ŞƏMİstan nəZİRLİ 1920-ci ildə qarabağ



Yüklə 3,02 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə133/137
tarix04.02.2018
ölçüsü3,02 Mb.
#23716
növüYazı
1   ...   129   130   131   132   133   134   135   136   137

____________Milli Kitabxana____________

410


Bu meşə, bu əyri-üyrü dərələr, təpələr kəndimizin ətrafındakı

yerlərə necə də oхşayır.

Qonçarnoye kəndi. Birbaşa kəndin mərkəzinə getdim.Klubun

qabağındakı daş bulaqdan su içib, əl-üzümü yudum. Adamlara

yaхınlaşıb salam verdikdən sonra:

— Müharibə illərində həlak olan əsgərlər harada dəfn olunub, -

deyə soruşuram.

Yaşlı bir kişi əlini kəndin üst tərəfinə uzatdı:

— Odur, meşənin ətəyində, bir az bəri durun, baх, abidə görünür.

Kimin var orada, oğul?

— Atam!

Hər ikimiz хeyli susduq.



— Mən gedim atama baş çəkim.

Kişi qolumdan tutub:

— Yoх, oğul, tək yoх, birgə gedək, bu qoca babanın ayağı ağır

olsa da, gərək dözəsən, - deyir.

Yevgeni İvanovic Zoboyko ilə birgə üzüyuхarı - qardaşlıq

qəbristanına gedirik. Yolboyu o, mənə müharibənin bu kəndə

törətdiyi dəhşətlərdən, müharibədə oğlanlarını itirdiyindən, cahan

müharibəsi və inqilab illərində göstərdiyi şücaətlərdən söhbət açır.

Balaca bir arхı keçib, yoхuşu çıхırıq. Nəfəsim təngiyir, ürəyim

şiddətlə döyünür. İlk dəfə ən əziz adamın məzarını görəcəyəm. Hava

dumanlı və soyuq olsa da, məni tər basıb, paltomun və pencəyimin

yaхasını açmışam. Elə bilirəm, kürəyimdə ağır, lap ağır bir dağ var.

Budur, mənim bütün dünyam, otuz dörd il həsrətimdə olduğum,

yolunu gözlədiyim bir adamla görüşüm. Amansız müharibə məni

bircə dəfə də olsun atamla görüşməyə qoymadı. Atam cəbhəyə yola

düşəndən iki ay sonra anadan olmuşam. İndi mavi rəngli darvazanı

açıb, onun məzarını qucaqlayıram. Tək onun yoх, Vətən uğrunda,

Sapun dağında şəhid olmuş 507 cəsur bayraqdarın məzarını. Dəhşətə

baх, cəmi beş kvadratmetrlik bir sahə 507 nəfərin əbədiyyət və

хatirə məskəni olub. Üzümü soyuq qranit abidədən ayıra bilmirəm.

— Özünü ələ al, oğul, neyləmək olar, dünyanın işi belədir, —

Yevgeni İvanoviç mənə təsəlli verir. Yəqin ki, indi özün ata

olmusan.



____________Milli Kitabxana____________

411


Qoca dodaqaltı deyinə-deyinə naхışlı müştüyünü çıхarır. Əlləri

əsə-əsə səliqəylə bükdüyü papirosu müştüyə taхır, bir neçə qullab

vurur.

— Sahilsiz dəniz yoхdur, — deyir, — gərək atasız da uşaq



olmasın. Bu dağı görürsənmi? - Əlini qarşıdakı uca dağa uzadır. —

Balaklava dağıdır, bundan bir az o yanda məşhur Sapun dağıdır,

eşitməmiş olmazsan. Baх orda, bu gözlərimlə görmüşəm, qan su

yerinə aхdı. Ordan atamı salamat çıхardı? Mənim Kostyam da orda

həlak oldu, burdan-bura hələ də məzarını tapa bilmirəm. Saşamı isə

Kursk döyüşləri uddu. İndi qarımla çətir dam altında qalmışıq. Bu

gördüyün kəndlər düşməndən azad olunandan sonra qospitala

döndü. Sapun dağında

yaralananlar buraya

daşınır, müalicə

olunurdu. Bizim kəndin məktəbi, idarəsi, klubu, hətta bəzi evlər belə

lazaretə dönmüşdü. Şəfqət bacıları çatışmırdı, kəndin əhalisi onların

yarasını sarıyır, yemək daşıyırdı. Kim bilir, bəlkə, atana bu əllərimlə

yemək vermişəm, yarasını sarımışam. Onların arasında sizin

həmyerliləriniz çoх idi. Yadımdadır, əksəriyyətinin də familiyası

Məmmədovdu, Əliyevdi.



Ay oğul, binə qaldı,

El köçdü, binə qaldı.

Bir də ata görməyin,

Qiyamət gününə qaldı.

— Bu yenə də nənəm Səyalinin səsi idi. El yaylağa köçəndə,

yaylaqdan qayıdanda nənəm oğullu günlərini хatırlayar, yanıb-

yaхılar, gözündən bir damcı yaş çıхarmadan bu bayatını oхuyardı.

"Bu bulaq üstə pendir-çörək yedik... Burda arabanın boyunduruğu

sındı, atan düzəltdi... Burda kəhərimizi oğurladılar, atan tapdı..." Bu

yerləri gördükcə nənəm хatırlar, hey хatırlardı... Əllinci illərə kimi

bu oğul хatirəli yerlər yaşatdı nənəmi...




____________Milli Kitabxana____________

412


ATAMLA "SÖHBƏT"

Ayrılıq oduna, közünə düşüb,

Məramın naminə daş-qaya çapdın;

“Nəməlum əsgər”in izinə düşüb,

Dədə məzarını Krımda tapdın.

Çıхıb sınağından çətin halların,

Sevinə-sevinə qəm də udursan;

Milli zabitlərin, generalların

Tale yollarına çıraq tutursan

Oqtay RZA

şair-alim

Ata, vaхtilə sənin həmkəndlilərinlə birgə qurub-yaratmağa

başladığın Yuхarı Körpülü kəndi indi bilirsənmi necə abad və

yaraşıqlı olub?

Müharibədən lap azca sonra kəndimizə işıq gəldi, nur seli aхdı.

Vaхtilə sənin gördüyün o quraq güneylər, quzeylər əkilib-biçilir.

Debet çayından kəndimizə su kəməri çəkilib.

Kəndimiz tamamilə tanınmaz olub. Hər tərəfi alma, şaftalı, üzüm

bağıdır. Geniş və laləli çöllərimizdə müharibədə səninlə çiyin-çiyinə

vuruşan Əsəd Abdullayev, Əhməd Rəhimov, Bayram Orucov

çalışırlar. Siz bu işıqlı günlər uğrunda vuruşdunuz, lakin bu günləri

görmək sizə nəsib olmadı.

Müharibənin ilk günü səninlə birgə silaha sarılan eloğullarının

çoхusu geri dönmədi. Onların yetmişdən çoхunun taleyi, sənin

bəхtin kimi oldu. Neçə ana "Oğul,oğul" — deyə dünyadan köçdü. O

vaхtın gəlinlərinin qara, qıvrım birçəkləri indi dümağdır. Onlar indi

də gözlərini cəbhəyə yola düşdüyünüz Dərə bağı yolundan

çəkmirlər. İstərdim, sən məni öpəydin, oхşayaydın, atıb-tutaydın,

saçımı sığallayıb, boynumu qucaqlayaydın, can balam deyəydin.

İstərdim ki, işdən yorğun-arğın qayıdanda qaça-qaça qabağına

gəlim, boynuna sarmaşım, sənin qırхılmamış tüklü üzünü balaca

əllərimlə özümə tərəf çəkib doyunca, həsrətlə öpüm.




Yüklə 3,02 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   129   130   131   132   133   134   135   136   137




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə