Microsoft Word Audit Ataholding ifrs cons fs 2013-az revised doc



Yüklə 1,4 Mb.

səhifə14/41
tarix14.09.2018
ölçüsü1,4 Mb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   41

 

 

26

 



Xarici  valyutada  әdalәtli  dәyәr  ilә  uçota  alınmış  qeyri-monetar  vәsaitlәrin  valyuta  mövqeyi  әdalәtli 

dәyәrin  müәyyәnlәşdirildiyi  tarixdә  üstünlük  tәşkil  edәn  mәzәnnә  ilә  tәkrar  qiymәtlәndirilir.  İlkin 

dәyәrlә xarici valyutada ölçülmüş qeyri-monetar vәsaitlәrin valyuta mövqeyi tәkrar qiymәtlәndirilmir.   

 

Monetar  maddәlәr  üzrә  mübadilә  fәrqlәri  mәcmu  gәlirlәr  haqqında  konsolidә  edilmiş  hesabatda 



tanınır. 

 

Konsolidә  edilmiş  maliyyә  hesabatlarının  tәqdim  edilmәsi  mәqsәdilә  Qrupun  xarici  әmәliyyatları  üzrә 



aktiv  vә  öhdәliklәri  hәr  hesabat  tarixinin  sonuna  üstünlük  tәşkil  edәn  mübadilә  mәzәnnәlәrini  istifadә 

etmәklә  Azәrbaycan  manatına  keçirilir.  Gәlir  vә  xәrc  maddәlәri  hәmin  dövr  üçün  mübadilә 

mәzәnnәlәrindә  әhәmiyyәtli  dәyişiklik  olmayana  qәdәr  dövr  üzrә  orta  mübadilә  mәzәnnәlәri  ilә  digәr 

valyutaya köçürülür, belә dәyişikliklәr olarsa әmәliyyat tarixinә olan mübadilә mәzәnnәlәrindәn istifadә 

edilir. Yaranan (әgәr varsa) mәzәnnnә fәrqlәri digәr mәcmu gәlirlәr üzrә tanınır vә kapitalda (müvafiq 

olaraq da qeyri-nәzarәt paylarına aid edilmәklә) toplanır. 

 

 

İlin  sonuna  konsolidә  edilmiş  maliyyә  hesabatlarının  hazırlanmasında  Qrupun  istifadә  etdiyi  valyuta 



mübadilәsi mәzәnnәlәri aşağıdakı kimi olmuşdur:  

 

 



31 dekabr  

2013-cü il 

 

31 dekabr  

2012-ci il 

AZN/1 ABŞ dolları 

0.7845 

 

0.7850



AZN/1 Avro 

1.0780 


 

1.0377


AZN/1 Gürcüstan larisi 

0.4521 


 

0.4744


 

 

Girov  

 

Qrup  mәqsәdәmüvafiq  hesab  edildiyi  hallarda  müştәrilәrin  öhdәliklәri  müqabilindә  girov  alır.  Girov 



adәtәn müştәri әmlakının müsadirә olunmasını nәzәrdә tutur vә Qrupa müştәrinin hәm cari, hәm dә 

gәlәcәk öhdәliklәri ilә әlaqәdar bu aktivlәr üzrә iddianın qaldırılması üçün әsas yaradır.  

 

Geri alınmış girov, satış dәyәrini çıxmaqla onun әvvәlki balans dәyәri vә әdalәtli dәyәrinin aşağı olanı 



ilә qiymәtlәndirilir.   

 

 Kapital ehtiyatları   

 

Qrupun  maliyyә  vәziyyәti  haqqında  konsolidә  edilmiş  hesabatında  kapital  daxilindә  qeyd  edilәn 



ehtiyata  (mәcmu  gәlirdәn  başqa)  “Xarici  valyuta  mövqeyinin  yenidәn  qiymәtlәndirilmәsi  ehtiyatı” 

daxildir  ki,  bu  da  xarici  әmәliyyatlar  üzrә  xalis  investisiyanın  köçürülmәsindәn  yaranan  mübadilә 

fәrqlәrini qeyd etmәk üçün istifadә edilir:  

  

Asılı müәssisәlәrә investisiya qoyuluşları 

 

Asılı  müәssisә,  üzәrindә  Qrupun  әhәmiyyәtli  dәrәcәdә  tәsiri  olan  vә  nә  törәmә  müәssisәsi  kimi 



fәaliyyәt  göstәrәn,  nә  dә  birgә  müәssisәdә  iştirak  payını  nәzәrdә  tutan  müәssisә  formasıdır. 

Әhәmiyyәtli  dәrәcәdә  tәsir  deyildikdә,  investisiya  obyektinin  maliyyә  vә  әmәliyyatlar  siyasәtlәrinә 

nәzarәt  vә  ya  birgә  nәzarәtin  hәyata  keçirilmәsi  deyil,  belә  siyasәtlәr  üzrә  qәrar  qәbul  edilmәsi 

prosesindә iştirak etmәk sәlahiyyәtinә malik olmaq nәzәrdә tutulur.  

 

Asılı müәssisәlәrin fәaliyyәt nәticәlәri, habelә aktiv vә öhdәliklәri, kapital metodu ilә mühasibat uçotu 



üsulundan istifadә  etmәklә bu konsolidә edilmiş maliyyә hesabatlarında öz әksini tapmışdır. Kapital 

metoduna  әsasәn,  asılı  müәssisәyә  investisiya  qoyuluşu  ilkin  olaraq  maliyyә  vәziyyәti  haqqında 

konsolidә edilmiş hesabatda maya dәyәri ilә әks etdirilir vә bu mәblәğә sonradan Qrupun mәnfәәt vә 

ya zәrәrdәki payının vә asılı müәssisәnin digәr mәcmu gәlirlәrinin uçotda tanınması üçün düzәlişlәr 

edilir.  Qrupun  asılı  müәssisәnin  zәrәrindә  payı  onun  hәmin  müәssisәdәki  iştirak  payından 

(mahiyyәtcә  Qrupun  asılı  müәssisәyә  xalis  investisiya  qoyuluşlarının  bir  hissәsini  tәşkil  edәn  uzun 

müddәtli  iştirak  payları  daxil  olmaqla)  çox  olarsa,  Qrup  sonrakı  zәrәrlәrdәki  payının  uçotda 

tanınmasını  dayandırır.  Yaranmış  әlavә  zәrәrlәr  yalnız  Qrupun  hüquqi  vә  ya  konstruktiv  öhdәliklәri 

yaranan vә ya asılı müәssisә adından ödәnişlәr edilәn hәddә qәdәr uçotda tanınır.   

 

Satınalınma  dәyәrinin  asılı  müәssisәnin  satınalınma  tarixindә  uçotda  tanınmış  müәyyәn  oluna  bilәn 



aktivlәr, öhdәliklәr vә şәrti öhdәliklәrin xalis әdalәtli dәyәrindә Qrupun payından artıq olan hәr hansı 

hissәsi  uçotda  gәlәcәk  dövrlәr  üzrә  qudvil  kimi  tanınır  vә  investisiyanın  balans  dәyәrindә  öz  әksini 

tapır.  Tәkrar  qiymәtlәndirmәdәn  sonra  Qrupun  müәyyәn  oluna  bilәn  aktivlәr,  öhdәliklәr  vә  şәrti 

öhdәliklәrin xalis әdalәtli dәyәrindәki payının satınalma dәyәrindәn artıq olan hissәsi dәrhal mәcmu 

gәlirlәr haqqında konsolidә edilmiş hesabatda tanınır.  



 

 

27

 



39  saylı  MUBS-ın  tәlәblәri  Qrupun  asılı  müәssisәyә  investisiya  qoyuluşları  üzrә  dәyәrsizlәşmә 

zәrәrinin uçotda tanınmasının zәruri olub-olmamasını müәyyәn etmәk üçün tәtbiq olunur.  

 

Zәrurәt  yarandıqda,  investisiyaların  bütün  balans  dәyәri  (o  cümlәdәn  qudvil)  “Aktivlәrin 



dәyәrsizlәşmәsi” adlı 36 saylı MUBS-ә әsasәn vahid bir aktiv formasında onun bәrpa dәyәrinin (satış 

xәrclәri  çıxılmaqla  istismar  dәyәri  ilә  әdalәtli  dәyәrdәn  daha  yüksәyi)  balans  dәyәri  ilә  müqayisәsi 

vasitәsilә dәyәrsizlәşmәni müәyyәn etmәk üçün yoxlanılır. Uçotda tanınmış hәr hansı dәyәrsizlәşmә 

zәrәri  investisiyaların  balans  dәyәrininin  bir  hissәsini  tәşkil  edir.  Dәyәrsizlәşmә  zәrәrinin  bәrpa 

olunması  istәnilәn  halda  36  saylı  MUBS-ә  әsasәn  investisiyaların  bәrpa  dәyәrinin  sonradan  artan 

hәddinә qәdәr uçotda tanınır.   

 

Qrup ilә onun asılı müәssisәsi arasında әmәliyyatlar baş tutduğu halda, belә әmәliyyatlar nәticәsindә 



yaranmış  mәnfәәt  vә  zәrәrlәr  yalnız  Qrupun  asılı  müәssisәdә  ona  aidiyyәti  olmayan  iştirak  payı 

hәddindә konsolidә edilmiş maliyyә hesabatlarında tanınır. 



 

 

3. 



MÜHÜM  MÜHASİBAT  UÇOTU  MÜHAKİMӘLӘRİ  VӘ  TӘXMİNLӘRLӘ  BAĞLI  QEYRİ-

MÜӘYYӘNLİYİN ӘSAS MӘNBӘLӘRİ 

 

Mühasibat uçotu qaydalarını tәtbiq edәrkәn, Qrup rәhbәrliyindәn digәr mәnbәlәrdәn açıq әldә edilmәsi 



mümkün olmayan aktiv vә öhdәliklәrin balans dәyәrinә dair mühakimәlәr, hesablamalar vә tәxminlәrin 

irәli  sürülmәsi  tәlәb  olunur.  Hesablamalar  vә  әlaqәli  tәxminlәr  keçmiş  tәcrübәyә  vә  müvafiq  hesab 

edilәn digәr amillәrә әsaslanır. Faktiki nәticәlәr hәmin tәxminlәrdәn fәrqli ola bilәr.  

 

Tәxminlәr  vә  әsas  götürülәn  fәrziyyәlәr  davamlı  qaydada  tәhlil  edilir.  Mühasibat  tәxminlәrinә  olan 



düzәlişlәr,  belә  düzәliş  yalnız  onun baş verdiyi  dövrә tәsir göstәrdikdә hәmin  dövrdә, cari vә gәlәcәk 

dövrlәrә tәsir göstәrdikdә isә, düzәlişin baş verdiyi vә gәlәcәk dövrdә tanınır. 

 

Mühasibat uçotu qaydalarının tәtbiqindә әsas fәrziyyәlәr  

 

Aşağıda,  tәxminlәrә  istinad  edilәn  hallar  istisna  olunmaqla,  Qrupun  mühasibat  uçotu  qaydalarının 



tәtbiqi  prosesindә  rәhbәrlik  tәrәfindәn  irәli  sürülmüş  vә  konsolidә  edilmiş  maliyyә  hesbatlarında 

açıqlanan mәblәğlәrә әn çox tәsir göstәrәn mühüm fәrziyyәlәr göstәrilir (aşağıda bax).  

 

 

Tәxminlәrlә bağlı qeyri-müәyyәnliyin әsas mәnbәlәri 



 

Aşağıda  gәlәcәk  dövrlәrә  aid  әsas  fәrziyyәlәr  vә  hesabat  dövrünün  sonuna  tәxminlәrlә  bağlı  qeyri-

müәyyәnliyin әsas mәnbәlәri göstәrilir ki, bu da növbәti maliyyә ili әrzindә aktiv vә öhdәliklәrin balans 

dәyәrinә әhәmiyyәtli düzәlişlәrin edilmәsi riskini daşıyır. 

 

Kreditlәrin vә debitor borclarının dәyәrsizlәşmәsi 



 

Qrup  dәyәrsizlәşmәni  müәyyәn  etmәk  mәqsәdilә  kreditlәri  vә  debitor  borclarını  mütәmadi  olaraq 

nәzәrdәn  keçirir.  Qrupun  kreditlәr  vә  debitor  borcları  portfelindә  baş  vermiş  dәyәrsizlәşmә  üzrә 

zәrәrin tanınması üçün kreditlәrin dәyәrsizlәşmәsi üzrә ehtiyatlar yaradılır.  

 

Qrup kredit vә debitor borclarının dәyәrsizlәşmәsi üzrә ehtiyatlara dair mühasibat tәxminlәrini qeyri-



müәyyәnliyin mәnbәyi hesab edir, çünki (i) onlar gәlәcәk cәrimә faiz dәrәcәlәri barәdә fәrziyyәlәrin, 

elәcә  dә  dәyәrsizlәşmiş  kreditlәr  vә  debitor  borcları  ilә  bağlı  potensial  itkilәrin  qiymәtlәndirilmәsinin 

yaxın  keçmişdәki  fәaliyyәt  nәticәlәrinә  әsaslanması  sәbәbindәn  vaxtaşırı  olaraq  dәyişikliklәrә  çox 

mәruz  qalır  vә  (ii)  Qrupun  hesabladığı  zәrәr  ilә  faktiki  zәrәr  arasında  hәr  hansı  әhәmiyyәtli  fәrq 

müqabilindә ondan gәlәcәk dövrlәrdә konsolidә edilmiş maliyyә hesabatlarına әhәmiyyәtli dәrәcәdә 

tәsir göstәrә bilәcәk ehtiyatların qeyd edilmәsi tәlәb oluna bilәr. 

 

Borcalanlar  maliyyә  çәtinliklәri  ilә  üzlәşdikdә  vә  belә  borcalanlara  dair  tarixi  mәlumat  mәnbәlәri  az 



sayda  olduqda,  Qrup  hәr  hansı  dәyәrsizlәşmә  zәrәrinin  mәblәğini  hesablamaq  üçün  rәhbәrliyin 

mülahizәlәrindәn istifadә edir. Eynilә, Qrup keçmiş fәaliyyәt nәticәlәri, keçmiş müştәri davranışı, qrup 

daxilindә  borcalanın  ödәniş  etmә  vәziyyәtindәki  mәnfi  dәyişikliklәri  göstәrәn  müşahidә  oluna  bilәn 

mәlumatlar,  elәcә  dә  qrup  daxilindә  aktiv  üzrә  öhdәliyin  yerinә  yetirilmәmәsi  halları  ilә  әlaqәli  olan 

ölkә  vә  yerli  iqtisadi  şәraitlәrә  әsaslanmaqla  gәlәcәk  pul  axınlarındakı  dәyişikliklәri  hesablayır. 

Rәhbәrlik kredit riski ilә sәciyyәlәnәn aktivlәr halında әvvәllәr baş vermiş zәrәr üzrә keçmiş tәcrübәyә 

vә  kreditlәr  qrupunda  olduğu  kimi  dәyәrsizlәşmәyә  dәlalәt  edәn  obyektiv  sübutlara  әsaslanan 

ehtimallardan istifadә edir.  






Dostları ilə paylaş:
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   41


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə