Microsoft Word Idare?tm? n?z?riyy?s Cavabi doc



Yüklə 421,27 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə17/17
tarix26.10.2017
ölçüsü421,27 Kb.
#6833
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   17

yanaşmalarında isə insanları davranış və xarakterik xüsusiyyətlərinə əsasən X və Y 

tipi 


altında  quruplaşdırırdı.  nsanların  davranış  qaydalarına  görə  idarəetmə  elmi 

məktəbinin 

nəzəriyyəçilərindəndir. 

 

25. darəetmə metodları hansılardır və müasir idarəetmə nəzəriyyəçilərinin 



önərdiyi idarəetmə metodları? 

Vadaretmə,  təhriketmə  və  inandırma  metodlarıdır.  Müasir  idarəetmədə  istifadə 

edilən 

metoda əsas məqsədi idarəetmə prosesinin düzgün təşkilini təmin etmək, hədəfə 



çatmaq  üçün  müasir  texnikadan,  əmək  və  istehsalın  təşkilinin  mütərəqqi 

formalarından 

ə

n səmərəli şəkildə istifadə etməkdir. 



 

26. darəetmə funkusyaları hansılardır və idarəetmədə planlamanın önəmi 

nədir? 

  darəetmə funkusyaları; planlama, təşkilatı təşkil etmə, koordinasya, icra, nəzarət 

etmədir.  Nə  edəcəyinə,  nəcür  edəcəyinə,  nə  ilə  edəcəyinə,  harda  edəcəyinə,  nə 

qədər 


edəcəyinə  və  kim  üçün  (bazar)  edəcəyinə  veriləcək  qərarların  qabaqcadan 

bilinməsi 

baxımından  düzgün  planlama  çox  önəmlidir.  Yrıca,  idarəetmədə  icra  zamanı 

görülən 


işlərin düzgünlüyünü, doğru olub olmadığını ölçmək üçün planlanana uyğunluğuna 

baxaraq  öyrənmək  olar  ki,  bu  da  planlamanın  ən  önəmli  tərəflərindəndir.  8. 

darəetmə funkusyaları; planlama, təşkilatı təşkil etmə, koordinasya, icra, nəzarət 

etmədir.  şlərin bölünməsi,  işlərə görə  vəzifələrin bölünməsi, çalışacaq insanların 

düzgün 

seçimi, çalışılacaq yer və quruluşların qabaqcadan təyin edilməsi, səlahiyyət və 




məsuliyyətlərin  doğru  şəkildə  paylaşdırılması  v.s.  idarəetmədə  təşkiletmənin 

önəmli 


addımlarıdır. 

 

27. darəetmə funkusyaları hansılardır və idarəetmədə tənzimləmənin önəmi 



nədir? 

darəetmə funkusyaları; planlama, təşkilatı təşkil etmə, koordinasya, icra, nəzarət 

etmədir.  Nə  edəcəyinə,  nəcür  edəcəyinə,  nə  ilə  edəcəyinə,  harda  edəcəyinə,  nə 

qədər 


edəcəyinə  və  kim  üçün  (bazar)  edəcəyinə  veriləcək  qərarların  qabaqcadan 

bilinməsi 

baxımından  düzgün  planlama  çox  önəmlidir.  Yrıca,  idarəetmədə  icra  zamanı 

görülən 


işlərin düzgünlüyünü, doğru olub olmadığını ölçmək üçün planlanana uyğunluğuna 

baxaraq  öyrənmək  olar  ki,  bu  da  planlamanın  ən  önəmli  tərəflərindəndir.  8. 

darəetmə funkusyaları; planlama, təşkilatı təşkil etmə, koordinasya, icra, nəzarət 

etmədir.  şlərin bölünməsi,  işlərə görə  vəzifələrin bölünməsi, çalışacaq insanların 

düzgün 

seçimi, çalışılacaq yer və quruluşların qabaqcadan təyin edilməsi, səlahiyyət və 



məsuliyyətlərin  doğru  şəkildə  paylaşdırılması  v.s.  idarəetmədə  təşkiletmənin 

önəmli 


addımlarıdır. 

 

 



28. darəetmədə motivasyanın rolu və önəmi nədir? 

Çalışanların  təşkilata  bağlılıqları,  gördükləri  işin  onlar  açısından  önəmini 

artırmaları, 

işlərindəki məhsuldarlıq və səmərəliliklərini artırmaları baxımından  darəetmədə 

motivasyanın  rolu  və  xüsusiylədə  düzgün  motivasya  vasitə  və  yollarının  seçimi 

olduqca 


önəmlidir. 


29.Təşkilat və müəsisə tərifi və günümüzün istehsal funkusyalarından 

sahibkarlıq ruhunun önəmi? 

Təşkilat;  qarşıya  qoyulan  ortaq  məqsəd  doğrultusunda  bir  araya  gələrək  ortaq 

fəaliyyətin 

göstərilməsidir. Müəsisə; qarşıya qoyulan məqsəd doğrultusunda bir araya gələrək 

tələbi 

qarşılamaq (mad di dəyəri artırmaqla) üçün mal və ya xidmətin hazırlandığı yerdir. 



Günümüzdə,  tələbin  düzgün  təyin  edilərək  zaman  baxımından  da  uyumlu  bir 

şə

kildə 



Istehsal  faktorlarının  bir  araya  gətirilərək  mal  və  ya  xidmətin  hazırlanması 

baxımından 

istehsal funkusyalarından sahibkarlıq ruhunun çox böyük önəmi vardır. 

 

30. darəçi kimdir və idarəçi ilə lider arasındakı fərqlər nələrdir? 

darəetmə  tərifinə  dəyanaraq;  bir  şəxsin  (və  şəxslərin)  qarşıya  qoyduqları 

məqsədlərinə 

çatmaqları üçün başqa şəxslər vasitəsiylə işlərini gördürməsi idarəetmə bunu icra 

edən 


isə  idarəçidir.  Lider  geniş  vizyonu  daxilində  işlərini  quran,  mövcut  duruma  görə 

insiyatif 

üstlənən, yalnız qoyulmuş qayda və qanunlar daxilində deyil də öz qabiliyyət və 

bacarıqları doğrultusunda hərəkət edən, qayda və qanunlar daxilində olmasa da bir 

və 

ya  bir  neçə  şəxsi  öz  arxasınca  apara  bilən  v.s.  kimi  üstün  xüsusiyyətləriylə 



idarəcidən 

fərqlənməkdədir. 

 

31.Formal təşkilatlar hansılardır və təşkilata dolayı təsir edən xarici mühit 

amilləri? 

Formal təşkilatlar ortaq hədəfə nail olmaq üçün fəaliyyətləri şüurlu səkildə 




ə

lqaələndirilən  insanlar  qrubudur.  Təşkilata  birbaşa  təsir  edən  xarici  mühit 

amillərinə 

tədarikçiləri, əmək resurslarını, rəsmi dövlət qanunlarını, rəsmi dövlət orqanlarını, 

istehlakçıları və rəqibləri misal göstərmək olar. 

 

32.Qeyri-formal təşkilatlar hansılardır və təşkilata birbaşa təsir edən xarici 



mühit amilləri? 

Qeyri-formal  təşkilatlar  formal  təşkilatların  tərkibindəki  qruplardır.  Bu  qruplar 

daxili 

səbəblərdən meydana gəlir və onların üzvləri bir-birləriylə daimi qarşılıqlı təsirdə 



olur. 

Təşkilata birbaşa təsir edən xarici mühit amillərinə tədarikçiləri, əmək resurslarını, 

rəsmi 

dövlət  qanunlarını,  rəsmi  dövlət  orqanlarını,  istehlakçıları  və  rəqibləri  misal 



göstərmək 

olar. 


 

33.Təşkilatın xarici və daxili amilləri hansılardır? 

Təşkilatın  xarici  amilləri  siyasi  və  sosial-mədəni  amillər,,  iqtisadi  vəziyyət, 

beynəlxalq 

hadisələr,  elmi-texniki  tərəqqi  v.s.  dir.  Daxili  amilləri  məqsədləri,  quruluşu 

(strukturası), 

texnologiya və şalışanları (insanlar), vəzifə v.s. dir. 

 

34. stehsalın ixtisaslaşdırılması və əmək bölgüsündən asılı olaraq 

dövlətlərarası  ixtisaslaşdırma nədir? 

stehsalın ixtisaslaşdırılması xalq təsərrüfatı sahələri, müəssisələr arasında, istehsal 

prosesinin  müxtəlif  mərhələlərini  yerinə  yetirən  müəssisələr  daxilində  əməyin 

ictimai 


bölgüsü  formasıdır.  qtisadiyyatın  istehsal  təsərrüfat  həlqələrindəki  əmək 

bölgüsünə görə 




ixtisaslaşmanın növlərindən biri firmadaxili ixtisaslaşdırmadır. 

 

 



35. darəetmənin təşkilatı formaları hansılardır və fərdi müəsisələrin üstün 

cəhətləri? 

darəetmənin təşkilatı formaları: fərdi müəssisələr, istehsal koorperativləri, dövlət 

müəssisəsi, yoldaşlıq müəssisələri, cəmiyyətlər və müqavilə birlikləridir. Fərdi 

müəsisələrin  üstün  cəhətləri  kimi  müştəri  təlabatındakı  dəyişmələrə  gecikmədən 

qarşılıq 

verə bilməsi, qərarları daha operativ qəbul edə bilməsi v.s. göstərilə bilər. 



 

36.Stratejik planlama prosesində



 yararlanılan taktika, siyasət, prosedura 

nədir? 

Taktika:  r

ящбярлийин  узун  мцддятли  мягсядлярля  разылашдырылмыш  вя  она  наил 

олунмасыны  йцнэцлляшдирян  гыса  мцддятли  мягсядляри,  щямчинин  цмуми 

узунмцддятли  плана  уйьун  гыса  мцддятли  планлары  ишляйиб  щазырламалары 

мягсядя уйьун олурki, bеля гыса мцддятли стратеэийаны тактика адландырырлар. 

Сийасят:  юзцндя  мягсядя  наил  олмаьа  истигамятлянмиш  тядбирляри,  гярарларын 

гябул едилмясини вя цмуми рящбярлийи бирляшдирир. 

Проседура:  конкрет  ситуасийаларда  щяйата  кечирилян  щярякятлярин  тясвиридир. 

Цмуми щалда проседурайа уйьун щярякят едян фярдляр юз фяалиййятляриндя даща 

аз сярбястлийя малик олурлар вя даща аз сайда алтернатив сащиби олурлар. 

 

 



37.Tə

labat və motivasya nədir? Müasir motivasyaların əsasının 

yaradılması prosesində önəmi olan bildiyiniz nəzəriyyələr (yalnız 

adlarını çəkməklə) hansılardır? 

Motivasiya-insanы  fяaliyyяtя  hяvяslяndirяn,  onun  fяaliyyяtinin  sяrhяd  vя 

formalarыnы  mцяyyяn  edяn,  fяaliyyяtinя  istiqamяt  verяn,  mяqsяdlяrinin 



reallaшdыrыlmasыnы  istiqamяtlяndirяn  daxili  vя  xarici  stimullaшdыrыcы  qцvvяlяrin 

mяcmusudur.  Tяlяbatlar  -  bu  insanlarыn  daxilindя  olur  vя  yaranыr,  mцxtяlif 

insanlar  цчцn  цmumi  olur,  lakin  eyni  zamanda  hяr  bir  insanda  fяrdi  ifadя 

tapыr.  A.Maslou  tяrяfindяn  hazыrlanmыш  tяlяbatlarыn  ierarxiya  nяzяriyyяsi, 

D.Mak-Klellandыn  яldя  edilmiш  (qazanыlmыш)  tяlяbatlar  nяzяriyyяsi, 

K.Alderferin ERG nяzяriyyяsi, F.Hersberqin iki amilli nяzяriyyяsi.  

 

38.Motivasyanın mə

zmunuyla bağ Alderferin ERG nяzяriyyяsini açıqlayın? 

Alderferin ERG nəzəriyyəsində Maslounun tяlяbatlar ierarxiyasы 

nяzяriyyяsindяn fяrqli olaraq o  hesab edir ki, цч яsas tяlяbatlar qrupu var: 1) 

Mюvcudluq tяlяbatlarы,  2) Яlaqя tяlяbatlarы, 3) Иnkiшaf tяlяbatlarы.  

 

39.Motivasyanın mə



zmunuyla bağlı nəzəriyyələrdəHersberqin ikiamilli 

nяzяriyyяsindəki motivatorlar nədir? 

Hersberqя яsasыn motivasiya iki qrup amillяrin tяsiri ilя formalшыr: motivatirlar 

vя  gigienik  amillяr.  Motivatorlara  о  iш  nяticяlяrinin  tanыnmасы  vя  qяbul 

edilmяsiни,  yaradыcы  vя  iшgцzar  inkiшaf  imkanlarыны,  xidmяti  inkiшafы,  uьur  вя 

yцksяk mяsuliyyяt  sяviyyяsiни аид едирди. 

 

40.Motivasyanın prosersual



 nəzəriyyəsi nədir? Sıralayın və partisipativ 

nəzəriyyəsini anlatın. 

Prosesial nяzяriyyяlяr tяlяbatlarыn mюvcцdluьunu tяkzib etmir, lakin hesab edir 

ki,  insanlarыn  davranышы  tяkcя  tяlяbatlarla  mцяyyяn  edilmir.  1)  Gюzlяmяlяr 

nяzяriyyяsi,  2)  Яdalяt  nяzяriyyяsi,  3)  Porter-Louler  nяzяriyyяsi  (modeli),  4) 

Mяqsяd qoyma nяzяriyyяsi, 5) Partisipativ idarяetmя nяzяriyyяsi. Partisipativ 

idarяetmя konsepsiyasыnыn яsas ideyasы ondan ibarяtdir ki, яgяr insan mцxtяlif 

tяшkilatdaxili  fяaliyyяtdя  fяal  iшtirak  edirsя,bundan  mяmnun  qalaraq  iшi  daha 

yaxшы, keyfiyyяtли vя sяmяrяli formada icra edir. 

 



41.Motivasyanın  prosersual

  nəzəriyyəsi  nədir?  Sıralayın  və  V.Vrumun 

motivasiya modeli ilə Mяqsяd qoyуluшu vasitяsilя motivasiya prosesinin modelini 

yazın. 

Prosesial nяzяriyyяlяr tяlяbatlarыn mюvcцdluьunu tяkzib etmir, lakin hesab edir 

ki,  insanlarыn  davranышы  tяkcя  tяlяbatlarla  mцяyyяn  edilmir.  1)  Gюzlяmяlяr 

nяzяriyyяsi,  2)  Яdalяt  nяzяriyyяsi,  3)  Porter-Louler  nяzяriyyяsi  (modeli),  4) 

Mяqsяd  qoyma  nяzяriyyяsi,  5)  Partisipativ  idarяetmя  nяzяriyyяsi.  V.Vruma 

gюrя motivasiya modeli aшaьыdakы kimidir:                

M=(Sя - Nя) x (Nя - M) x 

Emosianal  vяziyyяt  nяzяrя  alыnaraq  яtraf  mцhitin  qavranыlmasы,  Истигамят  вя 

фяалиййят  интенсивлийини  мцяййян  едян  мягсядлярин  тяйини,  Фяалиййятин  иърасы, 

Нятиъядян разыгалма. 

 

42.İdarə


etmənin funksiyalarından nəzarəəsas növləri hansılardır? 

İ

lkin nəzarəti açıqlayın. 

Hяyata keчirilmя foрмalaрынa gюrя nяzarяtин hяr цч tiпи bir-birinя oxшayыr. Belя 

kы, onlarыn hяr цчц eyni bir mяqsяdя xidmяt edir Baшqa sюzlя onlaрын hяr цчц 

faktiki  яldя  edilяn  nяtiъяlярын  mцmkцn qяdяr  muяyyяn  edиmыш  tapшыrыьa  yaxыn 

olmasынa xidmяt edir. Fяrq yalniz onlaрын hяyata keчirilmяsi vaxтындadыr: ilkin 

nəzarət,  cari  nəzarət,  son  nəzarət

.  Иlkin  nяzarяt  tяsяrrцfat  яmяliyyatlannы 

yerinя yetiрмяyя baшlayana qяdяr hяyata keчirilir. Onun hяyata keчirilmяsinin 

яsas  vasitяsi  kimi  mцяyyяn  qaydalaрын,  prosedur-alaрын  vя  davranыш  xяttinin 

reallaшdыrыlmasы чыxыш edыr. 

 

43.İdarə



etmənin funksiyalarından nəzarəəsas növləri hansılardır? 

Cari nəzarəti və effektiv nəzarətin xarakteristikasını açıqlayın. 

Cari nяzarяt bilavasitя iшlяrin yerinя yetirilmяsi gediшindя hяyata keчirilir. Чox 

vaxt  onun  obyekti  kimi  tabeчиlikde  olan  яmяkdaшlar  чыxыш  edir,  onun  юzц  isя 

яnяnяvi  oлaraq  onlarыn  bilavasitя  rяhbяrlяrinin  mцstяsna  hцququdur. 

Tяшkilatыn qarшыsma qoyduьu mяqsяdя чatmasыны tяmin edяn effektiv nяzarяtin 



xarakterik  xцsusiyyяtlяri  aшaьыdakыlardыr:  -  stratеji  cяhяtdяn  mяqsяd  yюnцmlц 

olmalыdыr;  -  konkret  nяticяlяrя  istiqamяtlянмяlidir;  -  nяzarяt  edilяn  fяaliyyяt 

nюvцnя  mцvafiq  olmalыdыr;  -  vaxтындa  aparыlmaлыdr;  -  kifayяt    qяdяr    чevik  

davamлы    (inadлы)    vя    baш    vеrяn  dяyiшikliklяrя  uyьunlaшa  bilяn  olmalыdыr;    - 

nяzяrdя tutulan mяqsяdlяrя nail olmaq baxımından sadя olmalыdыr;  - qяnaяtcil 

olmalыdr.  

 

44.İdarə


etmə qərarları və idarəetmə qərarlarının qəbul edilməsi 

prosesinə təsir edəcək amillər hansılardır? 

Идаряетмя просесиндя гябул едилян гярарлар юзцндя рящбярлярин юз сялащиййятляри 

дахилиндя  тякбашына  вя  йа  диэяр  шяхслярин  ъялб  едилмяси  иля  (коллеэиал  гярарлар 

гябул  едилян  заман)  йериня  йетирдийи  мянтиги-тяфяккцр,  емосионал-психоложи  вя 

тяшкилаты-щцгуги актлары якс етдирир. 

 Рящбярин  шяхси  дяйярляри,  qярарын  гябул  едилмяси  шяраити,  mцяййянлик,  qейри  –

мцяййянлик,  rиск,  zаман  вя  дяйишян  мцщит,  iнформасийа  мящдудиййятляри, 

d

авраныш  мящдудиййятляри,  nегатив  (мянфи)  нятиъяляр,  qярарларын  гаршылыглы 



асылылыьы. 

 

45.İdarə



etmədə kommunikasiya və kommunikasiya prosesi? 

Коммуникасийа шяхслярарасы характер дашыйыр вя арзу едилян реаксийайа ъаваб 

алмаг  цчцн  идейаларын,  фактларын,  фикирлярин,  ейщамларын,  щисс  вя  йа  гябул 

етмялярин, дуйьу вя мцнасибятлярин шифащи вя йа щяр щансы бир формада (йазылы, 

жест, поза, сясин тону, верилмя вахты вя с.) бир шяхсдян диэяриня верилмяси йолу иля 

щяйата  кечирилир.  Коммуникасийа  актынын  баш  тутмасы  цчцн  ян  азы  ики  шяхс 

мювъуд  олмалыдыр.  Коммуникасийа  просесинин  ясас  мягсяди  мцбадиля 

предмети, башга сюзля мялумат предмети олан информасийанын дярк едилмясинин 

тямин едилмясидир. 

 

46.İdarə



etmədə kommunikasiya və şəxslərarası kommunikasiya? 


Коммуникасийа шяхслярарасы характер дашыйыр вя арзу едилян реаксийайа ъаваб 

алмаг  цчцн  идейаларын,  фактларын,  фикирлярин,  ейщамларын,  щисс  вя  йа  гябул 

етмялярин, дуйьу вя мцнасибятлярин шифащи вя йа щяр щансы бир формада (йазылы, 

жест, поза, сясин тону, верилмя вахты вя с.) бир шяхсдян диэяриня верилмяси йолу иля 

щяйата  кечирилир.  Шяхслярарасы  еффектли  коммуникасийанын  мцяййянляшдирилмяси 

цчцн менеъердян коммуникасийа цслублары типини билмяк тяляб олунур.  

Коммуникасийа  цслубу  –  бу  фярдин  мцяййян  сябябляр  цзря  диэярляри  иля 

мцнасибятляри гурмаьа цстцнлцк вердийи гайдаларын мяъмусудур. 

 

47.İdarə


etmədə kommunikasiya və təşkilatı kommunikasiya? 

Коммуникасийа шяхслярарасы характер дашыйыр вя арзу едилян реаксийайа ъаваб 

алмаг  цчцн  идейаларын,  фактларын,  фикирлярин,  ейщамларын,  щисс  вя  йа  гябул 

етмялярин, дуйьу вя мцнасибятлярин шифащи вя йа щяр щансы бир формада (йазылы, 

жест, поза, сясин тону, верилмя вахты вя с.) бир шяхсдян диэяриня верилмяси йолу иля 

щяйата  кечирилир.  Шяхслярарасы  тямасларын  тамамланмасы  цчцн  менеъер 

тяшкилатда  информасийа  мцбадиляси  йолунда  дуран  манеяляр  вя  беля 

мцбадилянин  тякмилляшдирилмяси  щаггында  тясяввцря  малик  олмалыдыр.  Тяшкилати 

коммуникасийадакы  манеяляр  сырасына  ашаьыдакылары  аид  етмяк  олар: 

m

ялуматын  тящриф  олунмасы,  iнформасийа  иля  щяддян  артыг  йцклянмя,  tяшкилатын 



гейри-гянаятбяхш (йарытмаз) гурулушу. 

 

48.İdarə



etmədə qərarlar və olabiləcək qərar növləri hansılardır? 

Sıralayın və insayt qərar növünü açıqlayın. 

Идаряетмя просесиндя гябул едилян гярарлар юзцндя рящбярлярин юз сялащиййятляри 

дахилиндя  тякбашына  вя  йа  диэяр  шяхслярин  ъялб  едилмяси  иля  (коллеэиал  гярарлар 

гябул  едилян  заман)  йериня  йетирдийи  мянтиги-тяфяккцр,  емосионал-психоложи  вя 

тяшкилаты-щцгуги  актлары  якс  етдирир.  Илкин  олараг  идаряетмя  гярары  интуитив, 

инсайт вя мцлащизяляря ясасланмыш гярарлар ола биляр. Инсайт гярарлар (Инsight) – 

конкрет проблемин щяллинин баша дцшцлмяси вя йа дярк едилмясидир. 

 



49. darəetmə qərarları və iдаряетмя гярарларынын ишляниб щазырланмасы prosesini 

açıqlayın?

 

Техноложи нюгтейи нязядян гярарларын ишлянриб щазырланмасы, гябул едилмяси вя 



реаллашдырылмасы просеси юз араларында бир-бириля бирбаша вя якс ялагядя олан 

мярщяля вя проседураларын ардыъыллыьы шяклиндя тясяввцр етмяк олар. Проблемин 

ситуасийасынын ашкара чыхарылмасы вя тящлили, mягсядрин формалашмасы, 

a

лтернативин там сийащысынын ашкар едилмяси, mцмкцн олан алтернативин 



сечилмяси, yахшы алтернативин илкин сечилмяси. 

 

50. darəetmə qərarları və iдаряетмя гярарларынын гябул едилмяси prosesini 

açıqlayın? 

  

Техноложи  нюгтейи  нязядян гярарларын ишлянриб  щазырланмасы, гябул  едилмяси  вя 



реаллашдырылмасы  просеси  юз  араларында  бир-бириля  бирбаша  вя  якс  ялагядя  олан 

мярщяля вя проседураларын ардыъыллыьы шяклиндя тясяввцр етмяк олар. Гярар гябул 

едян  шяхсляр  тяряфиндян  алтернативин  илкин  гиймятляндирилмятси,  aлтернативин 

експкриментал гайдада йохланмасы, vащид гярарын сечилмяси. 





 

 





 

 


Yüklə 421,27 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   17




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə