Mikroskop ansiklopedisi Doç. Dr. Sait ŞEN; Ege Üniversitesi Tıp Fak. Patoloji ad



Yüklə 65,55 Kb.

tarix05.01.2018
ölçüsü65,55 Kb.


50

Mikroskop ansiklopedisi

Doç. Dr. Sait ŞEN; Ege Üniversitesi Tıp Fak. Patoloji AD.

Patoloji  pratiğinde  basit  öğrenci  mikroskoplarından  başlayıp,  her  türlü  uygulamayı

yapabilecek  araştırma  mikroskoplarına  kadar  uzanan eski  veya  yeni, oldukça  geniş  bir

mikroskop  jenerasyonu  bulunmaktadır.  Burada rutin patoloji  laboratuvarında  bulunabilecek

özelliklerdeki  bir  araştırma  mikroskopu  üzerinde  mikroskopa  ait  temel  yapılar  ve

mikrofotografik  uygulama  özellikleri ile  gelişmiş  önemli  mikroskoplar  ve  uygulamalar

özetlenecektir.

Genel olarak mikroskop, mekanik ve optik bölüm olmak üzere iki ana bölüm içermektedir.



Mekanik bölüm

Mikroskopta  ana  gövdeyi  oluşturan  ve  optik  bölüm  elemanlarını  taşıyan  kısımdır.  Bu

bölümde gövde, mikroskop  ayağı,  obje  tablası,  şaryo,  makro  ve  mikro  vida  düzeneği  yer

almaktadır. Araştırma  mikroskoplarının  çoğunluğunda  bazı  şekil  değişiklikleriyle bu  yapı

korunmaktadır.

Gövde;


mikroskopun  bütün  mekanik  ve  optik  elemanlarını  taşıyacak  sağlamlık  ve  biçimdedir,

gereğinde mikroskoba eklenebilecek mikrofotografi veya diğer aygıtları taşıyabilir.

Mikroskop ayağı:

Gövde ile  birlikte  diğer  mikroskop  bölümlerini üzerinde taşıyan  kısımdır. Modern

mikroskoplarda ışık  kaynağı  ve  bundan  gelecek  ışınların  kondansöre  iletilmesini  sağlayacak

optik  elemanları içine  alabilecek biçimde  bir  yapı  kazanmıştır  ve  gövde  ile  birlikte

değerlendirilebilir.

Obje tablası:

Mikroskopik  preparatların  kalaylıkla  yerleştirilmesi  ve  izlenebilmesi  için  genelde  geniş  ve

dikdörtgen  biçimde  yapılmaktadır. Tek  veya  iki  preparat  alabilir. Tabla  içine  gömülü  şaryo

sistemi,  preparatın  objektif  önünde  son  derece  duyarlı  bir  şekilde  sağa-sola  ve  aşağı-yukarı

hareketini  sağlar.  Şaryo  hareket  vidalarıda  elin  kolayca  ulaşabileceği  bir  biçimde sağa  veya

sola yerleştirilebilir. Modern motorize mikroskoplarda şaryo elektronik kontrollü ve motorize

olabilir, bilgisayar tarafından kontrol edilebilir.

Makro ve mikro (kaba-ince ayar) vida düzenekleri;

Preparatta gözlenen mikroskopik alanın netliğini sağlamak üzere, obje tabasına kaba (makro)

ve  ince  (mikro)  hareket  yaptıran  bir  vida  düzeneğini  oluşturmaktadır.  Gelişmiş  araştırma

mikroskobu  ve  fotografi  mikroskoplarında ayarlar elektronik  kontrollü  motorize  olabilir  ve

fokus yapılabilir.



51

Optik bölüm

Mikroskopun optik bölümünde; oküler, oküler tüpleri, objektif, kondansör ve ışık kaynağı yer

almaktadır.

Oküler;


Optik  sistemdeki görevi,  objektif ile  koordine  çalışır  ve  objektif  tarafından  oluşturulan  ara

görüntüyü kendi büyültme oranı kadar büyülterek göze ulaştırmaktır.

Oküler üzerindeki büyültme gücünü (X6.3, 10, 15, 20, 30), görüş çapını belirleyen rakamlar

(18, 20, 22, 26.5)  ile bazı tanımlayıcı harfler (UW, SWF) bulunur. UW veya UWF, “Ultra



Wide - Ultra Wide-Field”  ultra geniş alan  benzer şekilde WF “Wide-Field” genil alan, SW

yada SWF  “Super  Wide-Field” super  geniş  alanı  gösterir. H,  HE  yada  “High  Eyepoint”

okülerin 

gözlükle 

kullanılabileceğini 

gösterir.



CF 

CF

düzeltmeli 



objektiflerle

kullanılabileceğini gösterir. Genel olarak okülerlerden birinde diyoptri ayarı yapmaya olanak

sağlayan  bir  mekanizmada  eşlik  eder.  Okülerlerden  gözün  uzaklığını  belirleyen  ve oda

ışığının yansımasını engelleyecek bir lastik çerçevede bulunur.

Mikroskopta  kullanılacak  oküler,  kullanılan  objektifin  türüne  uyacak  şekilde  seçilmelidir.

Mikroskopik  incelemelerde  Apokromat  ve  Plan  objektiflerle  birlikte  mutlaka  Plan-Kompens

(PK) tipi okülerler kullanmak gereklidir. Aksi halde görüntünün renk ve görüntü kusurları tam

olarak düzeltilemez.

Tüp:

Tüp klasik olarak monooküler eski mikroskoplarda belirlenebilir, okülerin devamını oluşturur



içinde sanal imaj oluşur. Modern mikroskopların çoğunda, iki gözle bakmaya olanak verecek

şekilde “binoküler” özellikte, bazılarında fotoğraf  kamerası  eklenebilmek  üzere  bir  fotoğraf

tüpü “trinoküler”,  tüp  sistemine  eklenir bu  yapıya  dahil  edilerek sonlanmaktadır. Trinoküler

sistemlerde fotoğraf  bölümüne  görüntü  iletimi prizmalar  ile  kontrol  edilerek  devreye

alınmakta ve/veya farklı oranlarda ışık dağıtılabilmektedir.

Eğitim  ataşmanları  eklenecekse  bu  arada  sisteme  uygun  şekilde  eklenir  ve görüntü  dağıtımı

yapılabilir. Bir  mikroskopta  yan  görüntü  dağıtımları  ile  gözlemci  sayısı  21  kişiye  kadar

yükselebilir. Bu sırada işaretleme için ok sistemide devreye girmektedir.




52

Objektif:

Mikroskopun optik bölümü içerisinde en önemli kısımdır. Mikroskopik objeyi büyültme gücü

oranında  büyülterek ara  görüntüyü  oluşturur,  tüp  yoluyla okülere  görüntü  iletilir. Bir

mikroskopun  büyütme  gücü,  objektifin  büyültme  gücü  ile  okülerin  büyültme  gücü  çarpımı

kadardır.

Mikroskoplarda  görüntü  kalitesi  üzerinde  birinci  etken  objektifin  optik  yapısıdır.

Mikroskoplarda kullanılan objektifleri optik yapısı bakımından;  a) Akromat, b) Apokromat,

c) Plan apokromat d) flörit objektiler olarak ayırdedebiliriz.

Akromat  objektifler:  Genelde  basit  öğrenci  mikroskopları  ve  rutinde  kullanılan  bazı

mikroskoplarda  akromat  objektifler  bulunmaktadır.  Bunlar,  görüntü  kusuru  yönünden

düzeltilmemiş,  renk  kusuru  yönünden  de  yalnızca  sarı-yeşil  renge  göre  çok  iyi  düzeltilmiş

objektif grubunu oluştururlar.

Plan objektifler: Karakteristik bir mercek kusuru olarak görüntü alanının bükülmesi lenslerde

ortaya çıkmaktadır. Yani merkez netleştirildiğinde kenarları net olmamakta, aksine kenarları

net  yapıldığı  zamanda  da  merkez  net  olmamaktadır.  Bu  görüntü  kusuru,  özel  optik  yapı

değişiklikleriyle  ortadan  kaldırılarak  Plan  objektif  serisi  oluşturulmuştur.  Plan  objektifler

renksel kusurlarının düzeltilmesi durumuna göre, Planakromat, Planfluorit ve Planapokromat

yapısında olabilirler.

Fluorit  sistem:  Bu  objektif  tipi  renksel  kusurları  çok  iyi  düzeltmeyi  sağlayan  bir  optik  yapı

içermektedir.  Son  yıllarda  bu  objektifler  çok  iyi  geliştirilmiş,  özellikle  mikrofotografide ve

Fluoresan mikroskopide yaygın olarak kullanılmışlardır.

Objektiflerin  adlandırılmalarıda  üzerlerine  yazılan  kısaltmalarla  yapılmaktadır.  Fluorit

objektifler  “FL”,  Apokromat  objektifler  “Apo”,  Plan  objektiflerde  “Plan”  veya  “Pl”

kısaltmalarıyla gösterilirler.

Bunlardan  başka  her  objektifin  üzerinde,  objektifin  büyültme  gücü,  apertür  açıklığı,  tübus

uzunluğu ve lamel kullanımına ilişkin rakamlar, renkler yer almaktadır.



53

Kondansör;

Optik sistemde ışık kaynağından gelen ışığı preparat üzerine homojen olarak dağıtan, yapısına

göre değişik aydınlatma yöntemlerinin uygulanmasına olanak veren bir optik sistemdir. Optik

özelliklerine göre : a) Basit kondansörler, b) Aplanatik kondansörler, c) Aplanatik-Akromatik

kondansörler, d) Faz kontrast kondansörleri, e) Karanlık alan kondansörleri olarak ayrılırlar.

Basit 

kondansörler: 



çoğunlukla 

iki 


mercekli 

olup 


renk 

kusurları 

yönünden

düzeltilmemişlerdir. Daha çok basit öğrenci mikroskoplarında kullanılırlar.

Aplanatik  kondansörler:  Mercek  yapısı  nedeniyle  daha  iyi  kalitede  bir  aydınlatma  sağlarlar.

Renksel kusurları orta derecede düzeltilmiştir.

Aplanatik-Akromatik  kondansörler:  Optik  aydınlatma  yönünden  çok  iyi  gelişmiş  mercek

sistemi ile renk kusurları yönünden tamamen düzeltilmişlerdir.

Faz kontrast kondansörleri: Optik yapısı bakımandan Aplanatik-Akromatik yapıdadır. Ayrıca

kondansörün  içine  her  objektif  için  ayrı  ayrı,  bir  eksen  etrafında  dönecek  biçimde




54

düzenlenmiş  faz  halkaları  yerleştirilmiştir.  Faz  kontrast  kondansörü  ile  beraber  mikroskopa

özel  faz  kontrast  objektifleri  takılarak faz  kontrast  çalışma  yapılabilmektedir.  Faz  kontrast

objektifleri  içinde  de  her  objektife  özgü  ayrı  ayrı  faz  halkaları  vardır.  Hangi  büyütmeli

objektif  kullanılıyorsa  kondansörde  o  objektife  uygun  faz  halkası  optik  eksene  getirilir.  Faz

kontrast çalışmanın temeli, boyanmamış preparatlarda objede bulunan yoğunluk farklarını faz

farklarına  dönüştürerek  objenin  değişik  bölgelerini  farkla  yoğunluklarda  göstermeye

dayanmaktadır.  Bu  yöntemle  özellikle  canlı  doku  ve  hücre  örnekleri  zarar  görmeden  hücre

ayrıntıları yönünden çok daha iyi incelenebilmektedir.

Karanlık  alan  kondansörü:  Kondansörün  optik  yapısı  nedeniyle  ışık  kaynağından  gelen

ışık, kondansör içindeki belirli yüzeylerden yansıyarak objeye belli bir açıda ışığın girmesine

neden  olur.  Bu  sistemde  objedeki  yapılardan  yansımayan  hiç  bir  ışık  objektif  görüş  alanına

giremez. Karanlık alan kondasörleri kuru ve yağlı olmak üzere iki tiptir. Kuru tipte kondasör

ile  preparat  arasında  ışık  iletici  herhangi  bir  ortama  gerek  yoktur.  Yağlı  karanlık  alan

kondansöründe  ise,  kondansör  üst  merceği  ve  preparatın  alt  yüzü  arasında  ışık  iletimi  için

immersiyon yağı veya gliserin kullanılmaktadır.

Işık kaynağı:

Gerek  mikroskopik  aydınlatma  gerekse  mikrofotografide oldukça  önemli  bir  bölümü

oluşturmaktadır.  Bugünkü  modern  mikroskoplarda  aydınlatmada  ışık  kaynağı  olarak

çoğunlukla  düşük  voltajlı  yüksek  ışık  güçlü halojen lambalar  kullanılmaktadır.  Normal

mikroskopik aydınlatmada kullanılan 6 Volt 20-30 Watt lambalar, araştırma mikroskoplarında

yerini 12 Volt 100 Watt Halojen lamabalara bırakır. Mikroskopik aydınlatmada bu lambalar

görünür ışık dalga bandındaki çalışmalarda kullanılmaktadır. Işık mikroskobik aydınlatmada

led  ampüllerde  kullanıma  girmiştir. Gövde  üzerinde  ışık  şiddetini  ayarlayan  reosta  ve  açma

kapama düğmesi yer alır.

Ultraviole  dalga  boyunda  ışınların  kullanıldığı  fluoresan  mikroskopide  ise, güçlü ışın  veren

civa  buharlı  yüksek  basınç  altında  hazırlanmış

değişik  güçlerde

özel  lambalar

kullanılmaktadır. Bunlar,  üreten  firmanın  kendine  özgü  kısaltılmış  simge  ve  rakamlarıyla

belirtilmektedir. Bunlara  HBO  50,  HBO  100,  gibi lambalar  örnek  verilebilir. Flöresan

incelemede kullanılan ışığın dalga boyları 313, 334, 365, 406, 435, 546 ve 578nm dir ve özel

filtreler bu amaca uygun olarak seçilir. Yeni uygulama olarak flöresan aydınlatmada spesifik

dalga boylu led ampüllerde kullanılmaya başlanmıştır. Zeiss in Colibri sisteminde aynı anda

birden fazla led ışık ile farklı dalga boylarında aydınlatma ile çalışmak olasıdır.

halojen lamba

civa arklı lamba

ksenon arklı lamba

Ksenon  lambalar  oldukça  parlak  ışığa  ihtiyaç  duyulan yansıtmalı  “reflekted”  mikroskobide

tercih edilir. Halojen lambadan parlak iken civalı lambaların  yoğunluk pikine ulaşamamakla

flöresan mikroskobide kullanılabilir.




55

Mikroskopta aydınlatma yöntemleri:

Değişik bilim dallarında kullanılan mikroskoplarda, mikroskopta incelenen objenin özelliğine

göre,  özel  aydınlatmalar  sağlayacak  yapısal  değişiklikler  görülmektedir.  Biyoloji  ve  tıbbın

değişik  alanlarında  kullanılan  mikroskoplarda  genel  olarak alttan  (içten –  geçirgen –

transmitted) ve  üstten (yansıtmalı-  reflected) aydınlatma  yapabilecek  bir  optik  yapı

bulunmaktadır.

geçirgen görüntüleme

yansıtmalı görüntüleme

Bir araştırma mikroskobunda aynı anda hem görünür ışık dalga boyunda alttan aydınlatma ve

flöresan ışıkla üstten aydınlatma yapılabilmektedir.

Biyolojinin bazı alanlarında, örneğin botanik, zooloji ve paleobotanikte, objelerin dış yüzeyini

incelemek  üzere  üstten  aydınlatmada  kullanılabilecek  ışık  yansıtmalı  (reflected-light)

objektifler  geliştirilmiştir. Bunlarda  objeyi  aydınlatacak  ışık,  tübus  ve  objektif  içindeki  özel

ayna  yüzeylerden  yansıtılarak  obje  yüzeyine  ulaşmakta,  aydınlatılmış  obje  yüzeyinden  elde

edilen  görüntüde  ortadaki  objektif  tarafından  okülere  iletilmektedir. Üstten  aydınlatmada  bir

diğer  aydınlatma  tipi,  özellikle  ışık  geçirmeyen  objelerin  incelenmesinde  metalurji  ve

mineraloji  bilim  dallarında  kullanılmaktadır.  Bu  dallarda  kullanılan  mikroskoplarda  üstten

aydınlatmada  ışık  yolu resim’de  gösterilmiştir.  Burada,  objektif-oküler  eksenine  eklenen  bir

yarı  geçirgen  prizma  ile  preparatın  aydınlatılması  ve  preparattan  gelen  görüntünün

incelenmesi doğrudan doğruya objektif içerisinden yapılmaktadır.



Patolojide özel mikroskobi uygulamaları

Patoloji  uygulamaları  genelde  parlak-aydınlık  saha  ve  geçirgen  ışıkla,  ve  farklı  boyama

yöntemleri  ile  yapılmaktadır.  Bir  çok  uygulamada  doku  bütünlüğü  bozulmadan  ve  boyama

yapılmadan  değerlendirme  de  gerekebilmektedir.  Bu  durumlarda  özel  mikroskobi

uygulamaları yapılamaktadır. Bunlara  örnek  olarak  ışığın  üsten  uygulandığı  reflected

mikroskobi  ve/veya  karanlık  saha  uygulamalar ile  ultraviyole  ışıklarla  görüntüleme örnek

verilebilir.

Flöresan mikroskobi

Civa veya ksenon arklı güçlü ışık kaynakları ile mümkün olur. Özel filtreler yardımı ile belli

dalga  boyunda  aydınlatılan  doğal  yada  yapay  olarak  boyanmış  flöresan  ışık  veren  maddeler

incelenir. Siyah zeminde flöresan veren yapılar değerlendirilir.



56

Genelde reflected- yansıtmalı teknik kullanılır. Civa arklı lambanın belli bir dalga boyundaki

ışığı  araştırılan doku  üzerine  yönlendirilir.  Bu  ışıkta  renk  veren otoflöresan  veya boyalı

maddeler  siyah  zeminde flöresans  verir.  Burada  basit  olarak  FITC  ile  işaretli  monoklonal

antikorlar  kullanılabileceği  gibi  digital  fotografi  yardımıyla  üstü  üste  bindirilen  fotograflarla

farklı  filtre  setleri  kullanılarak  çoklu  flöresan  boyama  (FİSH)  yapılabilir.  Özel  flörid

objektifler kullanılması daha uygundur.

Flöresan mikroskobide dalga boyları. FITC boyamada, mavi olarak gelen UV ışık, yeşil refle

olarak okülerden göze yansır.

Karanlık saha mikroskobisi

Özel  kondansör  ve  objektiflere  ihtiyaç  duyar,  ışık  alttan  veya  reflected olarak üstten

uygulanabilir.  Reflekted  karanlık  sahada objektifler  LWD

(Long Working Distance),

uzun  çalışma

mesafesi ULWD ve ELWD

(Ultra-Long Working Distance), (Extra-Long Working Distance)

olarak belirlenir.



57

Polarizasyon mikroskobi

Rutin  parlak  saha  ışık  mikroskobisindeki  polarizasyon  mikroskobunda polarizör  ve  analizör

olmak  üzere iki  filtre  bulunur  ve  ışık  patikasına  yerleştirilir.  Polarizör  tablanın  altında  ışık

kaynağının  üstünde  bulunur,  360  derece  döndürülme  imkanı vardır,  soldan  sağa  veya  doğu

batı yönünde vibrasyona izin verir. Analizör ise genellikle kuzey güney yönde düzenlenmiştir

ve objektifin üzerinde bulunur. Bazı sistemlerde analizörde döndürülebilir. Kullanılmadığında

ışık patikasından çıkarılabilir. Özellikle amiloid birikimlerinin Kongo kırmızısı boyamasında

elma yeşili refle vermesinde önem taşır. Ayrıca dokudaki kristaller polarizasyon ile çok kolay

tanınabilir.

Işık mikroskobu için polarizör ve analizörden oluşan polizasyon filtreleri ile basit ara parça

Mikrofoto sistemleri

Günümüzde  mikrofotografi  sistemleri,  değişik üreticilerin üretmiş  oldukları  mikroskoplara

eklenebilen,  basitten yüksek  çözünürlük  ve  hıza  kadar  değişen özelliklerde digital

makinalardan  oluşmaktadır.  Bazıları  görüntüyü  üzerindeki belleğe aktaran  digital  fotograf

makinaları  iken,  bazıları  yanında kontrol  ve  depolama için  bilgisayara  ihtiyaç  duyan

kameralardan oluşur.

Digital  fotografinin  gelişimi  ile  fotograf  çekmek  çok  kolaylaşmıştır.  Bu  makinalarda  klasik

fotografide  karşımıza  çıkan  film  seçimi,  pozlandırma  süre  ve  ayarları  tam  otomatik  olarak

yapılmaktadır.  Kullanılan  makinalar  günlük  hayatta kullanılan  digital fotograf makinaların

mikroskoba  uyarlanan  şekilleri  olabilir. Bu  durumda özel  ara adaptörler  ve özel  mikroskop

ayarları gerekecektir. Ancak son zamanlarda özel digital kameralar, ara ekipmanlar (depolama

ve görüntüleme için) yada bilgisayar kullanımı daha ön plandadır. Bu sistemlerden doğrudan

barkovizyon veya televizyon gibi cihazlara direkt aktarım da mümkün olabilmektedir.

Bu  görüntüler  telekonferans  ve  konsultasyon  için  kullanılabilir.  Bazı  özel  yazılım  ve

mikroskoplar  ile  konferansa  katılanlar  ve  değerlendiriciler  mikroskoba  uzaktan  kumanda

edebilirler.



Sanal mikroskobi

Özel yapılmış mikroskoplar ve kamera sistemleri ile preparatlar taranır ve bilgisayar ortamına

aktarılır.  Depolanan  görüntü özel  programlarla bilgisayar ekranı üzerinde,  mikroskopta

olduğu gibi dolaşıp, büyütülerek incelenir. Kongrelerde ve bazı dergilerdeki olgu sunumları,

konsultasyonlar ve çok  merkezli çalışmalar bu şekilde  yapılabilmektedir. Gelecekte öğrenci,

asistanların eğitim  arşivlerinin  bu  şekilde  oluşturulması  ve  internet  ile eğitim,  sınavların




58

bilgisayar  üzerinden  gerçekleştirilmesi  olası  olacaktır. Daha  ütopik  olarak  laboratuvar

dışından preparatlarımıza ulaşma ve tanı koyma imkanına sahip olabileceğiz.

Bu araçlar mikroskop  üreticilerin  kendi  ortaklıkları  veya geliştirdikleri  sistemler  (Nikon-

aperio,  Olimpus-dotslide)  ile  yürümektedir.  Mikroskop  firmaları  kendilerini  bu  şekilde

geleceğe  hazırlamakta, mikroskopa  alternatif  olarak  sunmaktadır. Bu  konudaki  örnek

uygulamalar

http://www.patoloji.med.ege.edu.tr/nepathol/sanal%20mikroskobi.html

  internet

adresinde  gösterilmiştir.  Dokuz  Eylül  Üniversitesi  öğrenci  eğitiminde  kendi  sistemini

kullanmaktadır.

http://194.27.56.209/mirax/

.  Burada  bir  preparatın  görüntüsü,  doku  boyutu

yanısıra  tarama  çözünürlüğü,  ve  sistemne  göre  değişmekte  olup  40  GB’a  ulaşabilmektedir.

Tarama süresi ise 2 dakikalara kadar inmiştir.

Elektron mikroskobi,

Elektron  mikroskop  örneğin  elektronik  olarak  büyütülmüş  görüntüsünü  oluşturan  bir

mikroskop  tipidir.  Örneği  görüntülemek  için  elektron  partiküllerini  kullanır  ve  büyütülmüş

görüntü  oluşturur.  Optik  ışık mikroskobuna  göre  görülebilir  (foton)  dalga  boyu  100,000  kez

küçük  olduğundan  1,000,000  kat  büyük  görüntü  oluşturabilir,  optik  mikroskobun  büyütmesi

ise  2,000  kat  ile  sınırlıdır.  Görüntü  oluştururken,  elektron  akımını  kontrol  etmek  ve

odaklamak için elektrostatik ve elektromagnetik “lens”ler kullanır.

Optik  mikroskop  kalitesinde olan  ilk  elektron  mikroskop  1933  te  Ernst  Ruska  tarafından

oluşturuldu. Patent ise 1931 yılında Siemens tarafından alınmıştı, Rutka 1937 yılında Siemens

ile çalışmaya başladı, 1939 da ilk ticari geçirgen elektron mikroskop (Transmission Electron

Microscope (TEM)) ortaya çıktı

Transmisyon  elektron  mikroskop; Yüksek  voltajlı  elektron  akımı  imaj  oluşturmak  için

kullanılır,  Elektron  tabancası  elektronları  yayar,  elktron  kaynağı  tungsten  Flamanlı  bir

katoddur.  Elektron  ışınları +100  keV  (40  to  400  keV) anod  ile  hızlandırılır,  elktrostatik  ve

elektromagnetik  lensler  ile  odaklanır  ve  incelenecek  örneğin  içinden  geçer.  Dışarı çıkan

ışınlar  mikroskopun  objektif  lens  sistemiyle  büyütülür  ve  bu  bilgi  flöresan  görüntüleme

ekranına  aktarılır.  Görüntü  olarak  değişik  ortamlarda  depolanır.  CCD  kamera  ile  yakalanan

görüntüler  bilgisayar  veya  monitorlerde  görüntülenebilir.  TEM  görüntülerde de sferik

aberrayonlar  sınırlayıcıdır,  yeni  jenerasyon  düzelticiler  ile  bu  düzeltilip  rezolüsyon

artırılmıştır. Yüksek rezolüsyonlu TEM’lerde (High Resolution TEM HRTEM) rezolüsyon

0,5 Angstrom (50 picometre) altına inmiştir (50 milyon büyütme).



Taramalı  elektron  nikroskop  (Scanning  electron  microscope  (SEM)) TEM’den  farklı

olarak  SEM’in  elektron  ışınları  örneğin  tam  görüntü  bilgisini  içermez.  Örnek  dört  tarfından

elektron  ışınları  ile  taranır  ve  örneğin  her  köşesinde  elektron  demetleri  enerji  kaybeder  ve

kayıp  enerji  ısı,  ışık,  elektronlara  sekonder  düşük  enerji,  veya  x  ışınına  çevrilir.  Örnekte

enerjinin  oluştuğu  bölüme  göre  bu  sinyallerin  yoğunluğunun  görüntüsü  SEM  görüntüsünü

oluşturur.  Genel  olarak  SEM  imaj  kalitesi  TEM’e  göre  düşüktür.  SEM  görüntüsü  örneğin

yüzeyini gösterir.

KAYNAKLAR

1.

http://www.zeiss.de/C1256B5E0047FF3F/?Open



2.

http://www.microscopy.olympus.eu/microscopes/About_Microscopy_7436.htm

3.

http://olympusmicro.com/primer/anatomy/anatomy.html



4.

http://194.27.56.209/mirax/

5.

http://www.patoloji.med.ege.edu.tr/nepathol/sanal%20mikroskobi.html



6.

http://www.path.uiowa.edu/virtualslidebox/





Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə