Stendal Qırmızı və qara



Yüklə 4,36 Mb.

səhifə1/197
tarix30.12.2017
ölçüsü4,36 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   197


www.vivo-book.com 

 



Stendal 

Qırmızı və qara 

 


www.vivo-book.com 

 



 

Birinci hissə 

 

Həqiqət, acı həqiqət... 



Danton 

 



ġƏHƏRCĠK 

Put thousands together-less bad. 

But the cage less gay 

Hobbes


1

 

 



Yəqin  ki,  Veryer  Ģəhərciyi  bütün  FranĢ-Kontedə  ən 

mənzərəli  Ģəhərciklərdən  biridi.  Qırmızı  kirəmitli,  ĢiĢ 

damları  olan  ağ  evciklər  hər  tərəfindən  nəhəng  Ģabalıd 

ağacları dikələn təpənin yamacı boyu səpələnib. Du çayı bir 

                                                 

1

Minlərlə adamı bir yerə yığmaq özlüyündə pis deyil. Amma qəfəsdə onlar üçün xoş 



olmayacaq. Hoobs(ing.) 

 



www.vivo-book.com 

 



vaxtlar  ispanların  tikdiyi,  indisə  xarabalıqlara  çevrilən  qala 

divarlarının bir neçə yüz addımlığından üzüaĢağı axır. 

Veryeri  Ģimaldan  hündür  dağ  –  Yura  silsiləsindəki 

dağlardan  biri  qoruyur.  Ver  dağının  parçalanmıĢ  zirvəsi 

oktyabr  soyuqları  düĢər-düĢməz  ağappaq  qar  örpəyinə 

bürünür.  Dağın  baĢından  əriyib  gələn  sel  Du  çayına 

tökülməmiĢdən əvvəl, Veryerdən keçir. Sel öz yoluna çıxan 

bütün  meĢə  qamqalaqlarını  ağzına  alıb  gətirir.  Bu  kobud 

sənaye  buranın  Ģəhərlilərdən  çox  kəndçilərə  oxĢayan 

sakinlərinə əməlli-baĢlı xeyir verir. 

Amma  bu  balaca  Ģəhərcik  həmin  qamqalaqların 

deyil,  üzlük  parça  istehsalının  hesabına  varlanıb. 

Napoleonun  çöküĢündən  sonra  Veryerdə  az  qala  bütün 

evlərin  çöl  divarlarını  təzələməyə  imkan  verən  bu  ümumi 

rifahın səbəbi həmin parça istehsalıdır. 

Siz Ģəhərə ayaq basan kimi nəsə çox ağır qoxuyan və 

görkəmi  adamı  vahiməyə  salan  bir  maĢının  gurultusu 

adamın  qulağını  batırır.  Hamısı  birdən  endirilən  iyirmi 

körüyün  ağır  zərbəsi  körpü  həndəvərini  lərzəyə  salır;  bu 

körükləri iĢə salan çarxı dağ seli hərəkətə gətirir. Körüklərin 




www.vivo-book.com 

 



hər  biri  gündə  bir  neçə  min  mismar  hazırlayır.  Ömrünün 

baharını yaĢayan, gözəl-göyçək qızların iĢi-gücü bircə anda 

mismara  çevriləcək  hamar  dəmir  parçalarını  bu  nəhəng 

körüklərin zərbəsi altına qoymaqdı. 

Ġlk  baxıĢdan  olduqca  kobud  görünən  bu  istehsal 

Fransanı  Helvesiyadan  ayıran  dağlara  birinci  dəfə  ayaq 

basan səyyahı heyrətləndirən ilk Ģeydir. 

Əgər  Veryerə  yolu  düĢən  səyyah  Böyük  küçəylə 

addımlayanların  qulaqlarını  batıran  bu  gözəl  mismar 

fabrikinin  kimə  məxsus  olduğuyla  maraqlansa,  camaat 

sözləri uzada-uzada ona belə cavab verər: “Həəə, bu fabriki 

deyirsiz? Cənab merindi dəəə...” 

ĠĢdi-Ģayət, əgər səyyah Du çayının sahilindən təpənin 

baĢına  qədər  uzanan  Böyük  küçədə  cəmi  bir  neçə  dəqiqə 

ləngisə,  onda  yüz  faiz  onun  qabağına  vacib  və  fikirli  üzü 

olan ucaboy bir adam çıxacaq. 

Bu  adam  görünər-görünməz  hamı  Ģlyapasını  tələm-

tələsik  çıxaracaq.  Həmin  adamın  saçlarına  dən  düĢüb, 

həmiĢə  də  bozumtul  paltarlar  geyinir.  DöĢündə  bir  neçə 

orden  olur,  alnı  geniĢdi,  burnu  qartar  burnuna  oxĢayır. 




www.vivo-book.com 

 



Ümumiyyətlə,  onun  üzünün  cizgiləri  düzgündür,  hətta  ilk 

baxıĢdan  adama  elə  gələ  bilər  ki,  sifətində  əyalət  merinin 

ləyaqət ifadəsindən baĢqa nəsə adamın xoĢuna gələn, adətən 

qırx  səkkiz-əlli  yaĢlarında  kiĢilərə  xas  olan  Ģeylər  də  var. 

Amma  səyahətə  çıxmıĢ  parisli  onun  üzündəki  özündən 

arxayınlıq  və  içinin  kasadlığından,  çəkingənliyindən  xəbər 

verən  vaciblik  ifadəsini  görüb  pis  mənada  heyrətə  gələcək. 

Hiss olunacaq ki, bu adamın bütün istedadı baĢqalarının ona 

olan  borclarını  vaxtlı-vaxtında  ödəməyə  məcbur  etmək, 

özünün borclarını qaytarmağısa mümkün qədər uzatmaqdan 

baĢqa heç nəyə yaramır. 

Veryerin  meri  cənab  Renal,  bax,  belə  adamdır.  Q. 

özünün vacib adam olduğunu vurğulayan addımlarla küçəni 

keçərək  meriya  binasına  girir  və  səyyah  onu  gözdən  itirir. 

Amma  səyahətçi  öz  gəzintisinə  davam  eləsə,  yüz  addım 

gedəndən  sonra  dəmir  barmaqlıqlı  hasarın  o  tayında  gözəl 

bağçası olan, olduqca heyrətamiz bir evə rast gələcək. Evin 

arxasında  üfüqdə  uzanıb  gedən  burqund  təpələri  elə  bil 

burada  qəsdən,  göz  oxĢamaq  üçün  sıraya  düzülüb.  Bu 



www.vivo-book.com 

 



görüntü  səyyahı  bayaqdan  boğan  o  cüzam  havalı  kübar 

ovqatı unutmağa məcbur edəcək. 

Ona izah eləyirlər ki, bu ev cənab Renalındı. Yonma 

daĢlardan  tikilən  bu  gözəl  evi  Veryer  meri  özünün  böyük 

mismar fabrikindən götürdüyü gəlirlə tikdirib və hazırda evi 

təmir  elətdirir.  DanıĢırdılar  ki,  onun  qədim  bir  ispan 

nəslindən  olan  ulu  babaları  16-cı  Lüdovik  bu  yerləri  fəth 

edənə qədər buralarda məskən salıbmıĢ. 

1815-ci  ildən  bəri  cənab  mer  fabrik  sahibi  olduğuna 

görə  utanır:  1815-ci  ildə  o,  Veryer  Ģəhərinin  meri  olub. 

Gözəl  xiyabanda  düz  Du  çayına  qədər  uzanan  geniĢ 

meydançalar  da  cənab  Renalın  təchizat  iĢindəki  dərin 

biliklərinin nəticəsidir. 

Almaniyanın Leypsiq, Frankfurt, Nürnberq və onlarla 

baĢqa sənaye Ģəhərlərini bürüyən mənzərəli bağları Fransada 

görməyə ümid eləmək mənasız iĢdir. FranĢ-Kontedə uzanıb 

gedən  daĢ  divarlarınız,  bir-birinin  üstünə  qalaqlanmıĢ 

daĢlardan ibarət mülkləriniz nə qədər çox olsa, qonĢularınız 

sizə bir o qədər çox hörmət eləyər. Cənab Renalın divardan 

divara  uzanan  bağlarının  qazandığı  heyranlığın  səbəbisə 






Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   197


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə