T. C. Marmara üNİversitesi sosyal biLİmler enstiTÜSÜ İlahiyat anabiLİm dali



Yüklə 281,98 Kb.

səhifə26/147
tarix11.09.2018
ölçüsü281,98 Kb.
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   147

 
65
ikinci yarısında Kiev’de hıristiyan cemaatinin ortaya çıkması”
206
 Doğu Avrupa 
hıristiyanlığı tarihinde önemli bir dönüm noktası olmuştur.
207
  Hıristiyanlığı kabul 
ettikten sonra Askold, Dinyeper sahilinde bu dinî yayma faaliyetinde bulunmuş ve bu 
çabaları sebebiyle M. S. 882 yılında öldürülmüştür.
208 
 
“Askold’dan sonra gelen Kiev prensleri Oleg (882–912) ve İgor (913–945) 
zamanında Kiev Rusyası ile Bizans arasında siyasî ve ticarî ilişkiler daha da gelişirken, 
bu gelişmelere paralel olarak hıristiyanlığın Rusya’da yayılması da hızlanmıştır. Doğu 
Rusya’da hıristiyanlığın yayılmasında, Rus ordularının Bizans ordularına müttefik 
olarak katılmaları da önemli rol oynamıştır. Zira o dönemde hıristiyanlığın Doğu’da 
yayılması islam dinînin kuvvetlenmesi ve Hazarların Yahudiliği kabulüyle yavaşlama 
göstermiştir. IX. yüzyılın başlarından itibaren Hazar Kaganı ana ticaret yolu olan Roma-
Kudüs-Pekin İpek yoluna hâkim olmuş ve bazen Bizans’ın, bazen de Arap ve Farsların 
yanında yer almıştır”.
209 
Diğer taraftan da Hazarlar, Rusya istikametine yönelmişlerdi. 
Avrupa halklarının Çin’le ticaretini denetleyen Hazarlar, gerektiği zaman Doğu Avrupa 
hıristiyan halklarına karşı göçmen orduları göndermiştir. Böylece, Macarlar 
Moravya’ya, Peçenekler ise Rusya’ya yönlendirilmiştir. 895 yılında Macarlar 
Pannoniya’yı ele geçirmiş ve 905 yılında Büyük Moravya devletinin varlığına son 
vermişlerdir.
210
 Öte yandan Peçeneklerin Tuna (Dunay) istikametindeki hücumları 
(890–900), Rusya’nın Hıristiyan Bulgaristan’la ve Bizans’la ilişkilerini zorlaştırmıştır. 
Diğer olumsuz faktör ise, 922 yılında İdil Bulgarlarının müslümanlaştırılması
211
  ve 932 
yılında Hazarların hıristiyanlar aleyhindeki faaliyetleri olmuştur. Bizans İmparatoru I. 
Romanos Lakapenos’un (920–944) Yahudiler aleyhinde yürüttüğü politika, onların 
Hazar devletine, Kırım’a ve Güney Rusya’ya göç etmeleriyle sonuçlanmıştır.
212 
Bizans, 
Rusya ile ittifaka girmiş, fakat 940 yılında Taman yakınlarında Rusların mağlup olması 
                                                 
206
 Kiril ve Metodiy aracılığıyla, Patrik Foti tarafından tesis edilmiş olan Rus Metropolitliğinin varlığını ne zamana 
kadar sürdürdüğüne dair kesin bir bilgi yer almamaktadır. İmparator VI. Lev Mudrıy’ın (866–912) “Kilise rütbesiyle 
ilgili nizamname”sinden, Rus Metropolitliğinin IX. yüzyılın sonunda halen Bizans Piskoposluğu’nun yönetimi 
altında olduğu anlaşılmaktadır. Bkz. Aleksandr Gorskiy, O Mitropolii Russkoy v kontse IX. veka, Priavleniya K 
Travenyam Cvyatih Otsov (PrTSO)1850, IX. Kitap, s. 132–146. 
207
 A.N., Sakharov, Diplomatiya Drevney Rusi, Moskova, 1980, s. 76 
208 
V. A. Parhomenko, Naçalo Hristianstva Rusi, Oçerki iz İstorii Rusi IX-X. vv, Poltava, 1913, s. 78. 
209
 S. A. Pletneva, Hazarı, Moskova 1976, s. 61. 
210
 Russkaya Pravoslavnaya Tserkov 988–1988, s. 7. 
211
 Bakınız, Ahmet Taşağıl “İdil Bulgar Hanlığı”,  Diyanet  İslam Ansiklopedisi,(DİA olarak geçecektir.), C. 21, s. 
472–473;  İlyas Topsakal, X-XII. Yüzyıllarda  İdil Bulgarları Tarihi ve İslamiyet,  Marmara Üniversitesi Sosyal 
Bilimler Enstitüsü Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 1999.. 
212
 İ. İ. Malışevskiy, Evrei v Yujnoy Rossii i Kieve v X-XII. vv., TKDA, 1878, No. 6, 9. 


 
66
Prens  İgor’u Hazarların safında yer almaya ve Bizans’a iki sefer düzenlemeye mecbur 
etmiştir (941–944). Rus ordusunun Taman’da ve İstanbul yakınlarındaki mağlubiyeti ile 
sonuçlanan bu seferlerden sonra, 944 yılında Prens İgor’la Bizanslılar arasında bir 
antlaşma imzalanmıştır.
213 
Fakat Bizans elçileri Kiev’e geldikten sonra Dinyeper 
boyunda durum değişmiştir. Başında, “Vareg ordusu”nun komutanları Sveneld ve oğlu 
Mstislav’ın olduğu putperest muhtariyeti belirlenmiş ve İgor onlara dvoryan  (zengin 
asiller) topraklarını vermek zorunda kalmıştır.”
214
 Diğer taraftan Hazarların Kiev 
üzerinde etkilerinin artması, Rus topraklarında Ortodoksların zaferine bir süreliğine 
olsun mani olmuştur. Bütün bunlar, Prens İgor’un özel ordusunun ve Kiev Rusyasının 
zayıflamasına
215
, sonuçta ise asillerin isyanına ve 945 yılında  İgor’un öldürülmesine 
neden olmuştur. 
216 
Prens  İgor’un ölümünden sonra, eşi Büyük Prenses Olga ülke yönetimini ele 
almıştır. Olga’nın, Büyük Rusya’yı gerçekleştirme çabaları Rus topraklarında 
hıristiyanlığın da yayılmasına neden olmuştur. Onun Rus topraklarındaki faaliyetleri, 
daha sonraları yani 988 yılında, torunu Prens Vladimir tarafından, Kiev Rusyasının 
hıristiyanlığı resmî olarak kabulü ile sonuçlanmıştır. Kiev Rusyasını  hıristiyanlığa 
yakınlaştıran Prenses Olga, 955 yılında  İstanbul’da Patriğin huzurunda hıristiyanlığı 
kabul etmiştir.
 
Olga’nın  İstanbul’a gitmesi ve hıristiyanlığı kabul etmesi
217
, Rus ve 
Bizans toplumunda da derin bir iz bırakmıştır. Tüm bunlara rağmen, Olga’nın oğlu 
Svyatoslav hıristiyanlığı umursamamış, Olga'nın 969 yılında Kiev’de vefat etmesiyle 
putperestliğin üstünlüğü yine görülmeye başlamıştır.
218
 Svyatoslav’ın Bulgaristan seferi, 
askerlerinin hıristiyanlığa meylinin artmasına da neden olmuştur. Yine, Svyatoslav’ın 
büyük oğlu Yaropolk (872–978) dönemi, hıristiyanlığın Slav topraklarında tanındığı bir 
                                                 
213
 E. E.Golubinskiy, İstoriya Russkoy Tserkvi, C. I., Moskova 1901, s. 68. 
214
 A. A. Şahmatov, Razıskaniya o Drevneyşih Letopisnıh Svodah, St. Petersburg, 1908, s. 340-378. 
215 
Russkaya Pravoslavnaya Tserkov 988–1988, s. 7. 
216 
V. A. Parhomenko, Naçalo Hristianstva Rusi. Oçerki iz İstorii Rusi IX-X. vv., Poltava, 1913, s. 117-123. 
217
 N. P. Kondakov, Greçeskie  İzobrajeniya Pervıh Russkih Knyazey, V Kn.: Sbornik v Pamyat Svyatogo 
Ravnoapostolnogo Knyazya Vladimira, Moskova, 1917, s. 16-17. 
218
 Russkaya Pravoslavnaya Tserkov 988–1988, s. 9. 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə