Microsoft Word Fuad-magistr-yenii doc



Yüklə 0,77 Mb.

səhifə25/31
tarix17.09.2018
ölçüsü0,77 Mb.
1   ...   21   22   23   24   25   26   27   28   ...   31

 

69 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

    Qeyd  etmək  lazımdır  ki,  reytinq  hər  hansı  riyazi  düsturla  hesablanmır  və  miqdar 

göstəriciləinin  keyfiyyət  interpretasiyasını  əks  etdirir,  müxtəlif  amilər  əsasında  təhlil 

prosesi  yerinə  yetirilir.  Ilk  növbədə  siyasi  sistem  –  hökümət  forması,  siyasi 

məsələlərin  həlli  zamanı  konsensus  dərəcəsi,  borcların  ödənilməsi  imkanı  və  s. 

qiymətləndirilir. Sonra sosial mühit –həyat tərzi, demoqrafik vəziyyət və s. öyrənilir. 

Son  mərhələdə  isə  beynəlllxalq  əlaqələr  sferası  –  siyasi  risk  üzrə  tədqiqat  işləri  

aparılır. 

    Sərbəst  reytinqi  təyin  edərkən  mühüm  məsələlərdən  biri  iqtisadi  riskin 

qiymətləndirilməsi  prosesidir.  Bu  zaman  birinci  növbədə  ölkənin  iqtisadi  potensialı, 

onun  resursları,  kapital  qoyuluşları,  istehsal,  xidmət  sferası,  yaradılan  məhsulun 

tplanılması və istifadə olunma üçün paylanılması və s. qiymətləndirilir. Sonra dövlət 

maliyyəsi – vergi sistemi, büdcə, məsrəflər, dövlətin borcu nəzərdən keçirilir. Üçüncü 

mərhələdə  ölkədə  pul  sisteminin  vəziyyəti  və  inflyasiya  səviyyəsi,  bank  sisteminin 

müstəqilliyi təhlil olunur.  qtisadi risk bilavasitə ölkənin ödəniş balanı ilə əlaqədardır 

və bu səbəbdən növbəti mərhələdə ödəniş balansın təhlili prosesi həyata keçirilir. Son 

mərhələdə  xarıcı  valyutaların  mövqeyi,  valyuta  məzənnələri,  xarıcı  valyutada  olan 

borclar və s. nəzərdən keçirilir. 

Sərbəst reytinq 

Siyasi riskin qiymətləndirilməsi 

Iqtisadi riskin qiymətləndirilməsi 

Siyasi sistem 

Sosial mühit 

Beynəlxalq münasibətlər 

Xarici mövqenin 

qiymətləndirilməsi 

qtisadi struktur və artım 

Dövlət maliyyəsi və 

borcu 

Pul sistemi və infilyasiya 



səviyyəsi 

Ödəniş balansı 




 

70 


     Maliyyə  institutlarının  reytinqi  zsasən  bankların  reytinqi  ilə  təyin  olunur  və  bu 

zaman biznes və maliyyə risklərinin qiymətləndirilməsi prosesi həyata keçirilir. 

    Emitent şirkətlərin reytinqi onların iqtisadi və maliyyə vəziyyətinin təhlili zsasında 

təyin  olunur.  Bu  reytinq  əsas  etibarilə  istiqrazların,  vksellərin  və  digər  kommersiya 

öhdəçiliklərinin, 

orta 


müddətli 

notların, 

bank 

kreditləri 



ödənişlərinin 

qiymətləndirilməsi  zamanı  istifadə  olunur.  Bu  reytinqə  eləcə  də  lizinq  və  zəmanət 

ə

məliyyatlarının  aparılması  zamanı  kredit  reytinqinin  təyin  olunması  üçün  müraciət 



olunur. 

     Emitent  şirkətlərin  reytinqi  tıəyin  olunarkən,  onların  fəaliyyət  perspektivləri, 

idarəetmə  keyfiyyətləri,  rəqabət  qabiliyyətləri  və  c.  Üzrə  tədqiqat  işləri  aparılır.  Ilk 

növbədə  şirkətin  keyfiyyət  göstəriciləri  təhlil  olunur,  sonra  isə  onların  maliyyə 

siyasəti,  müəyyən  müddət  ərzində  gəlirlilik  göstəriciləri,  nağd  pul  axınları,  kapital 

strukturları, maliyyə çevikliyi və s. kimi miqdar qiymətləndirmələri həyata keçirilir.  

   Emitent şirkətlərin investisiyaya cəlb olunma qabiliyyətlərinin təyin edərkən, onların 

aşağıdakı  göstəriciləri  nəzərə  alınır:  kapital  qoyuluşunun  səmərəliyi  və  gəlirliyi; 

ş

irkətin  maliyyə  vəziyyəti;  şirkətin  istehsal  potensialı;  qiymətli  kağızlara  qoyulan 



vəsaitlərin etibarlılığı və təhlükəsizliyi; aksiya qiymətlərinin artma perspektivi. 

 

 

 

 

 

 

 

   Şəkil 3.2 

Bankların reytinginin qiymətləndirilməsi 


 

71 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şə

kil 3.3. 



Emitent şirkətlərin reytinginin qiymətləndirilməsi 

 

Bankların reytinqi 

Balans riskin qiymətləndirilməsi 

Maliyyə riskin 

qiymətləndirilməsi 

qtisadiyyat 

qtisadi meyllər 

qtisadi sahələrin təhlili 

darəetmənin keyfiyyəti 

Kapital 


Aktivlər 

Passivlər 

Bazarda yeri 

Strategiya 

Kommersiya fəaliyyətinin 

diversifikasiyası 

qtisadi əlamət üzrə 

diversifikasiya 

Gəlirlər 

Depozitlər 

Likvidlik 

Maliyyə çevikliyi 

Struktur riski 

Bazar riski 

qtisadi əlamət üzrə 

diversifikasiya 




 

72 


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

     



 

 

 



 

 

    Birinci  qrupa  aid  olunan  göstəricilər  şirkətin  mənfəətliyioni  və  aktivlər  üzrə 



idarəolunma  keyfiyyətini  xarakterizə  edir.  Ikinci  qrup  göstəricilər  şirkətin  malyyə 

vəziyyətini  təyin  edir.  Üçüncü  qrupa  şirkətlərin  istehsal  potensiallarını  xarakterizə 

Bankların reytinqi 

Balans riskin qiymətləndirilməsi 

Maliyyə riskin 

qiymətləndirilməsi 

qtisadiyyat 

qtisadi meyllər 

qtisadi sahələrin təhlili 

darəetmənin keyfiyyəti 

Kapital 

Aktivlər 

Passivlər 

Bazarda yeri 

Strategiya 

Kommersiya fəaliyyətinin 

diversifikasiyası 

qtisadi əlamət üzrə 

diversifikasiya 

Gəlirlər 

Depozitlər 

Likvidlik 

Maliyyə çevikliyi 

Struktur riski 

Bazar riski 

qtisadi əlamət üzrə 

diversifikasiya 





Dostları ilə paylaş:
1   ...   21   22   23   24   25   26   27   28   ...   31


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə