Microsoft Word Berdenin siyasi tarixi Sonuncu doc



Yüklə 2,9 Kb.

səhifə2/71
tarix30.12.2017
ölçüsü2,9 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   71

Бярдя  шящяринин ъоьрафи, сийаси вя мядяни тарихи 
 
 
 
7
ticarət mərkəzi, bazar kompleksi, məktəb binaları, xəstəxana və 
poliklinikalar, çoxmərtəbəli ictimai və  məişət xidməti binaları, 
körpülər və s. vaxtilə    şəhərin həyatını dövrün  inkişaf 
səviyyəsinə uyğun yeniləşdirmişdisə, bu böyük işləri layiqincə 
davam etdirən Azərbaycan Prezidenti cənab  İlham  Əliyevin 
şəxsi təşəbbüsü və göstərişi ilə son dövrlərdə burada tikilmiş 
olimpiya idman kompleksi, Heydər  Əliyev muzeyi, akademik 
Zərifə  Əliyeva adına orta məktəb, ictimai binalar, istehsal 
müəssisələri, salınmış parklar və görülmüş çoxsaylı abadlıq 
işləri və s. Bərdə üçün  daha geniş inkişaf perspektivləri 
açmışdır. Bütün bunlar Bərdənin müasir quruculuq tarixidir və 
gələcək xüsusi tədqiqatların mövzusudur. 
Bunlarla yanaşı, aşağıdakıları da qeyd etməyi özümüzə 
borc bilirik: 
Bərdənin qədim tarixini və  zəngin  ənənələrini yaşadan 
əhalinin gözündə doğma  şəhərin inkişaf edib çiçəklənməsində 
əvəzsiz tarixi rolu olan Ulu Öndər Heydər  Əliyev və  cənab 
İlham Əliyev misilsiz insanlardır. “Qarabağın bütün guşələri, o 
cümlədən Bərdə mənim üçün daha doğma, daha əzizdir” deyən 
Ulu Öndərin Bərdəyə  məhəbbəti ilə  Bərdəni Azərbaycanın 
dilbər guşəsi adlandıran, onun Azərbaycanda xüsusi yeri 
olduğunu, həmçinin hər bir azərbaycanlı üçün doğma yer, 
doğma məkan olduğunu vurğulayan cənab  İlham  Əliyevin 
Bərdənin çox inkişaf edib gözəlləşməsindən, abadlaşmasından 
keçirdiyi xüsusi fərəh arasında birbaşa bağlılıq var. Sürətlə 
inkişaf edən Bərdədə böyük işlər görülməsinə  şad olduğunu 
dəfələrlə bildirən cənab İlham Əliyev xalqımızın ümummilli li-
deri Heydər  Əliyevin Bərdəyə göstərdiyi qayğı  və xüsusi 
münasibətə  dərin hörmətlə yanaşdığını və buna sadiq olduğunu  
dönə-dönə nümayiş etdirir. 


Бярдя  шящяринин ъоьрафи, сийаси вя мядяни тарихи 
 
 
 
8
Bərdəlilər xalqımızın Ulu Öndəri Heydər Əliyevin yolunu 
saxlayanları, Heydər Əliyev kursuna  sadiq və etibarlı insanları 
da ağırlayır, yüksək qiymətləndirirlər. Bu cür ali keyfiyyətlərə 
malik insanlar hörmətli cənab Prezident İlham  Əliyevin 
komandasında yetərincədir. Bu komandada Heydər  Əliyev 
kursuna  sadiqliyi ilə seçilən və Qarabağ camaatının, eləcə  də 
bərdəlilərin xüsusi rəğbət bəslədiyi Heydər  Əliyev Fondunun 
prezidenti, YUNESKO-nun xoşməramlı  səfiri, millət vəkili 
Mehriban xanım  Əliyevanı, Daxili İşlər Naziri cənab Ramil 
Usubovu qeyd etməmək, düşünürük ki, ilk növbədə elimizin 
istəyinə qarşı ədalətsizlik olar – el gözü tərəzidir. 
2006-cı ilin ortalarında Bərdə İH başçısının     AMEA-nın 
prezidenti akademik M.K.Kərimova Bərdə  şəhərinin salınma 
tarixi barədə məlumat almaq üçün müraciəti ilə əlaqədar olaraq 
AMEA Tarix İnstitutunun direktoru AMEA-nın müxbir üzvü
professor Y.M.Mahmudovun, Arxeologiya və Etnoqrafiya 
İnstitutunun direktoru tarix elmləri doktoru M.A.Rəhimovanın 
razılığı ilə tarixçi və arxeoloqlardan (AMEA-nın müxbir üzvü, 
t.e.d., professor İ.A.Babayev, t.e.d.Q.Ə.Hacıyev, t.e.d. A.M. 
Məmmədov) ibarət elmi-tədqiqat qrupu yaradıldı  və  Bərdə 
şəhərinin  əsasının qoyulduğu tarixi dəqiqləşdirmək məqsədilə 
şəhərin qədim yerində arxeoloji qazıntı işləri aparıldı.  
Bərdə şəhərinin 2500 il tarixə malik olması sübuta yetiril-
di. 
Təqdim olunan bu əsər «Bərdə  şəhərinin tarixi (e.ə. III 
əsr–b.e. XVIII əsri)» monoqrafiyasından fərqli olaraq 
Azərbaycanın  əzəli-əbədi torpağı olan Qarabağ bölgəsinin 
qədim  şəhəri Bərdənin yaranması  və inkişafına dair yeni 
materialların da daxil edildiyi antik, orta əsrlər və yeni dövr (e.ə. 
IV əsr – b.e. XIX əsri) tarixini əks etdirən ikicildliyin I cildidir.  


Бярдя  шящяринин ъоьрафи, сийаси вя мядяни тарихи 
 
 
 
9
Üzərində  iş gedən II cild də yaxın zamanlarda işıq üzü 
görəcəkdir. 
Məqsədimiz doğma vətənimizin,  qədim və zən-gin tarixə 
malik  şəhərimizin tarixini obyektiv yazıb oxuculara təqdim 
etməkdir. Buna nə  dərəcədə nail olduğumuzu isə hörmətli 
həmkarlardan və oxuculardan eşitmək ümidindəyik. 
Yeri gəlmişkən, vaxtında araşdırılmaması  səbəbindən 
erməni ideyapərdazları pərxaşlıq yazılarında Bərdəni də uydur-
ma «Şərqi Ermənistan», «əzəli erməni torpaqları» daxilinə 
«qatmışlar» və bu saxtakarlıqları genişləndirməkdə davam 
edirlər. Söz yox ki, erməni təbliğatçılarının yazdıqları o qədər 
cəfəngdır ki, tarixdən az-çox xəbərdar olan hər kəs həmin 
yazıları oxusa, onların uydurma olduğunu  anlamaqda çətinlik 
çəkməz. 
Biz təmkin və dözüm nümayiş etdirərək ermənilərin 
yazdıqları  cəfəngiyatlara detallarına qədər cavab vermək 
fikrindən yan keçirik. Onlara ən tutarlı cavab Azərbaycanın 
Qarabağ bölgəsinin qədim şəhərlərindən biri olan Bərdənin ob-
yektiv, elmi mənbələrə əsaslanaraq yazlmış bu tarixidir. Güman 
edirik ki, onlar da bu əsəri oxuyub uydurduqları yalanlardan 
usanarlar –  beş min illik dövlətçilik tarixi olan türk 
torpaqlarında özlərinə qədim məskən axtarmazlar. 
 
 


Бярдя  шящяринин ъоьрафи, сийаси вя мядяни тарихи 
 
 
 
10
GİRİŞ 
 
Azərbaycan dünyanın 
ən qədim yaşayış 
məskənlərindəndir. Azərbaycan həm də ulu tarixə malik şəhərlər 
diyarıdır. Həmin şəhərlərdən biri də vaxtilə ölkənin siyasi, iqti-
sadi və  mədəni mərkəzi – paytaxtı olmuş  Bərdədir. Bərdə orta 
əsrlərdə Yaxın və Orta Şərqin nəhəng şəhərlərindən olmuşdur. 
Azərbaycanda qədim və orta əsr şəhərlərinin yaranması və 
əsas inkişaf xüsusiyyətləri,  şəhərin quruluşu, ictimai həyatı, 
hərbi-strateji mövqeyi, inzibati-idarə üsulu, sənətkarlıq və 
ticarəti, mədəniyyəti, xarici əlaqələri və  şəhər həyatı ilə bağlı 
digər məsələlər tarix elmimiz üçün vacib, habelə mühüm elmi 
axtarışlar tələb edən məsələlərdir. 
Mənbələr, arxeoloji materiallar və etnoqrafik müşahidələr 
əsasında aparılmış tədqiqat Bərdənin çoxəsrlik və zəngin tarixə 
malik olması qənaətinə gəlməyə imkan verir. Cənubi Qafqazda
qədim və beynəlxalq ticarət yollarının kəsişdiyi yerdə yaranaraq 
inkişaf etmiş  Bərdə  şəhəri Azərbaycan xalqının iqtisadi, siyasi 
və  mədəni həyatında mühüm rol oynamışdır.  Bərdə orta 
əsrlərdə, mənbələrin dili ilə desək, «Arranın anası» 
olmuşdur.Yeri gəlmişkən,  ərəb mənbələrində indiki Cənubi 
Azərbaycan “Azərbaycan”, Albaniya isə “Arran” 
adlandırılmışdır. 
Əsər Bərdə şəhərinin eramızdan əvvəl I minilliyin sonun-
dan bizim eranın XIX əsrinədək tarixini əks etdirir. Bu  



Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   71


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə