْكَ بِصَلَوةِ اللّيْلِ وَ عَلَيْكَ بِصَلَوةِ اللّيْلِ

«Sənə gecə namazını vəsiyyət edirəm. Sənə gecə namazını vəsiyyət edirəm, Sənə gecə namazını vəsiyyət edirəm».


İkinci hədis
Ənəs deyir: «Eşitdim, Allahın Rəsulu buyurur:»

الرِّكْعَتَانِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنَ الدُّنْيَا وَ مَا فِيهَا

«Gecə vaxtı iki rükət namaz qılmaq mənim üçün dünyadan və ondan olan hər bir şeydən sevimlidir».
Üçüncü hədis
İmam Muhəmməd (ə) Baqir buyurur:

مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ و الْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يُبِيتَنَّ إِلَّا بِوَتْرٍ

«Allaha, qiyamət gününə iman gətirən şəxs gərək vitri yerinə yetirməmiş gecəni sübhə çatdırmasın».1


Dördüncü hədis
İmam Sadiq (ə) buyurur:

لَيْسَ مِنْ شِيعَتِنَا مَنْ لَمْ يُصَلِّ صَلَوةَ اللَّيْلِ

«Gecə namazı qılmayan şəxs bizim şiələrimizdən deyil».1
Beşinci hədis
Cabir deyir: «Eşitdim, Allahın Rəsulu buyurdu:»

مَا اتَّخَذَ اللهُ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلً إِلَّا لِإِطْعَامِ الطَّعَامِ وَ الصَّلَوةِ بِاللَّيْلِ وَ

النَّاسِ نِيَامٌ

«Allah-Təala İbrahimi təam yedirtdiyinə və birdə camaat yuxuda ikən gecə vaxtı namaz qıldığına görə özünə dost seçdi».2


Altıncı hədis
İmam Həsən Əskəri (ə) buyurur:

لَيْسَ مِنَّا مَنْ أَسْخَفَ بِصَلَوةِ اللَّيْلِ

«Gecə namazını yüngül sayan bizdən deyil».3
Yeddinci hədis
İmam Sadiq (ə) buyurur:

عَلَيْكُمْ بِصَلَوةِ اللّيْلِ فَإِنَّهَا سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ وَ مَطْرَدَةِ الدَّاءِ عَنْ أَجْسَادِكُمْ

«Gecə namazını qoruyun və davamiyyətli edin, çünki bu sizin Peyğəmbərinizin (s) sünnətidir, həm də sizin bədəninizdə xəstəlik və dərdi aradan aparar».1
Səkkizinci hədis
İmam Sadiq (ə) buyurur:

مَا مِنْ عَمَلٍ حَسَنٍ يَعْمَلُهُ الْعَبْدُ إِلَّا وَ لَهُ ثَوَابٌ فِي الْقُرْآنِ إِلَّا صَلَوةُ

اللَّيْلِ فَإِنَّ اللهَ لَمْ يُبَيِّنْ ثَوَابَهَا خَطَرَهَا عِنْدَهُ...

«Gecə namazından yaxşı başqa elə bir əməl yoxdur, onu yerinə yetirən bəndə üçün Quranda savab müəyyən olunmuşdur. Həqiqətən, Allah əzəmət və şəninə görə öz yanında onun savabını bəyan etmişdir».2


Doqquzuncu hədis
İmam Sadiq (ə) buyurur:

إِنِّي لَأَمْقَتُ الرَّجُلُ قَدْ قَرَأَ الْقُرْآنُ ثُمَّ يَسْتَيْقِظُ مِنَ اللَّيْلِ فَلَا يَقُومُ

حَتَّى إِذَا كَانَ عِنْدَ الصُّبْحِ قَامَ يُبَادِرُ بِالصَّلَوةِ

«Mən o şəxsdən qəzəbliyəm ki, Quran oxuyur, gecəni oyaq qalır, lakin gecə namazı qılmır, ancaq sübh olan kimi qalxıb sübh namazını qılır».3



İKİNCİ HİSSƏ
GECƏ NAMAZININ FƏZİLƏT VƏ BƏRƏKƏTLƏRİ
Gecə namazinin fəzilət və bərəkətləri
Gecə namazının bir ceyli fəzilətləri var. Əhli beyt (ə) onu yerinə yetirilməsinə çox təkid etmişlər. Bu namazın fayda və fəzilətlərində bir neçəsini nəzərinizə çatdırırıq.

1. Duanın qəbul olunması

Peyğəmbər (s) buyurur:

إِنَّ فِي اللَّيْلِ لِسَاعَةٍ لَا يَدْعُوا فِيهَا عَبْدٌ مُؤْمِنٌ بِدَعْوَةٍ إِلَّا

أُسْتُجِيبَ لَهُ قُلْتَ مَتَى هِيَ؟ قَالَ مَا بَيْنَ نِصْفُ اللَّيْلِ إِلَى الثُّلْثِ

الْبَاقِي

«Gecə bir saat vardır ki, mömin bəndə dua etsə, müstəcab olar.»

Həzrətdən soruşdum: «O hansı vaxtır?»

Buyurdu: «Gecə yarısı ilə gecədən üçdə bir qalana kimi arada olan vaxt».1

2. Ümumi çağırış

Peyğəmbər (s) buyurur:

إِذَا كَانَ آخَرُ اللَّيْلِ يَقُولُ اللهُ سُبْحَانَهُ: هَلْ مِنْ دَاعٍ فَأُجِيبَهُ؟ هَلْ

مِنْ سَائِلٍ فَأَعْطَيْهُ سُؤِلَهُ؟

«Gecənin axrı yetişəndə Allah Subhanəhu və Təala buyurur: «Bir dua edən varmı, qəbul edim?! Bir sual edən və bir istəyən varmı ki, istəyini verim?!»2

3. Hər nə istəsə ona verərəm

İmam Baqirdən (ə) nəql olunmuşdur:

«Allah Təala bir mələyə əmr edir ki, hər cümə axşamı gecənin əvvəlindən axırına kimi ərşin yuxarısından uca Rəbbin tərəfindən nida edir: «Bir mömin bəndə varmı ki, sübh olmamaışdan əvvəl özünün dünya və axirəti üçün Məni çağırsın və Mən də onun duasını qəbul edim?!»2
4. Bədənin sağlamlığına bais olar:

Əmirul Muminin Əli (ə) buyurur:

صَلَوةُ اللَّيْلِ مُصَحَّةُ لِلْبَدَنِ

«Gecə namazı bədənə sağlamlıq bəxş edər».3

5. Sürətin gözəlliyinə bais olar.

İmam Sadiq (ə) buyurdu:

صَلَوةُ اللَّيْلِ تُحْسِنُ الْوَجْهَ

«Gecə namazı sifətin nurani və gözəl olmasına bais olar.»4

6. Allah nurundan bəhrəmənd olmaq.

İmam Səccaddan (ə) sual olundu:

مَا بَالَ الْمُتَهَجِّدِينَ بِاللَّيْلِ مِنْ أَحْسَنُ النَّاسِ وَجْهًا؟ قَالَ عَلَيْهِ

السَّلَامُ: لِأَنَّهُمْ خَلَوْا بِرَبِّهِمْ فَكَسَاهُمْ مِنْ نُورِهِ

«Nə üçün gecə namazı qılanlar camaatın ən gözəl sifətli adamlarıdırlar?»

Buyurdu:


«Çünki onlar öz Pərvərdigarı ilə xəlvətdə görüşürlər, Allahda onlara öz nurundan ehsan edir».1

7. Hünü əxlaq ruzinin artması və...

İmam Sadiq (ə) buyurur:

صَلَوةُ اللَّيْلِ تُحْسِنُ الْوَجْهَ وَ تُحْسِنُ الْخُلْقَ وَ تُطِيبُ الرِّيحَ وَ...


«Gecə namazı sifəti gözəlləşdirər, əxlaqı yaxşı edər, bədənin iyini pak və xoş edər. Gecə namazı ruzini çox, borcu isə əda edər...»2

8. Gündüz üdilən günahları aradan aparar.

İmam Sadiq (ə) aşağıdakı ayə (Həqiqətən yaxşılıqlar pislikıəri aradan aparar) barəsində buyurdu:

صَلَوةُ اللَّيْلِ تُكَفِّرُ مَا كَانَ مِنْ ذُنُوبِ النَّهَارِ

«Gecə namazı insanın gündüz mürtəkib olduğu günahı söndürər».3

9. Allahın fəxr etməsinə səbəb olar.

Allahın Rəsulu (s) buyurur.

«Bəndə öz yatagında Pərvərdigarının rızasını cəlbi qəsdi ilə namaz üçün dursa, Allah Təala mələklərə fəxr edər və buyurar:

أَ مَا تَرَوْنَ عَبْدِي هَذَا قَدْ قَامَ مِنْ لَذِيذِ مَضْجَعِهِ إِلَى صَلَوةِ لَمْ

أَفْرَضْهَا عَلَيْهِ أَشْهَدُوا إِنِّي قَدْ غَفَرْتُ لَهُ

Bu bəndəmi görmürsünüzmü ki, öz şirin yuxusundan əl götürüb ona vacib etmədiyim namaza meşğuldur. Şahid olsun ki, Mən ona öz məğfirətimi şamil etdim».4

10. Onun savabını bir kəs bilmir.

İmam Sadiq (ə) buyurur:

مَا مِنْ عَمَلٍ حَسَنٍ يَعْمَلُهُ الْعَبْدُ إِلَّا وَ لَهُ ثَوَابٌ فِي الْقُرْآنِ إِلَّا

صَلَوةَ اللَّيْلِ فَإِنَّ اللهَ لَمْ يُبَيِّنْ ثَوَابَهَا لِعَظِيمٍ خَطَرَهَا عِنْدَهُ...

«Bəndəni əncam verdiyi hər bir yaxşı iş üçün Quranda bir mükafat var. Ancaq gecə namazı Allah yaninda daha böyük mükafata laiq oldugu üçün onu bəyan etməmişdir».1

11. Gecə namazının faydaları.

İmam Sadiq (ə) buyurur:

«Gecə namazının bu faydaları vardır».

مَرْضَاةُ لِلرَّبِّ - Allahin razılığına səbəb olar.

- وَ حُبُّ الْمَلَائِكَةِMələklərin dostluğuna səbəb olar.

- وَ سُنَّةُ الْأَنْبِيَاءِPeygəmbərin sünnətidir.

- وَ نُورُ الْمَعْرِفَةِ Mərifətə nur və bəsirət verər.

- وَ أَصْلُ الْإيمَانِİmanın köküdur.

- وَ رَاحَةُ الْأَبْدَانِBədənlərin asayişinə, rahatlığına səbəbdir.

- وَ كَرَاهِيَةٌ لِلشَّيْطَانِŞeytanin xoşuna gəlməyəndir.

- وَ سِلَاحٌ عَلَى الْأَعْدَاءِMöminin düşmən qarşısın silahıdır.

- وَ إِجَابَةٌ لِلدُّعَاءِDuanın müstəcəb olmasına səbəb olar.

- وَ قَبُولٌ لِلْأَعْمَالِƏməllərin qəbul olunmasına səbəb olar.

- وَ بَرَكَةٌ فِي الرِّزْقِRuzidə bərəkətə bais olar.

- وَ شَفِيعُ بَيْنَ صَاحِبِهَا وَ بَيْنَ مَلَكِ الْمَوْتِSahibi ilə ölüm mələyi arasında şəfaətçidir.

- وَ سِرَاجُ فِي قَبْرِهِQəbrin çırağıdır.

- وَ فَرْشُ تَحْتَ جَنْبِهِAltının fərşidir.

- وَ جَوَابُ عَلَى مُنْكَرِ وَ نَكِيرِNəkir və Münkərə cavabdır.

- وَ مُونِسُ وَ زَائِرُ فِي قَبْرِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِQiyamət gününə kimi qəbrində onun munisi və ziyarətçisidir.

فَإِذَ كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ كَانَتْ الصَّلَوةُ ظُلَلُ فَوْقِهِ وَ تَاجًا عَلَى رَأْسِهِ وَ لِبَاسًا عَلَى بَدَنِهِ - Qiyamət günü üstündə bir kölgə, başında bir tac və bədənində libasdır

- وَ نُورًا يَسْعَى بَيْنَ يَدَيْهِQiyamət günü önündə hərəkət edən bir nurdur.

- وَ سِتْرًا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ النَّارِOnunla od arasında bir hicabdır.

- وَ حُجَّةً بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اللهِ تَعَالَى Onunla Allah Təala arasında bir dəlildir.

- وَ ثِقْلًا فِي الْمِيزَانِƏməl tərəzisini ağır edər.

- وَ جَوَازًا عَلَى الصِّرَاطِSirat körpüsünü keçmək üçün bir sənəddir. (pasport kimi)

- وَ مِفْتَاحًا لِلْجَنَّةِBehiştin qapısının açarıdır.


12. Arxasında 7 cərgə məlaikə dayanar.

İnsan, istər kişi olsun, istər qadın, hər gün xalis niyyətlə Allah yolunda gecə namazını qılmaq üçün ayağa qalxa, dəstəmaz ala, dürüst niyyətlə, aram qəlblə, ağlar gözlə Allah hüzurunda namaza dura, izzət və cəlal sahibi, aləmlərin Rəbbi o bəndənin arxasina sayi yalniz özünə məlum olan miqdarda yeddi cərgə mələk düzür, bəndə namaza bitirdikdə onların sayı qədər onun üçün savab yazar.

13. Gündüz üzünü nuraniləşməsi.

Allahın Rəsulu buyurur:

«Gecə namazı qılan şəxsin gündüz üzü nurlanar».1

14. Allahın xoşnud olmasına səbəb olar.

Əmirul Muminin Əli buyurur:

«Gecə qiyami bədənin səhhədinə, Pərvərdigarın xoşnud olmasına, Onun rəhmətində qərar tutmağa səbəb və Peyğəmbərlərin əxlaqına müvafiq olar».1

15. Camaatın ən yaxşısı.

Allaha Rəsulu buyurur:

«Sizin ən yaxşılarınız danışanda ədəbli,acları doyuran və gecə camaat yatan zaman namaz qılan kəsdir».2

16. Məğmun (aldanmış) olmur.

İmam Sadiq (ə) dostlarından birinə buyurdu:

«Gecə qiyamından əl götürmə. Gecə qiyamından və ibadətindən məhrum olan şəxs məğmundur».3

17. Dünya və axirətin zinəti.

İmam Sadiq (ə) buyurur:

«Üç şey möminin iftixarı və onun dünya və axirətdə zinətidir: 1. Gecənin axırında namaz qılmaq və...»

18. Möminin şərəfi.

Allahın Rəsulu (s) Cəbrailə buyurdu:

«Mənə nəsihət ver».

Cəbrail dedi:

«Ey Muhəmməd, nə qədər istəyirsən ömür sür, nəhayət öləcəksən, hər nəyə istəyirsən ürək bağla, bil ki, axırda ondan ayrılacaqsan, istədiyin hər bir əməli əncam ver, ancaq sonda əməlini görəcəksən və həmçinin bil, möminin şərəfi onun gecə namazıdır və izzəti isə camaatın abrını tökmək özünü qorumasıdır».4

19. Ürəyi işıqlandırır.

Allahın Rəsulu (s) buyurur:

«Beş şey ürəyi işıqlandırar: 1. «Qul huvəllah »-ı çox oxumaq. 2. Az yemək. 3. Alimlərlə məclis təşkil etmək. 4. Gecə namazı qılmaq. 5. Namaz üçün məscidlərə getmək».1




Dostları ilə paylaş:
  1   2   3


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə