Mü əllif Ata kişiyev Bəxtiyar Sərhəd oğlu (hüquqşünas, elmi dərəcəsi və elmi adı yoxdur) Redaktor



Yüklə 2,8 Kb.

səhifə8/97
tarix20.02.2018
ölçüsü2,8 Kb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   97

 
27 
m
əcburi tədbirlərindən istifadə edirlər. 
İçtimai  təşkilatların  hüquqi  səlahiyyətləri onların 
hüquqyaradıcı, hüquqicraedici və hüquqmühafizəedici fəaliy-
y
ətlərində həyata keçirilir. 
İctimai  təşkilatların  hüquqyaradıcı  fəaliyyətləri, onla-
rın  hüquqi  normaları  müəyyən edən hüquqi aktlar vermə-
sind
ə  özünü göstərir.  Bu  kimi  hüquqi  aktları  ictimai  təşki-
latlar ya müst
əqil və ya da dövlət idarəçliyi orqanları ilə bir-
likd
ə qəbul edirlər. 
İctimai  təşkilatların  hüquqicraedici  fəaliyyətləri onla-
rın  hüquqi  aktları  ya  müstəqil və  ya idarəçilik  orqanları  ilə 
birlikd
ə  icra etmələri ilə  izah edilir. (Məsələn: həmkarlar 
ittifaqının  sanatoriya-kurort idarəçiliyi, bədbəxt hadisənin 
müst
əqil təhqiqatı və s.). 
İctimai  təşkilatların  hüquqauyğun  fəaliyyəti  -  nəzarət 
f
əaliyyəti prosesində  həyata keçirilir. Həmkarlar  ittifaqının 
texniki  inspektorları,  ictimai  nəzarətçilər hüquqqoruyucu 
s
əlahiyyətlərə malikdilər. 
 
3.C. 
İctimai təşkilatların fəaliyyətlərinin dövlət tərəfindən 
nizama salınması 
 
Dövl
ət ictimai təşkilatların  hüquq  və  səlahiyyətlərinə 
geniş təminat verir. Bu təmınat aşağıdakılardan ibarətdir:  
1)Dövl
ət orqanları  ictimai  təşkilatları  dövləti vəzifə-
l
ərin həyata keçirilməsi işinə cəlb edirlər; 
2)İdarəçilik  orqanları  ictimai  təşkilatların  təkliflərini 
n
əzərə almalı və qanuni tələblərinə əməl etməlidirlər; 
3)Dövl
ət  orqanları  ictimai  təşkilatların  normal  fəaliy-
y
əti üçün şərait yaratmalıdırlar; 
4)İctimai təşkilatın qanuni tələblərinə əməl etməyən və 
onlarla hesablaşmayan vəzifəli şəxslər məsuliyyətə cəlb edi-
lir; 


 
28 
5)İctimaiyyətin qanuni tələblərinə  əməl etməyən 
v
ətəndaşlar məsuliyyət daşıyırlar; 
6)Bir sıra hallarda ictimai təşkilatlara dövlətin məcburi 
t
ədbirlərini tətbiq etmək səlahiyyəti verilir
7)Dövl
ət orqanları ictimai təşkilatların qanuni aktlarını 
icra etm
əlidirlər və; 
8)İctimai  təşkilatlar  dövlət  orqanlarının  vəzifəli  şəxs-
l
ərinin qanunsuz hərəkətlərindən  şikayət etmək hüququna 
malikdirl
ər. 
Prokurorluq v
ə Məhkəmə orqanları ictimai təşkilatların 
hüquq v
ə səlahiyyətinə toxunanlara qarşı mübarizə aparmalı-
dırlar. 
İctimai  təşkilatların  fəaliyyətinin dövlət tərəfindən 
nizama salınması onların nüfuzunu artmasına və ictimai həya-
tımızın bütün sahələrində fəal iştirak eləmələrinə geniş təmi-
nat yaratmalıdır. 
 
4.V
ətəndaşlar 
 
4.A.V
ətəndaşların inzibati-hüquqi statusunun  
əsasları 
 
V
ətəndaşların hüquq və vəzifələri, onların hüquqlarına 
veril
ən təminat  -  bütün bunlar birlikdə  vətəndaşların  hüquqi 
statusunu t
əşkil  edir.  Vətəndaşların  hüquq  və  vəzifələrini 

əyyən edən əsas hüquqi akt Azərbaycan R. Konstitusiyası 
v
ə digər hüquqi (o cümlədən, beynəlxalq) aktlardır. 
İnzibati qanunvericilik vətəndaşların dövlət idarəçiliyi 
il
ə  əlaqədar hüquq qabiliyyətlərini və  həmin  hüquqlarını 
h
əyata keçirmə  qabiliyətlərini (fəaliyyət qaliliyyətlərini) 

əyyən  edir.  İnzibati  qanunvericilik,  habelə  vətəndaşların 
dövl
ət idarəçiliyi sahəsində yaranan cavabdehliyini, o cümlə-
d
ən, vəzifəli şəxslərin cavabdehliyini, vətəndaşlarla idarəçilik 


 
29 
aparatları arasındakı münasibətləri də nizama salır. 
V
ətəndaşların  inzibati  hüquq  qabiliyyəti  onların  ana-
dan olmaları ilə yaranır və vəfatı ilə ləğv olunur. Vətəndaş-
ların  inzibati  hüquq  qabiliyyəti dedikdə, onların  inzibati 
hüquq normaları ilə nizama salınan və inzibati hüquq müna-
sib
ətlərində iştirak etmələri üçün labüd olan hüquqlarını başa 
düşməliyik. İnzibati hüquq qabiliyyətinin həcmi vətəndaşların 
dövl
ət idarəçiliyindəki hüquqi vəziyyətlərinin dairəsi ilə 

əyyən edilir. 
V
ətəndaşların inzibati hüquq qabiliyyəti onlardan alına 
bilm
əz. Hüquq qabiliyyətindən könüllü imtina etmək də  ol-
maz. Hüquq qabiliyy
ətinin dairəsi  yalnız  dövlət tərəfindən 
genişləndirilə və ya məhdudlaşdırıla bilinər. 
V
ətəndaşların  inzibati hüquq qabiliyyəti  onların 
inzibati  f
əaliyyət qabiliyyəti  üçün  başlıca  əsasdır.  İnzibati 
f
əaliyyət qabiliyyəti dedikdə, vətəndaşları  öz  hərəkətləri ilə 
hüquq v
ə vəzifələr daşımaq qabiliyyətinə malik olması başa 
düşülür.  İnzibati  fəaliyyət qabiliyyəti  yaş  həddi ilə  əlaqədar 
yaranır.  Bir  sıra  hallarda  fəaliyyət qabiliyyəti təhsil ilə 
əlaqədar olaraq yaranır. 
İnzibati  hüquq  münasibətlərinin yaranmasında  hüquqi 
faktların  təsiri vacibdir. (Məsələn:  şəxsiyyət vəsiqəsi almaq 
üçün  16  yaş,  hərbi xidmət  üçün  18  yaş,  Prezident seçilmək 
üçün ali t
əhsil). 
Dövl
ət idarəçiliyi  orqanları  ilə  vətəndaşlar  arasinda 
aşağıdakı hallarda inzibati hüquq münasibətləri yaranır: 
a)V
ətəndaş  özünə  məxsus olan hüquqlardan istifadə 
ed
ərkən; 
b)V
ətəndaş öhdəsinə düşən vəzifəni yerinə yetirərkən
c)V
ətəndaş  idarəçilik  orqanları  və  onların  vəzifəli 
şəxslərinin qeyri-qanuni hərəkətlərindən şikayət edərkən; 
ç)V
ətəndaş  pozulmuş  hüquqlarının  bərpasını  tələb 
ed
ərkən və; 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   97


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə