Mit dünden bugüne gizli dünyanin bilinmeyenleri tuncay özkan



Yüklə 3,49 Mb.
səhifə18/53
tarix08.03.2018
ölçüsü3,49 Mb.
növüYazı
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   53

ajanların şefi Hans Löwe isminde sıfatı sefaret müsteşarı, hattı zatında

istihbarat şefine denk geliyor. Çağırıyor Tekin'e diyor ki ' Beni bir

haftalığına Almanya'ya davet ettiler. Hitlerin karargahına gidiyorum. '

tekin de zeki adam diyor ki ' Eğer bir tehlike varsa çoluğu çocuğu hanyaya

Konya'ya gönderelim de biz de ne olacaksak olalım' . ' Yok şimdilik bir

şey yok' diyor. Ama çağırılmam müsbettir diyor. Ve hakikaten o zaman kurye

tayyaresi vardı. Kurye tayyaresiyle gitti Hans Löwel, yaşlı bir adamdı.

ALMANLARA SIZAN AJAN UYARIYOR: TÜRKİYE SAVAŞ DIŞI

15-20 gün sonra ajanı aradı ve palas pandıras buldu. Sabaha kadar

şampanya ikram etti. Yediler içtiler ve Tekin'e dedi ki:

" Artık Türkiye Almanya'nın harp sahası dışına çıktı."

Bizimki gene tahrik ediyor. ' Sen çıktı diyorsun da bakalım Hitler ne

diyor. Sen Hitlerin tavrını biliyor musun?' diyor. Löwe gidip gardrobundan

bir belge getiriyor. İşte diyor ' Bundan sonra Türkiye aleyhinde neşriyat

yapılmayacak. İstediği silah verilecek. Bundan sonra Türkiye'deki

espiyonaj faaliyeti duracak' şu olacak bu olacak diyor. ' Şimdi inindın mı

' diyor. 'Daha da sana söyleyeyim bir haftaya kadar karım ve kızım

geliyorlar. Önceden birakmamışlardı' diyor. ben bu haberi alınca , doğru

Celal Bey'e gidip durumu anlattım. 'Deme yahu' dedi. Haa o sırada demiş

ki Tekin Bey ' Siz önce garanti verip sonra işgal ediyorsunuz'. Löwe ' O

buna benzemez 'demiş. Sen Romanya'ya dostluk elini uzatıp işgal ettin.

'Yok artık, harbin 4. senesine giriyoruz, Türkiye ile dalaşmak

istemiyoruz. Türkiye'yi savaş sahasından çıkardık' diyor ve Alman

Führeri'nin resmi talimatını gösteriyor.

-Bu Tekin Bey'in soyadını hatırlıyor musunuz?

Güriş: Tekin Saygın . Öldü sizlere ömür.

- Ne iş yapardı efendim.

Güriş: Ticaret yapardı. Pamuk ipliği flatürü yapardı. Fakat biz onu

nerelere göndermedik ki... Suriye'ye, İngliz ajanı Hasan Ağa'ya her yere

giderdi. Mektupları duruyor dosyanın içinde. Öyle yetenekli bir adamdı.

Gerçi onun dışında da Filistin'e bir çok yere gönderdiğimiz insanlar

vardı. Ama bunların bir kısmı İngilizlerle anlaşmalı oluyordu. Çünkü vize

almak vize vermek çok zordu. Alman'a şöyle yutturuyorduk. İçerde bir kavas

elde ettik. l0 paunda istediğimiz evrakın içine sokuşturuyor. Onlar da

zavallı durumda. O kadar sıkışık ve istihbarata muhtaçlar ki incelemeye

zamanları yok.

- Celal Bey'in şefinizin soyadı nedir?

Güriş: Konak. Celal Konak. Ben kendisine gidip Tekin Bey'in istihbaratını

anlatınca, bana 'Sen pasoyu al 'dedi. 'atla doğru Ankara'ya Perkel'e'.

-Paso dediğiniz nedir?

Güriş: Demiryollarının pasosu bedava biniyorsunuz. İsimi, cismi yok.

Hamiline yazılı. Bir de yatak alır giderdik. Umumiyetle böyle giderdik.

Efendim gittim Ankara'da kapıyı çaldım.

ANKARA'DAN BÜYÜK İSTİHBARATA BÜYÜK ÖDÜL :1000 LİRA

-Nereye geldiniz efendim Ankara'da?

Güriş: Ankara'da MAH reisi Naci Perkel'in evine. Şöför dışarda duruyor.

Kendisi de röpdöşambırını giymiş işe gitmeye hazırlanıyor. Beni görünce

şaşırdı. Neşet ne haber , falan dedi. Dedim efendim bir şey arzetmeye

geldim. Dedim böyle böyle. 'Aman deme ' dedi. ' Bunu sen şifahen git

söyle. Başka türlü olmaz bu iş. Yazıya çiziye girmez. Aman Saraçoğlu'na

gidelim' dedi. Saraçoğlu'da Başbakan. Ben İstanbul'a gideyim dedim. 'yok

yok beraber gideceğiz 'dedi. Gittik. Dedim ki Saraçoğlu işe gelmemiştir

daha, saat 08.00'da işe gelmez. Dedi ki ' Dün akşam evine gitti mi

acaba?' ' Hepsi böyle çalışıyor. Yoğun çalışmalar var. hepsinin kafası

yorgun, savaş ha geldi, ha geliyor.'. Çünkü İngilizler bizi öyle provakate

ediyorlar ki o zamanlar 'İşte Belgrad ateşemiliterliğimizden aldığımız

bilgilere göre Pazartesi günü 40 Alman tümeni Türkiye'ye taruz edecek

miş...' Sinir harbi. Aradan üç gün geçiyor. 'Viyana'dan aldığımız bilmem

neye göre Bulgaristan'daki bilmem ne ordusu Türkiye'ye taarruz

edecekmiş...' İngilizler biz size o zaman yardım etmeyiz, şimdi harbe

girin diyorlardı. biz bilgiyi verdik. Çok teşekkür ettiler. Memnun

oldular.

Saraçoğlu dedi ki:' Yahu Naci, ben bunu kelli felli efendi zannederdim. Bu

daha çocukmuş. Ama yaptığı iş büyük iş."

-Yani Başbakan biliyor sizin istenbuldaki faaliyetleriniz?

Güriş: Takip ediyor demekki. Biliyor. Tabi biz bu faaliyetleri Başbakan'a

söylemesek bilmez. Başbakan bunu götürüp hemen Cumhurbaşkanı İnönü'ye

söylesek dedi. Nitekim hemen binip İnönü'ye gitmişler. Ve beni Neşet diye

çağırdı. Bir zarfın içerisinde bin lira mükafat verdi o zaman Naci Perkel.

Ben almakta mırın kırın ettim ama o 'yok yok' dedi. Albakalım filan dedi.

Aaradan çok geçmedi. Adana'ya İngiliz heyeti geldi. Chorchill geldi.

İngilizler, Amerika'lılar, galiba Ruslar... Hadi girin bakalım artık

savaşa harbin sonu geldi diyorlar. Şimdi bütün dünya biliyor ki biz kırk

top, altmış tane tank istedik. İki ordu İngiliz kanunundan adam istedik.

Onun için biz harbe girmedik. Biz harbe o Tekin ajanın getirdiği bilgi

sayesinde girmedik. Onun getirdiği bilgi Cumhurbaşkanı'nın, Başbakan'ın

çantasındaydı. Ve onlar nasihatlar verdi. Şöyle yapın böyle yapın dediler.

Derler ki İnönü'nün kafasında kırk tilki dolaşır, bunların kuyrukları bir

birine değmez. Biz de kırkbirinciyi araya sokup harpten kurtulduk. Bunu

kimse bilmez. Tekin Bey bana bilgiyi getirirken kurtulduk diye bayram

ederek geldi.

27 MAYISÇILAR GİZLİ SERVİSİ BOŞALTTI

- Savaş yılları geçti teşkilat nasıl bir yapıya kavuştu? Kadrosu arttı mı,

eğitim değişti mi?

Güriş: Harp bitince bir müddet Celal Bey kaldı. Merkez şefleri arasında

bir rekabet ve üstünlük mücadelesi başladı. O sırada 27 Mayıs inkılabı

oldu. bütün odalarımıza 8-10 tane subay geldi. Masalarımıza oturup şunu

getir , bunu getir gibisinden şeyettiler. Bunların hiçbirini biz yerine

getirmedik. O sıralar Cemal Sancak'tı şef. Benden bir dosya istediler

mühim bir dosya. Şube müdürü olarak ben dedim bu dosyayı size

veremem,gidin şefiniz gelsin. İhtilal sırasında oluyor bunlar.

-Ne var o istenen dosyada?

Güriş: O dosyalarda bir Türk subayı ile bir Rus elemanının apartman alış

verişi var. Onu öğrenmek istiyor arkadaşlar , ne safhadadır, nereye

kadar geldi inceleme. Belgeler bilgiler. Yani arkadaşlarını ya yere

vuracaklar, ya kurtaracaklar. İkisinden biri. Neyse onu vermedik. Dedim

gidin, bu bilgiyi merkez şefimizden isteyin. Peki dedi adam gitti. 10-15

dakika sonra Sancak Bey beni mi çağırdı, dahili telefonla mı söyledi

hatırlamıyorum, 'Neşet sen bana göndermişsin bu dosyayı versin diye. Ama

ben artık İstanbul Merkez şefi değilim. Odamda 6 kurmay oturuyor, hepsi de

buna talip. Bir koltuğun 6 tane talibi var. kim erken geliyorsa o koltuğa

konmaya çalışıyor. Böyle de bir şey atlattık. İkinci Dünya harbi bittikten

sonra bir şanssız dönem oldu. Behçet Türkmen Paşa'yı Menderes tayin etti.

İzmir'de vazifesi varken Celal Sancak Bey'i ekarte edip, Behçet Türkmen'i

getirdiler.

MENDERES GİZLİ SERVİSİ ÖZEL İŞLER İÇİN KULLANIYOR

- 1940 ile 1950 arası çok partili döneme geçiş. O dönemde tek partili

rejimin yönetiminin özel talepleri olmuyor mu sizden?

Güriş: Hayır.

- Yani Demokrat Partilileri izleyin, dinleyin , gözleyin demiyorlar mı?

Güriş: Demokrat Parti bizim şeye el atmaya başladı. Ama Demokrat Parti.

-İsmet Paşa'nın bir talebi yok mu o zaman?

Güriş: Yok o zaman. Demokrat Parti'nin var. İktidara geldikten sonra hiç

kendilerini alakadar etmeyen dosyayı istiyorlar. Komünist bilmem kimin

dosyasını istiyorlar. Sürekli talepleri var. Merkez şefi verememezlik

edemiyor. Çünkü Menderes tarafından getirilmiş bir adam.

-Demokratlar iktidara gelir gelmez kendi kadrolarını teşkilata

yerleştirdi.

Güriş: Kadrolarını yerleştirdi diyemeyeceğim ama teşkilatın başına Behçet

Türkmen Paşayı getirip oturttular.

-Fuat Doğu Paşa o sıralar İstanbul'da Erenköy'deki okulda öğretmenlik

yapıyor.

Güriş: ben Erenköy'deki okulda Sorgu Müdürlüğü yaptım. Kısa sürdü. O zaman

Ankara'daydı okul. Etlik veya Dikmen'de. Behçet Türkmen Paşa teşkilata

gelince ne kadar adam alabildiyse hepsini aldı. Koridorlara masalar

sığmadı. O kadar genişleme oldu ama çoğu kıymetsiz ve değersiz insanları

aldı.

MENDERES'İN TELEFONLARI, TÜRKMEN'İN FALSOLARI

- Menderes'in en büyük kuşkusu telefonlarının dinlenmesi. Ahmet Salih

Korur'u size teftişe göndermesi bu yüzden. Menderes diyor ki benim

telefonlarım dinleniyor ve faaliyetlerim izleniyor. Doğru mudur bunlar?

Güriş: Doğru olması çok mümkündür. Biz ondan 25 sene önce de o tipteki

insanların telefonlarını dinledik.

-Menderes diyor ki özellikle Beyoğlun'daki dinleme merkezi dahil olmak

üzere İstanbul teşkilatının tamamı Amerikalıların eline geçmiştir.

Maaşlarını Amerikalılardan alıyorlardı. Bunu da Behçet Türkmen yapmıştı

diyor. Türkmen bunun üzerine uzaklaştırılmış.

Güriş: Şimdi o doğrudur. Belki Behçet Türkmen'in başka falsoları da oldu.

Başka falsolarını biz dahilde çalıştığımız için bildik. Ben o sırada

Ankara'da bulunuyordum. Bir müddet Ankara'daydım. Behçet Paşa'nın bu

denilen hadiseleri yaptığı bir vakıadır.

-Yani Amerikalılar bizzat gelip memura para veriyorlarmış?

Güriş: Şimdi benim size söylediğimin bir başka türlüsü bu. Amerikalının

gelip eline para vermesi.

-Bu kesin mi?

Güriş: Kesin, kesinlikle biliyorum.

-Ben Yassıada ifade tutanaklarını okudum...

Güriş: Kesinlikle biliyorum. O zaman biz çok üzüldük. Ankara'da olduğumuz

halde iki arkadaş hafta sonlarında onun kalemi mahsus müdürünü takip etmek

için İstanbul'a giderdik. Şüphemizi ve heyecanımızı anlayın.

-Ayrıca içerde bir kaynama var.

Güriş: Bu kaynamaya Behçet Paşa'nın bu hareketlerinin yolaçtığını söylemek

gerek. Karaköydeki bilmem ne hanımdan çekmeceyi açıp bunlarla ilgili bazı

şeyleri burada bulduğumuzu söylemek isterim.

-Amerikalılarla ilişki konusu belgelenmiş. Yassıada tutanaklarında var

onlar.

Güriş: Şimdi Amerikalılar tabii, operasyonla ilgili konularda para

veriyorlardı. Fakat Behçet Paşa'nın aldığı paralar onlar illegal

paralardı.

- Sarı zarflarla gelen paralar ....

Güriş: Bu kanala girdi.

-Size Neşet Usta denirmiş teşiklat içinde. Ustalık öğretmenlikten mi

kaynaklanıyor?

Güriş: Vallahi işte ustalık... malümya esnaf arasında Ahmet, Mehmet usta

derler. Kerestecinin de marangozunda şeyine usta derler. Bu ustalık

lakabını bize bu işleri yaptığımızdan dollayı verdiler.

UNUTULMAYAN OLAYLAR

- Aklınızdan çıkmayan bir olay var mı?

Güriş: Çok enteresandır. Almanları biz üç sene muhtelif kanallarla

işlettik, aldattık. Oyaladık. Bizim bir ajanımız vardı. Yine bu Löwe'ye

bağlıydı. Hazırlyadığımız raporları veriyoruz. Dediğim gibi onları ona

aktarma yapıyoruz. Onların sorduğundan ilham alarak , çünkü Alman soruyor

, ya da katalog veriyor. Diyor ki şu şu yerler var mı? O zaman pek

meşhurdu sarı zemin üzerine kırmızı deve. Yahutta kartal üzerine bilmem

ne. Ben de dünya'da hiç bir milletin, hiç bir servisin kendini aldatan

bir servise madalya verdiğini duymadım. Almanlar bize Hitlerin bir

liyakat nişanıyla bir berat verdiler. Ama aldatıldıklarının farkında

değiller. Olsalar vermezler. sepetlerler adamı. Bu çok mühim bir

anektoddur.

Bir Suriye'li tıp öğrencisiydi. Onu Almanlara hulul ettirmiştik.Ve

tesadüfen o adam yani Löwe yine onun istihbarat şefi. Aradan bir zaman

geçti Berlin o kadar memnun oluyor ki Hitler 'in brövesiyle bir de liyakat

madalyası geliyor. İstanbul merkezde fotokopisi var.

Bir kadın ajanımız var, Sovyet Konsolosluğu'nda çalışıyor. Aynı zamanda

Konsolosluğu'n bir ticaret ateşesi vardı. Her iki taraftan da

faydalanıyoruz. Kadın Rum bizle temasta. Yani o kadar ürkek ve çekingenki

pöh desen intihar edecek. Çünkü Sovyetler bir anlayacak olursa Türklerle

ilişkisini onun yokolması içten değil.Riyaset taktı. Filanca nolu ajanın

fotoğrafının gönderilmesini rica ederim. Kadının adını şu an unuttum.

Şimdi bu kadından bir fotoğraf istemek çok riskli bir iş istersek

pirelenecek. Olmasa bu fotoğraf ne olur. Ben savsakladım. Ardından bir

yazı gene personel işlerine bakan bir arkadaşımız Nedim duru vardı. Yahu

Neşet Abi filanca kadının fotoğrafını istiyorlar. şunu al da ver. Oğlum

nasıl alayım, kadın pireli. Aynasının önünde fotoğrafı var. Alayım ben

bunu ama ortaya çıkarsa doğru olmaz. varsın olmasın diyoruz kendi

aramızda. sonra bir tehdit daha .. 'Neden gönderilmediğinin izahı'..Haa

öyle mi gidersin pasaport alanların listesinden bir fulu fotoğraf alır

gönderirsin. Aradan bir süre geçince Ziya Bey, Selışık anlıyor meseleyi.

Diyor ki 'bu şumdu o mu?' Bilmem kim kızı, Eftalya yazıyor. Dedim ki bu

Paula kızı Eftalya değil , Ömer kızı Hatice. Ben temas ediyorum ya yeter.

- 1960'larda gelişim nasıl?

Güriş: 1960'larda darbenin tesiri bizi de etkiledi. Şöyle ki ben ve

Behçet Arsan'ın irtibat memuru olarak bir Paşa Vardı Vali, o sıralarda

İstanbul'da. Örfi idarenin tayin ettiği bir paşa..

-Refik Tulga.

Güriş: Evet Tulga. Biz servisimizle ilgili şeyleri direkt kendisiyle

görüşüyoruz. Yani komuta onlara geçti. Ama biz yine rutin işlerimize devam

ediyoruz. Kontrespiyonaj çalışıyor. Ama bazı kaprisleri oluyor bize

karşı. Örneğin Milli Emniyete girmek istiyorlar. Milli Emniyetin 40-50

lira fazla parası, tazminatı var ya.

-O zaman sizin kadronuz İçileri Bakanlığında..

Güriş: Ben o zaman İçişleri Bakanlığı değil de Emniyet Genel müdürlüğü

kadrosu içindeyim.

-2 numaralı çetvelde Emniyet Müfettişisiniz.

Güriş: Emniyet Müfettişi ama içimizde Emniyet Müfettiş yardımcısı, Fen

Memuru gibi ünvanlar taşıyan arkadaşlar vardı. Fakat onlara askerler

dokunmadı. Sonra isteklerin ve ihtilalin arası soğudu. mahkemeler başladı.

-Siz mahkemeye şahit olarak gittiniz mi?

Güriş: Şahit olarak hayır, dinleyici olarak bir kere gittim. Ondan da

pişman oldum gittiğime. O zaman biz Dolmabahçe Sarayının kulesi var ya ,

o kapıdan girilen müştemilatın bir yerindeydik. Deniz kenarında sağtarafta

bir yerdeydik. Ve helikopter oraya inerdi. Yassı Adaya götürdüğü ve

getirdiği insanları oraya indirirdi. Sonra 1960 da benim gözüme çarpan

öyle büyük bir olay olmadı. Yalnız 1960'da Merkez Amiri olarak Kemal

Menderes Bey geldi. Menderes ile bir ilgisi yoktu. Menderes subay

orijinliydi. Ondan sonra Kontrespiyonaj işlerine bakan Şevki Paşa geldi.

-Odönem hep böyle klasik işlerle mi geçti?

Güriş: Geçti . Fakat biz şunu hissediyorduk. bizlerden sonra gelenler bu

işlerin erbabı değillerdi.

- O zamanlar MİT üzerinde çok tartışmalar olmuş. Sadi Koçaş MİT'in

üzerine çok gelmiş. Kargaşa yaşanmış. O dönemleri nasıl hatırlıyorsunuz?

Güriş: O sıralarda 5-6 General de tevfik edildi. Başkanlık yapan Naci

Aşkun da vardı.Onların hoşuna gitmemişlerdi. Evet darbecilerin hoşuna

gitmedikleri için tevfik edildiler. Biz ziyarete gitmiştik Aşkun'u .Allah

rahmet eylesin sonra onları birer ikişer salıverildiler.

-Peki o dönem sizin emekliliğiniz nasıl oldu?

Güriş: 1967 de.

İNGİLİZ PARASIYLA ÖZEL BÜRO KURULDU

- Teşkilata 1931 de girdiniz 1967 de emekli oldunuz. Teknik gelişimi nasıl

gözlediniz?

Güriş: Teknoloji gelişimi dost servislerin para ve teknik yardımı

sayesinde oldu. Dediğim gibi küçük bir odaya büro kurup hariçten gelen

bütün yabancıların fotoğraflarını çektiler. bunu İngilizler finanse

ediyordu. O zaman 3-4 Tane mumurları vardı. Hüseyin S. adında Müdürleri

vardı. O nu da Ankara'dan getirmişlerdi.

- MİT'i son dönem gezdiniz galiba? O dönemlerle bugünleri kıyasladığınızda

fark nasıl?

Güriş: Kıyas kabul etmeyecek derecede. Bizim fotoğrafçımız vardı. Ben

fotoğrafçı değildim ama çektikleri sıkıntıyı biliyorum. Bugünkü teknikle

bir düğmeye bastığınız zaman Dünyayı seyredip görebiliyorsunuz.

- Bugünkü istihbarat ile o gunlerin istihbarat anlayışları arasında bir

değerlendirme yapsak..

Güriş: 1967 yılında ayrıldığım zaman bir keşmekeşlik içindeydi. Necip Bey

vardı işin başında. Necip Bey paşaydı. Laf aramızda masabaşı paşası oldu.

Kursa, manevraya, askerliğe gitmedi. Sunay Paşa gelirdi arasıra ona yemek

yedirir, ilgi gösterirdi. Eski ahbaplığı mı ne vardı. Onu paşa yaptılar.

Fakat Paşa yaptılar ihtilal oldu. Mezarlıklar müdürlüğüne atadılar. sonra

bizi İstanbul'da Resim ve Heykel Müzesinin olduğu yere naklettiler. O

zaman Avni Çoker'di Merkez şefi. Avni Çoker bir müddet kaldı yerinde ,

sonra Naci Aşkun paşa geldi.

-1965'de MİT yasası çıktı bunu nasıl değerlendirdiniz?

Güriş: MİT yasası çıkınca biz mağdur olduk.

-Kadronuzu vermediler mi?

Güriş: Herkese kadro verdiler. Ama bizim maaşımızı yer değiştirdiniz diye

Emekli Sandığı kesti. Halbuki teşkilatın adı değişti. Adı MAH idiyse MİT

oldu. Herkes masasında yerinde yurdunda oturuyor. Bir yazı bize, siz iş

değiştirdiğiniz için maaşınızın bilmem kaçını kestik. Bütün arkadaşlara

aynı yazı. Bazı arkadaşlar dava etti kazandı. Ama herkesin şahsen dava

etmesi gerekiyor. Biz etmedik. Mağdur olduk.

-Yasanın çıkmasını nasıl karşıladı arkadaşlarınız?

Güriş: Mağdur olununca keşke çıkmasıydı dediler.

- Teknik açıdan ilk zamanlar malzeme nasıl sağlanıyordu?

Güriş: Mazhar Eymür benle devamlı temas halindeydi. Ben Almanlardan

alıyordum, 3-5 gün sonra onlara veriyordum. Bir listesi var, kullanma

şekilleri var , nereye kullanacakları var. Çünkü Alman öyle yere veriyor

ve diyor ki , bunu muhakkak viraja kullanacaksın, demiryoluna

kullanacaksın. verdikleri şey de konserve mi, balık dolma mı istersiniz

var. Fakat bunlar kutunun ilk 5 santimin altında bomba var, alet var.

İhtiyaç ne ise o zar. Alman bunu gönderiyor, para veriyor. Ama istediği

patlemeden bir haberi yok. Adam diyor ki Berlin sinirleniyor. 'bu kadar

masraf ediyoruz, adam gönderiyoruz, kırtıpiyoz biryerde yangın çıkmış.'

Biz o zaman Beyrut'ta bir gemi batırttık. Ama gemi batmadı, batmış gibi

bize Fransızca ve Arapça belgeler geldi. Gazete haberleri. Diyor ki


Dostları ilə paylaş:
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   53


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə