Microsoft Word Dissertasiya-Mirkamal 2 Alizade Mirkamal docx



Yüklə 0,76 Mb.

səhifə8/32
tarix17.09.2018
ölçüsü0,76 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   32

22 

 

idxalında  artım  baş  vermişdirsə,  Latın  Amerikası  ölkələrində  azalma  və  eyni  qrup  Afrika 



ölkələrində isə durğunluq baş vermişdir.  

nkişaf  etmiş  ölkələrə  BX   axını  28%  azalaraq  499  milyard  ABŞ  dolları  olmuşdur. 

ABŞ iqtisadiyyatına BX  axını 92 milyard ABŞ dolları azalmışdır (2013-cü ilə nəzərən 40% 

azalma  baş  vermişdir).  Azalmaya  əsas  səbəb  kimi  Vodafone  və  Verizon  şirkətlərinin 

ayrılması göstərilir. Avropa ölkələri arasında  rlandiya, Belçika, Fransa və  spaniyada azalma 

baş vermişdirsə, Birləşmiş Krallıqda,  sveçrədə və Finlandiyada bu göstərici üzrə artım baş 

vermişdir.   

 

Şə

kil 1.3. 2012-2014-cü illərdə regionlara yönəlmiş BX  axınları, mlrd.ABŞ dolları ilə 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Mənbə: UNCTAD, FDI/MNE database (

www.unctad.org/fdistatistics

 

2014-cü  ildə  keçid  iqtisadiyyatlı  ölkələrə  BX   axınının  miqdarı  52%  azalaraq  48 



milyard  ABŞ  dollarına  bərabər  olmuşdur.  Azalmanın  əsas  səbəbləri  kimi  regional 

konfliktlərin  qızışması  və  müəyyən  ölkələrə  sanksiyaların  tətbiq edilməsi  göstərilir.  Rusiya 



nkişaf 

etməkdə olan 

Asiya 

  Avropa 

Latın 

Amerikası və 

Karib hövzəsi 

Ş

imali 



Amerika 

Keçid 

iqtisadiyyatlı 

ölkələ

Afrika 


23 

 

Federasiyasına  BX   axınının  həcmi  70%  azalaraq  21  milyard  ABŞ  dollarına  bərabər 



olmuşdur.  2013-cü  ildə  Rosneft-BP  meqa-sövdələşməsinin  bağlanması  Rusiyada  bu 

göstəricinin yüksəlməsinə səbəb olmuşdur.  

nkişaf  etməkdə  olan  ölkələrə  BX   axını  2%  artaraq  tarixi  maksimum  həddinə 

çatmışdır (681 milyard ABŞ dolları). 2014-cü il ərzində Asiya ölkələrinə BX  axını artsa da, 

Latın  Amerikası  və  Karib  ölkələri  üzrə  azalma,  Afrika  ölkələri  üzrə  durğunluq  müşahidə 

edilmişdir  (Şəkil  1.3).  nkişaf  etməkdə  olan  Asiya  ölkələrinə  BX   axınında  9%  artım  baş 

verərək  465  milyard  ABŞ  dollara  bərabər  olmuşdur.  Şərqi  Asiya,  Cənub-Şərqi  Asiya  və 

Cənubi Asiya regionlarının hər biri bu göstərici üzrə artım nümayiş etdirmişdir. Çində xidmət 

sektorunun inkişafı nəticəsində ölkəyə BX  axını 4% artmış və 129 milyard ABŞ dollarına 

bərabər  olmuşdur.  Honq  Konq  və  Sinqapura  BX   axınında  artım  müşahidə  edilmişdir. 

Hindistanda  qeyd  edilən  göstərici  üzrə  kəskin  22%-lik  artım  baş  verərək  34  milyard  ABŞ 

dollarına bərabər olmuşdur. Lakin Qərbi Asiya ölkələrinə BX  axını 4% azalaraq 43 milyard 

ABŞ dollarına bərabər olmuşdur.  

4  illik  davamlı  artımda  sonra  Latın  Amerikası  və  Karib  hövzəsi  ölkələrinə  (offşor 

maliyyə  mərkəzləri  istisna  olmaqla)  BX   axını  14%  azalaraq  159  milyard  ABŞ  dolları 

olmuşdur. Belə ki, Meksika, Venesuela, Argentina, Peru və Kolumbiya qeyd edilən göstərici 

üzrə  azalma,  Çilidə  isə  artım  müşahidə  edilmişdir.  Braziliyada  bu  göstərici  üzrə  vəziyyət 

stabil olaraq qalmışdır. 

Afrikaya  BX   axını  dəyişməyərək  54  milyard  ABŞ  dolları  səviyyəsində  qalmışdır.  

Ş

imali Afrikaya BX  axınının miqdarında 15% azalma baş verərək 12 milyard ABŞ dollarına 



bərabər  olmuşdur.  Sub-Saxara  regionu  üzrə  5%-lik  artım  baş  verərək  42  milyard  ABŞ 

dollarına  bərabər  olmuşdur.  Ebola  virusunun  tüğyan  etməsi,  regional  münaqişələrin  baş 

verməsi və əmtəə qiymətlərinin aşağı düşməsi səbəbindən Qərbi Afrika regionuna BX  axını 

10%  azalaraq  13  milyard  ABŞ  dollarına  bərabər  olmuşdur.  Cənubi  Afrika  regionunda  bu 

göstərici  2%  azalaraq  11  milyard  ABŞ  dolları  olmuşdur.  Mərkəzi  Afrika  və  Şərqi  Afrika 

regionlarına BX  axınları müvafiq olaraq 33% və 11% artaraq 12 milyard və 7 milyard ABŞ 

dolları olmuşdur. 



24 

 

Şə



kil 1.4. 2013 və 2014-cü illərdə BX  qəbul edən 20 ən böyük iqtisadiyyat, 

milyard ABŞ dolları ilə  

(x) = 2013-cü ildə yeri 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Mənbə: UNCTAD, FDI/MNE database (

www.unctad.org/fdistatistics

 

 



           Çin 

 Honq-Konq, Çin 

             ABŞ 

     Böyük Britaniya 

   Sinqapur 

  Braziliya 

  Kanada 

  Avstraliya 

  Hindistan 

  Niderland 

 Çili 

İspaniya 



Meksika 

İndoneziya 

İsveçrə 

Rusiya Federasiyası 

Finlandiya 

Kolumbiya 

Fransa 

Polşa 


nkişaf etmiş ölkələ

nkişaf etməkdə olan və keçid 

iqtisadiyyatlı ölkələ


25 

 

stixana  layihələrinə  yatırılan  investisiyaların  çoxalması  nəticəsində  az  inkişaf  etmiş 



ölkələrə BX  axınları 4% artaraq 23 milyard ABŞ dolları olmuşdur. 

Ümumiləşdirərək qeyd etmək olar ki, 2014-cü il ərzində Çin ən çox BX  qəbul edən 

ölkə olmuşdur (Şəkil 1.4). Bu sıralamada Honq Konq 2-ci, ABŞ isə 3-cü olmuşdur. Ən çox 

BX  qəbul edən ölkələrin ilk onluğu arasında 5-i inkişaf etməkdə olan ölkədir. 

Transmilli  şirkətlər  tərəfindən  inkişaf  etməkdə  olan  ölkələrə  və  keçid  iqtisadiyyatlı 

ölkələrə BX  axını üzrə artım müşahidə olunmuşdur. 2014-cü ildə dünyanın ən iri investorları 

inkişaf  etməkdə  olan  Asiya  ölkələri  olmuşlar.  2014-cü  ildə  təkcə  inkişaf  etməkdə  olan 

ölkələrdə  olan  transmilli  şirkətlər  tərəfindən  468  milyard  ABŞ  dolları  investisiya 

qoyulmuşdur,  bu  göstərici  2013-cü  illə  müqayisədə  23%  çoxdur.  Bununla  da  onlar  dünya 

BX   qoyuluşlarında  35%-lik  paya  sahib  olmuşlar  ki,  bu  da  2007-ci  illə  müqayisədə  13% 

çoxdur (Şəkil 1.5). 

Şə

kil 1.5.  nkişaf etməkdə olan ölkələrdən BX  axınları və onların dünya üzrə 



payı, milyard ABŞ dolları və faiz ilə 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Mənbə: UNCTAD, FDI/MNE database (

www.unctad.org/fdistatistics

 



nkişaf  etməkdə  olan  ölkələrin  transmilli  şirkətləri  əsas  investisiyaları  istixana 

layihələrinə və trans-sərhəd şirkətlərinin yaradılmasına yönəldilmişdir.  

 

nkişaf etməkdə olan ölkələ

Dünya üzrə payı 

Həcmi 

Payı 



: application -> uploads -> 2016
2016 -> Ali məktəb psixologiyası
2016 -> Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti Magistratura Mərkəzi Hacıyev Tural Eldar oğlu
2016 -> Azərbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti
2016 -> Azərbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti
2016 -> Magistratura məRKƏZİ
2016 -> İxtisas: 5301. 01 Daxili fiskal siyasət və dövlət maliyyəsi İqtisad elmləri üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim edilmiş dissertasiya
2016 -> Bilet 1 Davranış iqtisadiyyatı Süni intellektin yaranmasının başlanğıc mərhələsi İnformasiya, verilən, məlumat, bilik Verilənlər bazasının modelləri Bioloji neyron İqtisadi informasiyanın layihələndirmə mərhələləri Genetik alqoritmlər Bilet
2016 -> Dərs vəsaiti kimi tövsiyyə edilmişdir. B a k I 1


Dostları ilə paylaş:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   32


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə