Psikiyatrik Anamnez ve Muayene Klinik Beceresi Öğrenim Rehberi



Yüklə 66,85 Kb.
tarix17.09.2017
ölçüsü66,85 Kb.

Psikiyatrik Anamnez ve Muayene Klinik Beceresi

Öğrenim Rehberi


(Dönem 4)




Uygulama Basamakları



1


2


3



Psikiyatrik Anamnez











1

Hastayı uygun biçimde karşılayınız.










2

Hastayla işbirliği ve güvene dayalı bir ilişki kurmaya çalışınız.

Hastanın kendini güvende hissedeceği bir hasta-hekim ilişkisi kurmak, bazen hastalığa özgü nedenlerden ötürü güç olabilir. Örneğin, paranoid bir hasta hekime öfke ile karşılık verebilir.

İyi anamnez alabilmenin bir koşulu, hem hastayla olumlu bir ilişkiyi hem de yansız gözlemi sürdürebilmektir.











3

Yansız, yüksüz, yargısız sorular sorarak asıl şikayetin ya da getirilme nedeninin ayrıntısını öğrenmeye çalışınız.










4

Önemli bulduğu ek belirtilere / şikayetlere odaklanarak bunlar hakkında ayrıntılı sorular sorunuz.

Psikiyatride bazı hastaların asıl şikâyeti, tanısı ve tedavisi gereken sorunla birebir örtüşmeyebilir, ya da hasta sorununun bir hastalığa bağlı olmadığını düşünebilir. Bu durum, özellikle, gerçeği değerlendirme becerisinin bozulduğu hastalıklarda ortaya çıkar. Bu durumda hekimin dikkat etmesi gereken iki önemli husus vardır:

(1) Eşlik eden kişilerden (aile, öğretmen, polis vb.) anamnez almak,

(2) Hem hastanın asıl şikâyetini dikkate almak, hem de kendi ek sorularını sorabilmek












5

Anlaşılmaz ya da müphem cevapları daha açık hale getirmek için mümkün olduğunca ısrarlı olunuz.










6

Şikayetler ya da getirilme nedeni kronik ya da nüksler ve remisyonlarla seyreden bir hastalığı akla getiriyorsa, hastalığın önceki dönemine ilişkin anamnez alınız.

Örneğin ağır depresyon belirti ve bulguları olan bir hastanın daha önce depresyon ya da mani epizodu geçirip geçirmediğini anlamaya yönelik soru sormak gerekir.












7

Şikayetlerin ya da getirilme nedeninin akut ya da kronik bir stresörle (zorlayıcı yaşam olaylarıyla) ilişkili olup olmadığını değerlendiriniz.

Bazı hastalıklar zorlayıcı yaşam olaylarıyla daha yakından ilgilidir, ancak bütün hastalıklar böyle zorlanmalardan sonra başlayabilir ya da alevlenebilir.

Belirtilerle zorlanmalar arasında bire bir nedensellik ilişkisi kurmak çoğu zaman zordur. Hasta belirtileri tamamen zorlanmalarla açıklayabilir, ya da muhtemel bir zorlanmanın etkili olduğunu düşünmüyor olabilir.

Hekimin, hem hastanın belirtileri atfettiği bir yaşam olayı olup olmadığını sorması, hem de kendi aldığı anamnezden, ilişkili olabilecek zorlanmaları saptaması gerekir.












8

İntihar düşünceleri olup olmadığını sorunuz.

“Kendinize zarar vermeyi, kendinizi öldürmeyi hiç düşündünüz mü? Şu anda böyle bir düşünceniz var mı?”

“İnsanlar bazen çok sıkıntı, acı, elem yaşadığında ölümü kurtuluş yolu olarak görebiliyor. Hiç böyle düşündüğünüz oluyor mu?”











9

Başkalarına zarar verme düşünceleri olup olmadığını sorunuz.

“Başkalarına öfkelendiğinizde onlara zarar verme isteği hissettiğiniz ya da buna niyetlendiğiniz oluyor mu?”

“Daha önce hiç başkalarına zarar verdiğiniz oldu mu?”











10

Özgeçmişini öğrenip not ediniz.










11

Soygeçmişini öğrenip not ediniz.










12

Hastaya görüşmenin sonunda size soru sorma fırsatı veriniz.










13

Yakınlardan da anamnez almanız gerektiğini hatırlayınız.










14

Görüşmede hem kapalı hem de açık uçlu sorulara yer veriniz.










15

Nötr (yüksüz) ve ilgili tutumunuzu görüşme boyunca sürdürünüz.













Psikiyatrik Muayene










16

Genel görünüm ve dışavuran davranışı değerlendiriniz ve tarif ediniz.

Hasta yaşında mı gösteriyor?

Görünür fiziksel kusuru var mı?

Giyim kuşamı ve kendine bakımı sosyokültürel özellikleriyle uyumlu mu?

Doktorla kurduğu ilişkide nasıl davranıyor? (Negativist, işbirliğine yatkın, tedirgin, rahat vb.)











17

Bilinci ve yönelimi değerlendiriniz.










18

Dikkati sürdürme kapasitesini değerlendiriniz.

Hastanın eğitim düzeyine ve klinik durumuna uygun olarak, çevresine dikkatle bakmasını isteyip gördüğü nesneler hakkında sorular sormak ya da yüzden geri üçer üçer ya da yedişer yedişer saydırmak ya da 5-6 harflik bir kelimenin harflerini tersten söyletmek

Hıza değil doğruluğa bakmak











19

Yakın belleği değerlendiriniz.

Hastanın eğitim düzeyine ve klinik durumuna uygun olarak,üç kelime söyleyip aklında tutmasını istemek ve bir süre sonra bunları tekrar söyletmek ya da daha uzun bir bilgi için aynı şeyi yapmak (örneğin tam bir adres)












20

Uzak belleği değerlendiriniz.

İyi öğrenilmiş, unutulması zor bilgileri sormak (çocuklarının yaşları, doğum tarihi vb.)












21

Algılamayı değerlendiriniz.

Halüsinasyonların varlığına işaret eden bulguları farkedip bunlara işaret etmek ve sormak (kendi kendine konuşma, mırıldanma, çevreye bir nesne görür gibi bakınma vb.)

Diğer sorular:

“Başkalarının işitmediği sesler işittiğiniz, görmediği şeyler gördüğünüz olur mu?”

“Vücudunuz, vücudunuzun bir bölümü, çevredeki kişiler, nesneler değişiyormuş, gerçek değilmiş, tanıdık değilmiş gibi hissettiğiniz olur mu?”











22

Zekayı değerlendiriniz.

Psikomotor gelişimde gecikme olmuş mu (yürüme, konuşma)

Okul başarısı düşük müymüş? (okumayı geç öğrenme, ilk ya da orta okulda sınıfta kalma vb.)











23

Düşünce yapısını değerlendiriniz.

Gerçeği değerlendirme kusuru (gerçek olmadığı belli olan ya da yakınlarının doğrulamadığı inanışlar hakkında ayrıntılı sorular sormak)

Düşünce yoksulluğu (sorulara kısa, ayrıntıdan yoksun cevaplar verme vb.)

Muhakeme kusuru (gündelik sorunları çözme kapasitesinde yetersizlik)

Soyut düşünce kusuru (atasözleri gibi mecaz içeren sözlerin anlaşılmasında kusur)











24

Düşünce akışını değerlendiriniz.

Hızlanma


Yavaşlama

Nitelikteki değişiklikler (çağrışımlarda gevşeme, perseverasyon vb.)












25

Düşünce içeriğini değerlendiriniz.

Hastanın şikayeti, ek olarak söyledikleri hakkında yansız, yüksüz, yargısız sorular sormak










26

Duygudurumu değerlendiriniz.

Konuşma içeriği, postür, mimikler, jestler, ses tonu gibi ipuçlarını değerlendirmek

Hastaya kendisini nasıl hissettiğini açıkça sormak

Bu ikisinden yola çıkarak hastanın duygudurumunun niteliğini belirtmek (anksiyteli, tedirgin, neşeli, öfkeli vb.) ve patolojik bulgu varsa saptamak (öfori, disfori, şiddetli anksiyete vb.)












27

Duygulanımı değerlendiriniz.

Sığlık, küntlük, düzleşme (Mimikler ve jestlerin azlığı, ses tonunun tekdüzeliği vb. nedeniyle hastanın öznel duygudurumunun dışardan anlaşılmasında güçlük

Labilite (duygulanımın normalde beklenenden çok daha değişken olması, ağlarken gülmeye ya da neşeden öfkeye hızla geçmek vb.)

Uygunsuzluk (sosyal koşullarla, örneğin konuşma içeriğiyle uygunsuz duygulanım, kötü bir habere kahkaha atarak karşılık verme vb., ya da çoğu kişi tarafından tuhaf karşılanacak herhangi bir duygulanımın sergilenmesi, yetişkin bir hastanın çocuk gibi konuşması vb.)












28

Psikomotor aktiviteyi değerlendiriniz.

Hızlanma (eksitasyon ya da ajitasyon, ya da daha hafif hızlanmalar)

Yavaşlama (retardasyon ya da daha hafif yavaşlamalar)

İstemsiz hareketler












29

Genel değerlendirme ve formülasyon yapınız.

Anamnez ve muayene verilerinden yola çıkarak, şimdiki başvuruyu ve genel olarak psikiyatrik hastalığın ortaya çıkışını tıbbi ve çevresel etmenlerle ilişkili olarak (biyopsikososyal modele uygun biçimde) formüle ediniz.














Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə