T. C. Marmara üNİversitesi sosyal biLİmler enstiTÜSÜ İlahiyat anabiLİm dali



Yüklə 281,98 Kb.

səhifə139/147
tarix11.09.2018
ölçüsü281,98 Kb.
1   ...   135   136   137   138   139   140   141   142   ...   147

 
333
Okulu, Kazan Öğretmen Seminarisi ve Kazan İlâhiyat Akademisi vasıtasıyla gönüllü 
misyonerler yetiştirerek, en ücra Kreşen köylerine ana dilde din eğitimini götürmeyi 
başarmıştır. Ancak İlminskiy sistemi de bölgedeki geri dönüş hareketine  engel 
olamamış, islama dönüş gittikçe artan oranda devam etmiştir. Rusların Batıdaki 
nasyonalist düşüncelerden etkilenmesi, Ortodokslukla nasyonalistliği mecz etmesi
Türklerde de müslümanlığa ve Türklüğe sarılmayı hızlandırmış; Türklük, müslümanlık 
olarak algılanmıştır.   İlminskiy sisteminin Ruslar açısında asıl faydası XX. yüzyılda 
görülmüş, Türk lehçeleri İlminski’nin koyduğu farklı karakterdeki harflerle birbirinden 
uzaklaşmış ve aradaki birliğin temeli sarsılmıştır. Nitekim aynı dili konuşamayan Türk 
kavimleri SSCB döneminde kolayca birbirlerine düşman edilmiş, edebî olamayan 
lehçeleri yerine Rusça ortak dil konumuna yükseltilmiştir. 
 
6. Rus devleti misyonerlik faaliyetlerini değerlendirmek için zaman zaman 
kongreler düzenlemiştir. İdil-Ural Bölgesindeki misyoner faaliyetlerin değerlendirildiği 
son ve en büyük kongre 1910 yılında Kazan’da yapılmıştır. Kazan Misyonerler 
Kongresinin Müslüman Bölümü tutanaklarından anladığımıza göre; İdil-Ural 
Bölgesinde yapılan misyon çalışmalarının başarısız olmasının nedeni müslümanların 
hıristiyanlığa karşı faaliyetleridir. Müslüman Türklerin yerel güçleri molla, işan, mektep 
ve medrese, cami, gelenek ve görenekler, Ruslarınkinden daha köklü ve etkilidir. Yine 
İdil-Ural Bölgesinde konuşulan lehçeler, Türkçe kökenlidir ve insanlar arasında sıkı bir 
bağ kurmaktadır.  
 
Yine raporun bizlere verdiği bir diğer sonuç ise, misyoner projenin önündeki en 
önemli dış kaynaklı engel; İstanbul, Buhara ve Semerkant’dan gelen yetişmiş yeni 
entellektüellerdir.  
 
Kısaca,  İdil-Ural Bölgesi XVI. yüzyıldan bu güne planlı göç stratejisiyle 
demografik olarak Ruslar tarafından işgal edildiği gibi, yerli kavimleri de zaman zaman 
cebrî, zaman zaman da eğitim yoluyla hıristiyanlaştırılıp Ruslaştırma hedefine maruz 
kalmıştır.  Rusya, bu bölgede edindiği tecrübeleri daha sonra istilâ ettiği Türk 
topraklarında da uygulamış ve uygulama merkezi olarak da İdil-Ural Bölgesinin kalbini 
teşkil eden Kazan’ı seçmiştir. 


 
334
 
KAYNAKÇA 
 
Arşiv Malzemeleri 
 
Российский  Государственный Исторический Архив (РГИА), (Rusya Devlet Tarih 
Arşivi), С – Петербург.  
Rossiskiy Gosudarstvenniy İstoriçeskiy Arhiv (RGIA), St. Petersburg. 
 
Фонд    383          Первый    Департамент  Mинистерства  Государственных  Имуществ, 
(Devlet Mal Varlığı Bakanlığı’nın Birinci Dairesi).  
(Fond 383      Pervyi Departament Ministerstva Gosudarstvennih imuşçestv. 
 
Фонд  796     Канцелярия Святейшего Синода, (Kutsal Sinod İdari İşleri Dairesi) 
Fond 796       Kantselyariya Svyatiyşego Sinoda  
 
Фонд  821     Департамент  Духовных  Дел  Иностранных  Исповеданий, (Yabancı 
Dinler Diyanet İşleri Dairesi). 
Fond 821       Departament Duhovnıh del İnostrannıh İspovedanniy 
 
Центральный  Государственный  Архив  Республики  Татарстан  (ЦГАРТ),  Казань, 
(Tataristan Cumhuriyeti Merkezî Devlet Arşivi) 
Tsentralnıy Gosudarstvennıy Arhiv Respubliki Tatarstan (TsGART), Kazan.  
 
Фонд  4       Казанская Духовная Консистория, (Kazan Diyanet İşleri Konsistoryası). 
Fond 4         Kazanskaya Duhovnaya Konsistoriya 
 
 
 
 
 
 


 
335
Ansiklopediler  
 
Большая  Советская  Энциклопедия, (Büyük Sovyet Ansiklopedisi), 1–30, 
Издательство Советская Энциклопедия, Москва 1970–1978 
Bolşaya Sovyetskaya Entsiklopediya, 1–30, İzdatelstvo Sovyetskaya Entsiklopediya, 
Moskva 1970–1978. 
 
İslam Ansiklopedisi, İstanbul, Milli Eğitim Bakanlığı, İstanbul 1977 
 
Diyanet İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Basımı devam ediyor.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


 
336
Külliyatlar 
 
Дополнения к актам Историческим (ДАИ), издание Археографической комиссии, 
(Rus Tarihi Vesikalarına  İlaveler), Arkeoloji Komisyonu Yayınları,  С-Петербург 
1846-1872, 12 Tom. 
Dopolneniya k aktam İstoriçeskim (DAİ),    İzdanie Arheografiçeskoy komissii, St. 
Petersburg 1846-1872, 12 cilt 
 
Полное 
Собрание 
Сочинение (PSRL), (Rus Vekayinâmeleri). 
Издание 
Археографической Комиссии23 tom, С-Петербург 1819.  
Polnoe Sobranie Soçinenie (Russkih Letopisey) (PSRL), İzdanie Arheografiçeskoy 
KomissiiSt. Petersburg 1819. 
 
Полное  Собрание  Законов  Российской  Империи  I,  (Rusya  İmparatorluğu Kanunlar 
Tam Külliyatı I, (PSZ), 1649–1830, 50 том, С-Петербург, 1830. 
Polnoe Sobranie Zakonov Rossiskoy İmperii I, (PSZ), St. Petersburg 1830. 
 
Полное Собрание Законов Российской Империи II(Rusya İmparatorluğu Kanunlar 
Tam Külliyatı II, (PSZ), 1830–1884, 55 том , С-Петербург, 1830–1884. 
Polnoe Sobranie Zakonov Rossiskoy İmperii II(PSZ), St. Petersburg 1830–1884. 
 
Полное  Собрание  Поставлений  По  Ведомству  Православного  Иисповедания 
Российской  Империи,  (Rus  İmparatorluğu’nun Ortodoks Dini İşler  İdaresinin 
Beyannamelerinin Tüm Külliyatı), 19 том, С-Петербург 1868–1915. 
Polnoe Sobranie Postanavlenii po vedomstvu pravoslovnogo ispovedaniya Rossiyskoy 
İmperii,   S. Petersburg 1868–1915. 
 
Сборник  Документов  и    Статей  по  вопросу    об    образовании  инородцев,  (Gayrı 
Rus eğitimi hakkında Makale ve Dokümanları Kitapçığı),Типография: Общественная 
Позла, С-Петербург, 1869. 
Sbornik Dokumentov i Statey po voprosu ob obrazovanii inorodtsev, tipografiya: 
obşestvennaya Pozla, St. Petersburg 1869. 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   135   136   137   138   139   140   141   142   ...   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə