Sağlamlıq hür şey deyil, lakin hər şey sağlamlıqsız heç nədir


almaq,  “kef  çəkmək”  naminə,özü  də  bol-bol  yeyən  adam



Yüklə 2,8 Kb.

səhifə34/98
tarix10.11.2017
ölçüsü2,8 Kb.
1   ...   30   31   32   33   34   35   36   37   ...   98

 
105 
almaq,  “kef  çəkmək”  naminə,özü  də  bol-bol  yeyən  adam 
sağlam  ola  bilməz.Nişinin  elmi  əsaslarla  əsaslandırdığı  bu 
fikiri  vaxtilə  Məhəmməd  Peyqəmbər  də  deyib,İbn  Sina  da, 
Nizami də,Sədi də,digər işıqlı dühalar da. “Qida və sağlamlıq” 
konteksti  baxımından  Peyğəmbərimizlə  həkimin  dialoqu 
ibrətamizdir.Əcəm  hökmüdarı  tərəfindən  Peyqəmbərin  hüzu-
runa  göndərilmiş  həkim  ona  şikayət  edir:xeyli  vaxtdır  bura 
gəlmişəm,amma,nədənsə,mənə  müraciət  etmirlər.Yəqin,mənə 
inanmırlar.Cavabında  Həzrəti    Məhəmməd      buyurub:“Bizim 
camaatın  bir  yaxşı  adəti  var:acmamış  yeməzlər,süfrədən  də 
doymamış çəkilərlər.Ona görə də təbibə ehtiyac duymurlar”. 
Nizaminin müdrikliyinə və ensiklopedik biliyinə dəlalət 
edən “bir inci saflığı varsa da suda,artıq içiləndə dərd verir 
o  da”  misraları  çoxdan  zərbül-məsələ  çevrilib.Dahi  Nizami 
təkcə  “nə  qədər  yemək”  sualına  deyil,  həm  də    “nə  yemək  ” 
sualına cavab verib: 
                
                              Yeməkdə əsasdır cana nuş olmaq,  
                              Onun dadına yox, faydasına bax. 
 
Loğman  müdrikliyi  ilə  qidanın  dadını  yox,faydasını 
əsas  götürməyi  məsləhət  görən  şair  daha  bir  vacib  məsələyə  
toxunub: 
 
                              Yağlıdan, yavandan elə ye ki, sən, 
                              Onu asanlıqla həzmə verəsən. 
 
Bəli,  həzmə  getməyən  qida  -  sağlamlığa  xidmət  etmir, 
sağlamlığın  düşməninə  çevrilir.Artıq  yeməyin  zərərini  müdrik 
şair Sədi Şirazi də görüb: 
 
                               Gülşəkər ziyandır- çox yesən əgər
                               Az yesən- küt çörək olar gülşəkər. 
 


 
106 
Maraqlıdır  ki,müxtəlif  əsrlərdə  ayrı-ayrı  müdriklər 
tərəfindən  söylənmiş  qədim  fikirlər  müasir  naturopat  dieto-
loqlar  tərəfindən  tərtib  olunmuş  qidalanma  qaydaları  ilə  tam 
üst-üstə  düşür.Yeri  gəlmişkən,müdrik  peyqəmbərimizin  hələ 
Y11  əsrdə  dediyi  dahiyanə  fikiri  bir  daha  yadınıza  salmaq 
istəyirəm:”Bütün  fəsadların  yuvası-mədədir,bütün  dərdlə-
rin  çarəsi  pəhrizdir”.Bu  dəyərli  fikri  d-r  Pol  Breqq  başqa 
formada  təkrarlayıb:”Biz-nə  yeyiriksə,oyuq”.Yəni,təbii  qida 
yeyiriksə-sağlamıq,çürük qida yeyiriksə-xəstəyik. 
 
MENYU FƏRDI OLMALIDIR 
 
Hər  birimiz  öz  təcrübəsindən  bilir:məsləhət  vermək 
asandır,onu yerinə yetirmək isə çox çətindir.Mən də başa düşü-
rəm:yaşlı  adam  xörəklərin  şahı  saydığı  plovdan,ağzını  dada-
tama  gətirən  kababdan,bayram  süfrəsini  bəzəyən  şirin  paxla-
vadan,tortdan,şəkərboradan  öz  xoşuna  əl  götürən  deyil.Buna 
hər  kişinin  hünəri  çatmaz!..Bu,acı  da  olsa,şirin  də  olsa,  real-
lıqdır və biz onu nəzərə almaq zorundayıq.Fəqət nəzərə alınası 
başqa bir reallıq da var:biz məhz həmin dadlı,ləziz qidaları,yəni 
tərkibində faydalı elementlər qalmayan “ölü” qidaları uzun illər 
yediyimiz üçün “çarəsiz” dərdlərə mübtəla olmuşuq və bu gün 
də,nəfsimizə qalib gəlib,o zərərli(amma çox dalı!) qidalardan əl 
çəkə  bilmədiyimiz  üçün  sağalmırıq.Sağalmırıq  və  günahı  da 
yazıq  həkimin  qıldan  nazik  boynuna  yıxırıq.Halbuki  vicdanlı 
həkim  sənə  hər  dəfə  deyir:”Yeməyinə  fikir  ver-yağlı  xörəklər 
yemə,çoxlu  meyvə-tərəvəz  ye”.Sən  isə  həkimə  “baş  üstə” 
desən  də,içində  bilirsən  ki,nəfsin  qabağında  duruş  gətirə 
bilmiyəcəksən,yenə də səni zəka yox,sağlam məntiq yox,gödən 
idarə  edəcək.Gödən  isə  həmişə  qidada  fayda  yox,ləzzət 
axtarıb.Çünki  bizi  sevən,sevdiyi  üçün  də  zəhərləyən  (acı 
təzaddır!) əziz anlarımız gödəni o cür tərbiyə edib.Bu da real-
lıqdır,əziz  oxucum.Ən  böyük  reallıq  isə  bundan  ibarətdir: 
Düzgün  qidalanmayan  adam-mütləq  xəstə  olmalı  və 


 
107 
dünyasını  tez  dəyişməlidir.Yalnız  düzgün  qidalanan  xəstə 
hər cür dərdə qalib gələ bilər. 
Bizim  ən  böyük  bəlamız  bundadır  ki,hər  bir  işimizi 
şüurlu  formada,elmi  əsaslar  üzərində  qurduğumuz  halda,həyat 
mənbəyi olan qida seçiminin və qidalanma məsələsinin ixtiya-
rını  şüurun  əlindən  alıb  vermişik  kefqom  gödənin  əlinə.O  da 
kəmsiyi  salıb  başımıza,bizi  belədən  elə  sürüyür,elədən  də 
belə.Ayıl,əziz  qardaşım,əziz  bacım!Ağlını  başına  yığ,gödənə 
öz  yerini  göstər,deynən,sən  başdan  çox  aşağısan,ged  otur 
yerində.Gödəni  yerində  oturdandan  sonra,indiyəcən  yediyin 
qidalara,bu  kitabın  köməyi  ilə  topladığın  bilik  müstəvisində 
bax.Nəzərə al ki,düzgün menyu-sağlamlığın əsasıdır.  
Menyu sadə qidalardan tərtib olunmalıdır.Hər kəsin 
yaşı,çəkisi,peşəsi  nəzərə  alınmalıdır.Ağır  iş  görən  fəhlə  ilə  
alimin  qidaya  təlabatı  eyni  deyil.Az  hərəkət  edən  ziyalının 
menyusunda  meyvə-tərəvəz  əsas  yer  tutmalıdır.Menyu  yeknə-
sək  olmasın.Onu  tərtib  edərkən  Qidalanma  Qaydalarını  və 
mövsümü nəzərə almaq lazımdır.  
Biz  aşağıda,45  il  qidalanma  problemlərini  araşdıran, 
30.000  ağır  xəstəyə  qidanın    köməyi  ilə  şəfa  vermiş  məşhur 
naturopat alim H.Şeltonun tərtib etdiyi menyunu verməklə, hər 
kəs üçün fərdi qaydada menyu tərtib etmək imkanı yaradırıq. 
 
 
 
 
 
 


 
108 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
YAZ-YAY MENYUSU 
 
Bazar günü 
Səhər 
yeməyi 
Günorta yeməyi 
Şam yeməyi 
Qarpız, 
ərik 
Tərəvəz salatı, 
kartof, yaxud 
boranı,çuğundur 
Tərəvəz salatı, qoz, 
fındıq, yaxud 
paxlalı bitkilər 
I gün 
Yemiş, yaxud 
şaftalı, yaxud 
albalı 
Tərəvəz 
salatı, 
kök, yaxud 
göy noxud 
Tərəvəz salatı, 
kəsmiklə 
kələm 
 
II gün 
Yemiş 
Tərəvəz salatı, 
boranı 
Tərəvəz salatı, 
qarğıdalı 
III gün 
Hər hansı 
şülul, gavalı 
(şəkərsiz) 
Tərəvəz salatı, 
gül kələm 
Tərəvəz 
salatı, təzə 
qarğıdalı, yaxud 
düyü 
IV gün 
Şaftalı, yaxud 
ərik, yaxud 
gavalı 
Tərəvəz salatı, 
kələm, yaxud 
kök, yaxud 
kartof 
Tərəvəz salatı, 
çuğundur yarpağı 
və gövdəsi, qoz 
V gün 
Alma, yaxud 
başqa meyvə 
Tərəvəz salatı, 
badımcan (azca 
bişmiş), kobud 
un  çörəyi 
Tərəvəz salatı, 
yumurta, 
yaxud boranı 
VI gün 
Banan, 
albalı,bir 
stəkan qatıq 
Tərəvəz salatı, 
göy noxud, 
kələm 
Tərəvəz salatı, 
kələm,cücərmiş 
buğda, soya zoğu 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   30   31   32   33   34   35   36   37   ...   98


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə