Microsoft Word Maliy bazari proq doc



Yüklə 154,99 Kb.

tarix14.09.2018
ölçüsü154,99 Kb.


AZƏRBAYCAN RESPUBL KASI TƏHS L NAZ RL Y  

 

 



AZƏRBAYCAN DÖVLƏT  QT SAD UN VERS TET   

 

BANK  Ş  KAFEDRASI  



 

«Maliyyə bazarı» 

 FƏNN N N  PROQRAMI  

 

 



(«Maliyyə»  ixtisasi üzrə «Magistratura»  

 pilləsində təhsil alanlar  üçün) 

 

 

 



 

            Tərtib edənlər : i.e.d., professor Məmmədov Z.F. 

Dos. Abbasbəyli M.A. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 

2

Giriş  



 

Fənnin məqsədi: 

“Maliyyə  bazarı”  fənni  tələbələrin  pul  və  kapital  bazarlarının  fəaliyyəti 

sahəsinin  formalaşması  və  fəaliyyəti  üzrə  nəzəri  və  praktiki  biliklərə 

yiyələnməsinə;  Yığım  -  investisiya  əlaqəsi;  Maliyyə    -  kredit  insitutları,  kapital 

aktivlərinin  qiymətləndirilməsi,  Sığorta  bazarı, 

qiymətli      kağız    bazarı  və  birja,  

Beynəlxalq  maliyyə  bazarları  iştirakçıları  fəaliyyətinin  tənzimləməsinin  və 

nəzarətinin səmərəliliyinin qiymətləndirilməsi üçün zəruri olan nəzəri anlayışların 

və praktiki bacarıqların tələbələrə çatdırılmasına yönəldilmişdir. 

Fənnin vəzifələri: 

Xüsusiyyətlərin  öyrənilməsi:  «Maliyyə  bazarı»  strukturu,  Maliyyə  bazarı 

iştirakçılarının  fəaliyyətinin  tənzimlənməsi  və  nəzarətinin  müasir  mərhələləri, 

Azərbaycan  Respublikasında  qiymətli  kağızlar  bazarının  iştirakçılarının 

fəaliyyət 

növləri


,  Azərbaycan  banklarının  Maliyyə  bazarına  giriş  şərtlərini  anlamaq  üçün 

nəzəri və praktiki baza ilə təmin edilməsi. 



1.3. Magistrantların  peşəkar hazırlığında fənnin yeri: 

«Maliyyə bazarı» fənni “Pul və kredit”, “Qiymətli kağızlar və birja”, “Bank 

işi”  tədris  fənlərində  tələbələr  tərəfindən  əldə  olunan  biliklərə  əsaslanır.  O, 

həmçinin  metodoloji  və  məlumat  baxımından    “Maliyyə  -  kredit  insitutları”, 

“Maliyyə  menecmenti”  fənləri  ilə  sıx  bağlıdır.  «Maliyyə  bazarı»  fənninin 

öyrənilməsi kurs çərçivəsində əldə olunan bilik və bacarıqların dərinləşdirilməsinə 

və konkretləşdirilməsinə kömək edəcək. 

 

Fənnin öyrənilməsində tələbələr tərəfindəəldə ediləəsas biliklər: 

Yığım - investisiya əlaqəsi; Maliyyə  - kredit sisteminin institutsional elementləri və  

funksional  rolu; 

Qiymətli  kağızlar  bazarının  strukturu   

və  i


nistitusal  investorların  qiymətli 

kağızlar  bazarı;    Azərbaycan  Respublikasında  qiymətli  kağızlar  bazarının  iştirakçılarının  fəaliyyət 

növləri



Azərbaycan  Respublikasında  maliyyə    bazarının  inkişaf  proqramının  məqsəd  və  




 

3

vəzifələri



;

  Azərbaycan  Respublikasında  maliyyə    bazarının  iştirakçılarının  fəaliyyətinin 

tənzimlənməsi və nəzarəti. 

Fənnin öyrənilməsində tələbələr tərəfindəəldə ediləəsas bacarıqlar

Maliyyə bazarlarının strukturunun təhlili; 

Maliyyə  bazarları  fəaliyyətinin  təşkilati  və  funksional  strategiyalarının  və 

hədəf koordinatlarının müəyyən edilməsi; 

Maliyyə  bazarları  yaşanan  tendensiyalarının,  amillərinin  və  inkişaf 

perspektivlərinin təhlili; 

Maliyyə  bazarları  iştirakçılarının  fəaliyyətinin  tənzimlənməsi  və  nəzarətinə 

tətbiq olunan vahid standartların potensial təsirinin qiymətləndirilməsi. 

 

2. Məşğələ mövzuları və növləri üzrə kursun saatlarının miqdarı və 

bölüşdürülməsi 

 

Mövzuların adları 

Ümumi 

saatlar 


 

Auditoriya dərsləri 

Sərbəst işlər 

Mühazirə  Seminar 

  1.Yığım - investisiya əlaqəsi  





2. Maliyyə  - kredit insitutları 





3.Maliyyə  bazarı və kapital 

aktivlərinin qiymətləndirilməsi 

 





4. Sığorta bazarı 



5. Qiymətli   kağiz  bazari və birja  



 



6. Aksiyalar və   stiqrazların ümumi 



xarakteristikası 

 





7. Azərbaycan Respublikasında 

qiymətli kağızlar bazarının 

iştirakçıları 



8. Maliyyə bazarının 



investisiya imkanlarının 

fundamental və texniki təhlili 








 

4

9.  Maliyyə   bazarında  



investisiya riskinin  

qiymətləndirilməsi 





10. Maliyyə   bazarında  investisiya 

riskinin  qiymətləndirilməsi 



11. Azərbaycan Respublikasında 



maliyyə  bazarının inkişaf 

proqramının məqsəd və  vəzifələri 

 





 

12. Birja iqtisadi barometr kimi 



 



 

13. Beynəlxalq maliyyə bazarları 





 

 14. Dünya qızıl bazarı 

  





 

Yekun 



60 

30 

30 

10 

 

Yığım  və  investisiyanın  müxtəlif  şəxslər  tərəfindən  həyata  keçirilən  bir 

cəmiyyətdə    yığımların  investisiyaya  dönməsi,  maliyyə  sisteminin  varlığını 

meydana çıxarır.  Maliyyə sistemi şirkət və fərdlərdən əmanətləri (depozitlər) cəlb 

edir  və  toplanmış  vəsaitləri  sonradan  dövlət,  şirkət  və  fərdlər  arasında  yenidən 

bölüşdürür.  Beləliklə,  öz  vəsaitlərini  təklif  edən  əmanətçilər  (kreditorlar)  və  bu 

vəsaitlərə ehtiyacı olanlar (borclular) kimi iki qrup yaranır. 

Maliyyə  sisteminin  ən  vacib  çalışma  mexanizmi  borclama  və  borcvermə 

ə

məliyyatlarını asanlaşdırmaq və nizamlı bir şəkildə işləməsini təmin etməkdir.   



Maliyyə  sisteminin strukturuna təsir edən başlıca amillər: Qurumların sayı və 

ölçüləri;  Təklif  edilən  xidmətlərin  xüsusiyyəti;  Sektora  giriş  və  çıxış  şərtləri 

(mobilitə);  stehsal,  marketinq  və  istehlak  proseslərinin  xüsusiyyətləri  (şəffaflıq); 

Texnoloji  dəyişikliklər;  Qanun  dəyişiklikləri;  Müştəri  seçimləri;  Faiz  nisbəti  və 

qiymətli kağızların geniş istifadəsi. 

Fond təklif və tələbi arasındakı axınları nizamlayan hüquqi və idari qaydala-

rın  mövcud  olduğu  və  fond  transfer  əməliyyatlarının  gerçəkləşdiyi  bazarlara 



 

5

"maliyyə  bazarları"  adı  verilmiş  və    maliyyə  bazarları  tərkibinə  pul  və    kapital 



bazarları daxildir. Pul bazarı qısa fond təklifləri ilə qısa müddətə olan fond tələb-

lərinin qarşılaşdığı bir bazardır. Ümumiyyətlə, qısamüddətli fondlar hüquqi və fi-

ziki  şəxslərin  dövriyyə  vasitələrinə  olan  ehtiyacları  üçün  tələb  olunur.  Kapital 

bazarı    uzunmüddətli  fond  təklifləri  ilə  uzun  müddətə  olan  fond  tələblərinin 

qarşılaşdığı  bir  bazardır.  Burada  uzunınüddətli  fondlar  satılır  və  alınır. 

Uzunmüddətli  fondlar  sonradan  hüquqi  şəxslərin  amortizasiya  ayırmalan  və 

mənfəətləri hesabınа ödənilir.  

Maliyyə  bazarı  beş  həlqədən  təşkil  edilir:    Yığım  sahibləri  (fond  təklif 

edənlər);  nvestorlar (fond tələb edənlər);  maliyyə alətləri;  yardımçı qurumlar və 

hüquqi və idari nizamlayıcı qurumlar. 

Maliyyə  bazarlarında  yer  alan  fərdlərin  və  ya  şirkətlərin  verəcəkləri  inves-

tisiya qərarlarında, maliyyə  alətlər böyük önəmə  malikdirlər. Maliyyə alətlərinin 

çeşidli  və  çox  saylı  olması,  investorlara  alternativ  investisiya  imkanları  saxlayır. 

Yığımlardan  təşkil  edilən  fondların  finans  kəsiri  olan  investorlara  təklif  edilməsi 

maliyyə bazarlarının mövcud olmasının başlıca səbəbidir. 

Kapital  bazarları  içində  də  təşkilatlanmış  və  təşkilatlanmamış  kapital  ba-

zarları olaraq bir fərqlənmə mümkündür. Təşkilatlanmış kapital bazarları, məsələn, 

stanbul və ya Moskva Fond Birjasında əməliyyat görən "səhm bazarı" və "istiqraz 

və bono" bazarıdır. Kredit təklif və tələbi pul bazarlarından kapital bazarlarına və 

ya  kapital  bazarlarından  pul  bazarlarına  doğru  asanca  axa  biləcək  xüsusiyyətdə 

olduğundan ikili xarakterə malikdir. 

Pul bazarları  ilə  sərmayə  bazarları  bir-biri  ilə  çox  yaxın  əlaqəlidir,  belə  ki, 

faiz  nisbətlərində  meydana  gələ  biləcək  artım  və  ya  azalışlar,  pul  və  sərmayə 

bazarlarındakı hərəkətlərin birindən digərinə doğru axınına təsir edir. 

Faiz nisbətləri iki bazar arasındakı fond axınını nizamlayır, yəni nizamlayıcı 

dayanıqlı vəziyyət alır. Fond təklif edənlər öz investisiya siyasətini və əldə etməyi 

gözlədikləri qazanclara əsaslanaraq fondları bazarların birinə və ya hər ikisinə də 

istiqamətləndirə  bilirlər.  Fond  tələb  edənlər  isə  istədikləri  fondun  çeşidinə  bağlı 

olaraq  hər  iki  bazarı  da  saxlaya  bilirlər.  Bəzi  vasitəçi  qurumlar  pul  və  ya  kapital 




 

6

bazarlarında  əməliyyat  həyata  keçirirlər.  Hər  iki  bazar  arasındakı  cari  faiz  nis-



bətlərində dəyişiklik olmaqla yanaşı, həm də aralarında çox yaxın bir əlaqə möv-

cuddur. Fondlar aşağı faiz nisbətlərindən yüksək olana doğru tendensiya göstərir. 

Pul bazarında meydana gələn dəyişmə sərmayə bazarları üzərində təsirini göstərir.  

Faiz nisbətləri isə bu iki bazar arasındakı fond axınında nizamlayıcı bir rol oy-

nayır. Bu bazarlarda fond təklif edənlər investisiya siyasətləri və gözlədikləri gəlirlər 

istiqamətində  fondları  bir  bazardan  digər  bazara  və  ya  birdən  çox  bazarlara  doğru 

yönəldə  bilir.  Fond  tələb  edənlər  isə  ehtiyac  duyduqları  kreditin  növünə  görə  bir 

bazardan və ya birdən çox bazardan borclana bilir. 

Bəzi vasitəçi qurumlar, xüsusilə banklar pul və kapital bazarlarına aid əməliy-

yatlan gerçəkləşdirməklə hər iki bazarda da çalışma yetkisinə malikdir. 

Maliyyə bazarlarında fondlar aşağı faiz nisbətlərinden yüksək nisbətli olanlara 

doğru hərəkət edir. Məsələn, pul bazarlarında görülən faiz nisbətindəki artımlar sər-

mayə  bazarlarına  mənfi  təsir  göstərməklə  fondların  sərmayə  bazarlarından  pul 

bazarlarına doğru axımına səbəb olur. 



Fənnin məzmunu

 

1.

   Yığım - investisiya əlaqəsi 

 

Yığım  pul gəlirinin istehak üçün sərf edilməmiş hissəsi kimi. Gəlir =  yığım + cari xərclər 



(riyazi şəkildə: Ce = T + He). Yığıma təsir edən amilər: gözlənilməyən bir hadisəyə qarşı xərclərə 

hazır olma (xəstəlik, ani fəlakət və s.); irəlidə həyata keçiriləcək böyük xərclər üçün bu gündən pul 

yığmaq (səyahətə çıxma, ev və  ya avtomobil alma, uşaqlarının məktəb xərclərini maliyyələşdirmək 

və s.); bir işqurma məqsədini gerçəkləşdirmək üçün hazırlıq görmə; maliyyə varlığı əldə etmə arzusu 

və yüksək bir gəlirə sahib olma arzusu. 

Klassik və neoklassik iqtisadçılara görə yığım faizin bir funksiyası kimi. Qiymətli kağızlar 

bazarında investisiya fəaliyyətinin məqsədləri:  

nvestisiyaların  təsnifatı:    etüd-proyekt  investisiyaları;  yeni  investisiyalar;  fəaliyyəti 

davam  etdirmə  və  yeniləmə  investisiyaları;  ekspansiya  investisiyaları;  tamamlama  və  çətin 

situasiyaları  açmaq  üçün  ekstremal  investisiyalar;  modernləşdirmə  və  təkmilləşdirmə 

investisiyaları; araşdırma-inkişaf etdirmək (research and development R&D) investisiyaları.  

Maliyyə bazarında fondların xərclərinin aşağı və ya yuxarı səviyyədə olmasına təsir edən 

amillər:  Mərkəzi  Bankın  pul  siyasəti  və  ölkə  iqtisadiyyatının  yığım  potensialı  və  onun  kapital 

bazarındakı fəaliyyətinin əhatə dairəsi. Investisiya prosesinin maliyyə təminatı. 




 

7

 



2.

  Maliyyə  - kredit insitutları 

Maliyyə  bazarlarında  əmanət  toplayan  qurumlar:  Kommersiya  bankları,  Kredit  ittifaqları, 

Ə

manət bankları,  Əmanət və Kredit  birlikləri,  Pоçt-bank qurumları. 



Kommersiya  banklarının  fond  mənbələri.  Əmanət  bankları.  Əmanət  və  kredit  birlikləri. 

Kredit ittifaqları. Poçt-bank qurumları. Poçt sistemi tərkibində bank xidmətlərinin spektləri. Milli 

operator  maliyyə  xidmətləri  sahəsindəki    fəaliyyət  növləri:poçt  hesablarının  açılması  və 

aparılması;  pul  köçürmələrinin  həyata  keçirilməsi;  maliyyə  təsisatlarında,  o  cümlədən 

Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankında müxbir hesabların açılması;  poçt əmanətlərinin 

qəbul  edilməsi;    ödəniş  vasitələrinin,  o  cümlədən  debet  və  kredit  kartlarının,  poçt  çeklərinin 

buraxılması;    müştərilərin  sifarişi  və  vəsaiti  hesabına  xariъi  valyutanın  alqı-satqısı  və    nağd 

pulun və digər qiymətlilərin inkassasiyası. 

Bankçılığın əsas prinsipi: likvidlik, təhlükəsizlik və mənfəət.  

Bankların  məqsədləri  -  təhlükəsizlik  və  likvidliyi  arasında  optimallığını    təmin  edərək 

bankın mənfəətini maksimuma çatdırmaq.  

Bank  menecmentinin  məqsədi  gəlirliliyi  maksimuma  çatdırmaq  və  riskləri  minimuma 

endirmək. Əmanətin miqdarına və strukturuna ən önəmli təsir edən amil - müştərinin sədaqəti. 

Bankların  fəaliyyət  növləri:  tələbli  və  müddətli  depozitlərin  (əmanətlərin)  və  digər 

qaytarılan  vəsaitlərin  cəlb  edilməsi;  kreditlərin  (təminatlı  və/və  ya  təminatsız)  verilməsi,  o 

cümlədən istehlak və ipoteka kreditləşdirilməsi, reqres hüququ ilə və ya belə hüquq olmadan fak-

torinq,  forfeytinq,  lizinq  xidmətləri  və  digər  kreditləşdirmə  növləri;  fiziki  və  hüquqi  şəxslərin 

hesablarının,  o  cümlədən  bankların  müxbir  hesablarının  açılması  və  aparılması;  klirinq, 

hesablaşma-kassa  xidmətləri,  pul  vəsaitinin,  qiymətli  kağızların  və  ödəniş  vasitələrinin 

köçürülməsi  üzrə  xidmətlər  göstərilməsi;  ödəniş  vasitələrinin  (o  cümlədən  kredit  və  debet 

kartları,  yol  çekləri  və  bank  köçürmə  vekselləri)  buraxılması;  öz  hesabına  və  ya  müştərilərin 

hesabına maliyyə vasitələrinin (o cümlədən çeklərin, köçürmə veksellərinin, borc öhdəliklərinin 

və depozit sertifikatlarının), xarici valyutanın, qiymətli metalların və qiymətli daşların , valyuta 

və faiz vasitələrinin, səhmlərin və digər qiymətli kağızların, habelə forvard kontraktlarının, svop-

lara  dair  sazişlərin,  fyuçerslərin,  opsionların  və  valyutalara,  səhmlərə,  istiqrazlara,  qiymətli 

metallara və ya faiz dərəcələrinə aid digər törəmə vasitələrin satın alınması və satılması; qiymətli 

metalların  əmanətə  cəlb  edilməsi  və  yerləşdirilməsi;    öhdəliklərin  icrasına  təminatların,  o 

cümlədən  qarantiyaların  verilməsi  və  öz  hesabına  və  ya  müştərilərin  hesabına  akkreditivlərin 

açılması;  qiymətli kağızlar bazarında peşəkar fəaliyyət; maliyyə müşaviri, maliyyə agenti və ya 

məsləhətçisi  xidmətlərinin  göstərilməsi;  kreditlərə  və  kredit  qabiliyyətinin  yoxlanılmasına  dair 

informasiya  verilməsi  və  xidmətlər  göstərilməsi;  sənədləri  və  qiymətliləri,  o  cümlədən  pul 



 

8

vəsaitlərini  saxlanca  qəbul  etmək  (xüsusi  otaqlarda  və  ya  seyf  qutularında  saxlamaq);  



qiymətlilərin, o cümlədən banknotların və sikkələrin inkasasiya edilməsi və göndərilməsi. 

Faizsiz Bankçılığın mahiyyəti.  slam bank sisteminin təsnifatı:  slam  nkişaf Bankı ( B); 

Sosial səpkili islam bankları (S B);  slam əsaslı ticarət bankları ( TB). 

Ə

manət  qəbul  etməyən  maliyyə  təşkilatları.  nvestisiya  bankları.  nkişaf  bankları.  Sosial 



güvənlik qurumları. Maliyyə şirkətləri.    nvestisiya fondları.  Pensiya fondları. Sığorta şirkətləri.  

Qiymətli kağızlarlarla əməliyyat aparan şirkətlər. Sığorta şirkətləri. Həyat sığorta şirkətləri. 

 

3.

  Maliyyə  bazarı və kapital aktivlərinin qiymətləndirilməsi 

 

Maliyyə  bazarı.  Pul bazarı və sərmayə bazarı. Pul bazarı - qısa fond təklifləri ilə qısa 

müddətə  olan  fond  tələblərinin  qarşılaşdığı  bir  bazardır.  Kapital  bazarı    uzunmüddətli  fond 

təklifləri ilə uzun müddətə olan fond tələblərinin qarşılaşdığı bir bazardır. Dövlət qiymətli kağız-

ları.  Korporativ  qiymətli  kağızlar  bazarı.  Pul    bazarında  əldə  edilən  fondların    şirkətlərin 

maliyyələşdirilməsində  istifadəsi.  Pul  bazarında  gerçəkləşdirilən  əməliyyat:  müddəti  qısa,  riski 

və faiz nisbətləri aşağı.  

Kapital bazarını pul bazarından ayıran ən əsas xüsusiyyət.   

Maliyyə  bazarının    təşkili:  Yığım  sahibləri  (fond  təklif  edənlər);  nvestorlar  (fond  tələb 

edənlər);  maliyyələşmə alətləri;  Yardımçı qurumlar və Hüquqi və idari nizamlayıcı qurumlar. 

Pul  və  kapital  bazarlarının  müqayisəsi.  Əməliyyatlarına  görə  maliyyə    bazarları:  I  və  II 

bazarlar . Təşkilatlanmamış  kapital bazarları ("Over  The Counter (OTC) Markets). 

Pul bazarında istifadə olunan maliyyə alətləri. Finans bonosu, təminat məktubları.  

Kapital  bazarında  əməliyyat  görən  əsas    alətlər.  Kapital  bazarının  əsas  alətləri  kimi 

istiqraz və aksiya. 

Sərmayə bazarı alətləri pul bazarı alətlərinə nisbətən likvidliyi  az və  riski yüksək. Səhm 

maliyyə alətlərinin ən geniş yayılmış növü kimi. Istiqraz - borc münasibətləri yaradan qiymətli 

kağız növü kimi.  

Törəmə finans alətləri: Forward, Futures, Opsiyon və SWAP kontraktları.  



 

 

4. Sığorta bazarı  

 

Sığorta  sistemi  və  sığorta  haqqında  qanunvericilik.  Sığortanın  iqtisadi-nəzəri  əsasları. 

Sığorta  işinin  təşkilinin  prinsip  və  funksiyaları.  Sığortaçının  müstəqilliyi.  Sığortaçının  öz 

fəaliyyəti barədə məlumat verməsi. Sığorta fəaliyyəti sahəsində qadağanlar. Sığorta işinin təşkili. 

Sığortaçının rəhbərlərinə qoyulan tələblər. Sığorta agenti. Sığorta brokeri. Produktor.  



 

9

Xarici  hüquqi  və  fiziki  şəxslərin  Azərbaycan  Respublikasında  sığorta  fəaliyyəti. 



Azərbaycan  Respublikasında  və  xarici  ölkələrdə  edilə  bilən  sığortalar.  Sığorta  müqaviləsinin 

məzmunu.  Sığortalının  vəzifələri.  Sığortaçının  vəzifələri.  Sığorta  fəaliyyətinin  əsasları  və 

sabitliyi.  Siğorta  fəaliyyətinə  dövlət  nəzarəti.  Maliyyə  sabitliyinə  nəzarət.  Azərbaycanda 

siğorta fəaliyyətinin təsnifati. Sığorta bazarı və onun sosial-iqtisadi məzmunu. Sığorta bazarının 

strukturu.  siğorta  bazarinda    fəaliyyət  göstərən  peşəkar  iştirakçilar.  siğorta  bazarinda    risklərin 

idarə edilməsi və təsnifati. siğorta fəaliyyətinin təşkilati və hüquqi əsaslari. siğorta şirkətlərinin 

təşkilati-hüquqi  formalari.  milli  siğorta  sistemində  siğorta  bazarinin  rolu.  Təkrar  siğortanin 

iqtisadiyyatda  rolu.  siğorta  tədiyyələrinin  hesablanmasinda  siğorta  tariflərinin  rolu  və 

ə

həmiyyətisiğorta  tariflərinin  müəyyənləşdirilməsində  aktuar  hesablamalar  və  onlarin 



xüsusiyyətləri.  sosial  siğortanin  mahiyyəti  və  prinsipləri.  sosial  siğortanin  iştirakçilari,  onlarin 

hüquq  və  vəzifələri.  məcburi  dövlət  sosial  siğortasi.  siğorta  şirkətlərinin  iqtisadiyyati  və 

maliyyəsi. 

Sıgorta şirkətlərində korporativ idarəetmə standartı. 



 

 

 

5 . Q YMƏTL    KAĞIZ  BAZARI VƏ B RJA   

 

Qiymətli  kağızlar  bazarının  fiınksiyaları.    Ümumi  qiymətli  kağızlar  bazarı  fünksiyaları: 



kommersiya  funksiyası  -  bazarda  görülən  əməliyyatlardan  gəlir  əldə  etmək  funksiyası;  qiymət 

funksiyası;  informasiya  funksiyası  -  bazarın  ticarət  obyektləri  və  onun  iştirakçıları  haqqında  olan 

bazar məlumatlarının bazar iştirakçıları üçün hazırlanması və çatdırılması.  

Qiymətli kağızlar bazarının xüsusi fünksiyaları: Yenidən bölgü,  Qiymət və maliyyə risklərinin 

sığortası funksiyası.  

Qiymətli kağızlar bazarının strukturu.  Qiymətli kağızların birinci bazarı və qiymətli kağızların 

ikinci bazarı.  kinci bazarın tərkibi: birja; qeyri-birja bazarı; üçüncü bazar və dördüncü bazar. 

Fond birjası -  kinci bazarın ən vacib elementləri kimi.  

Aksiya bazarları;   stiqraz bazarları; Veksel bazarları;  Opsiyon bazarları;  Depozit və əmanət 

sertifikatları bazarı. 

Şə

xsi qiymətli  kağızlar bazarı; dövlət qiymətli kağızlar  bazarı;  beynəlxalq  qiymətli kağızlar 



bazarı. 

Inistitusal  investorların  qiymətli  kağızlar  bazarı;    fərdi  investorların  qiymətli  kağızlar  bazarı. 

Regional,  milli və qlobal bazarlar. 

Kassa bazarları;  Təcili bazarlar;  Auksiyon bazarları və  Diler bazarları. 

Borc qiymətli kağızları; Dilinq əməliyyatları üçün qiymətli kağızlar və  nvestisiyalar. 



 

10

 



6.

  Aksiyalar və   stiqrazların ümumi xarakteristikası 

Aksiya - emissiya qiymətli kağızı, sahibinə SC-dən divident şəklində gəlir əldə etmək, 

mülkiyyətinə  ortaq  olmaq  hüququ  verir.  Aksiyanın  qiymətinin    dəyərləndirilməsi.  Aksiyanın 

gəlirliliyinə  təsir  edən  əsas  amillər:  divident  ödənişlərinin  kəmiyyəti  (xalis  gəlirdən  törəmə 

kəmiyyət  və  onun  paylaşdırılması  proporsiyası);  bazar  qiymətlərinin  enib-qalxması;  

inflyasiyanın səviyyəsi;  vergi iqlimi. 

Qərb fond bazarlarında aksiyalar: Yüksək likvidli aksiyalar; kurs qiymətinin artmasında 

lider olan aksiyalarGəlirliyi çətin proqnoz edilən aksiyalar; Divident - gəlirin bir forması kimi. 

stiqraz qiymətinin dəyərləndirilməsi.  

Dövlət qiymətli kağızları.  

Anderraytinq,  Anderrayter. 

"Stand  by"  anderraytinqin  bir  forması  kimi.  Anderrayterin  dünya  praktikasında 

funksiyaları. 

Qiymətli  kağızların  reytinqi.  Reytinqi  3  əsas  istiqamətləri:  sərbəst  reytinq;  maliyyə  ins-

titutlarının reytinqi; sənaye şirkətlərinin reytinqi.  

Gəlir  norması;    aktivlərin  gəlirliliyi;  aktivlərin  dövriyyəsi  və  verimliliyi;    satışların 

gəlirliliyi;    istehsalın  gəlirliliyi;    aksiyaların  cari  və  ümumi  gəlirliliyi  və  şirkət  bazar 

kapitalizasiyası. 

Ş

irkətin    maliyyə  vəziyyətinin  göstəriciləri:    alıcılıq  qabiliyyəti;    likvidlik  və  şirkətin 



bazara davamlılığı. 

Ş

irkətin istehsal potensialını göstərən göstəricilər: səhmdar cəmiyyətin əmlakının tərkibi 



və onun maliyyələşmə mənbəyi.  

Kotirovka komissiyası və onun əsas funksiyaları:  qiymətli kağızların kursunu müəyyən 

etmək;  kotirovka ediləcək qiymətli kağız üçün birja qiymət bülletenlərinin çap edilməsi;keçən 

birja  ticarət  gününün  nəticəsi  barədə  informasiyanın  təqdim  edilməsi;    birja  şurası  və 

rəhbərliyinə  qiymətli  kağızın  kotirovkä  vərəqəsindən  kənarlaşdırılması  təklifinin  təqdim 

edilməsi;  qiymətli kağızların və onların emitentlərinin reytinqinin həyata keçirilməsi.  

Qiymətli    kağızlar  bazarının  dövlət  tənzimlənməsi;  qiymətli  kağızlar  bazarının  onun 

professional iştirakçıları tərəfindən tənzim edilməsi.  

ctimai tənzimlənmə -  tənzimlənmə ictimai  fikir əsasında həyata keçirilir. 



 

11

 



7.

  Azərbaycan Respublikasında qiymətli kağızlar bazarının 

iştirakçıları 

Azərbaycan  Respublikasının  Mülki  Məcəlləsinin  15-ci  bölməsinin  1078-ci  maddəsinə 

müvafiq olaraq qiymətli kağızlar bazarında aşağıdakı fəaliyyət növləri mövcuddur. 

1.

 broker fəaliyyəti; 



2.

 diler fəaiiyyəti; 

3.

 qiymətli kağızların idarə olunması üzrə fəaliyyət; 



4.

 depozitar fəaliyyəti; 

5.

 qiymətli kağızların sahiblərinin reyestrinin aparılması üzrə fəaliyyət; 



6.

 klirinq fəaliyyəti; 

7.

 fond birjası fəaliyyəti. 



Qiymətli kağızlar bazarının broker fəaliyyəti ilə məşğul olan peşəkar iştirakçısı broker adlanır. 

Broker sifətində həm fiziki şəxslər, həm də hüquq şəxslər çıxış edə bilərlər. Fond bazarında peşəkar 

broker fəaliyyəti müəyyən lisenziya əsasında həyata keçirilir. 

Qiymətli  kağızlar  bazarında  broker  və  ya  broker  təşkilatı  kimi  fəaliyyət  göstərmək  üçün  

qoyulan tələblər. 

Qiymətli  kağizlar  bazarında  depozitari  fəaliyyəti.  Depozitari  müqaviləsinə  daxil  edilən 

mühüm şərtlər. 

Qiymətli  kağızlar  bazarında  klirinq  fəaliyyəti.  Praktikada  klirinq  təşkilatları  aşağıdakı  kimi 

adlandırılırlar: hesabat palatası, klirinq palatası, klirinq mərkəzi, hesabat mərkəzi və s. Hesablaşma 

klirinq təşkilatlarının əsas məqsədləri. 

Hesablaşma-klirinq  təşkilatlatının  əsas    hüquqi  formaları  olur.  Bu  təşkilatların  əsas  gəlir 

mənbəyi. 

Hesablaşma-klirinq  təşkilatlaın  törəmə  qiymətli  kağızlar  olan  fyuçers  müqаvilələri  və  birja 

opsionları. 

 

Qiymətli  kağız  bazarında    reyestr  fəaliyyəti.  Qiymətli  kağızların  sahiblərinin  reyestrinin 



aparılması sistemini təşkil edən göstəricilərin toplanınası, qeydə alınması, işlənməsi, saxlanması 

və verilməsi qiymətli kağızların sahiblərinin reyestrinin aparılması.  

Qiymətli kağızların nominal saxlayıcı reyestrinin aparılması. Nominal saxlayıcılar.   



 

12

 



8.

  Maliyyə bazarının investisiya imkanlarının fundamental 

və texniki təhlili 

Fundamental təhlil. Birja kurslarının müəyyən edilməsində birbaşa və ya dolayı amillər. 

nvestisiya fond alətlərinin qiymətləndirilməsində istifadə edilən metodlar.  

Fond bazarının təhlil edilməsində meydana gəlmiş iki cərəyan: fundamental təhlil məktəbi 

və texniki təhlil məktəbi. 

  Makroiqtisadi  fundamental  təhlil.  Ölkənin  ümumi  iqtisadiyyatını  və  onun  mühüm 

sahələri olan sənaye, kənd təsərrüfatı, tikinti sahələrini xarakterizə edən ümumi tendensiyaların 

üzə çıxarılması: 

•  ÜDM, istehsal və xidmət; 

•  əmək bazarı, gəlirlik və məşğulluq; 

•  tədiyə balansı; 

•  pul sferası və pul kredit siyasəti, valyuta kursu; 

•  maliyyə siyasəti, büdcə və vergi siyasəti; 

•  inflyasiya səviyyəsi; 

•  fond bazarının vəziyyəti. 



Sahəvi  təhlil.  Sahəvi  fundamental  təhlildə    sahələrin  investisiya  cazibədarlığının 

qiymətləndirilməsi:  

-

  istehsal həcmi tempinin artırılması; 



-

   sahələrdə istifadə olunan istehsal faktura qiymətlərinin artım tempi; 

-

   istehsalın və aktivlərin gəlirliyi; 



-

   kapital dövriyyəsinin sürəti; 

-

   istehsal və maliyyə vasitələrinin səviyyəsi. 



Mikroiqtisadi təhlil (və yaxud ayrı-ayrı müəssisələrin təhlili). Şirkətin gələcək gəlirlərinin 

dinamikasının  tədqiqatı.  Əmtəə  dövriyyəsinin  dinamikası  və  müəssisənin  öz  şəxsi  və  borc 

vəsaitlərinin  təmin  olunması  məsələsindəki  maliyyə  məsələləri.  Lazım  olan  sənədlər.  Firmanın 

işlərinin,  mənfəət  və  zərər  barədə  olan  hesabatlarından  götürülür.  Göstəricilərin 

ümumiləşdirilməsi və rəqabət bazarında ayrı-ayrı aksiyaların qiymətləndirilməsi.  

Mikroiqtisadi təhlil zamanı  müəssisələrin gəlirliyi. Gəlirlik proqnozu. Balans göstəriciləri: 

nağd pul axımının dövriyyəsi və xalis nəticə.  

Texniki  təhlil.  Bazarın  texniki  və  ya  daxili  təhlili,  qiymət  dəyişikliyinin  öyrənilməsi. 

Aksiya bazarının texniki təhlili.  




 

13

Klassik  texniki  təhlilin  mahiyyəti.  Trendlər,    onların  növləri,  həyat  silsiləsi  və  hərəkət 



müddətlərinin müəyyən edilməsi. 

Trend təhlili və məqsədləri:  

1. Qiymət dinamikasının istiqamətlərinin qiymətləndirilməsi. 

2. Məlum istiqamətin hərəkətinin müddət və vaxtının qiymətləndirilməsi. 

3. Fəaliyyət göstərən istiqamətdə qiymətin qalxıb-enmə amplitudunun qiymətləndirilməsi  

Treyderlər  tərəfindən  istifadə  olunan  əsas  qrafik  növləri  və  onların  qurulması 

konsepsiyaları: 

• qiymətlərin trend dinamikasının müəyyən edilməsi;  

•  qiymətin qeyri-trend hərəkəti; 

•  ticarət həcminin dəyişilmə dinamikası; 

•  qiymətin dəyişmə qrafiki. 

 

9.

 

Maliyyə   bazarında  investisiya riskinin  qiymətləndirilməsi 

     Bazar  iqtisadiyyatında  investisiya  qoyuluşunun  imkanları.  Hüquqi  və  fiziki  şəxslərin 

kapital  qoyuluşunun  seçilməsində  istifadə  edilən  ən  əsas  kriteriyalar,  investisiya  riskinin 

qiymətləndirilməsi.  Qiymətli  kağızlarla  əməliyyatlarda    riskin  əsas  növləri:  sistematik  risk  və 

qeyri-sistematik risk və onların əsas kateqoriyaları və mahiyyəti. 

Kommersiya  riskinin  əsas  faktorları.  Maliyyə  riski.  nflyasiya  riski.  Kredit  riski. 

nvestisiya riski və növləri.  

nvestisiya  riskinin  qiymətləndirmə  metodu.  Qiymətli  kağızlar  bazarında  investisiya 

riskinin 

qiymətləndirilməsi 

metodları: 

statistik 

təhlil, 


faktor 

təhlili, 

ekspertlərin 

qiymətləndirilməsi metodu. 

Iqtisadi-riyazi modelləşdirmə metodu maliyyə riskinin qiymətləndirmə metodlarından biri 

kimi. Maliyyə riskinin qiymətləndirilməsində analogiya metodu. 



nvestisiya  riskinin  idarəetmə  metodları.  Sistem    təhlili  riskin  idarə  olunmasının 

metodiki bazası kimi.  nvestisiya layihəsinə təsir edən real faktorlar. 



 

 

 

10.



 Azərbaycan Respublikasında maliyyə  bazarının inkişaf 

proqramının məqsəd və  vəzifələri 

“2011-2020-ci  illərdə  Azərbaycan  Respublikasında  qiymətli  kağızlar  bazarının  inkişafı” 

Dövlət Proqramının başlıca məqsədi: müasir, beynəlxalq standartlara uyğun, iqtisadiyyata geniş 

kapitalizasiya  imkanları  təqdim  edən  və  risklərin  etibarlı  idarə  edilməsini  təmin  edən,  yüksək 




 

14

səmərə  ilə  fəaliyyət  göstərən  qiymətli  kağızlar  bazarının  formalaşdırılması.  Bu  məqsədə  nail 



olmaq üçün nəzərdə tutulan vəzifələr. 

Dövlət Proqramı çərçivəsində qiymətli kağızlar bazarının inkişafı üçün müəyyən olunmuş 

vəzifələrin  mərhələlərlə  həyata  keçirilməsi.  2011-2020-ci  illərdə  “Azərbaycan  Respublikasında 

qiymətli  kağızlar  bazarının  inkişafı”  Dövlət  Proqramında  ölkənin  qiymətli  kağızlar  bazarının 

tədricən  beynəlxalq  kapital  bazarlarına  inteqrasiya  olunması  üçün  müvafiq  şəraitin 

formalaşdırılması.  



 

11.

  Birja iqtisadi barometr kimi 

Qiymətli  kağızlar  birjası.  Fond  birjası.  Birjanın  meydana  gəlməsinin  əsas  səbəbləri.  lk 

dəfə birja anqlosakson dövlətlərində meydana gəlmişdir. 

Fond  birjasının  fəaliyyəti,  qiymətli  kağızlar  üçün  zəruri  şəraitin  yaradılması,  onların  bazar 

qiymətlərinin müəyyən edilməsi, onlar haqqında lazımi informasiyanın yayılması, qiymətli kağızlar 

bazarı iştirakçıları üçün şəraitin yaradılması.  

Fond  birjasının  fəaliyyət  növləri.  Fond  birjasının  nizamnaməsinin,  onun  ticarət  qaydalarının 

pozulması və fond birjasının digər daxili sənədlərinin pozulması zamanı müəyyən edilən cərimələr.  

Fond birjasının əsas funksiyaları: 

1) likvidlik ehtiyaclarını qarşılamaq; 

2) alıcıları-satıcıları qiymətli kağızların alqı-satqısını etmək üçün bir məkanda qarşılaşdırmaq; 

3) qiymətli kağızların real kursunu müəyyən etmək; 

4) kapitalın bir sahədən digər sahəyə axmasını təmin etmək; 

5) real bazarın yaradılmasına xidmət etmək. 

Fond birjalarının tipləri: ictimai  hüquqi; xüsusi birjalar və qarışıq birjalar. 

ctimai-hüquqi  birjalara  dövlətin  nəzarəti,  ticarət  zamanı  birjada  qayda-qanunların  təmin  ol-

unması. Birja ticarət qanunlarının tərtib edilməsində dövlətin iştirakı. 

Fond  birjasının  iştirakçıları  və  onların  fəaliyyəti.  Birjada  ekspertiza  qiymətinin  müəyyən 

edilməsi və qiymətli kağızın qiymətləndirilməsi. Listinq. Listinqdən keçmək üçün qoyulan tələblər. 

Ş

irkətlərin listinqdən keçmə şərtləri. 



Qiymətli  kağızlan  listinqdən  keçmiş  şirkətlər  birjaya  fəaliyyətləri  ilə  əlaqədar,  o  cümlədən 

maliyyə durumlarına yönəlik ən son məlumatları birjaya vermə məcburiyyətindədirlər.  

Birjada  listinqdən  keçmiş  qiymətli  kağızlar  üçün  sabit  bazar  vardır.  nvestorlar 

portfellərindəki bu cür aksiyaları və ya istiqrazları çox qısa vaxtda nağda çevirə bilərlər. Birjada 

qiymətlər günlük yayımlandığına görə, investorlar qiymət indeksini izləyə və özlərini riskə qarşı 

qoruma imkanı əldə edə bilərlər. 




 

15

Birjada  qiymətli  kağızlar  alınıb  və  ya  satılarkən  investor  çox  az  bir  komisyon  haqqı  ödəyir. 



Listinqdən keçmiş səhmləri investorlar üçün əmanətli investisiya alətləridir. 

Yeni  qurulan  hər  hansı  bir  birja  həmən  bir  çalışma  tempi  göstərməz,  bir  müddət  özlərini  və 

təmsil etdiyi investisiya sahələrini xalqa tanıtmaq məcburiyyətindədir. Bu tanıtma yavaş-yavaş ger-

çəkləşdikcə birjaya qarşı xalqda bir güvən yaranmağa başlayır. 

 Fəaliyyətə  keçmə  (manipulation)  artan  bağlılığın  yetərli  bir  səviyyəyə  çıxması  ilə  birjada  ilk 

ə

məliyyatlar  görülür.  Lakin  bunların  miqdarı  azdır,  birjada  investisiya  qoyanlar  zamanla  qazanclı 



çıxdıqlarını  və  investisiyaların  uzun  müddətdə  digər  alətlərdən  daha  verimli  olduğunu  gördükcə 

yatırımlarını  artırırlar.  Buna  paralel  olaraq  qiymətlər  yüksəlməyə  başlayır.  Qiymətlərin  yüksəlməsilə 

isə  hər  kəs  qazanır.  Tələb  bir  az  daha  artır.  Birjada  mənfəət  əldə  edildiyini  görən  və  duyan  hər  kəs 

birjaya qaçmağa başlayır. 

Panikanın başlaması ilə öncə qiymətlər sürətlə aşağı düşür. Daha sonra, alıcı olmadığı üçün iş 

həcmi də azalır. Azalma nə qədər davam edir? 

Qiymət və iş həcmindəki azalma başlanğıc nöqtəyə qədər  azalmaz və bu nöqtədən  az və  ya 

çox ola bilər. Həmin nöqtədə bazarda qiymətlər sabitləşirmi? Təbiidir ki, yox. Xatırladılan on kritik 

nöqtədə  dartışma  başlayır  və  satıcılar  artıq  satmaqdan  əl  çəkirlər.  Beləliklə,  yeni  bir  təklif-tələb 

tarazlıgı  meydana  çıxır  və  qiymətlər  sabitləşir.  Bazar  bu  təcrübədən  zərər  görür.  Artıq  səhmlərin 

sonsuzadək yüksəlməyəcəyi və düşərkən də sıfıra qədər enməyəcəyi öyrənilmişdir.   

Birjalar  yalnız  iqtisadi  həyatı  deyil,  bütün  sosial  siyasətin  barometridir.  qtisadi  olaylar, 

faktorlar və göstəricilər qədər, hətta onlardan daha çox sosial-siyasət və sosial-psixoloji dəyişmələr 

birjaya təsir edir. 

 

12.

  Beynəlxalq maliyyə bazarları 

Beynəlxalq  kapitalın  hərəkəti.    Beynəlxalq  maliyyə  əməliyyatının  əsas  məqsədi.  Bey-

nəlxalq  kapital  ixracı.  Pul  bazarlarındakı  işləmlər.  Beynəlxalq  Kapital  bazarında  işləmlər.  

Beynəlxalq  kredit  bazarı.    Avrodollar  bazarı.  Beynəlxalq  maliyyə  bazarlarının  strukturu 

beynəlxalq pul bazarı və kapital hərəkətləri sisteminin birgə təsiri altında formalaşır. Beynəlxalq 

finans axınlarının məqsədi.  

Beynəlxalq maliyyə  bazarlarının strukturuna təsir edən amillər: ümumi makroiqdisadi 

durum; faiz hədlərində və valyuta kurslarında dalğalanma;pul və kapital bazarlarının işləməsini 

nizamlayan  qaydaların  tənzimləmə  formaları;  texnoloji  durum;  beynəlxalq  iqtisadiyatın 

təməllərini  müəyyən  edən  real  sektor.    Qısamüddətli    maliyyə  alətlərinin  əməliyyat  gördüyü 

bazarlar – «beynəlxalq pul bazarları» və onun tərkibində «valyuta bazarları» və «Avrobazarlar».  

Uzunmüddətli fond axınlarının yer aldığı bazarlara isə «beynəlxalq kapital bazarları» və onun tə-




 

16

rkibində  «beynəlxalq kredit bazarları» və   «beynəlxalq istiqraz bazarları» və  «beynəlxalq səhm 



bazarları». 

Avro  bazarlarda  borclanma  imkanlarına  təsir  edən  amil:  Kredit  dəyərliliyi  və  kreditin 

maya  dəyəri.  Bir  şirkətin  kredit  dəyərliliyini  -  şirkətin  maliyyə    vəziyyətinin  təhlili  sonucunda 

müəyyən etmək olar.  

Ölkənin kredit dəyərliliyinə müsbət yöndə təsir edən amillər: Ölkənin inkişaf və ya borc 

ödəmə  yetənəyi  yüksək  (neft  ixrac  edən  ölkələr  kimi)  inkişaf  yolunda  olan  bir  ölkə  olması; 

Tədiyə  balansının  kəsir  verməməsi  və  kəsirlərin  mütləq  və  ya  nisbi  dəyərinin  zaman  içində 

azalması;  Ölkənin  təməl  iqtisadi  göstəricilərinin  müsbət  inkişafı  (inflyasiyanın  düşməsi,  pul 

təklifinin  nəzarətsiz  şəkildə  artmaması,  real  milli  gəlir  və  sektorların  böyümə  tempi);  Ölkənin 

xaricə  açıqlığı  (qanunvericilik,  iqtisadi  və  finans  münasibətləri  baxımından  ölkənin  dünya 

ölkələri  ilə  inteqrasiya  dərəcəsi);  Ölkənin  öz  qaynaqları  ilə  borc  qarşılama  nisbətinin  artması; 

Daha öncə Avrobazarlar və digər beynəlxalq finans qaynaqlarından alınan borcların əsas pul və 

faiz ödəmələrinin zamanında və fasiləsiz yerinə yetirilməsi. 

Kreditin  maya  dəyərinə  təsir  edən  amillər:  kreditin  banklararası  və  əlavə  (spread)  faiz 

dərəcəsi, komisyon, pul vahidi və kreditin təşkili məsələləri. 

Londonda  banklararası  əmanətə  ödənən  faiz  dərəcəsi  -  LIBOR.  Avrobazardan  kredit 

almaq  üçün  başvuran  bir  firma  üçün  kreditin  maya  dəyəri  aşağıdakı  kimi  hesablanır:  L BOR= 

SPREAD+ idarə komisyonu+borc komisyonu  + qatılım komisyonu. 

Beynəlxalq kapital bazarları-  kredit, istiqraz və səhm bazarları.  

Beynəlxalq ticarətin kreditləşdirilməsində istifadə olunan alətlər (veksel və bank qəbulu,  

faktorinq, forfeytinq, sənət diskontu, qısamüddətli bank kreditləri, beynəlxalq lizinq, iqtisadi və 

siyasi risk sığortasıdır). 

Avroistiqraz bazarları. Beynəlxalq səhm ixracı və satışı.  

Beynənlaxlq maliyyə mərkəzi statusuna sahibolunmaq üçün  tələb olunan  şərt:  qtisadi 

sərbəstlik;  Daxili  iqtisadiyyatın  güc  göstəricisi  sayılan  milli  pul  vahidinin  sabitliyi,  həmçinin 

xarici investorların etibarlığını təmin edən finans sisteminin təminatlı olması; Finans alətlərinin 

səmərəliliyi;  Aktiv,  çoxşaxəli  və  hərəkətli  finans  bazarı,  yəni  kreditor  və  debtorlara  geniş 

imkanlar  yaradılması;  Xəbərləşmə  sistemində  yüksək  texnologiya  imkanlarından  istifadə 

edilməsi; Finans sistemində təhsil və insan gücünün səviyyəsi; Xarici investorların cəlb edilməsi 

mövuzusunda gərəkli hüquqi və sosial şəraitin yaradılması imkanları.  

Beynəlxalq  birjaların  təsnifatı.  Super  birjalar(  Nyu-York  birjası,  Evronext  birjası,    

Tokio birjası və  London birjası).  Böyük birjalar  və Kiçik birjalar. 



 

 

 


 

17

 



 

13. Dünya qızıl bazarı  

 

 Dünya qızıl bazarının transformasiyası. Qiymətli metalın demonetizasiyasi.   Dünyada  

qızıl  industriyası. Dünya qızıl bazarında təklif.  Dünya qızıl bazarının müasir rolu və strukturu. 

Dünya  qızıl    ticarəti  üzrə  əsas    mərkəzlərin  fəaliyyətinin  təhlili.  Dövlət  ehtiyatlarından  qızıl 

satışınn səbəb və nəticələri. Dünya bazarında qızılın    qiymətinin meyarları və  “kağız  qızılın” 

birja  satışının təşkili. Dünya qızıl bazarının inkişafinda ən yeni mərhələ və perspektivlər. Dünya 

qızıl  bazarının  inkişafinda  ən  yeni  mərhələ.

 

Azərbaycan  qızıl  istehsalçısı  və  ixracatçısına 



çevrilmənin prioritetləri və  perspektivləri.  

 

 



 

 

Ə

DƏB YYAT 

1.

  Z.F.  MƏMMƏDOV  «Bank  fəaliyyətinin  Əsasları»  (DƏRSL K).    Bakı:  Azərnəşr. 



2014. 

2.

  Z.F.  MƏMMƏDOV  Pul,  kredit  və  banklar,  qiymətli  kağizlar  və  valyuta.  Suallara 



cavab. Bakı:  Nasir, 2005. 200 c. 

3.

  Z.F. MƏMMƏDOV Maliyyə və kredit. Dərslik. – Бакı, 2008. 



4.

  Z.F. MƏMMƏDOV Xalq kapitalizmin formalasmasi və inkisafinda qiymetli kagizlar 

bazarının rolu. – Baku.: Elm, 2006. -320 c.  

5.

  Z.F. MƏMMƏDOV Finans iqtisadiyyatı. –Бакı: Qanun, 2003. - 375 c.  



6.

  Мамедов З.Ф. Анатомия финансового кризиса. – cпб: Изд-во спбгу, 2005. -322 c.  

7.

 

Мамедов



  З.Ф.

 

Кризис



  на  фондовом  рынке  –  отражение  общей  динамики 

экономики

 // Экономика и управление .- 2005. - № 3.  

8.

 



Мамедов

  З.Ф.


 

Фондовый


  кризис:  теоретические  и  эмпирические  аспекты 

//Тенденции развития финансово- кредитных и международных экономических 

отношений

 в условиях глобализации экономики: Научная сессия. Март, 2005 г. 

- cпб.:– Изд-во: спбгуэф, 2005. C.276-300.0, 5. П.л. 

9.

 



Мамедов

 З.Ф.


 

Дизайн


 финансового надзора: страновые особенности  и новые 

тенденции

  в  мире  с  учетом  уроков  мирового  кризиса  //  «Государственное 

регулирование

 экономики и повышение эффективности деятельности субъектов 

хозяйствования

».  8-я  Международная  научно-  практическая  конференция 

Академия


  управления  при  Президенте  Республики  Беларусь.  18-19  Aпреля 

2013.  


14.  Галанов  В.А.  Международный  финансовый  рынок:  учебное  Пособие.  —  М.: 

Магистр


, 2007. 

14. Клоков В.И. Финансовые рынки: учебное пособие. — спб.: Изд-во СЗАГС, 2005. 

15.  Международный финансовый рынок / под  ред.  В.А. Слепо-ва, Е.А. Звоновой. — 

М

.: Магистр, 2007. 



16.  Мишкин  Ф.С.  Экономическая  теория  денег,  банковского  дела  И  финансовых 

рынков


. — М.: Аспект Пресс, 2007. 


 

18

18.  Попов  К.А.  Современная  структура  мирового  финансового  Рынка.  —  М.:  МАКС 



Пресс

, 2005. 


19. Родионова Л.Н. Системные концепции теории финансового рынка. — Уфа, 1996 

20.  Рот  А.  Основы  государственного  регулирования  финансового  рынка:  учебное 

пособие

. — М.: Юстицинформ, 2002. 



21. Рынок ценных бумаг: учебное пособие для вузов / под ред.  

Е

.Ф. Жукова. — М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2007. 



22. Суэтин А.А. Международный финансовый рынок: учебник Для студентов. — М.: 

КНОРУС


, 2007. 

23.  Ширяев  В.И.  Модели  финансовых  рынков.  Оптимальные  портфели,  управление 

финансами

 и рисками. — М.: комкнига, 2007.  

25.

 Гайдара Е.Т. Финансовый кризис в России и в мире. - М.: Проспект, 2010. − 256 



c. 

26.


 Ивасенко А.Г., Никонова Я.И. Рынок ценных бумаг. Инструменты и механизмы 

функционирования

. Уч.пос. - 4-е изд.-М.: кнорус, 2010. Доп. УМО − 272 c. 

27.


 Управление  финансами:   бизнес- курс  МБА [текст]: учеб. Пособие/ Под  ред. 

Дж

.Л.  Ливингстона,  Т.  Гроссмана;  пер.  С  англ.  Н.Е.  Русановой.  -  3-е  изд., 



стереотип

. - М.:Омега-Л, 2008. - 837 с.- (Высшая школа экономики) 

28.

 Финансовый    менеджмент:  Учебное    пособие.  -  5-е  изд.,  стер.-  Москва: 



КНОРУС

, 2009. - 432 с 



 

 

дополнительная

1.

  Балабанов  И.  Т.  Основы  финансового  менеджмента.  –  М.:  Финансы  и 



статистика

, 2008,  –  478 с. 

2.

  Бланк  И.А.  Основы    финансового    менеджмента.  –  Киев.:  Ника-Центр, 



2009,  –  592 с. 

3.

  Брейли Р., Майерс С. Принципы корпоративных финансов. Пер. с англ. 



/М.: ЗАО «Олимп-Бизнес», 2007. –  1020 с. 

4.

  Долан,  Э.  Д.,  К.  Д.  Кэпбелл  Деньги,  банковское  дело  и  денежно-



кредитная

 политика. М.-Л., 2006. –  448 с. 

5.

  Финансовый  менеджмент:  Учебник  для  вузов / под ред. проф. Н.Ф. 



Самсонова

 – М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2007,  –  415 с. 



 

 

 





Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə