Prezidentliyə namizədin baxışı: Teymuraz Mjavia



Yüklə 118,71 Kb.

tarix07.11.2018
ölçüsü118,71 Kb.


 

 

Prezidentliyə namizədin baxışı:              



 

Teymuraz Mjavia 

 



 



 

1.

 

Baxış:

 Gürcüstanın prezidenti kimi, sizin 



ə

n böyük m



ə

qs

ə

diniz n

ə

 olacaq?


   

Gürcüstan dövlətinin qarşısında duran mühüm vəzifə ölkənin bütün ərazisində Rusiya federasiyasının 

işğalçı  qüvvələrinin  çıxarılması,  ərazi  bütövlüyünün  bərpası  və  əvvəlki  rejimlərdən  irsən  qalan 

idarənin  bolşevik  sisteminin  demontajıdır.  Bu  əhəmiyyət  kəsb  edən  vəzifələrin  həllində  gürcü 

ictimaiyyətinin  ümumilli  yekdilliyi  zəruridir.  Bu  razılaşmanın  əsası  onu  bilməkdir  ki,  Gürcüstan 

vahid, bölünməz və dünyəviləşdirilmiş (sekulyar) dövlətdir. Burada konstitusiya razılaşması əsasında 

Gürcüstanın  həvari  pravoslav  kilsəsinin  yeri,  funksiyası  və  eyni  zamanda,  etiqad  və  iqrarın  azadlığı 

möhkəmləndirilmişdir;  Abxaziya  daxil  edilməklə  öz  yurisdiksiyasını  ölkənin  bütün  ərazisində 

gerçəkləşdirilməsi  Gürcüstan  dövlətinin  şərtsiz  və  toxunulmaz  hüququdur.  Bununla  yanaşı,  abxaz 

xalqı  ilə  xoş  münasibətin  bərpası  gürcü  millətinin  toxunulmaz  iradəsidir  və  bu  iradənin 

gerçəkləşdirilməsi  üçün  konkret  hüquqi  sxemə  malikdir;  Sxinvali  regionunda  daha  bir  “Osetia”-nın 

yaradılması  yol  verilməzdir.  “Cənubi  Osetiya”  rus  işğalçılarının  uydurma  ad  və  onların  yaratdığı 

ərazi-inzibati  vahiddir,  onun  mövcudluğunun  nə  tarixi  nə  hüquqi,  nə  iqtisadi  nə  mədəni  və  nə  də 

əxlaqi əsası yoxdur. Osetin miliyyətli əhalinin spesifik maraqlarının reallaşdırılmasının optimal təşkil 

etmə  variantı  isə  funksional  muxtariyyətin  tanınmasıdır;  Gürcüstanda  yeganə  etnik  azlıq  abxaz 

xalqıdır,  digər  bütün  etnoslar  isə  -  diaspora.  Gürcüstanın  dövlət  siyasəti  etnik  geyri-gürcü 

vətəndaşlara  qarşı  inteqrasiya  assimiliyasiyasız  olmalıdır,  ki  Gürcü-Abxaz-Osetin  “konfederasiyası” 

yəni  könüllü  müqaviləyə  əsaslanaraq,  hüquqi  baxımdan  asan  parçalanan  birliyin  yaradılmasına  yol 

verilməzdir. 

 

 



2.

 

Təhsil:

  T

ə

hsil  siyas



ə

ti  il


ə

  bağlı  baxışınız  n



ə

dir?  İbtidai,  ikinci  d



ə

r

ə

c

ə

li,  ali  v



ə

  profesional 

t

ə

hsilin s


ə

viyy


ə

sin v


ə

 keyfiyy


ə

tin qaldırmaq üçün hansı siyas



ə

ti yürüd


ə

c

ə

ksiz?

 

İctimai  münasibətlər  sistemində  təhsilin  ən  mühüm  sahə  olduğu  bəlli  məsələdir  və  buna  mənim 



təsdiqləməm  gərək  deyil.  Təhsil  sahəsində  keçmişdə  təqdim  edilən  müəyyən  dərəcədə  uğurlu  olan 

islahatlar  həmişə  maksimal  sürətdə  dövlətdə  cari  edən  yaxud  perspektivli  vəzifələrin  həllinə 

yönəldilmişdir.  Bismark  dövrünün  məşhur  alman  təhsil  sisteminin  islahatları,  Lunamarskinin  Sovet 

təhsilinin  islahatı  (onilliklər  ərzində  müvəffəqiyyətlə  işəlnmişdir),  eləcə  də,  Fin  islahatı  və  s.  təhsil 

sahəsinə xas olan ilk əlaəmt odur ki, təhsil dövlətdəki bütün novasiya dəyişikliklərinə permanent və 

adekvat cavab verir. Bundan başqa, kor-koranə, yerli spesifikanı nəzərə almadan tətbiq edilən təhsil 

islahatları da mövcuddur. Çox təəssüf ki, bu cür islahat müstəqillik qazandıqdan sonra Gürcüstanda 

da baş verməmişdir. Yuxarıda göstərilənlərin nəzərə alınmaması Gürcü təhsil sistemini dərin böhrana 

düçar etdi. Belə halda pozitiv təcrübədən istifadə, düşünürəm ki, nəticə verərdi və bu qəbildən olan 

fin  təhsil  sistemini  hesab  edirəm.  Fin  təhsilinin  postulatı  milli  və  mülki  ləyaqət,  dövlət  ali  dəyər 

kateqoriyasıdır.  Beynəlxalq  ekspertlər  dairəsində  bu  sistem  yüksək  qiymətləndirilmişdir.  Bildiyimiz 

kimi, hər hansı islahat, özüdə ifrat dəyişiklikləri nəzərə alan islahat, ənqəllərlə başa gəlir. Belə halda 

gündəmə islahatların ideoloji və informasiya təminatı məsələsi ortaya çıxır. Həmin məsələ son iyirmi 

il  ərzində  Gürcüstanda  mövcud  olmamışdır.  Təhsil,  islahatlarının  hansı  nəticələrə  yönəldilməsi 

haqqında  ictimaiyyətin  məlumatı  mütləq  olmalıdır.  Yalnız  belə  halda  ola  bilir  və  islahatın  uğurlu 



 

 

Prezidentliyə namizədin baxışı:              



 

Teymuraz Mjavia 

 



 



olması  da  əldə  edilir.  Mən  məhz  bunu  təhsil  islahatlarında  nəzərə  alardım.  O  ki  qaldı  ibtidai,  orta, 

ixtisas və ali təhsilin keyfiyyətinin yaxşılaşdırılasına, burada da yenə sistem şəkilndə yanaşma gərək 

olacaq. 

 

 



3.

 

Vergiqoyma: 

Sizin  fikirinizc

ə

,  Gürcüstan  üçün  hansı  vergi  sistemi  m



ə

qbuldur  v



ə

  hansı 


prinsipl

ə

r

ə

 

ə

sas


ə

n g


ə

lir vergisi t



ə

yin edilm



ə

lidir?  


Məlum  olduğu  kimi  2005  ildə  Gürcüstanın  vergi  məzəlləsində  bir  sıra  əhəmiyyət  kəsb  edən 

dəyişikliklər  daxil  edildi  və  21  növ  vergidən  yalnız  6  qaldı,  lakin  əslində  sistemin  özü  heç  bir 

dəyişikliyə  məruz  qalmadı,  o  əvvəlki  parametrlərlə  mövcud  idi.  Hesab  edirəm  ki  mövcud  sistem 

əvəzinə  diferensiyal  vergi  sistemi  tətbiq  edilsin,  hansı  ki  vergi sisteminin  daha  dinamik  edəcək.  Bu 

sistemin pozitiv məğzi ondan ibarətdir ki hər hansı məlumata qarşı diferensiyal yanaşmalar hasil edir. 

Məsələn, aktual məhsullara – uşaq qidasına, oyuncaqlara, diabet ərzaqlarına və s. nisbətən aşağı vergi 

məzənnəsi  təsis  etsin.  Cah-calal  əşyalarına  isə  vergi  məzənnəsi  artsın.  Gəlir  vergi  prinsiplərinə 

gəldikdə  isə,  hazırdakı  proporsional  əvəzinə  (hamı  bərabər  vergi  verir)  mütərəqqi  gəlir  sisteminə 

keçək – gəlir artıqca vergi məcənnəsi artır. 

 

 



4.

 

İqtisadiyyat: 

İqtisadi  artımı  sür

ə

tl

ə

ndirm

ə

kl

ə

  bağlı  baxışınız  n

ə

dir?  Hansı  sah



ə

l

ə

r  sizin 

prioritetinizi  t



ə

şkil  edir  v



ə

  bununla  bağlı  Gürcüstan  parlamenti  v



ə

  höküm


ə

tin


ə

  n


ə

  t


ə

klif 


ed

ə

c

ə

ksiz?  

Gürcüstanın teknokrativ inkişafı üçün mükəmməl resursu, müvafik olaraq, perspektivi olmadığından, 



iqtisadiyyatda  prioritet  kənd-təsərrüfatı  elan  edilməlidir.  Ona  qarşı  dövlət  profeksionistik  siyasət 

həyata keçirməlidir, bu siyasətin əsas tərkibi az faizli orta və uzunmüddətli borc vermələr olmalıdır, 

eləcə də, müvafiq olaraq dövlət strukturlarından daim metodik yardım almalıdır. Aztorpaqlı yerlərdə 

kəndli  kooperativ  təsərüfatların  yaradılmasında  yerli  strukturların  real  tərəfdarlığı  lazımdır.  Kənd-

təsərrüfatının  həcmi  imkan  verirsə  fermer  təsərrüfatına  da  yardım  edilməlidir.  Kənd  nübarını  emal 

edən  yüksək  texnologiyalı  kiçik  müəsisələrin  yaradılması  mükafatlandırılmalıdır.  Belə  halda 

kəndlərdə iş problemi də həll edilə bilər. 

Gürcüstanın  hökümət  və  parlamentinə  təklif  edilən  konkret  təşəbbüslər  içində  Gürcüstanda  dünya 

brend-müəssisələri filialının yaradılmasına həhmiyyət verərdim. Onların təsis edilməsinə və rentabel 

fəaliyyətinə  ilk  mərhələdə  qismi  məsuliyyəti  dövlət  götürərdi,  sonra  isə  maraqlanan  şəxslərə  yaxud 

müəssisələrə  öz  paynın  özgələşdirməsini  qiymətli  kağızlar  vasitəsilə  həyata  keçirsin.  Bu  təklifin 

faydası odur ki, iqtisadiyyatda istehsalat biznesinin əmsalını yüksəldəcək, bu da ki iş yerlərilə təmin 

edəcək,  ikinci  tərəfdən  isə  dövlətdə  qiymətli  kağızlar  bazarının  hasilinə  səbəb  olacaq,  bu  isə  sabit 

iqtisadi inkişafın mühüm stimulatoru kimi tanınır. 

 



 

 

Prezidentliyə namizədin baxışı:              



 

Teymuraz Mjavia 

 



 



5.

 

Məşğulluq: 

İşsizlik problemini h

ə

ll etm


ə

k üçün höküm



ə

t hansı siyas



ə

ti h


ə

yata keçirm



ə

lidir?


  

Səbəb-nəticə münasibətində işsizlik nəticədir, bunun üçün bu problemin həll yollarını onu doğuran 

səbəblərdə  axtarmamalıyıq.  Lakin səbəblərin  sayı  o  gədər  böyükdür  ki, onlarda  ən  vacibini  ayırmaq 

məzhuriyyətindəyəm.  Sovet  İttifaqının  dağılması  Sovet  iqtisadiyyatı  institusiyasını  məhv  edtdi, 

iqtisadiyyatın  azad  bazar  relslərinə  keçməsi  kortəbii  olaraq  həyata  keçirildi.  İqtisadi  vahidliyinin 

Sovet kooperativ sistemi dağıldı və Gürcüstanın sənaye vahidliyinin əksəriyyətini kolaps vəziyyətinə 

saldı,  işsizlər  ordusu  yarandı,  kadrların  dekralifikasiya  və  deprofessionalizasiya  prosesi  başladı  və 

indidə  davam  etməkdədir.  Işsizlik  bilavasitə  iqtisadi  mühitə  bağlıdır,  hazırkdaki  durum  isə 

fövqəladədir.  Təssüflər  olsun  ki,  yuxarıda göstərilən  tarixi  dəyiçikliklərdən  sonraki  iyirmi  il  ərzində 

heç bir gürcü hakimiyyəti iqtisadi inkişafın konseptual sənədini ortaya qoya bilmədi, bu sənədsiz isə 

nə  iqtisadi  inkişaf,  nə  də  ki  ondan  asılı  olan  işsizlik  problemi  tənzimlənə  bilər.  Hakimiyyət 

nümayəndələrinin  işsizlik  haqqında  söhbətlərində,  yalnız  deklarativ  elanlar  və  xoş  məramlar 

görünürdü, işə cəlb etmənin qısamüddətli və epizodik aksiyaları problemin həllini kvazitətbiri yaxud 

piar-tamaşası idi.  

Müvafiq olaraq, işsizliyin aradan qaldırılmasında dövlət yaxın keçmişin zərərli təcrübəsindən imtina 

etməlidir.  Sabit  iqtisadi  inkişafın,  konseptual  sənədini  yaratmalıdır,  hansı  ki  istehsalat  biznesini 

prioritet  kimi  maksimal  dərəcədə  dəstəkləyəcək.  Bu  isə  ixtisaslı  mütəxəssislərə  tələbləri  və 

kəndtəsərrüfatı istehsalatının inkişafını təmin edəcək. 

 

 

 



6.

 

Səhiyyə

Tibbi  xidm

ə

tin  keyfiyy



ə

tinin  yüks



ə

ldilm


ə

si  v


ə

  el


ə

c

ə

d

ə

  ona  çatımlılıq  imkanını 

asanlaşdırmaq üçün hansı siyas

ə

ti yürüd


ə

c

ə

k v

ə

 konkret q



ə

rarlar q


ə

bul ed


ə

c

ə

ksiz?

   


Ümumittələ  qəbul  edilən  fikirdir  ki  dünyada  heç  bir  ölkə  səhiyyənin  hərtərəfli  istifadəsi  imkanını 

təmin edə bilməmişdir, lakin bəzi ölkələrdə bu məsələ əsasən, tənzimlənmişdir. Məhz onların təcrübə 

və  pozitiv  əməllərini  rəhbər  tutmalıyıq.  İnkişaf  etmiş  dövlətlərdə  səhiyyə  yalnız  sosial  servis  deyil, 

dövlət ləyagəti məsələsidir. Gürcüstanda məhz bu cür yanaşmağa malik deyilik və ilk növbədə buna 

çalışçalıyıq. Səhiyyə sistem sahədir və onun müvəffəqiyyətlə işləməsi sistemdə birləşən seqmentlərin 

və ilk növbədə, sığorta şirkətlərinin kapitallaşdırılmasının yüksək keyfiyyəti ilə təmin edilməlidir, bu 

keyfiyyət  isə  sığorta  xidmətində  vətəndaşların  böyük  hissəsinin  iştirakı  ilə  qazanılır,  burada  xüsusi 

fəallıqla  orta  təbəqə  seçilməlidir.  Bu  sahədə  işləri  bu  devizlə  aparmalıyıq  –  ölkənin  vətəndaşına 

ehtiramla yanaş və o dövlət xidmətinə sağlam düşüncələrlə girişəcək. 

 

 



7.

 

Sosial  Təhlükəsizlik: 

Sosial  t

ə

hlük


ə

sizliyi  inkişaf  etdirm



ə

k  üçün  hansı  siyas



ə

ti  h


ə

yata 


keçir

ə

c

ə

ksiz?  

Sosial təhlükəsizliyin əldə edilməsində üç əsas şərt mövcuddur: birinci – vətəndaş üçün yetərli həyatı 



şəraitlərinin yaradılması (hansı ki onun əxlaqı dəyanətinə dələl edəcək), ikinci – Dövlətin əli həmişə 


 

 

Prezidentliyə namizədin baxışı:              



 

Teymuraz Mjavia 

 



 



vətəndaşların  sosial  vəziyyətini  göstərən  nəbzdə olmalıdır  və  üçüncü -  əhalinin  vətəndaşlıq  ləyaqəti 

hissinin yüksəldilməsi. 

 

 

8.



 

Yerli  özünü  idarəetmə

Sizin  fikirinizc

ə

,  Gürcüstanda  yerli  özünü  idar



ə

etm


ə

  nec


ə

  t


ə

şkil 


olunmalıdır?   

Yerli özünüidarəetmə Gürcüstanda Avropa xartiyasında özünüidarəetmə haqqında verilən prinsiplər 

əsasında  qurulmalıdır.  Gürcüstan  həmin  xartiyaya  2004-cü  ildə  birləşmişdir.  Burada  ik  mühüm 

prinsip  istinad  etməliyik:  birincisi  odur  ki,  özünüidarəetmədə  delegirləşdirən  funksiyalar  münasib 

gəlirlərə t.əmin edilməlidir və ikincisi, kəndə rəhbərliyi kənd əhalisi tərəfindən seçilən şəxs rəhbərlik 

etməlidir, nəyinki munisipalitet təyin etdiyi adam. 

 

 

9.



 

Ərazi  bütövlüyü:  Ə

razi  bütövlüyünü  b



ə

rpa  etm


ə

k  v


ə

  insanlar  arasında  qarşılıqlı  inamı 

yüks

ə

ltm


ə

k üçün hansı siyas



ə

ti d


ə

st

ə

kl

ə

y

ə

c

ə

ksiz?  


Dövlət  öz  yurisdiksiyasının  beynəlxalq  səviyyədə  tanınmış  hüdutlar  arealında  sirayət  etdirməsində 

şərtsiz  hüquqa  malikdir.  Mənim  ölkəm  işğalçı  tərəfindən  Abxaziya  və  Sxinvali  regionunun  zəbt 

olunması səbəbindən bu hüququdan məhrumdur. Belə ki, dövlətin mühüm hüququ pozulmuşdur ki 

öz  ərazilərində  kjonstitusional  nəzarət  həyata  keçirə  bilsin.  Beynəlxalq  təşkilatlar  ölıkəmdəki  insan 

hüquqlarının müdafiə sahələrini sərt şəkildə nəzarət edirlər, bu təqdirə layiqdir, lakin nədənsə işğalçı 

zorakı  Rusiya  federasiyası  tərəfindən  ölkəmin  hüquqlarının  pozulmasına  heç  fikir  vermirlər. 

Gürcüstan  tamhüquqlıu  üzvü  olduğu  beynəlxalq  təşkilatlar  öz  nizamnamələrində  üzv  dövlətlərin 

hüquqlarının müdafiəsini tanımışlar, o cümlədən işğalçı Rusiya nəyinki gürcü dövlətinə, daha çox bu 

möhtəşəm  təşkilatların  nüfuzuna  və  onların  beynəlxalq  ləyaqətinə  toxunur.  Gürcüstanın  ərazi 

bütövlüyünün bərpası beynəlxalq birliyinin fəal qatılması olmadan mümkün deyildir. Bunun üçün ilk 

tədbirlər  sırasında  qeyd  edilən  təşkilatla  dövlətçiliyimiz  üçün  vacib  konkret  məsələlər  üzrə 

əməkdaşlığı hesab  edirəm.  Qəti şəkildə hesab  edirəm  ki  Rusiyanın  siyasi müxalifəti ilə  Gürcüstanın 

işğaldan zad edilməsinə aid məsələlərin ətrafında əməkdaşlıq zəruridir k az-çox onların da dəstəyini 

qazana bilək. ən mühümü isə odur ki gürcü mülki birliyini əsas qayə ətrafında – Gürcüstanın işğaldan 

azad edilməsi – toplaşdıra bilək. Xalqlar arasında etimadın bərpası üçün parlament rejimində dövlət 

və  ondan  özqələşən  vətəndaşlar  arasında  daloqunaparılması  vacibdir.  Bu  dialoqa  qeyri-hökümət 

sektorunun  qatılması,  qeyd  olunan  prosesə  xalq  diplomatiyası  resursundan  bütöv  şəkildə  istifadə 

olunması və ən əsası-bu dialoqa heç bir vasitəçi gərək deyil, Rusiya Federasiyası isə heç yerli-dibli. 

 

 

10.



 

Cinsi azlıqlar:  

Cinsi azlıqların hüquqlarını müdafi

ə

 etm


ə

k v


ə

 onların c



ə

miyy


ə

tin sosial-siyasi 

h

ə

yatına daha yaxşı inteqrasiyası etm



ə

si il


ə

 bağlı düşünc



ə

l

ə

riniz n

ə

dir? 



 

 

Prezidentliyə namizədin baxışı:              



 

Teymuraz Mjavia 

 



 



Verilmiş  sualın  bir  neçə  tərkibi  var  –  ümumilikdə  haqq,  bu  haqqın  həyata  keçirilməsi  və  məsələyə 

konseptual  yanaşmanın  arqumentləşdirilməsi.  Seksual  azlıqların  hüquqları,  öz  seçimlərinə  müvafiq 

hərəkətin həyata keçirmələri üçün müvafiq qanunvericilik aktı “seksual azlıqların müdafiə haqqında 

Avropa Şurasının çərçivə konvensiyası” ilə reqlamentləşdirilmişdir. Bu konvensiya heç kimə yuxarıda 

qeyd  olunan  seçimə  kobudca  müdaxilə  etməyə  ixtiyar  vermir  və  məncə  seksual  azlıqların 

nümayəndələri  müxtəlif  şəkillərlə  seksual  çoxluqdan  onların  seçimləri  ilə  şərtsiz-şürudsuz 

qəbullanmalarını  tələb  etməmələrini  də  nəzərdə  tutur.  Bu  əsasnamə  yuxarıda  qeyd  olunan 

qanunvericilik  aktında  sözləşmə  şəklində  birmənalı  təsbit  edilmişdir.  Məncə  fərqli  maraqların 

tənzimlənməsində  fəal  iştirak  etməlidir.  Başqa  cür  onun  fəallığı  doğrulanmaz.  O  ki  qaldı  ölkənin 

ictimai-siyasi  həyatında  onların  bərabərhüquqlu  olmaları  məsələsi,  o  hər  bir  insanın  haqlarının 

qorunma  kontekstində  müzakirə  olunmalıdır.  Verilmiş  məsələyə  dair  bir  konkret  vətəndaş  kimi 

mənim konseptual yanaşmamın əsas arqumentlərinin əsası ondan ibarətdir ki aləmin inkişafının və ya 

onun  həyat  qabiliyyətliyinin  qorunmasının  başlıca  qaynağı,  təkamül  yol-yerişli  və  dialektik 

qanunauyğunluqlar dinamikasıdır. Bu isə elmi baxımdan şərtsiz ki erkək və dişinin əlaqəsinə dayanır 

və  nəinki  aləmin  bioloji,  orqank  seqmentində,  eləcə  də,  müasir  elmin  də  təsdiqlədiyi  kimi,  qeyri-

orqanik  hissəsindədir  və  əgər  insan  təkamül  inkişafının  möhkəm  əsasına  qarşı  gəlirsə,  o  onun 

(insanın)  mövcudluğunun  perspektivini  sual  işarəti  altına  alır.  Səmimicə  etiraf  etmək  istəyirəm 

bəşəriyyətin belə bir seçim qarşısında durmasını istəmirəm. İstəmirəm ki tərəzinin bir gözündə onun 

hüququ, o biri gözündə isə aləmdə mövcud olub-olmama məsələsi qoyulsun. 

 

 



11.

 

Qadınların  siyasətdə  iştirakı: 

Xahiş  edirik,  qadınların  siyas

ə

td

ə

  iştirakını  artırmaq  üçün  

mövqeyinizi (



ə

g

ə

r varsa) bildir

ə

siz.   


Gürcüstanın  siyasi  həyatında  qadınların  iştirakı  müsbət  həddə  çatır.  Bu  baxımdan,  Gürcüstan 

prezidnetlik  namizədləri  siyahısına  diqqət  vermək  lazımdır.  Gürcüstan  prezidentliyinə  üç  xanım 

namizəddir. Bunların arasında isə Nino Burcanadze kimi siyasi fiqur var (onun düçüncələri ilə mən və 

ya  filankəs  nə  qədər  razılaşır,  bu  başqa  məsələdir);  Gürcüstan  parlamentində  öz  fəallıqları  ilə,  hətta 

deyərdim  ki  aşırı  fəallıqları  ilə  məhz  xanımlar  seçilirlər.  Qeyri-hökümət  təşkilatlarında  aparıcı 

mövzulər  zəif  cinsin  nümayəndələrinin  əlindədir  və  bu  sektor  çox  zamanlarda  gürcü  siyasətinin 

aktorlarının  əsas  emalatxanasına  döndü.  Beləliklə,  stimulverici  təşəbbüslərin  lüzumluğuna  ehtiyac 

görmürəm. Yetər ki siyasətdə qadınların iştirakı prosesinin qarşısını almayaq. 

 

 

12.



 

Etnik azlıqların hüquqları:  

Etnik azlıqların Gürcüstanın sosial-siyasi h

ə

yatında tam iştirakı v



ə

 

inteqrasiyasını t



ə

min etm


ə

k üçün hansı siyas



ə

ti yürüd


ə

c

ə

k v

ə

 ya d


ə

st

ə

kl

ə

y

ə

c

ə

ksiz?


  

İlk  növbədə,  qeyd  edəcəm  ki,  mənim  sarsılmaz  etiqadımla,  Gürcüstanda  yeganə  milli  azlıq  abxaz 

(apsua) etnosudur, digər qeyri-gürcü əhali etnik diasporalardırlar və bu baxım hamılıqla tanınan elmi 

definisiyalarla  heç  bir  əlmətilə  ziddiyyət  yaratmır.  Təssüf  ki  abxaz  etnik  cəmiyyəti  qıraq  imperiya 

qüvəllərinin səyi nəticəsində onun perspektiv inkişafının orqanik arealı olan ümumgürsü birliyindən 



 

 

Prezidentliyə namizədin baxışı:              



 

Teymuraz Mjavia 

 



 



uzaq  salınmışdır.  Lakin  dərindən  əminəm  ki,  bizim  ictimaiyyətin  sarsılmaz  iradəsi  (abxaz  xalqı  ilə 

qaradşlıq  və  qohumluq  münasibətlərinin  bərpası)  pozitiv  nəticələr  verəcək  və  qardaş  xalqın  milli 

qurtuluşunun berketlərini birlikdə hərəkətə gətirəcəyik. Gürcüstanın etnik geyrigürcü vətəndaşlarına 

qarşı  siyasəti  inteqrasiya  və  asimilasiyanı  nəzərə  almamalıdır  və  bu  münasibətlərin  necəliyində  və 

istiqamətlərin  müəyyən  edilməsində  dövlətimiz  qıraqdan  qatılmalara  ehtiyac  duymur  məs:  Rusiya 

Federasiyasından. Bir vacibliyi tanımağımız mühümdür – Gürcü mülki bilriyinin hər etnik seqmenti 

ölkəmizin ictimai həyatında fəal və effektiv iştirak etməlidirlər. 

 

 



13.

 

Ətraf  mühitin  qorunması/ekalogiya: 

Xahiş  edirik,  sağlam  v



ə

  t


ə

hlük


ə

siz 


ə

traf  mühitin 

yaradılması il

ə

 bağlı t


ə

klifl


ə

rinizi (


ə

g

ə

r varsa) t

ə

qdim ed


ə

siz.


  

Əgər hazırda dünyada prioritet məsələlərdən terorizmə qarşı mübarizə və təhlükəsizliyin beynəlxalq 

sistemlərinin  yaradılması  önə  çəkilmişdirsə  yaxın  gələcəkdə  birinci  məsələ  kimi  ətraf  mühitin 

müdafiəsi  və  onunla  əlaqədə  problemlər  ortaya  çıxacaq  və  onlar  kpnkret  tematik  deyil,  ən  önəmli 

siyasi problem kimi beynəlxalq əlagələrdə yer kürəsinə - qlobal kataklizmlərlə təhdid edən texnoqen 

inkişafı nəticəsində baş verən iqlim dəyişiklikləridir. Qlobal istiləşmə ekoloji balansın pozulması və s. 

gələcək  naminə  kainatın  harmonik  inkişafının  təmini  üçün  dünya  birliyi  vahid  səy  göstərməklə  bu 

mürəkkəb problemin həllinə girişmişdir. 

Bunun  üçün  ətraf  mühitin  müdafiəsinə  aid  təhsil  keyfiyyətinin  yüksəldilməsi  vacibdir.  Təbiətə  aid 

təhsilin  məqsədi  təbiətin  kompleks  halında  olmasını  insanlara  başa  salmaqdır,  eləcə  də  hər  kəs 

bilməlidir ki süni mühit təbiəti pozmamalıdır. Bu sahədə qazanılan bilik  dəyərlər və münasibətlərə 

yenidən qiymət vermək, praktik bacarıqlar ətraf mühitin problemlərinin qiymətləndirilməsi həlli və 

ətraf  mühitin  keyfiyyətinin  idarəsi  məsələlərində  onlara  yardım  etsin  və  insanlar  da  bu  sahəyə  öz 

töhfəsini  vermiş  olsunlar.  Bununla  yanaşı,  ətrafmühitin  müdafiəsinə  aid  təhsil  ölkələr  və  regionlar 

arasında  qarşılıqlı  məsuliyyət  və  həmrəylik  hissinin  inkişafına  səbəb  olacaq,  bunun  əsasında  yeni 

beynəlxalq  qayda-qanunu  hasil  olacaq  hansı  ki,  bir  tərəfdən,  ətraf  mühitin  konservasiyasını,  ikinc 

tərəfdən  isə  onun  yaxşılaşdırılmasını  təmin  edəcək.  Bir  fikrin  təklifinə  istəyim  var  ki,  onun  da 

aktuallığı  məndə  şübhə  doğurmur:  Dünyada  və  ilk  növbədə,  Gürcüstanda  təhsil  sistemində  ətraf 

mühitin müdafiəsi tədris fənni kimi tanınsın və bu fənn hər səviyyədə məktəblərə tətbiq edilsin. 

 

 



14.

 

Strateji  partniyorluq: 

Hansl  ölk

ə

/  v


ə

  ya  ittifaqlarla  (alyanslarla)  strateji  partniyorluğun 

el

ə

c

ə

d

ə

,  h


ə

rbi  strateji  partniyorluğun  qurulmasına  çalışacaqsız?  Bu  istiqam



ə

td

ə

  hansı 

addımları atacaqsız?   

Gürcüstanın  milli  təhlükəsizlik  konsepsiyasında,  hansının  əsaslarını  tamamilə  qəbul  edirəm,  qeyd 

edilən məsələ birmənalı təsbit edilmişdir. Dövlətimizin xarici əlaqələrinin alternativsiz istiqamət kimi 

Avroatlantik birləşmə ilə tərəfdaşlığı və yüksək səviyyəli əməkdaşlığı hesab edirəm. Gürcüstanın əsas 

strateji tərəfdaşı kimi avroittifaqı və ABŞ qəbul edirəm. 




 

 

Prezidentliyə namizədin baxışı:              



 

Teymuraz Mjavia 

 



 



Bu  münasibətlərin  inkişafının  yeni  fazası,  şübhəsiz  ki  Gürcüstanın  avroittifaqa  assosiativ  üzvlüyünə 

qəbul edilməsi olacaq. Bunun rəsmi bəyanətini Vilnyus samitindən gözləyirik. 

 

15.


 

Regional  əməkdaşlıq

:  Sizin  C

ə

nubi  Qafqaz  v



ə

  Qara  D



ə

niz  regionu  il



ə

  bağlı  siyas



ə

tiniz  n


ə

 

olacaq?  



Gürcüstanın  coğrafi  yerləşməsi  dövlət  suvereniteti  dərəcəsinin  yüksəlməsi  ilə  yanaşı  qazandığı 

funksiyanı daha da qabarıq önəmdə müəyyənləşdirir. Məhz bu mühitə görə Avroatlantik strukturları 

tərəfindən  Gürcüstana  qarşı  maraqlar  dərinləşməkdədir.  Gürcüstan  ərazilərinin  işğalından  azad 

edilməsindən  sonra  mənim  inamımla  bu  labüddür,  onun  geosiyasi  funksiyası  daha  da  artacaq  və 

müvafiq  olaraq,  qonşu  dövlətlərin  Gürcüstanla  çoxtərəfli  əlaqələrin  inkişafı  maraqları  daha 

dayüksələcək.  Bu  isə  Gürcüstanın  Cənubi  Qafqazda  və  Qara  dəniz  hövzəsində  rolunu 

müəyyənləşdurəcəkdir. 

 

 



16.

 

Müdafiə siyasəti: 

Müdafi

ə

 sistemini nec



ə

 t

ə

şkil ed

ə

c

ə

ksiz?

  

Müdafiənin təşkli Gürcüstanın dövlətçiliyinə real təhlükə yaradan xətərlərə adekvat cavab verməlidir. 



əsas  təhlükə  isə  Rusiyanın  işğalçı  neoimperialist  siyasətidir.  Müvafiq  olaraq,  müdafiənin  təşkili 

Rusiyadan gələn hərbi təcavüzə qarşı istiqamətləndirilməlidir ki beynəlxalq birlik və ən əvvəl, strateji 

tərəfdaşlar  tərəfindən  lazımı  yardım  edilə  bilsin.  əlbəttə,  nəzərdə  yalnız  hərbi  yardımı  nəzərdə 

tutmuram. Hərbi xidmətin üsulu haqqında deyə bilərəm ki, mövcud mərhələdə hərbə çağırışın iki əsas 

rejimini dəstəkləyirəm – rekrut yəni vacib hərbi xidmət və azad yən kontrakt xidməti. Hər iki rejim 

balanslaşdırılımış şəraitdə həyata keçirilməlidir. 

 

 

 



17.

 

Təhlükəsizlik siyasəti: 

Gürcüstanın milli t

ə

hlük


ə

sizlik il



ə

 bağlı fundamentl prinsipl



ə

rini nec


ə

 

görürsüz?  



Yuxarıda  demişdim,  bir  daha  deyirəm  ki  Gürcüstanın  milli  təhlükəsizlik  konsepsiyasının  əsas 

əsasnamələrini  dəstəkləyirəm  və  həmçinin,  həmin  sənəddə  təsbit  edilən    təhlükəsizliyin  əsas 

prinsiplərinin  də  tərəfdarıyam:  Suvereniteti  və  ərazi  bütövlüyü;  İnsan  hüquqları  və  azadlıqları: 

Demokratiya  və  qanun  aliliyi;  hərbi  təhlükəsizlik;  etnik  qruplar  arasında  harmonik  həmyaşama; 

mülki  rifah,  hansı  ki  özünütəmin  edən  mühitlə  müəyyənləşdiriləcək;  sülh  və  xoş  qonşuluq 

münasibətləri. 

 

 

18.



 

Abort: 


Sizin fikirinizc

ə

 abort qadağan olunmalıdır ya yox? V



ə

 Niy


ə

?  


Qadağa, pozitiv nəticənin əldə edilməsi metodu kmi mənim ruhuma uyğun deyildir. Hesab edirəm ki, 

bu  problemin  həllində  təlqin,  böyük  səy  göstərməklə  istədiyim  nəticəyə  nail  olam.  Qadağa  “döyüş 




 

 

Prezidentliyə namizədin baxışı:              



 

Teymuraz Mjavia 

 



 



meydanını”  tərk  etmək  kimi  təslim  olmaq  (kapitulasiya)  kimi  məndə  hiss  oyadır.  Bunun  üçün 

hamiləliyin  suni  yolla  xitam  edilməsi  qadağa  edilməməlidir,  zəruri  ideoloji  və  maarifləndirmə  işi 

aparmaqla hamiləliyin suni yolla xitamına subyektin özü yox deməlidir. əlbəttə, bəzi nadir halları ki , 

xiram mütləq lazımdır, nəzərə almalıyıq. 

 

 

19.



 

Komersiya  kreditləri: 

Fikirinizc

ə



ə

g

ə

r  insanlar  krediti  ver



ə

  bilmirs



ə

  komersiya  bankları 

onların daşınmaz 

ə

mlakını konfiskasiya ed



ə

 bil


ə

rmi? V


ə

 niy


ə

?

   



Müqvilədə  qeyd  edilən  bənd  göstərilmişdirsə  kreditorlar  verilən  məbləğin  əvəzinə  mənzil  xərcinə 

çıxarmaq hüququna malikdirlər, lakin o razılaşma ilə k i bu ifrat tədbiri olsun, kreditorun müəyyən 

müddətdən  sonra  həyata  keçirdiyi  qanunu  bir  tədbir  kimi,  öhdəliyin  ödənilməsi  vaxtından  2-3  il 

keçmiş  olsa  da  belə.  Buna  aid  qeyd  etməliyəm  ki  kreditor  və  kreditlər  faydalanan  arasında 

münasibətlər dəqiq reqlamentləşdirmə tələb edir. 

 

 



20.

 

Kənd  təsərrüfatı  torpaqları: 

Xarici  v

ə

t

ə

ndaşların  Gürcüstanda  k

ə

nd  t


ə

s

ə

rrüfatı  torpaqları 

almasına münasib



ə

tiniz?  


Dünya  üzərində  elə  bir  dövlət  bilmirəm  ki  torpağa,  xüsusən  də  kənd  təsərrüfatı  torpaqlarına 

Gürcüstanda  yanaşılan  kimi  yanaşılsın.  Bunun  üçün  gürcü  torpağının  puç  edilməsi  şərtsiz 

dayandırılmalıdır.  Məsələn,  onun  dünya  açıq  bazarına  çıxarılması,  halbuki  həmin  bazarda  heç  bir 

rəqabətqüdrətli  vətəndaşı  iştirak  etmir.  Kənd-təsərrüfatı  torpağının  mülkiyyətə  və  həmçinin  əcnəbi 

vətəndaşın mülkiyyətinə verilməsi müəyyən müdətdə məhdudlaşdırılmalıdır, o sayaq ki, torpağa qarşı 

sahibkarın,  həmçinin  əcnəbi  sahibkarın  marağı  söndürülməsin.  Bunun  üçün  torpaqdan 

faydalanmanın  uzunmüddətli  icarəsi  təsis  edilsin  və  qanunla  tənzimlənsin.  Yerli  idarə  orqanları  isə 

yerli və əcnəbi icarəçilərin maraqlarını qğılla balanslaşdırsınlar. 





Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə