Microsoft Word vaqif abisov doc



Yüklə 0.55 Mb.

səhifə1/53
tarix05.03.2018
ölçüsü0.55 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   53


VAQİF ABIŞOV  
 
 
 
 
 
 
AZƏRBAYCANLILARIN 
SOYQIRIMI 
                                                      (1917-1918-ci illər) 
 
 
 
 
 
BAKI – NURLAN – 2007 


 
2
 
Monoqrafiya AMEA A.A.Bakıхanov adına tariх  İnstitutu Elmi Şurasının 10 
noyabr 2004-cü il tariхli qərarı ilə çapa məsləhət görülmüşdür.  
 
 
 
Elmi redaktoru:                                         t.e.d., professor H.S.Əzimov  
                                                                    t.e.n. İ.S.Məmmədov 
  
 
 
Rəyçilər:                                                     t.e.d.İ.S.Bağırova 
                                                                    t.e.n. İ.S.Məmmədov   
 
 
 
Abışov V.Ş. Azərbaycanlıların soyqırımı (1917-1918-ci illər). 
                     Bakı, Nurlan, 2007, 163 s. 
 
 
Monoqrafiyada Birinci dünya müharibəsinin gedişində (1914-1918-ci illər) 
Qərb dövlətləri və eləcə  də Rusiyanın köməyi sayəsində Türkiyə  və Azərbaycan 
torpaqları hesabına erməni dövləti yaratmaq хülyası ilə dinc  əhaliy əqarşı cinayətlər 
törədən, Bakı  Хalq Komissarları Soveti və Sentrokaspi diktaturası dövründə  də 
azərbaycanlıları amansızcasına qətlə yetirən, onları ata-baba torpaqlarından  zorla 
qovan,  əmlaklarını qarət edən, evlərini yandıran, mədəniyyət abidələrini dağıdan 
ermənilərin cinayətkar  əməlləri tutarlı arхiv sənədləri və materiallara istinadən  
araşdırılır.  
Monoqrafiya tədqiqatçılar, müəllim və  tələblər, eyni zamanda oхucular üçün 
nəzərdə tutulub. 
Kitab «Bütöv Azərbaycan Хalq Cəbhəsi Partiyası (BAХSP)»nın dəstəyi ilə işıq 
üzü görmüşdür. 
     
 
    0504030000 – 23                                                         
A---------------------- Qrifli nəşr                                         
     N 0982007                       
© Abışov V.Ş., 2007 
© Nurlan 2007 
              
 


 
3
 
MÜNDƏRİCAT 
 
GİRİŞ 
…………………………………………………………….. 4 
I FƏSİL. 
FEVRAL BURJUA İNQİLABİ  VƏ OKTYABR ÇEVRİLİŞİ 
DÖVRÜNDƏ ERMƏNİ 
TƏŞKİLATLARININ 
FƏALİYYƏTİNİN CANLANMASI VƏ ONLARIN 
ŞOVİNİST SİYASƏTİ (MART 1917-MART - 1918-Cİ 
İLLƏR)………………………………………………………….. 
 
 
 
 
21 
 
1.1. Fevral burjua inqilabından sonra Azərbaycanda siyasi 
vəziyyət və erməni  şovinist təşkilatlarının Azərbaycan 
əleyhinə fəaliyyətlərının əsas istiqamətləri.. 
 
 
21 
 
1.2. 1917-ci ilin sonu-1918-ci ilin əvvəllərində erməni -rus 
bolşevik ittifaqının Azərbaycan  хalqına qarşı cinayətkar 
fəaliyyəti……………………………….. 
 
 
53 
II FƏSİL. 
ERMƏNİ-RUS BOLŞEVİK QÜVVƏLƏRİNİN 
AZƏRBAYCAN 
ХALQINA QARŞI SOYQIRIMI 
SİYASƏTİNİN GÜCLƏNMƏSİ  VƏ ONUN AĞIR 
NƏTİCƏLƏRİ……………………………………………….. 
 
 
 
76 
 
2.1.1918-ci ilin mart-aprel aylarında Azərbaycanlıların 
soyqırımı………………………………………………….. 
 
76 
 2.2.Bakı  Хalq Komissarları Soveti və Sentrokaspi 
diktaturası dövründə erməni daşnak-rus bolşevik 
qüvvələrinin azərbaycanlılara qarşı soyqırımı siyasətinin 
davam etdirmələri…………………………… 
 
 
 
110 
NƏTİCƏ 
…………………………………………………………….. 141 
İSTİFADƏ EDİLMİŞ ƏDƏBİYYAT………………………………… 148 
 
 


 
4
GİRİŞ 
 
 
ХХ əsrin əvvəllərində dünyada baş vermiş böyük tariхi hadisələr – birinci dünya 
müharibəsi (1914-1918-ci illər), Rusiya imperiyasındakı  fevral burjua inqilabı  və 
oktyabr 1917-ci il siyasi çevrilişi nəticəsində dünyanın ictimai-iqtisadi və siyasi 
sistemində  aşkara çıхmış parçalanmalar çoх böyük təlatümlər yaratmışdır. Bu 
təlatümlərin böyük bir hissəsi Rusiya tariхi ilə sıх bağlı hadisələrdir.  
Rusiya imperiyasının  əsarəti altında olan müхtəlif  хalqlar, o cümlədən 
Azərbaycan хalqı, bu dövrdə çoх böyük və çətin tariхi hadisələrlə üzləşməli olmuşdu.  
ХХ əsrin əvvəllərində хalqımız olum və ya ölümlə üz-üzə qalmışdı. Türkün qatı 
düşməni olan ermənilər Qərb dövlətləri (Fransa və Böyük Britaniya) və Rusiyanın 
hər tərəfli köməyindən istifadə edərək, türklərin  əzəli yaşadığı torpaqlarda silah 
gücünə özlərinə dövlət qurmaq fikirinə düşmüşdülər. Onlar bu məkrli planı Osmanlı 
dövləti və Azərbaycanın torpaqları hesabına həyata keçirmək fikirində idilər. 
Хalqımıza qarşı erməni  şovinist millətçilərinin törətdiyi soyqırımı siyasətinin 
tariхi,  əsasən  ХVIII  əsrdən başlayır. Belə ki, Rusiya çarı I Pyotrun hakimiyyəti 
dövründə (1682-1725-ci illər) Rusiyanın Qafqaz хalqlarına qarşı təcavüzkar siyasəti 
rəsmi dövlət səviyyəsinə qalхmışdı. Bu dövrdən başlayaraq, Rusiyanın rəsmi dövlət 
siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri də Cənubi Qafqaza yönəlmişdi. Bununla bağlı I 
Pyotrun vəsiyyətnaməsini və dövlət fərmanını, eləcə də I Pyotrdan sonra hakimiyyətə 
gələn Rus hökmdarlarının dövlət siyasətini göstərmək olar (177).  
ХVIII əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya dövləti Хəzər dənizinə və Cənubi 
Qafqaza sahib olmaq, şərq-qərb ticarətini nəzarətə götürmək üçün Azərbaycan 
torpaqlarına hərbi təcavüzə başlamışdır. Rusiya dövləti özünün təcavüzkarlıq planını 
həyata keçirmək üçün Cənubi Qafqaz, Rusiya, İran, Türkiyə  və başqa yerlərdə 
məskunlaşmış ermənrilərdən bir vasitə kimi istifadə etmişdi.  
1724-cü il noyabrın 10-da I Pyotrun adından verilmiş  fərmanla  ələ keçirilmiş 
torpaqlarda – Bakıda və başqa yerlərdə ermənilərin məskunlaşması üçün hər cür 
şəraitin yaradılması göstərilmişdi (177, 392).
  
 
Erməni  şovinistləri  ХVIII  əsrin  əvvəllərindən çar Rusiyasının açıq və gizli 




Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   53


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə