T. C. Marmara üNİversitesi sosyal biLİmler enstiTÜSÜ İlahiyat anabiLİm dali



Yüklə 281,98 Kb.

səhifə100/147
tarix11.09.2018
ölçüsü281,98 Kb.
1   ...   96   97   98   99   100   101   102   103   ...   147

 
238
hıristiyanlık bölgede anlatılacak böylece dinin Kreşenlerin ruhuna işlemesi temin 
edilecektir. Yani İlminskiy sistemi öncelikli olarak dinî aydınlanma üzerine 
kurulmuştur, sisteme karşı olanlar ise Rusça eğitim ve zeka gelişimini temel almıştır.
856
 
Her ne kadar İlminskiy sistemi sonuçta başarıya ulaşsa da başlangıçta deneme yoluyla 
bulunduğu için bazı hatalar içermektedir. Bu nedenle İlminskiy, denenmeyen pratiğe 
dökülmeyen eğitim sistemlerinin başarısına  şüpheci bakılmasını söylemektedir.
857
 Bu 
çerçeveden bakıldığında  İlminskiy’nin sistemi iki basit unsur taşır, bunlardan birincisi 
ana dil ikincisi de ana dilde eğitim verebilecek yerel öğretmendir. 
858
  İlminskiy 
görevlendirildiği tercüme komisyonunda çevirdiği kitapların işe yaramadığını bizzat 
görevli olarak gittiği Kreşen bölgelerinde görme imkânını bulmuştur. Bu inceleme 
gezileri sonucunda damarlara işlemiş islami eğitimin silinmesi için yeni bir şeylerin 
yapılması gerektiğine emin olmuştur. Yine bu geziler sonunda çeviri ve Rusça eğitimle 
Tatarların ruhlarını tanımanın imkânsızlığını görmüş ve bunu da dile getirmiştir. Yine 
yeni bir programla eski sitemin acilen bırakılmasını misyonun kutsallığına inanan yeni 
kadrolarla sevgi ve menfaat gözetmeksizin çalışacak elemanların yetiştirilmesini 
istemiştir.
859
 İlminskiy başlangıçtan itibaren misyonun kişlere bağlı kalmadan yapılması 
gerektiğini düşünmekte, kurumsallığın önemine değinmektedir. Önce bu kurumlar 
Tatarların akıllarını  hıristiyanlığa doğru kaydıracak sonra bu bilgi yüreklere pratikle 
işlenecektir. Akıl ve yürek birleşince islamın Kreşenler üzerindeki etkisi azalacaktır.
860
 
İlminskiy, 1851–54 yılları arasında doğuya yani müslüman ülkelere yaptığı araştırma 
gezisi sonucu da müslümanların polemik yoluyla hıristiyanlaştıralamayacağını 
kavramıştır. Yeni metotta
861
 polemiğin yerine insanî kavramlar ve hıristiyanlığın 
kuşatıcı özelliğinin işlenmesine karar verilmiştir. Yani hümanist yönü özellikle 
vurgulanacaktır. 1858 yılında Mamadış bölgesinde kendi yaptıkları çevirilerin edebi 
Tatarcayla yapılmasının zararlarını tespit etmiş ve Arap harfli Tatarca yerine Kiril harfli 
Tatarcayla (konuşma dili) yapılmasının yerinde olacağına karar vermiştir. Bu kısa 
bilgilerden anlaşılacağı üzere İlminskiy, Tatarları  öğrendikçe metodunu yenilemiş ve 
                                                 
856
 Yakovlev, a.g.e., s. 13-14 
857
 Znamenskiy, “Uçastiye N. İ.  İlminskago v delı inorodtsçeskago obrazovaniya v Turkinstanskom kray”, 
Pravoslavnye Sobesednik, I (1900), s. 69. 
858
 Petrov, a.g.m.,  s. 48 
859
 Znamenskiy, Na pamyat, s. 36; İlminskiy,  Perepiska o Çuvaşskih izdaniyah perevodçeskoy kommissiy, Kazan 
1890, s. 3-4. 
860
 Znamenskiy, a. g. e., s. 73 
861
 Znamenskiy, a. g. e.,  s. 406; Petrov, a.g.m.,  s. 51. 


 
239
Tatarların anlayacağı ve benimseyeceği kalıplara sokmuştur.  İlminskiy Tatarların 
günlük yaşamlarında özellikle konuşma dillerinde eski şaman kültürü taşıdığını söyler 
ve bu nedenle konuşma (ana dil) diliyle verilecek hıristiyanlık eğitiminin kesinlikle 
başarılı olacağını düşünmektedir.
862
 
1861 yılında Kırgız steplerinden Kazan’a geri dönen İlminskiy, artık kırklı 
yaşlara gelmiş en olgun dönemindedir ve sistemini de kafasında netleştirmiştir. Sistemi 
deneme yanılma yoluyla bulunmuş, empirik bir sistemdir ve hiçbir siyasal düşünceden 
etkilenmeden sadece misyon amaçlı ruhun derinlikleri için kurulmuş bir sistemdir.
863
 
İlminskiy, hümanizm felsefesine bağlı kalarak gayrı Rus topluluklardaki dinî 
yaşantının yanında ahlaki seviyeyi de yüceltmeyi amaç edinmektedir. Ancak bu 
seviyeye ona göre ancak iyi hıristiyanlar gelebilir. Bu gerçekten hareketle İlminskiy 
yapılacak eğitimin hem dinî hem de bölgesel niteliğinin olması gerektiğinin altını çizer. 
Sonuçta eğitimle ruha yapılan telkin harici dünyada fikirlerin birleşmesine vesile olacak 
en nihayette Ruslaşma sağlanacaktır.
864
   
İlminskiy, Kreşenlerin dinî düşünce açısından henüz boş olduklarını düşünerek 
öğrencilerine çok çalışmalarını ve misyonun hıristiyanlar için en büyük ibadetlerden biri 
olduğunu söylemektedir. Ancak faaliyeti misyonerin şahsi olarak algılamasını yanlış 
bulmakta bu yöntemin 300 yıldar gayrı Rusları hıristiyan yapamadığını belirtmektedir. 
Neticede bu anlayış Kreşenleri kilise dışında bırakmış ve islamlaşmalarına engel 
olamamıştır.
865
   
İlminskiy, insan ruhunun iyiliğin ve sevginin kaynağı olduğuna inanmaktadır. 
Bu nedenle insanların hangi ırka sahip olursa olsun, tanrının çocukları olarak bir ruha 
sahip olmaları onun için yeterlidir. Bütün insanların fizikî şartları hariç birbirinin aynı 
olduğuna inanmaktadır.
866
 Dahası günahkâr insanların bile ruhlarının derinliğinde 
                                                 
862
 İlminskiy, Vospominanie obı İ. A. Altinjarin, s. 19 
863
 Petrov, a.g.m.,  s. 53 
864
 İlminskiy, Besedi o Narodnoy Şkol, Kazan 1882, s. 9 
865
 İlminskiy, aynı yer, s. 9 
866
 İlminskiy, Besedi, s. 9 


 
240
iyiliğin bulunduğuna inanmaktadır. Ona göre asıl olan yaratıcının insana veridiği bu 
güzel duygunun harekete geçirilmesidir.
867
  
İnsanda iyiliği sonsuz olarak kabul eden hıristiyan hümanizmi İlminskiy’de 
oldukça kuvvetle hissedilmektedir.
868
  İlminskiy, Simbirsk vilayeti Batayeva köyünde 
Misyoner öğretmenlik yapan V. T. Timofeyev’e bir mektubunda; “Ey Timofeyev Agay, 
acı çekme, Mısır’da bir ölünün tabutundan düşün, birkaç buğday güzel güzel başaklara 
dönüştüğü gibi Kreşenler de bir gün aramıza karışıp bizim gibi olacaklar” diye yazarken 
nihai hedefini de anlatmıştır.
869
 
İlminskiy, gayrı Rusların ruz nüfusla birleşmesi için aynı inanç ve düşünceyi 
paylaşmaları gerektiğine inanıyordu. Bu da bütün gayrı Rusların Ortodoks olmasıyla 
mümkün olacaktı.  İlminskiy sisteminin bütün ağırlık merkezi bu sonuca yöneliktir. 
Ruslarla bütünleşmenin tek yolu ona göre Ortodoksluktur ve olmazsa olmaz koşuldur. 
Zaten o Rusu Ortodoks olarak tarif eder Rus milliyetçiliğinin temeli ve aslî unsuru 
Ortodoksluktur der. Ortodoksluğu benimseyen ona göre Ruslaşmış demektir.
870
 Bu 
görüşünü  İlminskiy yaptığı çevirilerde de açıkça ifade ederek şayet çeviriler amacına 
ulaşırsa gayrı Rusların Ortodoks olup Ruslaşacağını söylemektedir.
871
 Din ona göre 
insan topluluklarının hayatında çok önemlidir ve dinî öğrendikleri halka samimi olarak 
bağlanırlar.
872
 Bu nedenle gayrı Ruslar Rus olmadan önce kendilerini Rus yapacak 
kültürü öğrenmeli ve benimsemelidir. Her aşama planlanarak Ortodoksluğun, islam ve 
Şamanizmden üstün olduğu gerçeği halka benimsetilmelidir. Daha sonra da bu gerçeğe 
kalben inanmalı ve diğer inançlara karşı savunmalıdır.  Bu ancak ve ancak eğitimle 
yapılacak bir iştir. 
İlminskiy, eğitimde iki tarafın olduğunu bu tarafların anlaşmak için bir dil 
kullanmaları gerektiğini ve ortada bir dil engeli olduğunu söylemektedir. Ona göre 
topluluklar Rusça bilseydi bu engel doğmayacaktı ve dil öğrenmeleri de bir süreyi 
gerektiriyordu. Toplu ihtidâlar nedeniyle bu sürenin kullanılmasının da imkânı yoktur. 
                                                 
867
 İlminskiy, Besedi, s. 27 
868
 Petrov,a.g.m., s. 55 
869
 İlminskiy, “Pisma Nikaloya İvanoviça İlminskogo k kreşennım Tataram”, Kazan Izdanie redaksii Pravoslavnogo 
sobesednika, 1896 s. 75-76 
870
 Strudnik Br. Sv. Guriya 1911, No: 15-16 s. 244; Petrov, a.g.m., s. 58-59 
871
 İlminskiy, İz perepiski po voprosu o primenenii Russkogo alfavita k inorodçeskim yazıkam, Kazan 1883, s. 34 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   96   97   98   99   100   101   102   103   ...   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə