Microsoft Word monoqrafiya docx



Yüklə 491,59 Kb.

səhifə1/43
tarix28.06.2018
ölçüsü491,59 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   43






 
 
MÜNDƏRİCAT 
Giriş ……………………………………………………………………………   5 
I fəsil. Nizami Gəncəvi  irsinin öyrənilməsi və təbliğində ümummilli liderimiz Heydər 
Əliyevin  rolu....………...........……………………..............................................  9-27 
1.1.
 
Heydər Əliyevin  01.01.1979-cu il sərəncamı ilə “Azərbaycan  
KPMK-nin  xüsusi qərarı”. 
1.2.
 
Heydər Əliyevin 1981-ci il yeni sərəncamı. 
II fəsil. İran ədəbiyyatşünaslığında Nizami irsinin öyrənilməsi və 
tədqiqi……………………...........................................… ..................................28-47 
2.1. İran ədəbiyyatşünaslığında Nizamiyə maraq. 
2.2. V.Dəstgerdi. “Gəncineye Nezami”. 
2.3. S.Nəfisi. Nizami Gəncəvi. 
III fəsil. İran ədəbiyyatşünaslığında Nizami haqqında yazılmış elmi əsərlərin bəzi 
tərcümələri………..............................................................................................48-140 
3.1. Ə.Zərrinkub. “Gəncə piri”. 
3.2. M.Sərvət.  “Azərbaycan Atabəylərinin şəcərəsi”. 
3.3. K.Əhmədnejad. “Nizami Gəncəvi əsərlərinin təhlili”. 
Nəticə …………………………………………………………………………..141-146 
İstifadə  olunan ədəbiyyat………………………………………………………147-152 
1.1
 
Heydər Əliyevin 01.01.1979-cu il sərəncamı ilə “Azərbaycan KPMK-nın xüsusi 
qərarı”. 
1.2
 
Heydər Əliyevin 1981-ci il yeni sərəncamı. 
2.1
 
İran ədəbiyyatşünaslığında Nizamiyə maraq. 
2.2
 
 V.Dəstgerdi. “Gəncineye Nezami”. 
2.3
 
 S.Nəfisi. Nizami Nəncəvi 
3.1
 
Ə.Zərrinkub. “Gəncə piri”. 
3.2
 
 M.Sərvət. “Azərbaycan Atabəylərinin şəcərəsi”. 
3.3
 
 K.Əhmədnejat. “Nizami Gəncəvi əsərlərinin təhlili”. 



 
 
 
 
I FƏSİL 
 
NİZAMİ GƏNCƏVİ İRSİNİN ÖYRƏNİLMƏSİ VƏ TƏBLİĞİNDƏ 
 ÜMUMMİLLİ LİDERİMİZ HEYDƏR ƏLİYEVİN ROLU. 
Böyük iftixar hissi ilə deyə bilərik ki, Nizami Gəncəvi qədər Azərbaycan xalqını 
dünyada tanıdan ikinci bir şəxsiyyətə rast gəlmədik. Nizaminin təxminən bütün dünya 
xalqlarının dillərinə  tərcümə olunması  və sevilə-sevilə oxunması buna ən gözəl 
göstəricidir. Digər tərəfdən Nizami elə böyük sənətkarlardandır ki, o, təkcə poeziyanın 
zirvəsini kəşf etməklə deyil, elm sahələrinin əksəriyyəti haqqında məlumat verməsi və 
öz ölməz “Xəmsə”si vasitəsilə bunu əks etdirmişdir. Azərbaycanda ayrı-ayrı alimlər 
Nizaminin dil, ədəbiyyat, riyaziyyat, fizika, astronomiya, təbabət, nəbatat, kənd 
təsərrüfatı, rəssamlıq, heykəltaraşlıq, fəlsəfə, tarix və s. elmlərə  bələd olduğunu və 
“Xəmsə”sindən məlum olur ki, onlardan konkret misallar gətirməklə ustalıqla istifadə 
etmişdir. XII əsrdə bu, ancaq dərin zəkanın və  şəxsi geniş mütaliənin sayəsində ola 
bilərdi. (96-5) 
Əlbətdə, Nizami türk, fars və ərəb dillərini mükəmməl bildiyi üçün böyük poliqlot 
kimi bu xalqların ədəbiyyatı, tarixi ilə yaxından tanış idi. Nizamiyə qədərki şairlər ancaq 
Şərqdən yazmış  və ondan kənara çıxmamışlar.  İlk dəfə  məhz Nizami bu tilsimi 
sındıraraq Qərbə çıxmışdır. Bunun nəticəsi olaraq o, Makedoniyalı İskəndərdən söhbət 
açmışdır. Elmi araşdırmalar onu göstərir ki, klassik yunan fəlsəfə  və tarixini bilmədən 
bu haqda danışmaq mümkün deyildi. Nizami demək olar ki, Çin, Rusiya, Gürcüstan, 
Ərəb ölkələri,  İran, Azərbaycan və Rumdan bəhs edib bu ölkələrin adət-ənənələri və 
məşğuliyyətlərindən danışırsa, bir daha biz bu mütəfəkkir insanın nə qədər yüksək bilik 
potensialı  və fövqəladə  zəka sahibi olduğunu görürük. Elə bunun nəticəsidir ki, 
Nizaminin “Xəmsə”sindəki hər bir poemasından bütün dünya şairlərinin  ən yüksək 
məqamında dayananların on nəfəri çıxar. Dünya təcrübəsi göstərir ki, böyük dahilər hər 



 
 
100-200 ildə bir yetişirlər. Çox qəribədir ki, onlar da zamanın təpikləri altında 
tapdalandıqdan sonra yetişirlər. Ancaq Nizami bu sahədə öz zəkası hesabına elə öz 
zəmanəsində qiymətləndirilmişdir. O, saraya gedib mədh yazmasa da, bütün hökmdarlar 
tərifdən o zamanın yüksək maaşı ilə  təmin edilmişdir. Hətta, Nizami aldığı axçadan 
kasıblara  əl uzatmışdır. Poemalarını yazıb bitirdikdən sonra isə hökmdarlar tərəfindən 
mükafatlandırılmışdır. Bunların təsdiqi kimi yenə ölməz  şairin öz yazdıqlarına nəzər 
salaq: 
 Qüvvət elmdədir, başqa cür heç kəs, 
 Heç 
kəsə üstünlük eyləyə bilməz. (87-28) 
Yuxarıda qeyd etdik ki, nadir dahilər hər bir xalqın həyatında hər əsrdə yetişməyə 
də bilər. Azərbaycan xalqının payına XX əsrdə daha bir dahi insan bəxş edilmişdir. Bu, 
əlbətdə, hörmətli el ağsaqqalımız 35 il respublikamıza rəhbərlik etmiş, dünya siyasət 
arenasında özünə layiqincə yer almış, fenomenal bilik potensialına malik olan, ölməz 
prezidentimiz, xalqımızın elm, mədəniyyət, musiqi, ədəbiyyat, dil dostu, Azərbaycan 
xalqının müstəqilliyini özünə qaytaran, onu dünyada tanıdan möhtərəm Heydər Əliyev 
cənablarıdır. Heydə Əliyev həmin şəxsdir ki, Azərbaycana rəhbərlik etmək missiyasını 
öz çiyinləri üzərinə götürməsəydi, ölkəmizdə baş verən hərc-mərcliyi tez bir zamanda 
ləğv etməsəydi, bəlkə  də, indi Azərbaycan adlı bir məmləkət də yox idi. Bütün bu 
işlərinə görə biz Heydər  Əliyevə borcluyuq. Bizi maraqlandıran cəhət odur ki, o, 
klassiklərin dostu, gənclərin hamısı olmuşdur.  
Konkret olaraq Nizami Gəncəvi və Heydər Əliyev arasındakı bağlılığı açmaqla bu 
iki böyük şəxsiyyətin əməlləri qarşısında borcumuzdan qismən də olsa çıxmağa çalışaq. 
Heydər Əliyev cənabları ömrünün çox hissəsini dövlət işlərinə sərf etmişdir. Ancaq o, 
ömrünün sonuna kimi ədəbiyyat, dil, incəsənətin vurğunu olmuşdur. Azərbaycanın 
böyük sənətkarlarının iştirakı ilə konsertlərdə, yubileylərdə  və beynəlxalq tədbirlərdə 
böyük qürur hissi ilə çıxış edər, sənət adamlarına maddi və mənəvi dayaq olardı. Hətta, 
vaxtının məhdud olmasına baxmayaraq səhnə arxasına keçib onların çıxışlarını, 
gördükləri işləri dəstəkləyər və problemləri ilə maraqlanıb, elə yerindəcə  həll etməyə 




Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   43


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə