T. C. Marmara üNİversitesi sosyal biLİmler enstiTÜSÜ İlahiyat anabiLİm dali



Yüklə 281.98 Kb.

səhifə109/147
tarix11.09.2018
ölçüsü281.98 Kb.
1   ...   105   106   107   108   109   110   111   112   ...   147

 
263
Görüldüğü üzere İlminskiy’nin eğitim sistemi devlet tarafından kurulan ilmî 
komisyon ve okul birlikleri üyelerinin çalışmaları neticesinde yürürlüğe girmiştir. 
Devlet bununla da yetinmemiş özel çalışmaları ve yurt dışındaki örnekleri de inceleyip 
bu sistemin doğru bir yol olduğuna kanaat getirmiştir. 26 Mart 1870 yılında Halk 
Eğitim Bakanlığı alınan son kararı imzalayarak bölgelere göndermiştir. Son kararda 
fazla bir değişiklik yapılmadan önceki karar kabul edilmiş, ancak Kazan’a bir öğretmen 
okulu kurma kararı ilave edilmiştir.
954
  
İlminskiy sisteminin Halk Eğitim Bakanlığından onay almasından kısa bir 
zaman sonra 27 Ağustos 1871 tarihinde Çar Aleksandr Nikolay, eşi Mariya ve oğlu 
Aleksandr okulu ziyaret etmiştir. Bu ziyaret bölgedeki Kreşen Tatarları, Çeremiş ve 
Çuvaşların okula toplanmasına vesile olmuştur. Çar ve oğulları okulda yapılan eğitimi 
bizâtihî görmüş, kilisede yerel dille yapılan ayine iştirak etmişlerdir. Yine bu ziyaret 
bölgedeki hıristiyan gayrı Rus unsura büyük bir motivasyon olmuş, hıristiyan olanların 
devlet nezdindeki itibarının yüksek olduğunu göstermiş, diğerleri arasında da 
hıristiyanlığa karşı bir sevgi doğurmuştur.
955
 
Kısacası  İlminskiy sitemine karşı olanlar sistem ortaya çıkar çıkmaz saldırıya 
geçmişlerdir. Bu saldırının belli başlı nedenlerini; yeni bir sistem olan bu modelin henüz 
tanınamamış olması, geleneksel modeli tümden yok sayması ve eski görevlilerin yerine 
yeni yetişmiş ve ideal kadrolar önermesi olarak sıralayabiliriz. Karşıtların bazıları 
araştırma yapmadan körü körü körüne karalama kampanyası yapmıştır. Asıl mücadeleyi 
yapan ikinci grup ise politik nedenlerle bu sistemi eleştirmiş ve ana dille eğitimin Rus 
devleti için potansiyel tehlike olacağını ileri sürmüşlerdir. Bir üçüncü grup daha vardır 
ki, sadece şahsi kıskançlık sebiyle İlminskiy’e karşı gelmişlerdir.  
Bu gruplardan dikkate değer eleştiri siyasal içerikli olan ikinci gruptan 
gelmiştir. Özellikle Çuvaşların köklü bir eğitimle Ruslardan uzaklaşacağını 
savunmuşlardır. Bu eleştirilere  İlminskiy “Çuvaşlar sizi korkutmasın Çuvaşların ne 
dilleri ne de coğrafi sınırları Baltık kıyılarındaki milletlere benzer. Ayrılıkçı fikirler bu 
topraklar için geçerli değildir. Çuvaşların kendi dillerinde kutsal hıristiyan metinlerini 
                                                 
954
 
Afanasyev, a.g.m., IV, s. 169
 
955
 İlminskiy, Kazanskaya tsentralnaya, s. 398–401 


 
264
okuyup anlamaları Ruslarla aynı dinî paylaşmalarına vesile olacaktır. Aksine siz kendi 
eğitim siteminizle onların Ortodoks olmasını engelliyorsunuz. Böylece onları ta 
temelden Ruslardan ayırıyorsunuz yeniden müslümanlaşmalarına zemin 
hazırlıyorsunuz” diyerek cevap vermiştir.
956
 
İlminskiy öldükten sonra da sistemine karşı olanlar olmuş, 50 yıldır sistemin 
islama geçişi durduramadığını, dolayısıyla faydasız olduğunu söylemişlerdir. Ancak 
İlminskiy ölmeden önce onlar için de cevaplar bırakmış bir fikir adamıdır. “Düşünmeyi 
biliyorsanız, bizim düşmanlarımız müslümanlardır. Müslümanlar okul ve mollalarıyla 
gayrı Rusların yaşadığı bölgelere gitmemek üzere yerleşiyorlar. Bizim okullarımızın az 
olması sebebiyle onlarla yarışamıyoruz, çünkü güçler eşit değil. Zaman zaman da bu az 
sayıdaki okullarımızın önemini anlamayanlar çıkıyor ve misyonu engelliyor” diyerek 
kendinden sonra eleştirenlere cevap vermiştir.
957
 
İlminskiy’nin okullarının faaliyete geçtiği yıldan yaklaşık 50 yıl sonra İdil 
boylarında gayrı Rusların dinî ve sosyal yaşantıları büyük bir değişim geçirmiştir. 
İlminskiy ölümünün 25. yılında çıkan ve İlminskiy sisitemini derinlemesine inceleyen 
makalelerde verilen bilgilere göre gayrı Rus topluluklar genel Rus ahlak ve kültürüne 
şimdi eskiye göre daha yakın ve yatkınlar. Hıristiyanlığın tüm kaidelerini benimsiyorlar 
ve Ruslarla birleşmenin temelini atmışlardır. Önce din ve ahlak alanında olan birleşme 
zamanla tamamlanıp Ruslaşmayla neticelenecektir, hevesi de eskiye göre daha canlıdır. 
Bu sonucu İlminskiy’e borçlu olduklarını itiraf etmektedirler. 
958
    
5. 6. Kutsal Guriy Cemiyetinin Kuruluşu ve İlminskiy Sistemiyle Bütünleşmesi 
Kazan Valisi Ye. A. Rozov, 1866 yılının Ağustos ayında İç İşleri Bakanlığına 
ihtidâ eden Kreşenlerle ilgili bir rapor göndermiştir. Bu raporda vali Kreşenlerin 
hıristiyanlığı hiç bilmediklerini ve dinî eğitim almak istemediklerini belirtmektedir. 
müslümanların tebliğ konusunda çok başarılı olduklarını da bu raporda belirtmektedir. 
Çuvaş, Çeremiş, Votyak, Tatar ve Kreşenlere bu zamana kadar da hıristiyanlık 
                                                 
956
 Petrov, a.g.m., s. 104 -105 “Petrov İlminskiy sisteminin 1916 yılında da bazı bölgelerde uygulandığını 
söylemektedir. İlminskiy okulları olan bölgelerde islama geçiş oldukça nadirken okulların olmadığı bölgeler tamamen 
islama geçmiştir.” 
957
 İlminskiy, Sistema narodnago i v çasnosti …, s. 15 
958
 Petrov, a. g.m., s. 105; Afanasyev, Vitevsikiy, Çiçerina, Koblov, Marlampoviç gibi misyon Akademisyenlerinin 
makaleleri bu görüşü savunmaktadır. 


 
265
eğitiminin verilmediğini, bölgede çalışan misyonerlerin sadece vaftizle meşgul 
oldukları, ahlakî ve ruhî eğitime önem vermediklerini bildirmiştir.
959
 
Kazan yeparhiyasında resmî tutanakların da gösterdiği gibi, hıristiyanlık 
açısından kötü gidişat karşısında 20 Nisan 1867 tarihinde bir karar alınarak hıristiyanlığı 
gayrı Ruslar arasında yaymak ve öğretmek amacıyla yeni bir sivil kuruluş planlanmıştır. 
Bu kuruluş metot olarak da İlminskiy’nin getirdiği sistemi benimsemiştir. 4 Ekim 1867 
tarihinde ilk misyonerler Guriy ve Varsonofiy’i anma gününde Kutsal Kardeşlik Guriy 
Cemiyeti resmen açılmıştır. Açılış töreni ise Kazan kilisesinde yapılmıştır.
960
  
İlminskiy’nin uzun yıllar deneyerek bulduğu gayrı Rusların 
hıristiyanlaştırılmasını temin edecek yeni sistem, Kutsal Guriy Kardeşlik Cemiyetiyle 
daha geniş alana nüfuz edebilecek, daha da güçlenecektir. Açılış töreni esnasında Kutsal 
Guriy Cemiyeti kurucularına bir tarafında Meryem diğer tarafta Kutsal Guriy resmî 
bulunan bayrak hediye edilmiştir. 
961
 Kazan piskoposu Antoniy bayrak tesliminde 
misyonu  şöyle ifade etmiştir. “Bu kutsal bayrağı alın, onun altında tanrının sözü ile 
kutsal dinîmiz ve kilisemiz için faaliyet gösterin. Savaşçılarımızın bayrağımızı kutsal bir 
emanet olarak nasıl koruduklarını biliyorsunuz. Eminim siz de bu bayrağı aynı şekilde 
taşıyacaksınız” bayrağı eline ilk olarak N. İ.  İlminskiy almış ve ölünceye kadar bu 
teşkilatta çalışmıştır. 
962
 
Kardeşlik Cemiyetinin kuruluş gayesi Ortodoks hıristiyanlığı güçlendirmektir, 
bu amaca binaen hıristiyanlık eğitimi vermek de görevleri arasındadır.  İlk toplantısını 
kurulduğu gün 4 Ekimde yapan teşkilat amacını da yönetim kurulu üyesi Kazan Bölgesi 
Eğitim Müdürü Şestakov vasıtasıyla ilan etmiş ve İlminskiy’nin felsefesini 
                                                 
959
 N. Afanasyev,” N. İ. İlminskiy i ego sistema şkolnago prosvışeniya inorodtsev Kazanskago kraya IV” , JMNP, No 
12  (Kazan 1914). s. 126; İlminskiy,  Kazanskaya tsentralnaya, s. 303; Ayrıca bu rapor Rozov’un İlminskiy’le aynı 
düşünceleri paylaştığını göstermesi bakımından önemlidir. İlminskiy Kazan bölgesinde çalışmaları ve getirdiği 
alternatif çözümle halkın desteğini kazanmakla kalmamış, devlet yöneticilerinin de desteğini almıştır. 
960
 Afanasyev, a.g.m., IVs. 126–127; Vitevskiy, a.g.e.,  s. 21-22: “Eğitim Bakanı Tolstoy’un Çara özel hazırladığı 
raporda okulların destekleneceğini bildirmesi ve bölgede hıristiyanlık eğitiminin yaygınlaştırılmasının en önemli 
ayağını İlminskiy okullarının yaygınlaştırılmasından geçtiğini söylemesi bu bölgede sivil bir misyonerlik cemiyetinin 
kurulmasına öncülük yaptığı söylenebilir. Nitekim 1867 yılında resmen kurulan cemiyet bütün faaliyetlerini 
Tolstoy’un gösterdiği hedefler doğrultusunda yapmıştır.”  
961
 Maşanov, Obzor 25 lıtney dyatelnosti brastva sv. Guriya, s. 17 
962
  İlminskiy, Kazanskaya Tsentralnaya, s. 314; Prof. Znamenskiy, bu bayrağın  İlminskiy’nin tabutunda sarılı 
olduğunu söylemektedir. Na pamyat, s. 206 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   105   106   107   108   109   110   111   112   ...   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə