Soyqirimi: tarixin qanlı salnaməsi



Yüklə 3,15 Mb.

səhifə89/138
tarix08.03.2018
ölçüsü3,15 Mb.
1   ...   85   86   87   88   89   90   91   92   ...   138

göstərməyən  günahsız  adamlara,  Azərbaycan  xalqına  qarşı 

açıq  təcavüz  kimi  qiymətləndirilir.  Həmçinin  Azərbaycanın  o 

vaxtkı  rəhbərliyinin  cinayətkar  fəaliyyəti  bir  daha  qeyd  oluna­

raq  deyilir  ki,  Qanlı  Yanvar  hadisələrinin  günahkarlarını  üzə 

çıxarmaq,  onu  təhlil  etmək  və  siyasi  qiymət  vermək  üçün  res­

publika  əhalisinin  təkidli  tələbinə  baxmayaraq,  faktiki  olaraq, 

faciədən  ötən  müddət  ərzində  heç  bir  tədbir  görülməmişdir. 

Qəribə  idi  ki,  respublika  Ali  Sovetinin  yanvar  hadisələrini  təh­

qiq  etməli  olan  komissiyası  da  öz  işi  ilə  məşğul  olmamışdır. 

Respublika  rəhbərliyinin  bu  etinasızlığı  haqlı  olaraq  xalqda 

hiddət  və  etiraz  doğururdu.

Sovet  hakimiyyətinin  süqutundan,  Azərbaycanın  dövlət 

müstəqilliyinin  bərpa  edilməsindən  sonra  bir  müddət  başları 

hakimiyyət  uğrunda  mübarizəyə  qarışmış  siyasətbazlar  xalqı­

mıza  qarşı  törədilmiş  bu  ağır  cinayətin  səbəblərinin  araşdırıl­

ması,  ona  siyasi-hüquqi  qiymət  verilməsi  və  cinayətkarların 

müəyyən  edilməsi  istiqamətində  məqsədyönlü  iş  aparmadılar. 

Onlar  bu  məsələdə  heç  maraqlı  da  deyildilər,  çünki  həmin 

cinayətin  törədilməsinin  məsuliyyəti  bu  və  ya  digər  dərəcədə 

onların  da  üzərinə  düşürdü.  Düzdür,  həmin  dövrdə  müxtəlif 

siyasi  platformalardan  çıxış  edən  ayrı-ayrı  siyasi  partiyalar  20 

Yanvar  faciəsi  ilə  bağlı  bütün  günahları  Moskvanın  üzərinə 

atmağa  cəhd  göstərmişdilər.  Amma  Heydər  Əliyevin  xalqın 

tələbi  ilə  hakimiyyətə  qayıdışına  qədər  nə  A.Mütəllibov,  nə 

də  AXC-Müsavat  iqtidarı  tərəfindən  faciəyə  siyasi  qiymət 

verilməsi  üçün  bir  iş  görüldü.

Heydər  Əliyev  isə  Azərbaycan  xalqına  qarşı  soyqırımı  si­

yasətini  həyata  keçirməyə  rəvac  verənlərlə  mübarizəsini 

ona  qarşı  az  qala  düşmən  mövqedə  duran  Ali  Sovetdə  və 

digər  istiqamətlərdə  də  davam  etdirir,  böyükdən  kiçiyə  qə­

dər  hər  kəsə  məlum  olan  qatillərin  hüquqi  müstəvidə  aşkar 

olunmasını,  faciəyə  siyasi  qiymət  verilməsini  tələb  edirdi. 

Heydər  Əliyev  Azərbaycan  SSR  Ali  Sovetinin  7  mart  1991-ci

285



il  tarixli  sessiyasındakı  çıxışında  deyirdi:  «1990-cı  il  yanvarın 

20-də  İttifaq  dövləti  tərəfindən  Azərbaycan  xalqına  qarşı 

hərbi  təcavüz  edilmişdir.  Heç  bir  əsas  olmadan,  xəbər 

vermədən,  dövlət  qanunlarını  kobudcasına  pozaraq  Bakı 

şəhərinə  müasir  silahlı  Sovet  ordusunun  qoşun  hissələri 

yerildilmiş,  onlar  vəhşilik;  qəddarlıq  etmiş,  nəticədə  nahaq 

qan  tökülmüş,  yüzlərlə  adam  həlak  olmuş,  xəsarət  almış, 

itkin  düşmüşdür.  Təəssüf ki,  bu  təcavüz  indiyə  qədər  davam 

edir.  Bir  ildən  artıqdır  ki,  Azərbaycanın  paytaxtı  fövqəladə 

vəziyyət  şəraitində  yaşayır.  Bizim  sessiyamız  da  bu  şəraitdə 

keçirilir.  Bir  ildən  artıqdır  ki,  Azərbaycan  xalqı  şəhidlərə 

matəm  saxlayır.  Respublikanın  şəhərlərində,  qəsəbələrində, 

kəndlərində 

şəhidlərin 

xatirəsinə 

abidələr 

ucaldılır. 

Fəqət;  qatillər  indiyə  qədər  aşkar  olunmayıb.  Buna  heç 

vəchlə  bəraət  qazandırmaq  olmaz.  Bu  məsələ  müzakirə 

olunmalıdır.  20  Yanvar  faciəsinə  A li  Sovetin  sessiyası  siyasi 

qiymət  verməlidir,  onun  günahkarlarını  müəyyən  etməlidir».

Heydər Əliyev 1991-ci  il  iyunun  19-daSSRİ  Nazirlər Sovetinə 

göndərdiyi  məktubunda  yazırdı:  «Yanvar 

hadisələrində

yüzlərlə  adam  öldürüldü  və  şikəst  edildi.  Artıq  il  yarım 

keçib.  N əinki  bu  dəhşətli  cinayətlərin  hamıya  çoxdan 

məlum  olan  günahkarları  üzə  çıxarılmayıb,  əksinə,  bunları 

ört-basdır  etmək  üçün  əllərindən  gələni  edirlər.  Ümid 

edirlər  ki,  zaman  keçdikcə  bu  faciə  unudulacaq.  Ancaq  tarix 

dəfələrlə  sübut  etmişdir  ki,  doğma  xalqa  qarşı  yönəldilmiş 

qanlı  cinayətləri  on  illə r  keçsə  də,  unutmaq  və  bağışlamaq 

mümkün  deyil».

Azərbaycan  Respublikası  Ali  Sovetinin  29  avqust  1991 -ci 

il  tarixli  sessiyasındakı  çıxışında  isə  Heydər  Əliyev  deyirdi: 

«20  Yanvar  faciəsi  dövründən  il  yarımdan  çox  vaxt  keçir. 

Bu  gün  burada  da,  bu  salonda  cürbəcür  söhbətlər  gedir. 

Bir  qrup  bir  fikirdədir,  məndən  qabaq  çıxış  edən  Rəhimov 

başqa  fikirdədir.  Mən  sual  verirəm  A li  Sovetin  Sədri  Elmira

286



Qafarovaya,  Azərbaycan  Prezidenti  Ayaz  Mütəllibova:  nə 

üçün  indiyə  qədər  bu  məsələyə  siyasi  qiymət  verilməyib? 

Bu  məsələnin  həm  siyasi  tərəfi  var,  həm  hüquqi  tərəfi 

var.  Bu  məsələyə  dərhal  siyasi  qiymət  vermək  olardı.  O  ki 

qaldı  hüquqi  cəhəti,  ayrı-ayrı  adamların  məsuliyyətə  cəlb 

olunması,  onu,  şübhəsiz  ki,  istintaq  yolu  ilə  aydınlaşdırmaq 

lazımdır.  Buna  siyasi  qiymət  verilmədiyinə  görə  başqa 

tədbirlər  həyata  keçirmək  mümkün  olmur».

1992-ci  ildə  M illi  Şura  tərəfindən  qəbul  edilmiş  qərar

səthi  və  başdansovdu  idi

Heydər Əliyevin  1993-cü  ildə hakimiyyətə qayıdışından son­

ra  20  Yanvar  faciəsinə  tam  siyasi-hüquqi  qiymət  verilməsi  və­

zifəsinin  qarşıya qoyulması  günün  tələbi  idi.  Ulu  öndər dövrün 

mürəkkəbliyinə  və  görüləsi  işlərin  çoxluğuna  baxmayaraq, 

tariximizin  şanlı  və  qanlı  səhifəsi  sayılan  20  Yanvar  faciəsinin 

başvermə  səbəblərinin  və  günahkarlarının  araşdırılması  ilə  də 

məşğul  oldu.  Heydər  Əliyevin  1994-cü  il  yanvarın  5-də  20 

Yanvar  faciəsinin  dördüncü  ildönümünün  keçirilməsi  ilə  bağlı 

verdiyi  fərmanda  M illi  Məclisə  faciəyə  tam  siyasi-hüquqi  qiy­

mət  verməsi  tövsiyə  olunurdu.  Yalnız  bundan  sonra  aparılan 

araşdırmalar  nəticəsində  məlum  oldu  ki,  20  Yanvar  faciəsinə 

siyasi-hüquqi  qiymət  verilməməsində  maraqlı  olan  qüvvələr 

var  imiş.  1991-1993-cü  illərdə  hakimiyyətdə  qalmaq  istəyən 

iqtidar,  hakimiyyətə  gəlmək  istəyən  müxalifət  nümayəndələri 

bu  dəhşətli  faciədən  yararlanmaq  istəyirmişlər.  Heydər  Ə li­

yev  1994-cü  il  yanvarın  12-də  Dövlət  Komissiyasının  geniş 

iclasında  Azərbaycan  Respublikası  Ali  Soveti  M illi  Şurasının 

1992-ci  il  19  yanvar  tarixli  qərarını  xatırladaraq  bu  qərarda 

yanvar  hadisələrinin  əsl  səbəblərinin  açıqlanmadığını,  həqiqi 

günahkarların  aşkar  edilmədiyini,  iki  il  ərzində  həmin  qəra­

rın  özünün  yerinə  yetirilmədiyini  nəzərə  çatdırdı.  Respublika

287





Dostları ilə paylaş:
1   ...   85   86   87   88   89   90   91   92   ...   138


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə