MüƏLLİF: ayətullah əHMƏd ehtimam



Yüklə 0,75 Mb.
səhifə2/10
tarix18.06.2018
ölçüsü0,75 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

ÖN SÖZ



Bismilləhir-Rahmənir-Rahim
Sonsuz şükür və tərif məxluqları Yaradana məxsusdur. O Yaradana ki, yaratdıqlarına gözəllik bəxş edib onları zinətləndirərək hər bir varlığın dərinliyində hikmətli sirlər təyin etdi. Böyük Allah məxluqları arasından yalnız insanı seçib ona “Kərrəmna” (Kəramət bəxş etdik) buyurmaqla üstünlük əta etdi və insanın öz Məbuduna yaxınlaşması üçün bir çox ibadətlər, o cümlədən namazı vasitə qərar verdi. Həmçinin, bütün kainatın sərvəri, Xatəmul-Ənbiya (Peyğəmbərlərin sonuncusu) Məhəmməd ibn Abdullaha (salləllahu ələyhi və əlihi və səlləm), həmçinin o həzrətin pak Əhli-beytinə (ələyhimussəlam)1 və saleh bəndələrə sonsuz salamlar olsun!

Nəzər sahiblərindən bəzisi belə deyir: “İslam dininin hökm­ləri sırf ibadi xarakter daşıdığı üçün bu hökmlərin fəlsəfəsini öyrənməyə ehtiyac yoxdur və gözlərimizi qapayıb ibadət və itaətimizi yerinə yetirməliyik”.

Başqa bir qrup isə yuxarıda qeyd olunan baxışın əleyhinədir. Onlar belə deyir: “Hansı hökmün fəlsəfəsi məlumdursa, onu ürəkdən qəbul edirik. Fəlsəfəsi məlum olmayan hökmü dərk etmək çətindirsə, buna təslim olmaq bizə müşküldür”.

İndi isə hökmlərin fəlsəfəsi ilə daha da yaxından tanış olmaq üçün bəzi ayə və rəvayətləri nəzərdən keçirək.



Bəzi ayə və rəvayətlərdəki hökmlərin fəlsəfəsinə işarə

Ayələr


  1. Dəstəmaz və təharətin fəlsəfəsi:


مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُم مِّنْ حَرَجٍ وَ لَكِن يُرِيد

لِيُطَهِّرَكُمْ وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُون
‏ “Allah sizi çətinliyə salmaq istəmir, bəlkə şükür edəsiniz deyə, sizi paklandırıb Öz nemətini sizin üçün tamamlamaq istəyir.” 1


  1. Namazın fəlsəfəsi:

وَ أَقِمِ الصَّلَوةَ لِذِكْرِى

Məni yad etmək üçün namaz qıl.” 2
3. Təsbihat və zikrin fəlsəfəsi:
الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَ تَطْمَئنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللَّهِ أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئنِ الْقُلُوب‏ ‏ ‏‏

Onlar iman gətirən və Allahı yad etməklə qəlbləri aram olan kəslərdir. Agah olun, yalnız Allahı zikr etməklə qəlblər aramlaşar.” 3

Həmçinin “Taha”surəsinin 130-cu ayəsində belə buyurulur:
فَاصْبِر عَلىَمَا يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ غُرُوبهَا وَ مِنْ ءَانَاى الَّيْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرَافَ النهَّارِ لَعَلَّكَ تَرْضى

Razı və xoşhal olasan deyə, sənə qarşı deyilən sözlərə görə səbr et və Allaha gün çıxmamışdan qabaq, gün batandan sonra, həmçinin gecənin bir hissəsində və günün işıqlığında sitayiş et.”




  1. Orucun fəlsəfəsi:

يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلىَ الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُون

Təqvalı olasınız deyə, oruc sizdən qabaqkılara vacib olduğu kimi sizə də vacib edildi.” 1


  1. Həccin fəlsəfəsi:


لِّيَشْهَدُواْ مَنَافِعَ لَهُمْ وَ يَذْكُرُواْ اسْمَ اللَّهِ فىِ أَيَّامٍ مَّعْلُومَتٍ عَلىَمَا رَزَقَهُم مِّن بَهِيمَةِ الْأَنْعَمِ فَكلُواْ مِنهَا وَ أَطْعِمُواْ الْبَائسَ الْفَقِير

Belə ki, onlara yetişən mənfəətlərə sahib olsunlar və müəyyən olunmuş günlərdə mal-qaranı (qurbanlıq heyvan) kəsdikdə Allahın adını zikr etsinlər. Onların ətindən yeyin və yoxsulları da yedizdirin.” 2

Həmçinin, Allah-təala “Bəqərə” surəsinin 158-ci ayə­sində “səy” hökmünün fəlsəfəsini açıqlayaraq bu­yurur:

إِنَّ الصَّفَا وَ الْمَرْوَةَ مِن شَعَائرِ اللَّهِ

Həqiqətən Səfa və Mərva Allahın nişanələrindəndir.”



“Ər-Rəhman” surəsinin 7-ci ayəsi dəqiq hesab­la­ma­nın və ədalətin riayət olunmasının fəlsəfəsinə işarə edir:
وَ السَّمَاءَ رَفَعَهَا وَ وَضَعَ الْمِيزَان
Göyləri ucaltdı və mizanı qurdu.”
Rəvayətlər
1) Həzrət Fatimə (ələyhəssəlam)1 Pey­ğəm­bərin (salləllahu ələyhi və əlihi və səlləm) məs­cidində mühacir2 və ənsarlara3 (“Fədək” xütbəsində) bəzi hökmlərin fəlsəfəsini bəyan etmişdir.4

2) Həzrət Əli (ələyhissəlam) bəzi dini terminlərin fəlsəfəsini belə açıqlayır:

Allah-təala bizi şirkdən təmizləmək üçün imanı, təkəbbürdən uzaqlaşdırmaq üçün namazı, ruzimizi artırmaq üçün zəkatı, ixlaslı olmağımız üçün orucu, dinin möhkəmlənməsi üçün həcci vacib etdi. Həmçinin, İslam dininin izzəti üçün cihadı bizlər üçün qərar verdi. Avam insanların hidayəti üçün əmr be mərufu (yaxşı işlərə dəvət), azğın insanların qarşısını almaq üçün isə nəhy əz münkəri (pis işlərdən çəkindirmək) vacib buyurdu.



Sayınızın artması üçün sileyi-rəhmi (qohum-əqraba ilə əlaqə yaratmaq), qan tökülməsinin qarşısını almaq üçün qisası müəyyənləşdirdi. Qanunlardan boyun qaçırmamaq və haramlardan uzaqlaşmaq üçün hədd (cəza) təyin etdi. Ağlımızı əldən verməməyimiz üçün şərabı haram etdi. Düzgünlüyün bərqərarı üçün oğurluğu tərk etməyi vacib buyurdu. Nəslin qorunması üçün zinanın tərk olunmasını vacib, nəslin artması üçün isə ləvatı1 haram buyurdu. İnkar edənlər üçün höccət və dəlil olaraq şəhadəti ərməğan gətirdi. Doğruluğa sövq olunasız deyə yalanı tərk etməyi vacib buyurdu.

Qorxudan amanda qalmaq və rabitəni qırmamaq üçün İslamı göndərdi. Camaatın gündəlik işlərinin tənzimi üçün əmanətdarlığı təyin etdi. İlahi hökumətin yüksəkliyini və imama təzimi insanlara bildirmək üçün ona (imama) itaəti vacib buyurdu.”2

3) İmam Sadiqdən (ələyhissəlam) halal və haram barəsində soruşdular. Buyurdu: “Allah-təala bir işi başqa bir iş üçün qərar verdi”.

Mərhum Əllamə Məclisi bu hədisin mənasını belə açıqlayır: “Yəni Allah-təala hər bir əməldə (vacib, haram, müstəhəb (bəyənilən), məkruh (bəyənilməyən), və mübah (adi)) hikmət qərar verdi. Belə ki, bir iş yaxşı və xeyirli olduğuna görə onu halal və digəri pis və zərərli olduğuna görə onu haram etdi.”1

4) Fəzl ibn Şazan Nişapuri bir çox hökmlərin fəlsəfəsi haqqında “Biharul-ənvar”-ın 3-cü cildində ətraflı məlumat vermişdir. Bu rəvayət çox uzun olduğu üçün onu qeyd etmirik.

5) Səkkizinci imamımız həzrət Rza2 (ələyhissəlam) belə buyurmuşdur: “Allah-təala cəmiyyətdə fəsa­dın qarşısını almaq üçün zinanı haram etdi. Bu əməlin bir çox zərərləri vardır. O cümlədən, qətle-nəfs3 nəslin kəsilməsi. Belə ki, zinadan dünyaya gəlmiş uşaq çox vaxt başsız qalaraq tərbiyəsiz böyüyür. Həmçinin, vərəsəlik hüququ pozulmaqla bərabər cəmiyyətə çoxlu ziyanlar yetirir.”



: lib -> doc
doc -> Ayətullah Seyid Əli Xamenei Vİlayət nuru
doc -> Zərİf məqamlar (Böyük Rəhbər Ayətullah Xameneinin 1979-2004-cü illərdə müəllim və tələbələr qarşısında çıxışlarından seçmələr) Beşinci cild Tərtib edən: Həsən Qüddusizadə Çevirən: Maqsud Əzizoğlu Birinci fəsil
doc -> Hicab Böyük Rəhbər həzrət Ayətullah Xameneinin tövsiyələrində Tərtib edən: Məhəmmədhüseyn Himmətinejad
doc -> Birinci fəsil: İman, İslam və mənəviyyat
doc -> Vilayət bağçası altıncı cİld
doc -> Zeynəlabidin Bəhrami
doc -> Tərtib edən: Səid Mirzai Giriş İkinci Qüds Günündən bir xatirə
doc -> Uğursuz plan İslam İnqilabının Böyük Rəhbəri Həzrət Ayətullah Seyid Əli Xameneinin 2009-cu IL fitnəsi haqda çıxışlarından seçmələr
doc -> AşİQLİK ŞƏRİƏTİ Ustad Əli Şəriətinin fikirləri və hikmətli kəlamları
doc -> İsraf İslam İnqilabının Böyük Rəhbəri Həzrət Ayətullah Xameneinin israf haqda tövsiyələri


Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə