Qabriel Qarsia Markes "Patriarxın payızı" Roman



Yüklə 5,01 Kb.

səhifə56/81
tarix20.09.2017
ölçüsü5,01 Kb.
növüYazı
1   ...   52   53   54   55   56   57   58   59   ...   81

sol tayına keçirməyə, Böyük Admiralın ona şəxsən bağışladığı, qızılı saplarla, 
baftayla işlənmiş epoletli ağır kitelini - gün üzünə çıxmadığı uzun illərdən bəri, 
prezident karetinin pəncərəsində dərin fikirlərə qərq olmuş profilinin, qəmli 
baxışının, ipək əlcəkli əlinin hüznlü hərəkəti göz qırpımında görünən vaxtlardan 
bəri geymədiyi kitelini geyməyə, kişi ətri vurmağa, döyüş qılıncını, bütün orden-
medallarını, Roma Papasının, müsadirə edilmiş kilsə əmlakının geri qaytarılmasına 
görə onu təltif etdiyi Tanrı Dərgahı ordenini, kavaler lentini taxmağa məcbur elədi. 
- «Sən məni lap bayram yemişi kimi bəzədin!» Sübh tezdən həmin bu görkəmdə 
Letisiya onu, təmtəkcə, müşayiətsiz-şahidsiz, tül fatasının dumanı içində, yeddi 
aylıq biabırçı qarnını ikimərtəbəli kətan tumanının – gips təkər kimi kobud, qalın 
alt və sürüşkən üst tumanın altında gizlədə-gizlədə, mum şamların və pəncərələr 
boyu solan portağal budaqlarının qarışığından, qəlyanaltı iyi verən ala-qaranlıq 
iclas zalına apardı. Onlar, bədheybət zalın dörd bir tərəfindən, usanmadan 
çalxalanıb uğuldayan ucsuz-bucaqsız adam dənizinin sahilində don vurmuş kimi 
key vəziyyətdə, tər içində yanaşı dayanmışdılar. Zalın bütün giriş-çıxışları bağlı 
idi, pəncərələr, dövlət gerbli qalın pərdələrlə tutulmuşdu; - zal, ölüm qoxusu saçan, 
anlaşılmaz, ölü bir mərasimə – onların kəbin mərasiminə hazırlaşırdı; bu mərasim, 
dövlət sirri kimi gizlin saxlanılmalı, dünyada bircə adam belə bu haqda bir şey 
bilməməliydi. Letisiya, havasızlıqdan boğulur, bətninin qaranlıq sularında üzən 
körpəsinin səbrsiz təpiklərindən əziyyət çəkirdi. - bu, onun körpəsi idi, onun oğlu 
idi. - «Axı sən özün istəyirdin ki, oğlun olsun! Bu da oğlan!»  
Təntənəli geyimli arxiyepiskopun, harasından çıxdığı məlum olmayan asta səsiylə 
Allahın şərəfinə oxuduğu duaları dəhlizlər boyu mürgüləyən qarovulçulara belə 
gedib çatmırdı., Zəhmli qocaya: - «Sən, Letisiya Mersedes Mariya Nasareno ilə 
evlənməyə razısanmı?» - sualını verərkən, az qala ürəyi dayanan arxiyepiskopun 
qorxusu, ana bətninin dərin sularında azmış dalğıcın qorxusu qədər anlaşılmaz və 
qaranlıq idi. Bu vaxta qədər heç kimin ona bu sualı verməyə cəsarəti çatmazdı. 
Necə yəni, o, kimisə özünə arvad eləməyə razıdırmı?! Heç vaxt heç kim ona belə 
bir sual verə bilməzdi! Cavabında o, gözünü yüngülcə qırpıb: «Razıyam!» - dedi 
və ürəyinin döyüntüsündən sinəsində tərpənən orden-medalların cingiltisi eşidildi. 
«Razıyam!» sözü yenilməz qürurla səsləndi və elə həmin an Letisiya Nasarenonun 
bətnindəki körpə dölətrafı sularda öz istiqamətini müəyyənləşdirib işığa sarı yön 
aldı. Letisiya, ağrıdan üçqat olub təngiyə-təngiyə: «İlahi, pərvərdigara, sənin 
müqəddəs qanunlarını, öz şəhvətini doyurmaqla yerinə yetirən sadiq rahhibəni əhv 
et! Sənin cəzanı qəbul edirəm, ilahi!» - deyə, çanaq sümüklərinin cırıltısını 
gizləmək üçün, naxışlı paltarını cırıb sökdü və ikilaylı tumanının dolaşığından, öz 
yarımçıq bicini çəkib çıxartdı. Körpə, təzə doğulmuş buzov ölçüsündə, elə buzov 
kimi də köməksiz idi. Letisiya körpəni əlinə alıb yuxarı qaldırdı, onu rəngbərəng 
altarın zəif işığında gözdən keçirib oğlan uşağı olduğunu dəqiqləşdirdi. – «Siz necə 
istəmişdiniz, mənim generalım – oğlan!» Bu müqəddəs, Emmanuel adı daşımalı 
olacaq, lakin heç bir əməli ilə Allahın adına şərəf gətirə bilməyəcək bu körpə, 
çəlimsiz bir oğlan uşağı idi; atası onu, qurbanlıq daşının üstünə qoyub göbəyini öz 
qılıncıyla kəsərək, yeganə qanuni oğlu elan etdi və həmin gündən bəri uşaq, bütün 
hüquqları onun ixtiyarına verilmiş diviziya generalı təyin edildi. - «Onu xaç 
suyuna salın, müqəddəs ata!»  
 
113


Bu qəribə hadisə, qədəm qoyan yeni dövrün müqəddiməsinə çevrildi, dəhşətli, ağır 
dövrlərin başlanğıcı oldu. O dövrlər camaatın yadında, küçələrin, hələ səhərin gözü 
açlmamışdan, xüsusi karton lövhələrlə dövrəyə alınmasıyla qalmışdı; ordu, bazar 
alverçilərini tüfənglərin qundağıyla o baş-bu başa qova-qova, hay-küy sala-sala, 
camaatın gözünün odunu alırdılar ki, hamı pəncərə və eyvanlarını kip bağlasınlar; 
heç kim, küçələrdən güllə kimi ötən, qızıl dəstəkli limuzini görməməliydi; 
damlarda, bacalarda hansısa təsadüf üzündən gizlənib oğrun-oğrun aşağı 
boylanmaq nəsib olanlarsa, küçələrdən yel kimi vıyıldayan hökümət limuzinini, 
prezidentin şəxsi limuzinini – maşının içində, başında, kənarları güllü fetr şlyapa, 
boğazında bir düjün tülkü dərisi oturan balacaboy rahibəni görürdülər; görməmişin 
oğlu oldu, günorta çıraq yandırdı! Biz, hər çərşənbə, səhər tezdən, bazarın 
girəcəyində maşından düşüb, balaca generalın əlindən tutaraq, bir dəstə əsgərin 
müşayiəti ilə bazara girən Letisiyanı görürdük; o illər uşağın üç yaşı ancaq olardı, 
həm də uşaq o qədər arıq və çəlimsiz idi ki, oğlandan çox, qızılı saplarla işlənmiş 
hərbi mundir geyimli qıza oxşayırdı; mundir uşağın əyninə elə kip otururdu, elə bil 
o, elə mundirdə doğulmuşdu; bu mundiri o, diş yeri təzə-təzə yarılandan – Letisiya 
onu arabada, atasının təmsil etdiyi rəsmi mərasimlərə gətirəndən, anasının 
qucağında otura-otura, öz ordusuna tamaşa eləməyə başlayandan bəri geyirdi; bu 
forma, həndbol oyunlarının sonunda camaatın, gənc generalın şərəfinə 
səsləndirdiyi alqışlar altında, anasının əlləri üstə göylərə qaldırıldığı vaxtlardan 
onun əynində idi; həmin bu formada o, milli bayram münasibətilə keçirilən 
paradda, üstü açıq avtomobildə otura-otura, anasının döşünü əmirdi; Letisiya, 
camaatın, süddən üfürlənmiş döşünə buzov kimi təpilən körpə generalı çoxmənalı 
baxışlarla süzə-süzə, bir-birinə göz vurmasına qətiyyən məhəl qoymurdu; 
diplomatik qəbullarda isə uşaq, artıq heç kimin köməyinə ehtiyacı olmadığı 
vaxtlardan iştirak etməyə başlamışdı; bu qəbullara o, təkcə hərbi mundir geyməklə 
kifayətlənmir, atasının mücrüsündən öz zövqünə uyğun seçdiyi döyüş medallarını 
da sinəsinə taxırdı; bu, qəribə təbiətli, ciddi bir oğlan idi, artıq altı yaşında, 
cəmiyyət içində özünü lazımi səviyyədə apara bilirdi, böyük adamlarla, bərabər 
tərəf müqabili kimi, şampan əvəzinə, meyvə şirəsindən qurtum-qurtum içə-içə, 
söhbət edirdi; qəribədi ki, o, adamlarla münasibətdə çox mədəni və qılıqlı idi, bu 
keyfiyyətləri kimdən qazandığı məlum deyildi; düzdü, bəzən elə də olurdu ki, 
qəbul mərasiminin ab-havası, qara buludlarla dolmuş kimi tutulur – zavalı vəliəhd 
əsnəməyə başlayır və yuxulayırdı. Onda sanki zaman dayanır, söhbətlər, cümlənin 
yarısındın qırılıb havadan asılı qalır, hərəkətlər donur və kiminsə: «Sakit, balaca 
general yuxuya gedib!» - deyən asta pıçıltısı eşidilirdi; sonra adyutant onu, 
məzəmmət dolu təbəssümünü yelpiclərinin arxasında gizlədə-gizlədə: «Biabırçılıq! 
Əla həzrətlərin gözündən iraq!» - deyən rəsmiyyətpərəst xanımlar və sığallı 
casuslar yığnağını yara-yara otağına aparırdı; general isə beyninə yeritmişdi ki, 
guya bunlardan xəbərsizdi, hətta özü-özünü inandırmışdı ki, ona, yüzlərlə bic 
uşağın arasından seçib yeganə oğlu elan elədiyi bu balaca uşağın hoqqalarına fikir 
vermək düzgün deyil, belə xırda məişət məsələlərinə məhəl qoymaq, Letisiya 
Nasarenonun saysız-hesabsız iddialarına məhəl qoymaq kimi bir şeydi. Hə, demək, 
çərşənbə günlərinin sübh çağı o, öz oyuncaq generalının əlindən tutaraq, bir sürü 
kazarma aşbazı və əsgər forması geymiş başkəsən quldurların müşayiəti ilə şəhər 
 
114




Dostları ilə paylaş:
1   ...   52   53   54   55   56   57   58   59   ...   81


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə