Rahbar fazilatlari va uslublari 2 Rahbarga qo’yiladigan talablar



Yüklə 60,48 Kb.
tarix05.10.2017
ölçüsü60,48 Kb.

Aim.uz

Rahbar fazilatlari va uslublari
2.2.1. Rahbarga qo’yiladigan talablar
Rahbar bir qator talablarga javob berishi kerak. “Rahbarlik qilish” degan so’zga izohli lug’atlarda boshqarish, maslahat berish, kuzatish, yo’naltirish, ko’rsatma berish degan turli ma’lumotlar berilgan.

Rahbarlik uslubidagi salbiy qusurlarni bartaraf etish degani- bu boshqarishning barcha unsurlariga e’tiborni kuchaytirish demakdir. Eng avvalo rahbar yuqoridagi nuqsonlardan xoli bo’lishi va ish uslubini quyidagi ijobiy fazilatlar zamirida tashkil qilishi lozim:



  1. Rahbar o’z huquq va vakolatidan umumdavlat manfaatlarini jamoa va xodimlarning shaxsiy manfaatlari bilan uyg’un olib borishda mohirona foydalanish zarur. Ammo davlat manfaatlariga putur etkazmasdan, shaxsiy manfaatlar umum manfaatlarga bo’ysinishi lozim.

  2. Ishlab chiqarishni faqat jamoada obro’-e’tiborga ega bo’lgan rahbargina yaxshi boshqaraoladi. Ayni paytda shuni unutmaslik kerakki, obro’ faqat xizmat mavqei bilan emas, balki, avvalo, bilim, tajriba, ishga va xodimlarga munosabat bilan orttiriladi.

  3. Rahbar vazmin, har qanday vaziyatda hamo’zini tutabiladigan, odobli va xushmuomala bo’lishi zurur. O’z xatti- harakatini nazorat qila oladigan, kayfiyati va sezgilarini tiya biladigan, yurish turishida bo’ysinuvchilarga o’rnak ko’rsatadigan bo’lishga majburdir.

  4. Buyruq hammaga ham yoqavermaydi. Shu sababli bo’yinuvchi xodimlarga beriladigan farmoyish faqat bevosita buyruq shaklida bo’lmasdan, balki topshiriq va vazifa, maslahat tarzida ham bo’lishi kerak. Bu o’rinda quyidagi ibratli ish uslubini bilish foydadan xoli emas.

Ouen YaNG durusutgina lavozimni egallab turgan bo’lishiga qaramay, qo’l ostidagi xodimlarning hech biriga hech qachon buyruq ohangida ish buyurmagan. U buyruq berishdan ko’ra maslahat solishini afzal bilgan. Bunday yumshoq muomala birichidan, Ouenning o’ziga katta izzat-obro’ keltirgan bo’lsa, ikkinchidan idora ishining har doim bir maromda muvofiqiyatli kechishini ta’minlagan.

Ya’ni hech qachon “Mana bu ishni unday yoki bunday qiling” yoki “Bunday yo unday qilmang” demagan. Buning o’rniga “Shu masalada bir o’ylab ko’rsangiz” yoki “Shunday qilinsa yaxshi natija beradi deb o’ylaysizmi” qabilida muomala qilishga odatlangan.



  1. rahbar bo’ysinuvchi xodimlarning fikr va maslahatlarini diqqat va hurmat bilan tinglashi, hatto shu takliflarga shaxsan qo’shilmagan taqdirda ham ularga osoyishta quloq solishi va muhokama qilishi lozim.

Yang biror tashkilotga xat yo’llash zarurati tug’ilib qolgan holda maktub matnini boshidan oxirigacha aytib turib yozdiradi-da, pirovardida xodimiga shunday savol bilan murojat qilardi: “Sizning xat matni xususidagi fikringiz qanday?” Agar xat matnini biror xodimi tayyorlagan bo’lsa, uni o’qib chiqqach, mabodo kamchiligi uchrasa yoki yoqmasa, buni xodimning yuziga solish o’rniga maslahat yo’sinida fikrlashadi: “Balki xat matnini biroz boshqacharoq qilib yozganimiz ma’qulmidi, siz nima deysiz?”.

Yang o’z xodimlariga nima qilish kerakligi haqida hech qachon ko’rsatmalar bermaydi, zimmadagi vazifalarini mustaqil bajarishlari uchun imkon yaratadi. Mustaqil harakat qilishga, o’z xatolaridan tegishli xulosa chiqarish va boshqa takrorlamaslikni odat qilishga undaydi.

Haqiqatdan ham, bunday munosabat xodimlarni mustaqillikka o’rgatadi, xatolarni tez tuzatish va ishni oxirigacha pishiq-puxta bajarishga odatlantiradi. Qolaversa, bunday usul ishchi- xizmatchilarning izzat- nafsini hech qachon kamsitmaydi va, ayniqsa, ularda o’z imkoniyatlari va mahoratlariga qat’iy ishonch, mehnatga ishtiyoq tug’diradi.

Demak, agar rahbar insonlarda o’ziga nisbatan iliqlik, izzat- hurmat hissini uyg’otmoqchi bo’lsa, u salbiy xislatlardan, ya’ni buyurish, ko’rsatma berish ohanglaridan voz kechib, maslahat solishi, ulardan fikr olishi kerak. Shunda uning umumiy ishga ko’proq nafi tegadi.



  1. Rahbar intizom va tartibga rioya qilishini qat’iy talab qilishi va bo’ysinuvchilarning biron nojo’ya harakatini e’tibordan chetda qoldirmasligi kerak. Talabchanlik tarbiyaning asosi va ongli intizomning eng mustahkam zaminidir.

Xullas, rahbardagi odamlarni boshqarish qobiliyati, odamlar haqida g’amxo’rligi, tashabbuskorlik, qat’iyatlik, mustaqillik, talabchanlik, bo’ysinuvchi xodimlar bilan maslahatlasha bilish, o’z so’zini ustidan chiqish kabi ijobiy fazilatlar undagi salbiy qusurlardan qutulishga yordam beradi.

Rahbar salbiy qusurlar domiga tortilmaslikka intilishi kerak. U egallab turgan lavozimidan ketib qolmasligi uchun quyidagi o’nta qoidaga rioya qilmog’i lozim:

1. Iloji boricha qulog’ingizgachya ishga qo’miling. o’z kompaniyangiz mijozlarini ko’paytirish uchun barcha imkoniyatlaringizni ishga soling.

2. Kompyuterni o’rganing.

3. Chet tilini o’rganing.

4. O’z arxivingizni tashkil qiling.

Zarur tashklotlar va kishilar adreslari, telefonlarini yozib boring. Ular favqulodda hollarda kerak bo’lib qoladi.

5. Har doim “ha” deng.

Hamma narsani bajarishga urining. Hattoki imkoniyatingiz, qobiliyatingiz etarli bo’lmasa ham oldin bajarmagan ishingizni bajarishga harakat qiling. Ishidan ketib qolishning eng qisqa yo’li: “Bu mening ishim emas” deb javob berish. Bunday so’zni aytishdan o’zingizni tiying.

6. Chiroyli imo, ishora qilishni biling.

Firma inqirozga uchragan vaqtda ham uni bunday holatdan chiqarish uchun vaqtingizni ayamasligingizga tayyor ekanligingizni bildiring.

7. Malakangizni muttasil oshirib boring.

8. Kishilar bilan bo’ladigan muomalada xushfel va iltifotli bo’ling.

Noyob, nazokatli, do’stona kayfiyat jamoadagi muhitni yaxshilaydi, o’zaro ishonchni mustahkamlaydi., kishilarni hamjihatlikka chorlaydi.

9. Boshqalar bilmaydigan va bajaraolmaydigan u yoki bu ishni bilish va bajara olishga urining. Bu nur ustiga a’lo nur bo’ladi.

10. Ish vaqti faqat “dan va gacha” bo’lmasin.

Agar Siz ertalab ish vaqtidan oldin yoki ish vaqti tugagandan so’ng ish joyida bo’lsangiz, bilingki bu ham e’tiborsiz qolmaydi.

2.2.2. Boshqaruv uslublari



Rahbarning ish uslubi - bu boshqaruv jarayonida u yoki bu masalalarni hal qilishda uning o’ziga xos yondashishidir. Rahbar qaror qabul qilganda, uning bajarilishini tashkil etganda va qo’l ostidagi kishilar ishini nazorat qilganda u o’z vazifalariga muvofiq ish ko’radi.

Biroq har bir rahbar bunda o’ziga xos ravishda, boshqaruv jarayonida o’zi uchun mos bo’lgan, o’z rahbarlik uslubini belgilaydigan usullar bilan xarakat qiladi. Mutlaqo bir xil ikki kishi bo’lmaganidek, rahbarlikda ham mutlaqo bir xil uslub yo’q. Rahbarlik uslubi rahbarlarning o’z qo’l ostidagilari bilan aloqasida, ularning o’zaro munosabatlarida tarkib topadi.




Uslub boshqaruv organing intellektual salohiyati, sifatlari, uning individual xususiyatlari bilan belgilanadi.

Rahbarlik uslubi boshqarish metodlari bilan muayyan o’zaro aloqada bo’ladi.

Boshqarish metodi ham boshqarish faolitini amalga oshirish usullari va yo’llari majmuasidan, boshqarish tizimiga samarali, maqsadga muvofiq ta’sir ko’rsatishidan, ya’ni boshqarish funktsiyalarini amalga oshirish mexanizmidan iboratdir.

Lekin shuni e’tiborga olish lozimki, metod bu tamomila ob’ektiv rahbarga bog’liq bo’lmagan mustaqil tushunchadir. Uslub garchi u ham ta’sir o’tkazish usullari majmuasidan iborat bo’lsada, metoddan farq qiladi, u yoki bu rahbarning sub’ektiv, individual xususiyatlari bilan belgilanadi.

Qiyoslash uchun shuni aytish mumkinki, musiqa notasi hamma uchun bir xil bo’lsa-da, lekin musiqachilarning ijro etish uslub (manera)lari har xildir.

Buni quyidagi misollarda ko’rishimiz mumkin. Barcha rahbarlar xodimlarni rag’batlantirish maqsadida boshqarishning iqtisodiy metodidan foydalanishlari kerak. Lekin ba’zi rahbarlar individual rag’batlantirishga, boshqa bir rahbarlar esa jamoani rag’batlantirishga ko’proq mablag’ ajratishga harakat qiladilar. Ba’zi rahbarlar chorak natijalarga, ikkinchi bir rahbarlar esa yillik ish natijalariga qarab mukofotlashni afzal ko’radilar.

Buyruqlar va farmoyishlar chiqarish kabi boshqarishning tashkiliy-ma’muriy metodlaridan ham rahbarlar turlicha foydalanadilar. Bular bo’lmasa ham buyruq chiqarish va aksincha boshqarish funktsiyalarini buyruqsiz ham muvaffaqiyatli bajarish mumkin. Buyruq chiqarib, uni nazoratsiz qoldirish ham, uning bajarilishi ustidan aniq va amaliy nazorat o’rnatish ham mumkin.

Shunday qilib, muayyan metodlarni amalga oshirishga har xil rahbarlar o’z indivudual uslublari bilan yondoshadilar.

Shu bilan birga, rahbarlik uslubi butunlay indivudual asosga ega deb qarash noto’g’ri bo’lur edi. Rahbarlik uslubiga boshqarish qonunlari va tamoyillari, rahbarlarga bo’lgan yagona talablar, jamoadagi sotsial-psixologik muhit, yuqori rahbarlarning boshqarishda qo’llaniladigan usullari kabi ko’pgina ob’ektiv omillar ta’sir ko’rsatadi. Demak, har bir rahbarning faoliyatida rahbarlik uslubining sub’ektiv va ob’ektiv unsurlari aralashib ketadi. Sub’ektiv unsurlar rahbarning:


  1. ishchanlik va shaxsiy sifatlari;

  2. mijozi, qobiliyati va qiziqishi;

  3. bilimi, ko’nikma va mahorati;

  4. tadbirkorligi va tashabbuskorligi kabi fazilatlarida namoyon bo’ladi.

Rahbarlarning ishchanlik va ma’naviy-madaniy xislatlarini baholash amaliyoti shuni ko’rsatadiki, bunda birinchi o’rinda e’tiqodlilik, topshirilgan ish uchun shaxsan javobgarlikni his qilish, hololik, vijdonlilik, kishilarga nisbatan mehribonlik va e’tibor bilan munosabatda bo’lish turadi. Asoslangan qarorlarni mustaqil va tez qabul qilish qobiliyati, shaxsan intizomli bo’lish, mehnatsevarlik, tashkilotchilik qobiliyati, jamoada intizomni yo’lga qo’yishi va saqlay bilish qobiliyati juda yuksak baholanadi.
2.2.3. Rahbar turlari
Rahbarlik uslubi belgisi va bo’yisinuvchilarga nisbatan munosabatga qarab barcha rahbarlarni quyidagi uch turga bo’lish mumkin.

Rahbarlik uslubga qarab rahbarlarning turlarga bo’linishi

Avtokratik rahbarlar

*Bunday turdagi rahbar:

  1. buyruq chiqarish, qaror qabul qilish, xodimlarga jazo berish yoki rag’batlantirishda jamoa fikirini hisobga olmaydi;

  2. o’zini jamoadan uzoq tutadi; jamoa a’zolarini bevosita muloqatda bo’lishini chegaralab qo’yadi;

  3. o’zining noo’rin harakatlarining tanqid qilinishiga chiday olmaydi;

  4. o’ziga bo’ysinuvchilarning harakatlarini keskin ravishda tanqid qilishni yaxshi ko’radi;

  5. muttasil buyruq berishga, hammani o’z istaklariga so’zsiz bo’isindirishga intiladi;

  6. ko’p gapirishni yoqtirmaydi, lekin bo’isinuvchilari bilan muomilada bo’lganda uning rahbarlik g’ururi balandligi, uzini katta tutish sezilib turadi;

  7. o’ziga bo’isynuvchilari oldida qovog’i solingan kayfiyatda bo’ladi.

Xullas, avtokratik rahbar o’ziga bino qo’igan, dimog’dor, o’z qobiliyati va imkoniyatlariga ortiqcha ishonadigan, hukmini o’tkazishga intiladigan kishilardan etishib chiqadi.

Bunday rahbar nazoratdan chetda qolsa o’sha erda dag’allik, takabburlik, tazyiq o’tkazish, majbur qilish kabi o’ta salbiy holatlar avj oladi.

Biroq avtokratik boshqaruv usulini har jihatdan, yomon deb bo’lmaydi. Ba’zi bir hollarda bo’ysinuvchilarning madaniy darajasi, axloqi pastligi sababli avtokratik uslubini tanlab olish ham ish berib holishi mumkin.


Liberal rahbar

*Bunday turdagi rahbar:

  1. idorasiz, tashabbussiz bo’ladi;

  2. o’z zimmasiga mas’uliyat olishni yoqtirmaydi;

  3. ishni o’z holiga tashlab qo’yadi;

  4. idoraga nisbatan qat’iy bo’lishdan hayiqadi;

  5. o’zini haddan tashqari ehtiyot qiladi;

  6. biron xodim bilan ham aloqani buzishni istamaydi;

  7. talabchan emas, sust nazorat qiladi;

  8. suiste’mollarga bevosita yo’l qo’yilsa ham o’zini bilmaslikka soladi;

Bunday rahbar tashqaridan ko’rsatiladigan ta’sirga moyilligi bilan ko’zga tashlanib turadi.

Demokratik rahbar

*Bunday turdagi rahbar:

  1. boshqarish funktsiyalarini jamoa fikri bilan hisoblashib amalga oshiradi;

  2. ishlab chiqarishni boshqarishga xodimlarni jalb qiladi; ularning bildirgan fikriga quloq soladi; ular bilan maslahatlashadi, ijobiy tomonlarini inobatga oladi;

  3. barcha bilan barobar va samimiy munosobatda bo’ladi, ustunligini bildirmaydi;

  4. buyruq berish yo’li bilan emas, balki ishontirish uslubida ish tutadi;

  5. buyruq rahbarlik uslubi bo’isinuvchilarning shaxsiy tashabbusini, ijodiy faoliyatini rivojlantiradi va jamoada o’rtoqlik va ishchan muhitni yaratadi.

Qayd etilgan rahbarlik uslublari sof holda uchramaydi. Hayotda har bir rahbarning ish uslubi har hil bo’ladi, lekin yuqoridagi uch uslubdan biri yaqqolroq sezilib turadi. Turli hil ishlab chiqarish vaziyatlarida har xil xodimga nisbatan rahbarlikning ijobiy tomonlaridan foydalanish kerak. Rahbar haqiqiy ahvolga qarab ish tutishi va buysinuvchilarning o’ziga hos shaxsiy xislatlarni hisobga olib muomala qilishi kerak.

Har bir boshqaruv uslubning samarodarligini baholash uchun amerikalik olim L. Laykert qo’idagi koeffetsientni hisoblashni taklif qilgan:



bu erda, -avtokratik –liberallik koeffitsienti

EIU- rahbarlik uslubdagi ishontirish unsurlari yig’indisi;

EMQU- rahbarlik uslubdagi majbur qilish unsurlari yig’indisi

R.Laikertning fikricha bu nisbat 1,9 ni tashkil qilishi lozim. Boshqacha qilib aitganda rahbarlik uslubida rahbar ishontirish unsurlarini majbur qilish unsurlaridan taxminan ikki barovar ko’proq qo’llagandagina uning rahbarlik uslubi optimal, maqsadga muvofiq, samarali bo’lgan hisoblanadi.



Umuman olganda har uchala turdagi rahbarlikning boshqarish funktsiyalarini bajarishdagi va ijtimoi munosabatlardagi o’ziga xos xususiyatlarni qo’idagi jadvalda umumlashtirib ko’rsatish mumkin.

Rahbarlik turlarining, o’ziga xos xususiyatlari



Belgilar

Rahbarlik turlari







Avtokratik rahbar

Demokratik rahbar

Liberal rahbar

1.

Qaror qabul qilishda

Yakkabosh, jamoa fikri bilan hisoblashmaydi

Jamoa fikri bilan hisoblashadi

Ko’rsatmaga binoan ish tutadi

2.

Qaror yechimlarini bo’ysinuvchilarga etkazishda

Yozma va og’zaki buiruq, ko’rsatma orqali

Taklif orqali

Iltimos qilish, yalinish orqali

3.

Ma’suliyatni taqsimlash orqali

To’la to’kis rahbar qo’lida

Vakolatiga binoan

To’la-to’kis ijrochilar-ning fikriga binoan

4.

Bo’isinuvchilarning tashab-buskorligiga

Io’l qo’yadi

Rahg’batlan-tiradi va foydalanadi

To’la- to’kis tayanadi

5.

Kadrlarni tanlashda

Kuchli raqobat-doshlardan qutilish tarafdori

Ishchan, bilimdon xodimlarga mo’ljal oladi va ularning o’sishiga yordam beradi

Beparvo


6.

Bilimga bo’lgan munosobatda

Hamma narsani o’zim bilaman deb hisoblaidi

Mutassil o’qiydi va qo’l ostidagi bo’ysinuvchilardan ham shuni talab qiladi

E’tiborsiz, baribir, beparvo

7.

Muomalada

Salbiy, masofa saqlaydi

Ijobiy muloqatda kirishimli va faol

Tashabbus ko’rsatmaydi

8.

Bo’isinuvchilariga nisbatan

Kayfiyatiga qarab muomala qiladi, asabli

har xil, talabchan, xayrihoh, andishali

Talabchan emas, muloyim

9.

Intizomga nisbatan

Qattiq, formal, yuzaki

Maqsadga muvofiq talab qiladi

Yumshoq yuzaki

10.

Rag’batlantirish-ga nisbatan

Onda sonda rag’batlantirib tez-tez jazolash tarafdori

Onda-sonda jazolab tez-tez rag’batlantirish tarafdori

Aniq mo’ljali yo’q

Har uchala rahbarlik turi o’rtasida mutanosiblik mavjud bo’lib aniq sharoitlarda birining salmog’i oshishi bilan boshqasining salmog’i kamayadi.

Fazilat - bu ijobiy xislat, yaxshi sifat yoki xususiyatdir. Kishilarda fazilatlarning turlicha bo’lishi hamda har xil xulq- atvorlar insonning badanida aylanib yuradigan suyuq moddalarga ko’p jihatdan bog’liq ekanligi tajribada kuzatilgan.

Qadimgi tibbiyotning yirik namoyondasi Gippokrat inson badanida qon asosii o’rinni ishg’ol etsa, bunday odam harakatchan, engil bo’ladi, taasurotlarning almashinishiga tez ko’nikib keta qoladi, o’z atrofida sodir bo’layotgan voqealarga darhol va ishtiyoq bilan aralashadi, degan fikri bejiz emas.

Mana shu xil kishilarni Gippokrat Sangviniklar (xushchaqchaq kishilar) deb atagan. Bu lotincha “singvinis” ya’ni “qon” degan so’zdan kelib chiqqan.

Sangviniklar tuyg’u (jo’shqin) xususiyatlari bilan ajralib turadi. Ular:



  1. yangi kishilar bilan tez til topishadigan;

  2. bir ish turidan ikkinchi ish turiga tezda ko’nikadigan;

  3. bir turda bajariladigan ishlarni yoqtirmaidigan;

  4. yangi sharoitga osonlik bilan o’rganadigan;

  5. xushchaqchaq;

  6. harakatlari shiddatli;

  7. nutqi tez;

  8. kelajakka ishonch bilan qaraydigan;

  9. so’zini aniq va ma’noli qilib, imo ishoralar bilan gapradigan kishilardir.

Sangviniklar ish jarayonida kechgan ko’ngilsiz hodisalarni tezda esdan chiqarib yuboradilar. Ular o’z kuchi hamda qobiliyatlariga ortiqcha baho berish xususiyatiga egadirlar.

Rahbarlar ularning ishini salbiy baholashdan ko’ra ularga nisbatan qattiq qo’l va talabchan bo’lsalar ijobiy natijaga erishish mumkin.

Sangviniklar yuqori lavozimga intiladigan kishilar bo’ladilar.

Agar kishi tanasida shilliq hukmron o’rin tutsa, unday kishilar og’ir, tepsa tebransmas, kayfiyatlari va intilishlari ancha barqaror, voqealar va hayot taassurotlariga loqayd qaraydigan bo’ladilar. Bunday xil kishilar flegmatiklar deb atalgan. Qadimgi yunonlar shilliqlarni “Flegma” deyishgan.



Flegmatiklar:

  1. ta’sirchanligi sust bo’ladi;

  2. bir turdagi ishdan ikkinchi turdagi ishga sekinlik bilan ko’chadilar;

  3. faolliklari kam;

  4. yangi sharoitga qiyinchilik bilan moslashadilar;

  5. harakatlari va nuto’lari sust;

  6. ko’ngilsiz hodisa yuz berganda osoyishtaliklarini buzmaydilar;

  7. sabr-toqatli chidamli bo’lib, so’zlaganda xotirjam, o’zga shaxslar bilan hayajonlanmay gapiradilar.

Flegmatiklar chidamliligi, matonati, o’zini tuta bilishi bilan ajralib turadi.

Gippokratning fikricha, agar kishi tanasida za’faron safro ustun tursa, bunday kishi tezkor, qa’tiy-harakatchan bo’ladi. Bu toifa kishilarni Gippokrat xoleriklar (qoni qiziq kishilar) deb atagan. Qadimgi yunonchada safroni “xoley” deyishgan.

Xoleriklar – ko’tarinki ruhda ishlay oladigan, qarshiliklarni enga oladigan kishilar bo’lib, ularning ishlash zavqi kayfiyatining bo’zilishi bilanoq tez o’zgarishi mumkin. Ular serjahl, o’zini yaxshi ko’radigan, tez gapiradigan odamlar bo’lib, ular boshqalardan gapining ohangi o’zgaruvchanligi bilan ajralib turadilar. Xoleriklarning vazminlik darajasi xuddi sangviniklarnikidek bo’ladi. Rahbar va boshqa kishilarga nisbatan o’zini to’g’ri tutadi.

Nihoyat, Gippokrat yana bir tur kishilarni ajratadiki, bundaylarning ahvoli, ruhiyati bir xilda turmaydi. Ular yomon kayfiyatga ko’proq moyil bo’ladilar, arzir-arzimas narsalardan qattiq kuyunaveradilar. Bunday kishilarni ulug’ shifokor melanxoliklar deb atagan. Qadimgi yunonchada “melanxolik” so’zi “qora safro” degan ma’noni bildirgin.



Melanxoliklar:

  1. o’ta ta’sirlanuvchan xususiyatga ega;

  2. tez toliqadigan va o’ziga ishonmaydigan;

  3. tashvishsiz, lekin jo’da sezuvchan;

  4. nihoyatda arazchan;

  5. juda oz kuladigan;

  6. faolligi sust, tortinchoq, kam g’ayrat;

  7. arzimagan sabablarga ko’zlaridan yosh oqib ketaveradigan;

  8. yangi kishilar bilan qiyinchilik bilan til topishadigan kishilardir.

Melanxoliklar qulay sharoitda oldiga qo’yilgan masalalarni muvafaqqiyatli bajaradi. Agar ishda sharoit, ya’ni vaziyat o’zgarsa, qiyinchilik tug’ilsa, ular o’zlarini panaga olib turishadi.

Hozirgi davrda menejer (rahbar)lar qondirishi zarur bo’lgan talablar juda ko’p.



Tayanch iboralar

  • Menejmentni o’zlashtirish

  • Menejment mahorati

  • Menejment ilmi

  • Ishbilarmonlik

  • Menejment nazorati

  • Mehnat unumdorligi

  • Bozor infratuzilmasi

  • Menejment jarayoni

  • Boshqaruv operatsiyalari

  • Axborot

  • Ragbatlantirish

  • Menejment vazifasi

  • Iktisodiy tarmok tarkibi

  • Avtokrat

  • Liberal

  • Demokrat

  • Melanxolik

  • Xolerik

  • Flegmatik

  • Sangvinik



O’z-o’zini tekshirish uchun savollar:


  1. Rahbarlik uslubi deganda nimani tushunasiz?

  2. Rahbarlik uslubi boshqarish metodlaridan nima bilan farq qiladi?

  3. Rahbarlik uslubining qaysi bir turini tanlagan bo’lar edingiz?

  4. Fazilat nima? Ular tug’ma bo’ladimi?

  5. Rahbarlik uslubiga qarab rahbar turlari?

  6. Avtokratik rahbarga qo’yiladigan talablar?

  7. Liberal rahbarga qo’yiladigan talablar?

  8. Demokratik rahbarga qo’yiladigan talablar?

  9. Rahbarlik turlarining o’ziga xos xususiyatlari nimada?

  10. Gippokrat insonni qanday toifalarga ajratgan?



Aim.uz




Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə