Microsoft Word aliyeva gulsen docx



Yüklə 0.64 Mb.

səhifə9/29
tarix14.09.2018
ölçüsü0.64 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   29

 

25 


 

 Tarif dərəcələrinin hesablanması bağlanılacaq sığorta müqavilələrinin 

ə

vvəlcədən məlum olan (gözlənilən) sayı əsasında aparılır. 



 Sığortanın baxılan növü üzrə statistika mövcud olduqda q , S , S

ö

kəmiyyətləri  



aşağıdakı düsturlarla hesablanır : 

      q=M/N  ,                                                               (1) 

 

     S= (      S



k

)/N,                                                        (2 ) 

 

    Sö=(    Sök)/M                                                      (3 ) 



Burada, 

N- keçmişdə müəyyən dövr ərzində bağlanılmış sığorta müqavilələrinin ümumi 

sayıdır, 

M-sığorta müqavilələri üzrə sığorta hadisələrinin sayıdır, 

S

k

-k saylı müqavilə üzrə sığorta məbləğidir, 



S

ök

- k saylı sığorta hadisəsi üzrə sığorta ödənişidir. 



  Yeni sığorta növləri üzrə q, S ,S

ö

 kəmiyyətləri barədə məlumat olmadığı üçün 



bu kəmiyyətlər ekspert metodu ilə qiymətləndirilə bilər və ya onların əvəzinə 

həmin kəmiyyətlərin analoqunu götürmək olar.Bu halda ekspertin rəyi və ya 

həmin kəmiyyətlərin analoqunun götürülməsi üzrə əsaslandırılmış izahat 

təqdim olunmalıdır. Orta sığorta ödənişinin orta sıöorta məbləğinə nisbətini isə 

aşağıda göstərilənlərdən az götürməmək tövsiyyə olunur: 

 0,3- fərdi qəza sığortası və sağlamlıq sığortası növləri üzrə, 

0,4- yerüstü nəqliyyat vasitələrinin sığortası üzrə, 

0,5- yüklərin sığortası üzrə , 

0,6- hava və su nəqliyyatı vasitələrinin sığortası üzrə, 

0,7- avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin və məsuliyyətinin 

digər növlərinin sığortası,maliyyə risklərinin sığortası növləri üzrə. 

Qeyri-həyat sığortasında netto-dərəcə əsas hissə və risk üstəliyindən ibarət 

olduğundan o,aşağıdakı düsturla hesablanır: 



 

26 


 

     Tn= Tə + Tr 

(4) 

Burada ,Tn –netto dərəcə,Tə -əsas hissə,Tr –risk üstəliyidir. 



 Netto-dərəcənin əsas hissəsi sığortaçının orta sığorta ödənişinə uyğundur və 

100 manat sığorta məbləğinə müvafiq olaraq aşağıdakı düsturla hesablanır: 

 

(5) 


      Tə = 100q Sö /S 

   Risk üstəliyi ayrı-ayrı illər üzrə sığorta hadisələrinin sayının onların orta 

qiymətini aşmasını nəzərə almaq məqsədi ilə netto-dərəcənin tərkibinə daxil 

edilir.Risk üstəliyi q, S və Sö kəmiyyətlərindən başqa həm də aşağıdakı 3 

parametrdən asılıdır:

 

 n-bağlanılacaq sığorta müqavilələrinin  gözlənilən sayı, 



R

ö

- sığorta ödənişlərinin orta kvadratik kənarlaşması, 



y(təminat ehtimalı) –yığılan sığorta haqlarından yaradılan sığorta 

ehtiyyatlarının baş vermiş sığorta hadisələri üzrə sığorta ödənişlərinin 

verilməsinə kifayət etməsi üçün tələb olunan ehtimal. 

 Risk üstəliyi hər bir sığorta növü üzrə ayrılıqda hesablandıqda   aşağıdakı 

düsturdan istifadə edilir : 

 

    Tr= Tə*a (y)* ((1-q+(Rö/Sö)



2

)/nq) 


½ 

(6) 


Burada a (y) y-dan asılı əmsaldır .Onun qiymətləri aşağıdakı cədvəldən 

götürülür: 

0,84 


0,90 

0,95 


0,98 

0,9986 


1,0 


1,3 

1,645 


2,0 

3,0 


 

R

2



ö kəmiyyəti aşağıdakı düsturla hesablanılır 

R

2



ö=(1/ (M-1))*  (S

ök

-S



ö

)

2



                                        (7) 

Ə

gər sığortaçının Rö kəmiyyəti barədə məlumatı yoxdursa, onda risk üstəliyi 



aşağıdakı düsturla hesablanılır 

  Tr= 1,2 Tə* a(y)* ((1-q)/ nq)

1/2

 



 

27 


 

Netto-dərəcə hesablandıqdan sonra aşağıdakı düsturla  yükləmə nəzərə 

alınmaqla  brutto-dərəcə hesablanılır: 

 

 T



b

=100T


n

/(100-f) 

(8) 

 

Burada.T



b

 –brutto dərəcə,T

n

-netto dərəcə ,f isə yükləmədir (brutto-dərəcədən 



faizlə).  

 Həyat sığortası sahəsinə şəxsi sığortanın sığortaçının aşağıdakı hallarda 

sığorta ödənişi vermək üzrə öhdəliyi nəzərdə tutulan növləri aiddir: 

 -Sığortalının sığorta müqaviləsi ilə müəyyən olunmuş müddətə bə ya yaşa 

qədər yaşaması, 

- sığortalının ölümü. 

 Bu sığorta sahəsində müqavilə bir ildən az olmayan müddətə bağlanılır. 

   Həyat sığortasının növləri üzrə tarif dərəcəsi ölüm cədvəlinin göstəriciləri  və 

netto-sığorta haqqlarının investisiyasından gözlənilən gəlirlər əsasında 

hesablanır.Bu sığorta səhəsinə daxil olan sığorta növləri üzrə netto-dərəcə 

yaşamaq hadisəsi və ölüm hadisəsi üzrə netto-dərəcələrinin cəmindən 

ibarətdir.Netto-dərəcənin həcmi aşağıdakı faktorlardan asılıdır: 

-

  Sığorta müqaviləsi bağlanan tarixə sığortalının yaşı və cinsi; 



-

  Sığorta təminatının növü,həcmi və ödənilmə müddəti; 

-

  Sığorta haklarının ödənilmə müddəti və dövrülüyü; 



-

  Sığorta müqaviləsinin qüvvədə olma müddəti; 

-

  Həyat sığortası üzrə sığorta ehtiyatlarının investisiyasından gözlənilən gəlir 



(gəlir norması). 

Bu sığorta sahəsində sığorta tarifini hesablamaq üçün ölüm cədvəlinin 

aşağıdakı göstəricilərindən istifadə edilir: 

1)

  YaşBu göstərici x ilə işarə edilir. 



2)

  X yaşında olanların sayı.Bu göstərici l

x

 ilə işarə edilir. Sıfır yaşında 



olanların sayı adətən 100000 nəfər qəbul edilir. 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   29


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə