T. C. Ankara üNİversitesi sosyal biLİmler enstiTÜSÜ arkeoloji (klasiK arkeoloji) anabiLİm dali



Yüklə 1,11 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə28/51
tarix17.11.2018
ölçüsü1,11 Mb.
#80361
1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   51

sürü doğru  şeylere bakıp da doğruluğun kendisini göremeyenlerin herşey üstüne 
sanıları vardır diyeceğiz ama sanıların arkasındaki gerçeği bilmezler”
349
… 
Altıncı kitapta da; Platon’un, Sokrates aracılığıyla benzer düşünceleri dile 
getirdiğini görüyoruz: “...Güzel, kendi başına güzeldir. Değişik güzel şeyler değildir. 
Güzel olan, kendiliğinden varolan birşeydir. Güzel, ayrı ayrı bir sürü şey değildir”
350

Yedinci kitapta; Sokrates, öğrencisi Glaukon’a ve diğer dinleyicilere gerçek 
varlığa götürecek olan bilimlerin aritmetik, geometri ve astronomi olduğunu söyler: 
“Gökkubbeyi süsleyen değişik yıldız kümeleri görünen dünyanın malıdır. Gerçi bu 
dünyanın en güzel, en düzenli şeyleri onlardır ama gerçek yıldızların yanında sönük 
kalır onlar. O yıldızlar ki; gerçek çabukluğa, gerçek yavaşlığa, gerçek sayıya, gerçek 
biçimlere, hem birbirlerine hem kendi içindekilere uygun olarak dönerler. Onlar, 
yalnız akıl ve düşünce yolu ile kavranır, gözümüzle değil.” Düşüncesini, heykel 
sanatından yaptığı bir benzetmeyle pekiştiriyor yine: “Gökteki binbir çeşit nakışları, 
kavranan, dünya bilgisine ulaşmak için örnekler diye almalı. Sanki Daidalos’un ya da 
başka bir heykelci ya da ressamın yaman bir ustalıkla çizdiği pürüzsüz nakışlar 
karşısındaymışız gibi”
351
… 
Devlet’in son kitabı olan onuncu kitapta, Sokrates’in, Glaukon’la konuşurken 
Homeros’tan söz ettiğini görüyoruz: “Homeros hayranlarına rastlayınca ne 
yapacaksın? Sana derlerse ki; Homeros Yunanlı’lığın kurucusudur, insanları 
yönetmek, yetiştirmek için ondan örnek almalı, davranışlarımızı onun öğütlerine 
uydurmalıyız; bu adamları selamlar, sevgiyle kucaklarsın. Homeros, şairlerin en 
                                                 
349
 Platon 1995, 170  
350
 Platon a.g.e., 180 
351
 Platon a.g.e., 214 
 
97


büyüğü, tragedya şairlerinin de başıdır dersin. Ama bizim devletimize tanrıları ve iyi 
insanları öven şiirlerden başkasını sokmayacağımızı unutmazsın... Biz bu güzel 
Yunan ülkesinde şiir sevgisiyle yetiştik, yüreğimizde yeri vardır. Onun iyilikten, 
doğruluktan yana olduğunu görmek canımıza can katar”
352
Platon’un “Symposion” yani “Şölen” adlı diyaloğunda sevgi konusu ele alınır. 
Hep birlikte içme anlamına gelen symposion; Atina’da birçok özel şartlara, 
geleneklere göre kurulan bir toplantıdır. Toplantı akşamüstü başlar, gece geç saate 
kadar sürerdi. İki kısımdan oluşan bu toplantıların ilk kısmına “deipnom”, öbürüne 
“symposion” denirdi. “Deipnon” denen yemek faslında içki içilmez ve fazla 
konuşulmazdı. Yemek bitince tanrılara dua edilir, şarap sunuları dökülür, 
“symposion” başlardı. Her symposionda bir veya birkaç tanrıya “skolion” denilen 
şiirler okunurdu. Platon’un “Symposion”unda ise Eros’a övgüler söylenir. 
Agathon’un evinde yapılan toplantıya katılanlar; Sokrates, Phaidros, Pausanias, 
Eryksimakhos, Aristofanes, Alkibiades ve arkadaşlarıyla, Aristodemos’tur
353

Platon’un diğer diyaloglarında olduğu gibi, bu diyaloğunda da sanattan 
bahsedilir, sanatla ilgili örnekler verilir. 
Konuşmacılardan Pausanias’a göre; “...Ne yaparsak yapalım yaptığımız iş 
kendiliğinden ne güzeldir ne de çirkin. Mesela şu anda yaptığımız şey: İçmek, şarkı 
                                                 
352
 Platon 1995, 293-294 
353
 Platon 2000, 12-13 
 
98


söylemek, konuşmak. Bunların hiçbiri kendiliğinden güzel değildir. Güzellik, 
bunların yapılış yolundan doğar”
354
… 
Agathon ise tanrı Eros hakkında konuşurken  şöyle söylüyor: “...Sevgi, her 
yaratmanın yaratıcısıdır... Zanaat ustalıklarına gelince, ancak o tanrıdan ders alanlar 
yükselip dünyaya ün salmıyor mu? Şüphesiz ok atma, hekimlik, bilicilik Apollon’un 
buluşlarıdır ama bunları arzu ve sevgi yolu ile bulmuştur. Belki Sevgi’dir Musalar’a 
müziği, Hefaistos’a demir dövmeyi, Athena’ya kumaş dokumayı, Zeus’a bile 
tanrıları ve insanları yönetmeyi öğreten”
355
… 
Konuşmacılardan sonra söz alan Sokrates ise; insanoğlunu mutluluğa götüren 
tek yol olan bilgelik sevgisini kendisine aşılayan Diotima adlı kadınla yaptığı 
sohbetten söz eder. Diotima’nın dediğine göre; “Poiesis (yaratma) deiğimiz şey çok 
geniştir... Varolmayan birşeyi varetmenin her türlüsüne poiesis deriz. Böylece her 
sanatın yaptığı bir poiesistir; her yaratan da poietes”
356
… 
Yine Diotima’ya göre; “...Nerede olursa olsun, ister Hellen’ler ister yabancılar 
arasında kim güzel eserler ve değerler yarattıysa dillere destan olmuştur. Bu türlü 
çocuklar, babaları için tapınaklar kurdurmuştur”
357
… 
“Phaidros” adlı diyalog; Sokrates ve Phaidros’un
358
 aralarında geçen sohbettir. 
Diyaloğun konusu, idealardır. Platon, gerçek güzelliğe de -güzel ideasına- değinir. 
Phaidros’a söylediğine göre; “...Gerçek güzellik diyordum, öteki gerçekler 
ortasında parıldıyordu. Yeryüzüne düştüğümüzden beri de duyularımızın en parlağı 
                                                 
354
 Platon 2000, 27 
355
 Platon a.g.e., 45 
356
 Platon a.g.e., 56 
357
 Platon a.g.e., 60 
358
 Platon 1997a, 8 
 
99


sayesinde bu güzelliğin üstün bir parıltı ile parladığını görüyoruz. Görme, gerçekten 
duyularımızın en keskinidir... Şimdiki halde en göze görünür, en çekici olmak yalnız 
güzelliğe verilmiştir. Gizemlere erdiğinden beri epey zaman geçmiş yahut 
yeryüzündeki kötülüklere kendini kaptırmış olan insan, bu dünyada güzellik adı 
verilen  şeyi temaşa ettiğinde ondan hemen mutlak güzelliğe yükselemez. İşte bu 
yüzden, gerçek güzelliğin yeryüzündeki imgesine saygı ile bakmak şurada dursun 
kendini hazlara bırakır... Gizemlere daha henüz ermiş yahut bir zamanlar gerçekleri 
uzun uzun temaşa etmiş olan insana gelince; o, güzel bir yüzde tanrılık güzelliğin 
başarılı bir taklidini yahut bir vücutta bu gibi güzelliğin bazı vasıflarını gördü mü 
ilkin bir ürperme geçirir ve bir vakitler duymuş olduğu heyecana benzer bir şeyin 
içinde kımıldandığını sezer”
359
… 
“Euthydemos” diyaloğunda; Sokrates ve Kriton’un
360
 konuşmasına tanık 
oluruz. Sokrates, Kriton’a; Dionysodoros ve Euthydemos kardeşlerin, Klinias’a 
mesut ve iyi bir insan olarak yaşaması için erdemi öğretmeye niyetlendiklerini 
anlatır. 
Sokrates, konuşması sırasında Kriton’a şöyle söylüyor: “Dünyada bizim için iyi 
olan  şeyler hangileridir? İlk karşımıza çıkan, zenginliğin iyi birşey olduğunu 
söyleyecektir. Sağlık, güzellik ve vücutça başka başka üstünlükleri olmak için de 
aynı şey söylenebilir; değil mi”
361

“Kratylos” isimli diyalogta sohbete katılanlar; Sokrates, Hermogenes ve 
Kratylos’tur. Varlıkların veya nesnelerin isimlendirilmesi hakkında konuşurlar. 
                                                 
359
 Platon 1997a, 61-62 
360
 Platon 1997e, 6 
361
 Platon a.g.e., 23 
 
100


Kataloq: browse
browse -> Din psikolojiSİ BİLİm dali
browse -> Anlatilan senin hikayendiR: kapitalizm küRESEL kapitaliZMİn yeni sosyal düŞÜnce ve toplum modeli: AÇik toplum enstiTÜSÜ/vakfi
browse -> Devrimci Burjuvanın Ütopyası Olarak Aydınlanma Felsefesi ve Muhafazakarlaşan Burjuvanın İdeolojisi Olarak Pozitivizm ve Pozitivist Sosyoloji
browse -> Bu dönem tıbbı iki evrede ele alınabilir
browse -> ’da Allah’ın göklerin ve Yer’in Nûr’u olduğu belirtilirken
browse -> Yenġ-eflatunculuğun tasavvufa etkġlerġ
browse -> Enfeksiyöz, bağ dokusu hastalığı, granülomatöz, toksik veya idiyopatik nedenlerle, miyokardın inflamasyon, nekroz veya miyositolizidir
browse -> Radyo telev zyon s nema anab L m dali lat n amer ka
browse -> Hematolojide temel laboratuvar tani yöntemleri Dr. Mutlu Arat
browse -> Anab L m dali

Yüklə 1,11 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   51




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə