Microsoft Word bvkm-xopks docx



Yüklə 3,15 Mb.

səhifə112/133
tarix14.09.2018
ölçüsü3,15 Mb.
1   ...   108   109   110   111   112   113   114   115   ...   133

 

348

məqsədilə  xracatın  inkişafı  bankına  verilməsini  bəyənmişdir.  Bu 

məbləğin köçürülməsinə qədər  xracatın inkişafı bankının kapitalı 

cəmi 34 mlrd rial təşkil edirdi. 

  Kapitalın  dəfələrlə  artımı  nəticəsində  Bank  indi 

ixracatçıların daha böyük sayına kredit verə biləcək. Bununla  ran 

sənaye  məhsullarının  ixracatçıları  bu  banka  kredit  üçün  müraciət 

edərkən  prioritet  (birincilik)  əldə  edəcəklər.  Eyni  zamanda  ranın 

Mərkəzi  bankında  ölkənin  banklarına  maşın  və  avadanlıq, 

həmçinin  xammal  idxalçılarına  valyuta  ilə

25

  kreditlərin  verilməsi 



icazəsinin verilməsi məsələsi müzakirə edilir. 

    ranın 

valyuta-maliyyə 

vəziyyətinin 

yaxşılaşması 

banklararası  münasibətlərin  inkişafına,  dünya  maliyyə  bazarlarına 

daha geniş daxil olma imkanına ümid etmək üçün əsas verir. 2002-

ci ildə 1000 ən iri bankların siyahısına ilk dəfə bir  ran bankı daxil 

oldu. Bank Keshavarzi reytinqdə 212-ci yerdə idi. 

  Daha  iri  xarici  investorlar  arasında    ran  iqtisadiyyatına  

neft  qaz  sahəsi  ilə  məşğul  olan    “Totalfina-  Elf”  (Fransa), 

“Petronas”  (Malayziya)  ,”EN ”  və  “Acip”  ( taliya),  “Royal  Datç 

Ş

ell” ( ngiltərə/Hollandiya) şirkətlərinin adlarını çəkmək olar. 



    R  Mərkəzi  bankı  2002-ci  ildə  ilk  dəfə  gəlirliyi  müvafiq 

olaraq  8,75%  və  7,75%  təşkil  edən  iki  növ  ran  DQ V-nin 

(avrobondlarının)  buraxılışını  və  Avropada  satışını  həyata 

keçirmişdir.  Bu  məsələdə  ABŞ  müxalif  mövqe  tutmasına 

baxmayaraq,  Ümumdünya  bankı  rana  yeni  borcun  ayrılması 

haqda öz planlarını elan etdi. 

RMB  bir  sıra  beynəlxalq  iqtisadi  təşkilatlarla  əməkdaşlıq 

ə

laqələrinə  malikdir.  ran  slam  Respublikası  slam  nkişaf 



Bankının fəal üzvlərindən biri olduğundan  RMB-nin onunla çox 

yaxın əlaqələri var.  

RMB-nin  Sədri  ranın  Beynəlxalq  Valyuta  Fondundakı 

Müdiri olaraq çıxış edir.  

RMB 

Beynəlxalq 



Hesablaşmalar 

Bankının 

illik 

toplantılarında müşahidəçi statusunda iştirak edir.  




 

349

Bundan  əlavə  RMB  Dünya  Bankı  ilə  yaxın  əməkdaşlıq 

ə

laqələrinə malikdir.   



ran  slam  Respublikası  2000-2003-cü  illərdə  bank  işi 

inkişafının  dünya  tendensiyaları  və  onun  ölkə  iqtisadiyyatında 

rolunun 

artırılmasına 

uyğun 

olaraq 


kredit 

sisteminin 

dəyişdirilməsinə  istiqamətlənən  cəhdlər  göstərmişdir. 

slam 


prinsiplərinə  əsaslanan,    o,  daima  ənənələr  və  dünya  pul-maliyyə 

bazarına  çıxışı  təmin  edən  kredit-maliyyə  institutlarının  kifayət 

qədər  geniş  şəbəkəsini  əldə  etmək  zəruriliyi  arasında  kompromis 

axtarışını  tələb  edir.  Bu  ölkənin  satıla  bilən  neft  aktivlərinə 

ə

saslanan pul sistemi bəzi xüsusiyyətlərə malikdir. Hazırda  ranın 



Mərkəzi  bankı  bəzi  hallarda  ilkin  kapitalın  formalaşması  üçün 

vasitələr təqdim edərək xüsusi bankların yaranmasını təşviq edir.   

ran  slam Respublikasında keçirilən yeni pul-kredit siyasəti 

kifayət qədər səmərəliyini göstərdi. 2001-ci ildə ki inflyasiya  12,6 

%  təşkil  edirdi.  Son  illərdə  ölkənin  borc  yükü  xeyli  azalmışdır. 

Ə

gər  1995-1996-cı  illərdə  dövlət  borcu  22  mlrd  ABŞ  dollarına 



bərabər  idisə,  2000-2001-ci  illərdə  borcun  həcmi  8  mlrd  kimi 

azalmışdır. 

  Qeyd  etmək  vacibdir  ki,  bu  dövrdə  yüngül  sənayenin 

(9,6%)  artma  tempi  neft  qolunun  (9,7%)  artması    tempinə 

yaxınlaşmışdır.  xracat  yönümlü  qeyri-neft  sahələrinin  inkişafı 

milli iqtisadiyyatın  strateji məsələlərindən biri olur. 

  ÜDM  artımı  gözlənilən  nəticələri  üstələdi  və  2000-ci  ildə 

4,5%  təşkil  etdiyi  halda  2001-ci  ildə  5,9%  təşkil  etmişdir. 

Nəticədə,  banklarda  iqtisadiyyatın  özəl  (31,  3%)  və  dövlət  (31,6 

%) sektorları hesabına depozit bazasının artımı baş verdi. Bundan 

başqa,  hökumət banklara öz borcunu ödədi, bu da onların ehtiyat 

bazasının  əlavə    artımına  səbəb  olmuşdur.  Yalnız  hələ  Mərkəzi 

banka  2000-2001-ci  illərdə  o,  869  ABŞ  dolları  qaytarmış, 

həmçinin    başqa  bank    kapitallarının  formalaşmasına    kömək 

göstərdi. 

  Bəzi  islam  ölkələri,  o  cümlədən  ran,  Pakistan  və  Sudan, 

20-ci  əsrin  80-90-cı  illərində  borc  münasibətlərinin  orta  əsr 



 

350

traktovkasına  qayıtmış  və    kredit  sistemində  ( FBL- nterest-Free 



Banking)

 faiz rolunu azaltmışdılar. 

randa daha çox   stalment Sales (möhlətlə satış) müqaviləsi 

inkişaf  etmişdir,  hansı  ki,  1995-ci  ildə  45,0%  təşkil  etdiyi  halda 

1998-ci  ildə  56,1  %  təşkil  edirdi.  Bank  xammal  və  materiallar, 

təchizatlar və istehsal üçün başqa vacib əsas və dövriyyə vasitələri 

almaq  almaq,  və  borc  alanlara  qısamüddətli,  ortamüddətli  və 

uzunmüddətli  əsaslarda hissə-hissə satmaq səlahiyyətinə malikdir. 

Satışın və alışın təşəbbüsü istehsalçıya və alıcıya məxsusdur, bank 

üçün bu əməliyyat maliyyə əməliyyatıdır. Lakin, belə əməliyyatda  

banklar yalnız kreditli deyil, həmçinin biznes-risklərini də daşıyır. 

Sahibkarlıq  risklərinin  azaldılması  məqsədilə  müştərilər  öz 

müəssisələrinə  hissə-hissə  ödəməklə  alınan  malların  istifadəsini 

qiymətləndirən 

bank 

işçilərini 



buraxmağa 

borcludurlar. 

Qanunvericiliyə  görə  bu  müqavilə  növü  ticarətdən  başqa  bütün 

sahələrdə istifadə oluna bilər. 

ranın  ilk  dövlət  bankı  olan  Bank  Melli  ran  1927-ci  ildə 

təsis  olunmuşdur.  Bankın  əsas  vəzifələri  hökumətin  maliyyə 

ə

məliyyatlarının dəstəklənməsi və  ranın milli valyutasının (rial və 



tümən) çapı və dövriyyəyə buraxılması olmuşdur. Bank Melli  ran 

33 ildən artıq müddət ərzində  ran rialının dəyərini dəstəkləməklə 

ranın  mərkəzi  bankı  kimi  fəaliyyət  göstərmişdir.  1960-cı  ilin 

avqust  ayında  ran  hökuməti  ran  Mərkəzi  Bankını  təsis  edərək 

Bank  Melli  ran-da  olan  mərkəzi  bank  öhdəliklərini  alaraq  ran 

Mərkəzi  Bankına  vermişdir.  1979-cu  ildə  randa  slam  nqilabın 

baş  verməsi  ilə  ran  Mərkəzi  Bankının  adı  dəyişdirilərək  “ ran 

slam  Respublikası  Mərkəzi  Bankı”  qoyulmuşdur.  Bu  tarixdən 

etibarən  randa  monetar  və  kredit  siyasətləri  ranın  Pul  və  Bank 

Qanunu  (1979),  Bankların  Milliləşdirilməsi  Qanunu  (1979), 

Banklar  Administrasiyası  Haqqında  Qanun  (1979)  və  Faizsiz 

Bankçılıq Haqqında Qanun (1983) əsasında tərtib və icra olunur.  

RMB  aşağıdakı  funksiyaların  yerinə  yetirilməsinə  görə 

cavabdehdir: 

♦ Əskinaz və sikkələrin buraxılması; 





Dostları ilə paylaş:
1   ...   108   109   110   111   112   113   114   115   ...   133


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə