Mühazirə mətnləri Tərtibçilər: Məcid İsmixanov, Rəfiqə Bəxtiyarova


təhsil sisteminin əsas prinsipləri



Yüklə 0,63 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə17/158
tarix08.04.2022
ölçüsü0,63 Mb.
#85173
növüMühazirə
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   ...   158
ali-mekteb-pedaqogokasi-muhazire-1doc

təhsil sisteminin əsas prinsipləri
  öz əksini tapmışdır. Res-
publikamızın təhsil sistemi bu prinsiplərə əsaslanır. Həmin prinsipləri qısaca nəzər-
dən keçirək.
1.
Humanistlik prinsipi
 – insan hüquqları və azadlıqlarının, sağlamlıq və təhlü-
kəsizliyinin, milli və bəşəri dəyərlərin prioritet (üstün) sahə kimi qəbul edilməsini,
insanlara   münasibətdə   tolerantlıq   və   dözümlülük   göstərilməsini   nəzərdə   tutur.  Bu
prinsipə görə, təhsil-tərbiyə işinin mərkəzində insan, onun maraq və qabiliyyətləri,
13


inkişafı durmalı, hər şey ona xidmət etməlidir. Necə deyərlər, tələbə (şagird) müəllim
üçün yox, müəllim tələbə (şagird) üçündür. Təhsilalanların zehni, mənəvi və s. cə-
hətdən inkişafına qayğı göstərmək bütövlükdə təhsil sisteminin, hər bir müəllimin
başlıca vəzifəsidir.
2.
Demokratiklik prinsipi
  – təhsilalanların azad düşüncə ruhunda tərbiyə edil-
məsini; təhsilin dövlət və ictimai əsaslarda idarə edilməsini; bu prosesdə təhsilalan-
ların səlahiyyət və azadlıqlarının genişləndirilməsini; təhsil müəssisələrinin muxtariy-
yatının artırılmasını nəzərdə tutur. Demokratiklik habelə təhsilalanların özünüidarə-
sinin   genişləndirilməsində,   vəzifələrin   seçki   yolu   ilə   tutulmasında,   qərarların   tək-
başına yox, kollegial şəkildə qəbul edilməsində, müəllim-tələbə (şagird) münasibət-
lərinin demokratik üslubda qurulmasında ifadə olunur.
3.
Bərabərlik prinsipi
 – bütün vətəndaşların bərabər şərtlər əsasında təhsil alma-
sı üçün imkanlar yaradılmasını və təhsil hüquqlarının təmin edilməsini nəzərdə tutur.
4.
 Millilik və dünyəvilik prinsipi
 – milli və bəşəri dəyərlərə əsaslanan dünyəvi
təhsil sisteminin yaradılmasında və inkişaf etdirilməsində ifadə olunur.
5.
Keyfiyyətlilik prinsipi
  – təhsilin mövcud standartlara, normalara, habelə cə-
miyyətin tələblərinə, dövlətin və şəxsiyyətin maraqlarına uyğun qurulmasını nəzərdə
tutur.
6.
Səmərəlilik prinsipi
  – təhsildə və elmi yaradıcılıqda müasir metodlar tətbiq
etməklə səmərəli nəticələr əldə etməyi nəzərdə tutur.
7.
Fasiləsizlik, vəhdətlik, daimilik prinsipi
 – təhsilin fasiləsiz olmasında, təhsil
pillələri arasında əlaqə, vəhdət gözlənilməsində və təhsilin bütün həyat boyu davam
etməsində ifadə olunur.
8.
Varislik prinsipi 
– təhsil sahəsində əldə olunmuş bilik və təcrübənin növbəti
nəslə, təhsilin bir pilləsindən digərinə ötürülməsini nəzərdə tutur.
9.
Liberallaşma prinsipi
 – təhsil sahəsinin və təhsil fəaliyyətinin açıqlığını ge-
nişləndirməkdə özünü göstərir. Başqa sözlə, təhsil müəssisələri, təhsil prosesi icti-
maiyyət üçün açıq olmalı, ictimaiyyət, ayrı-ayrı vətəndaşlar təhsil prosesində, onun
problemlərinin həllində yaxından iştirak etmək imkanı qazanmalıdırlar.
14


10.
İnteqrasiya prinsipi
 – milli təhsil sisteminin dünya təhsil sisteminə səmərəli
qovuşmasında, uyğunlaşmasında və qoşulmasında ifadə olunur.
Respublikamızın təhsil sistemi göstərilən prinsiplərə uyğun qurulur və fəaliyyət
göstərir.

Yüklə 0,63 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   ...   158




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə