T. C. Marmara üNİversitesi sosyal biLİmler enstiTÜSÜ İlahiyat anabiLİm dali



Yüklə 281,98 Kb.

səhifə103/147
tarix11.09.2018
ölçüsü281,98 Kb.
1   ...   99   100   101   102   103   104   105   106   ...   147

 
246
üniversite kürsüsüne benzemeli aynı  işlevi görmelidir. Rahip yaşadığı bölgenin diliyle 
sade, basit ve içten hitap etmelidir.
896
  
Hıristiyanlık, kutsal metinleri yayıldığı bölgelerin dillerine çevirmeyi uygun 
gören bir dindir. Gayrı Ruslar arasında Tatarlar hariç diğer toplulukların hiç birisinin 
alfabesi bulunmamaktadır.  İlminskiy bu gerçekten hareketle bu topluluklarda Rus 
harfleriyle birer alfabe edinmelerini ve bu alfabeyle eğitim yapmaları fikrini ileri 
sürmüş ve bunu uygulamaya koymuştur. Rusçada olan seslere Rus alfabesinden harfler 
alınırken olmayan seslere yeni harfler türetilmiştir.
897
  
Yeni metoda göre halkın konuşma dili doğrultusunda bir literatür 
oluşturulmaya çalışılmıştır. Eski edebi Tatarca mümkün olduğunca kullanılmamış 
bundan kaçınılmıştır. Çünkü müslümanların Kreşenlerle bağını sağlayan en etkili güç 
matbuat dilidir ve bu dili de okuyup anlayan kesim müslümanların yönlendirici gücü 
mollalardır. Yeni metot yeni çevirileriyle mollaların gücünü en azından Kreşenler 
üzerindeki gücünü atanan misyonerlere vermek istemiştir. Ayrıca kelime kelime çeviri 
benimsenmemiş, onun yerine anlam bütünlüğüne göre çeviriler yapılmıştır. Anlaşılması 
zor dinî metinler halkın anlayacağı şekilde basitleştirilmiştir.
898
 
İlminskiy, ilk olarak çeviri faaliyetine Tatarcayla başlamıştır ve bu alanda en 
büyük yardımcısı V. T. Timofeyev olmuştur. İkinci olarak Çuvaşçayla devam etmiş, bu 
konuda da ona en büyük desteği  İvan Yakovleviç Yakovlev vermiştir.  İlminskiy’nin 
yardımcı ekibi yerel halktan müteşekkildir ve eserleri halkın anlayacağı konuşma diline 
uyarlamak ile görevlidir. Nitekim çevirilerin tümü hangi dile yapılırsa yapılsın halkın 
anlayacağı bir seviyeye getirilmiştir.
899
 
Gayrı  Ruslar  için  yapılan çeviriler üç ana merkezde yapılmıştır. Bunlardan 
birincisi Kazan Kreşen Tatar Okulu kutsal metinleri Tatarcaya çevirmiştir.  İjkinci 
merkez Çuvaş  Öğretmen Seminarisidir ve bu okul kutsal metinleri Çuvaşçaya 
çevirmiştir. Üçüncü ve son merkez Kazan Öğretmen Seminarisidir ki bu seminari tüm 
diğer gayrı Rus dillerine yapılan çevirilerin merkezi olmuştur. Kazan Diyanet 
                                                 
896
 İlminskiy, a.g.m, s. 140 
897
 İlminskiy, O perevod pravoslavno-hrıstianskih knig na inorodçeskie yazıki, Kazan 1875 s. 37-38 
898
 İlminskiy, Kazanskaya tsentralnaya, s. 364 


 
247
Akademisi üyeleri çeviri komisyonuna tabii üyedir, ancak aralarından M. A. Maşanov, 
P. A Yungerov ve N. F. Katonov meşhurlarıdır. Bu yönüyle çeviri faaliyeti hem teknik 
destek hem de mali kaynak kullanımı bakımından oldukça rahattır.  
Aslında çeviri faaliyetlerini yürüten bu üç kuruluşa bu iş bir emir ile tevdi 
edilmemiştir. Ancak onlar misyonun gönüllü hizmetçileri olarak bu faaliyeti 
benimsemişler ve öncülük yapmışlardır.
900
 
5.4. İlminskiy ve Kazan Merkezi Kreşen-Tatar Okulu 
N.  İ.  İlminskiy, gayrı Rus toplulukların eğitilmesi ve Ruslaşması için kendi 
metodunu uygulayabileceği bir okul düşünmüş ve bu düşüncesini Kazan’da Kreşen-
Tatar Okulu projesiyle faaliyete geçirmiştir. Dahası kurduğu bu okulun bütün tarihi 
materyallerini kendi kaleminden Kazan Merkezi Kreşen Tatar Okulu adlı bir eserle 
kendinden sonra gelen nesillere bırakmıştır.
901
 
 
İlminskiy müslüman Tatarların hıristiyanlık kültür dairesine girebilmeleri için 
Kreşen Tatarlarının öncü olarak kullanılması taraftarıdır. Bu inancını Knez URusov’a 
söyle ifade etmektedir: “müslüman Tatarların yaşadığı Kazan ve çevresinde yüz 
binlerce Kreşen Tatar yaşamakta, bunlar hıristiyanlıkla ilgili hiçbir şey bilmiyorlar. 
Onları sağlam hıristiyan yapabilirsek bu müslüman Tatarları etkilememize sebep 
olur.”
902
 Yine İlminskiy’e göre ilahi kudret hıristiyanlığı, Tatarlar karşısında galip 
getirecekse öncü kuvvet Kreşenler olacaktır.
903
 
İlminskiy’nin okul projesinde en sadık dostu ve yardımcısı Vasiliy 
Timofoyeviç Timofeyev (ö. 1895)’dir. Timofeyev, 1836 yılında Mamadış eyaleti 
Nikiforov köyünde doğmuştur. Ailesi Kreşendir, ancak bütün Kreşenler gibi onlar da 
hıristiyanlığı bilmiyor ve şaman gibi yaşıyorlardı.  Bu aile ortamında büyüyen 
Timofoyev de hıristiyanlık hakkında hiçbir şey öğrenmeden büyümüş ve 1847 yılında 
                                                                                                                                               
899
 Sotrudnik Br. Sv. Guriya, 1910, No. 11 s. 166 
900
 Strudnik Br. Sv. Guriya, 1910, No: 11 s. 155–56 
901
 İlminskiy, Kazankaya Tsentralnaya Kreşeno-Tatarskaya Şkola, Kazan 1887 
902
 İlminskiy, Kazanskaya, s. 30 
903
 İlminskiy, a.g.e.,  s. 30; Afanasyev, “N. İ. İlminskiy i ego sistema şkolnogo prosvışeniya inorodtsev Kazanskago 
kraya III” Jurnal Ministerstva Narodnogo Prosveşeniya, novaya seriya , Eylül (Kazan 1914), 43-70 


 
248
kilise okulunda kaydı yapılmıştır. Bu eğitimi ona derslerin Rusça okutulması nedeniyle 
pek faydalı olmamıştır.
904
   
 Timofeyev okuldan mezun olduktan sonra da yarım kalan Rusçasını ilerletmek 
için dinî kitaplar okumaya devam etmiştir. Kazan’da bulunan İvanovski Manastırı 
papazı Vasiliy’nin yardımlarıyla 1856 yılında öğrenci olarak kabul edilmiş ve Kazan’a 
taşınmıştır. Manastırda iki yıl eğitim gören Timofeyev ailesinin isteği üzerine köyü 
Nikiforov’a dönmek zorunda kalmış ve dönüşünde de ailesi tarafından evlendirilmiştir. 
Ancak manastırdan döndükten sonra bir dana eski âdetlerine göre yaşamamış, ailesini 
de hıristiyan yapıp kiliseye devam etmiştir.
905
 
N.  İlminskiy, 1862 yılında  Alfabe kitabını Tatarcaya çevirmek isteyince 
konuşma dili Tatarcasını çok iyi bilen Timofeyev’le yapmayı istemiştir. Ayrıca 
İlminskiy bütün dinî eserleri Tatarcaya çevirmek istiyordu, kendisine çok iyi dil bilen 
çalışkan ve sadık bir yardımcı gerekiyordu. Bu nedenle ilk akla gelen Timofeyev 
olmuştur. Kazan’da ismini duyduğu Timofeyev’i bulmak için Mamadış eyaleti Tavel 
köyüne gelen İlminskiy, bu köyde onunla tanıştı ve beraber çalışmaya karar verdi. Çok 
geçmeden yani 1863 yılında onu Kazan’a getirerek Kadın manastırında işe yerleştirdi. 
Bu yıldan sonra bu ikili hiç ayrılmadı ve faaliyetleri beraber yürüttüler.
906
  İlminskiy 
Timofeyev ile ilgili düşüncelerini Knez URusov’a yazarken şöyle bir cümleyle 
mektubunu bitirmiştir. “Ben iyi bir çevirmenim ancak Timofeyev’e ihtiyacım var.”
907
 
Alfabe kitabından sonra Bıtıya (yaratılıştan) başlayarak Yusuf peygambere 
kadar olan peygamberler tarihiyine  Kutsal Tarih ismiyle  Sirahov’un Oğlu  İsa’nın 
Nasihatleri de bu arada bu ikili tarafından çevrilmiştir. Akademide İlminskiy, yeni bir 
yapılanma kurarak Misyonerlik bölümünü Diller ve Polemik olmak üzere ikiye 
ayırmıştır. Türk dillerini kendisi okuturken Pratik Tatarcaya Timofeyev’i Polemik 
bölümünün başına da E. A. Malov’u getirmiştir. Böylece Rusya’nın 1860 sonrası 
misyon faaliyetini şekillendirecek üç önemli misyon adamı bir araya gelmiştir. Ancak 
Doğu dilleri bölümünde Timofeyev’in ders vermesi Piskopos Afanasiy tarafından 
                                                 
904
 Afanasyev, “N. İ. İlminskiy i yego sistema şkolnogo prasveşeneya inoredsev Kazanskogo kraya” III, s. 43. 
905
 Afanasyev, III, s. 44 
906
 Afanasyev, III, s. 45 
907
 İlimnskiy, Kazanskaya Tsentralnaya, s. 33 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   99   100   101   102   103   104   105   106   ...   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə