Pisma Epikura (341-270 p n. e.) (Rysunek 1-9), w których



Yüklə 14,97 Kb.

tarix17.11.2018
ölçüsü14,97 Kb.


1

1

.

.

4

4

.

.

 

 

E

E

p

p

i

i

k

k

u

u

r

r

 

 

 

Pisma Epikura (341-270 p.n.e.) (Rysunek 1-9), w których 



filozof zawarł swoje teorie budowy materii, zachowały się do 

dzisiejszych czasów wyłącznie fragmentarycznie.  Znacznie więcej 

na temat jego poglądów dowiadujemy się z poematu Lukrecjusza 

(ok. 99-55 p.n.e.) „De rerum natura” oraz z księgi „Żywoty i poglądy 

słynnych filozofów” Diogenesa Laertiosa (3 w. n.e.), w których to 

autorzy wykładają nauki głoszone przez Epikura. 

 

  Teorie  atomistyczne  Epikura  bazują na dorobku 



filozoficznym Demokryta, jednak poglądy obu myślicieli greckich 

nie są w pełni tożsame. 

 

Epikur przyjął za Demokrytem, że materia zbudowana jest 



z nieskończonej liczby atomów poruszających się w nieskończonej 

próżni, które nazwał „zarodkami”, (9). Zarodki Epikura, tak jak 

atomy Demokryta, nie mają swojego początku ani końca w czasie -  

są odwieczne. Nie można ich stworzyć ani zniszczyć. Są też 

niepodzielne. W przeciwieństwie jednak do poglądów Demokryta, Epikur nie uznawał 

atomu za najmniejszą cząstkę. Twierdził,  że każdy atom składa się z pewnej liczby 

„najmniejszych cząstek” (16). Te składowe atomu nie są cząstkami autonomicznymi 

istniejącymi poza atomem. Różne możliwości ułożenia ich w atom są, zdaniem Epikura

powodem występowania różnic w wielkości atomów (Rysunek 1-10). 

 

 



 

 

 



 

Epikur w przeciwieństwie do Demokryta, który głosił za Leukipposem, że atomy 

można badać jedynie na drodze poznania rozumowego, wszelkie rozważania opierał 

wyłącznie na obserwacjach zmysłowych: 

 

„Całość jest utworzona z ciał i próżni. […] Gdyby nie było tego, co nazywamy 

próżnią, przestrzenią czy naturą niecielesną, ciała nie miałoby się gdzie ulokować i gdzie 

poruszać, co – jak przecież widać – czynią.” (17) 

 

Obserwacje przyrody nie pozwalały Epikurowi przyjąć twierdzenia Demokryta 



o występowaniu nieskończonej liczby różnych rodzajów atomów o indywidualnych 

kształtach i rozmiarach. Prowadziłoby to – zdaniem filozofa – do występowania atomów 

o nieskończonej wielkości, czego oczywiście nie obserwował.   

 

Rysunek 1-9 – Epikur 



Rysunek 1-10 – Możliwe do uzyskania atomy złożone 

z trzech oraz z czterech najmniejszych cząstek 


Atomy, poruszając się w próżni, łączą się ze sobą bądź rozdzielają tworząc wszystkie 

ciała występujące w przyrodzie (18). Łączenie się atomów jest możliwe za sprawą systemu 

haczyków i oczek, w które, zdaniem filozofa, wyposażone są wszystkie cząstki. Nieustanne 

zmiany przyrody dają się więc sprowadzić do ciągłej rekonfiguracji układów atomów. 

Epikur, uznając nieustanne ruchy atomów w próżni, tłumaczy jednak przyczyny tego 

zjawiska odmiennie od Demokryta. 

 

Atomy Demokryta opadały w przestrzeni w kierunku „z góry na dół” z różną 



prędkością, co jego zdaniem było wynikiem posiadania przez nie różnej wielkości. Dawało 

to przyczynek do ich przypadkowych zderzeń w skutek czego mogły się ze sobą łączyć bądź 

rozdzielać. Epikur obdarzył swoje atomy dodatkową cechą – ciężarem, który był przyczyną 

ich nieustannego ruchu (5). Filozof przyjął za Demokrytem kierunek tego ruchu, twierdząc 

jednocześnie, że wszystkie atomy poruszają się z jednakową prędkością. Tak opisany układ 

nie stwarzał jednak możliwości oddziaływań atomów między sobą, nie tłumaczył więc 

ostatecznie obserwowanych przemian materii. Epikur wprowadził więc do swojej teorii 

dodatkowy ruch nazwany przez siebie parenklizą (17). Ruch ten objawiał się 

nieokreślonymi w czasie i przestrzeni lekkimi odchyleniami w pionowym ruchu atomów. 

Skutkowało to zmianą przez cząstkę kierunku swojego ruchu, co z kolei dawało możliwość 

jego interakcji z sąsiadującym obiektem. 

 

Demokryt uważał, że cechy ciała są ostatecznie wynikiem rodzaju atomów, z jakich 



to ciało jest utworzone. Na przykład, ciało czarne zbudowane miało być z atomów 

o „chropowatej” powierzchni. Epikur odrzucił to twierdzenie, uważając,  że cechy, jakimi 

charakteryzuje się ciało zależą nie tyle od rodzajów jego atomów, co od sposobu ich w nim 

ułożenia (9). Zatem ciało zbudowane z atomów ABC będzie cechowało się innymi 



właściwościami od ciała złożonego z atomów ACB. 

 



Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə