Mü əllif Ata kişiyev Bəxtiyar Sərhəd oğlu (hüquqşünas, elmi dərəcəsi və elmi adı yoxdur) Redaktor



Yüklə 2,8 Kb.

səhifə6/97
tarix20.02.2018
ölçüsü2,8 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   97

 
21 
dair
əsində  həyata keçirmə  qabiliyyətini  başa  düşməliyik. 
İnzibati  hüquq  qabiliyyəti və  fəaliyyət qabiliyyəti idarəçilik 
orqanının təşkili ilə yaranır, onun xitam edilməsi ilə də ləğv 
olunur. 
V
ətandaşların inzibati hüquq qabiliyyəti anadan olması 
il
ə  yaranır,  vəfatı  ilə  də  ləğv  olur.  Fəaliyyət qabiliyyəti isə 
müvafiq yaşa çatdıqda yaranır (misal: 18 yaşa çatdıqda seçki 
hüququ 
əmələ gəlir).  
 
 
2.Dövl
ət orqanları inzibati hüququn subyekti kimi 
 
2.A. Dövl
ət idarəçilik orqanlarının anlayışı 
 
Az
ərbaycan dövlət idarəçiliyi  orqanları  icraedici  – 
s
ərəncamverici fəaliyyəti həyata keçirən dövlət orqanlarından 
ibar
ətdir.  İcraedici  –  sərəncamverici fəaliyyəti həyata keçir-
m
ək üçün başlıca şərt idarəçilik orqanlarının dövlət hakimiy-
y
ət səlahiyyətinə  malik  olmasıdır.  Deməli, dövlət özünün 
icrayy
ə  fəaliyyətini  həyata keçirmək üçün idarəçilik orqan-
larını  yaradır  və  onları  müvafiq  hakimiyyət səlahiyyəti ilə 
t
əmin edir. 
İdarəçilik  orqanlarının  hakimiyyət səlahiyyəti özünü 
aşağıdakı formalarda göstərir: a) idarəçilik orqanları dövlətin 
adından icrası məcburi xarakter daşıyan hüquqi aktlar qəbul 
edir; b) h
əmin hüquqi aktların tələblərinin yerinə yetirilməsi 
üz
ərində  nəzarət edir və;  c)  bu  hüquqi  aktların  mühafizəsi 
m
əqsəqilə  yeri gəldikdə  dövlətin məcburi tədbirlərini tətbiq 
edir. 
Dövl
ət idarəçiliyi orqanlarının digər dövlət orqanların-
dan f
ərqi ondan ibarətdir ki, o, Azərbaycan dövlətinin 
icraedici-s
ərəncamverici fəaliyyətini həyata keçirir. İcraedici 
–  s
ərəncamverici fəaliyyətin  məzmununu isə  qanunların  və 
qanun qüvv
əli  aktların  faktiki  yerinə  yetirilməsi təşqil  edir. 


 
22 
Bu baxımdan, dövlət idarəçiliyi orqanları qanunverici orqanın 
n
əzarəti  altında  fəaliyyət göstərir və  ona hesabat verən 
icrayy
ə  aparatından  ibarətdir. Deməli, dövlətin vəzifə  və 
funksiyaları dövlət idarəçiliyi orqanlarının icraedici xarakterli 
f
əaliyyəti  ilə  həyata  keçirilir.  İdarəçilik  orqanları  idarə, 

əssisə və təşkilatlar üzərində sərancamverici orqanlardır. 
Dövl
ət idarəçiliyi  orqanlarının  aşağı  ranqı  dövət 
mu
əssisələri və  təşkilatlarıdır.  Onların  fəaliyyəti bilavasitə 
istehsalatla v
ə ya içtimai-mədəni quruculuq vəzifəsinin yerinə 
yetirilm
əsi ilə  əlaqədar  olduğundan  rəhbər, fəaliyyət hesab 
edilmir. El
ə  ona görə  də  müəssisə  və  təşkilatlar-idarəçilik 
orqanlarından  fərqli olaraq, dövət hakimiyyəti səlahiyyətinə 
malik deyill
ər. Belə bir səlahiyyətə məhdud formada onların 
müdiriyy
əti malikdir. Məhz bu səbəbdən, dövlət idarə 
orqanları  müəssisə  və  təşkilatlara  rəhbərlik edir və  onların 
işlərini istiqamətləndirir. 
 
2.B. Dövl
ət idarəçiliyi orqanlarının hüquqi vəziyyəti və 
s
əlahiyyətləri 
 
Dövl
ət idarəçiliyi orqanları  özünün  təşkilati  qurulu-
şuna  malikdir.  Dövlət idarəçiliyi  orqanları  təşkil  edilərkən 
onun hüquqi  v
əziyyəti müəyyən edilir, yəni onun hüquq və 
v
əzifələri,  ərazi  miqyası,  fəaliyyətinin forma və  metodları 

əyyən edilir. Həmin əlamətlər idarəçilik orqanlarının səla-
hiyy
ət dairəsini müəyyən edir. 
İdarəçilik  orqanlarının  hüquqi  vəziyyəti, səlahiyyəti 
ümumi formada Az
ərbaycan  R.  Konstitusiyası  ilə  nizama 
salınır.  İdarəçilik  orqanlarının  hüquq  və  vəzifələri konkret 
olaraq Az
ərbaycan R. Milli Məclisinin Qanunları  ilə,  Azər-
baycan R. Nazirl
ər Kabinetinin Qərarları ilə nizama salınır. 
Dövl
ət idarəçiliyi  orqanlarının  konkret  hüquqi  vəziy-
y
əti aşağıdakı əsas cəhətlərlə müəyyən edilir: 


 
23 
1)İdarəçilik orqanları öz fəaliyyətlərini qanuna əsasən 
v
ə onun icrası məqsədilə həyata keçirirlər; 
2)İdarəçilik  orqanları  icraedici-sərəncamverici funksi-
yanı  həyata keçirərkən hakimiyyət səlahiyyətli hüquqlarla 
t
əmin edilirlər və  hüquqmüəyyənedici, hüquqicraedici, hü-
quqmühafiz
əedici kimi hüquqi vasitələrdən istifadə edirlər; 
3)İdarəçilik orqanlarının əsas ranqı-hakimiyyət orqan-
ları tərəfindən təşkil edilirlər
4)İdarəçilik  orqanları  ya  birbaşa  və  ya mərkəzi 
orqanları  vasitəsilə  hakimiyyət  orqanları  qarşısında  hesabat 
verir v
ə onun nəzarəti altında fəaliyyət göstərirlər
5)İdarəçilik  orqanları  öz  səlahiyyəti dairəsində  opera-
tiv müst
əqilliyə malikdirlər və; 
6)İdarəçiliyin hər  bir  aşağı  orqanı  şaquli  xətt üzrə 
özünd
ən yuxarı orqana tabedir. 
İdarəçilik  orqanlarının  əsas  hüquqları  faktiki  olaraq 
özünün aşağıdakı formada göstərir: 
a)İdarəçilik orqanları normativ xarakterli hüquqı aktlar 
q
əbul etmək hüququna malikdirlər. Bu funksiya hüquqmüəy-
y
ənedici fəaliyyət forması ilə həyata keçirilir; 
b)İdarəçilik  orqanları  həmin  hüquqi  aktları  icra  etdir-
m
ək hüququna malikdirlər. Bu funksiya qanuntətbiqedici 
f
əaliyyət forması ilə həyata keçirilir və; 
c)İdarəçilik  orqanları  həmin hüquqi aktlara riayət 
etm
əyənlərə qarşı məcburi təsir tədbirləri tətbiq etmək hüqu-
quna malikdirl
ər. Bu funksiya hüquqqoruyucu fəaliyyət for-
ması ilə həyata keşirilir. 
İdarəçilik  orqanlarının  səlahiyyət dairəsini  onların 
hüquq v
ə vəzifələri müəyyən edir. Hüquq və vəzifə dedikdə 
is
ə, idarəçilik  orqanlarının  nə  kimi funksiyalara malik ola 
bilm
ələrini başa düşməliyik. Funksiya isə - idarəçilik orqan-
larının gündəlik fəaliyyətinin nədən ibarət olmasıdır. 
İdarəçilik  orqanlarının  fəaliyyətlərinin forma və  me-




Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   97


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə