T. C. Marmara üNİversitesi sosyal biLİmler enstiTÜSÜ İlahiyat anabiLİm dali



Yüklə 281.98 Kb.

səhifə58/147
tarix11.09.2018
ölçüsü281.98 Kb.
1   ...   54   55   56   57   58   59   60   61   ...   147

 
139
“Kazan’daki Tatarlar XVIII. asırda devlet tarafından vaftiz edilmeye çalışılıyor, bu vaftiz 
alenen değil de ceza ve ödüller vasıtasıyla yapılabilir, böylece Kreşen sayısı artırabilir, Muhammediler 
azalabilir; bu yolda bazen küçük yaşta çocuklar vaftiz edilmek ve Kreşen okullarına verilmek üzere 
ailelerinden zorla alınmıştır. Sonuç? Bazıları ödül, bazıları zorla hıristiyan olmuş ve kilise tarafından asla 
gerçek hıristiyan muamelesi görmemişlerdir. Hiç birisinin dinlerinden döndükleri için toplumda değerleri 
kalmamıştır, gittikçe daha da kötü olup inançsızlıklarından hıristiyanlığa daha da düşman oluyorlar. 
Eskiden açılan okullara alınan Muhammedî çocuklar nedeniyle hıristiyanlık halk arasında nefret 
uyandırmıştı, dinîmize hiçbir yararı da olmamıştı. Din adamlarımızın ortak düşüncesiyle açılan okullar iyi 
yönetilemediği için acıklı olaylara sahne oldu, öğrencilerden hastalık ve açlık nedeniyle ölenler olmuş, 
din hakkında hiçbir şey öğrenmeden mezun olanlar olmuştur... Çuvaşlar, Çeremişler, Mordvalar ve 
Urdmurtlar, Kazan vilâyetinin bütün halkları, önceden putperestliğin karanlığında boğulmuşlardı, çoğu 
zorla hıristiyanlaştırıldı, ancak bu sadece görünüşteydi, aslında içsel hayatlarında hep putperest olarak 
kaldılar. Başka türlü de olamazdı. Diyanet başlangıçta katı kuralarının dışına çıkarak onları  eğitemedi, 
dillerini bilen rahipler görevlendirmedi, banyoya götürür gibi vaftize götürdü, ellerine haç vererek eti 
yasakladı ve böylece iyi hıristiyan olacaklarını düşündü, ancak onlar bu yasaklara da uymadı. Dahası 
diyanetin görevlendirdiği din adamları onlardan devamlı rüşvet aldı. Kutsal metinleri onların diline 
çevirme zahmetinde bulunmadılar. Rahipleri eğitmeyince din onlara anlatılamadı. Arada durumun farkına 
varan rahipler bir şeyler yapmaya çalıştı, onların faaliyetleri kendi aralarında çekememezliğe neden oldu. 
Piskoposlardan
515
 bazıları rahip yetiştirmek amacıyla Kreşen çocuklar için özel okullar açtı, 
bakımsızlıktan ve açlıktan çocuklar öldü. Sonuçta Kreşenler çocuklarını okullara vermek istemedi, rüşvet 
başladı. Bu halkların hıristiyanlığı bu kadardır ve gizlice putperestliği daima yaşadılar ve yaşıyorlar.” 
516
  
XVIII. yüzyıldaki misyonerlik faaliyetleri Yeni Vaftizliler Dairesi 
faaliyetleriyle sınırlandırılmıştır, zira bu daire XIX. yüzyıl öncesi Rus Ortodoks misyon 
hareketinde amaca özel teşkilatlandırılmış, tek kurumdur.   Kendi idare heyeti, saha 
misyonerleri ve hizmetçileri vardır. En önemlisi kuruluş emri vardır ve doğrudan Bölge 
piskoposu vasıtasıyla St. Petersburg’daki Senato’ya bağlıdır. Dairenin kurulduğu ilk 
yıllar Rus devletinin desteği ve teşvikiyle özellikle müslüman olmayan tebadan bir çok 
kimse hıristiyanlığa geçmiştir. Dairenin getirdiği bir diğer yenilik ise misyonerliğin 
eğitim yoluyla yabancı halklara uygulanması fikridir. Ancak kurumun kişilere bağımlı 
olarak işlev görmesi kısa ömürlü olmasına sebep olmuş ve 1732 kurulan Daire 1740’da 
revize edilmek zorunda kalmıştır.  
                                                 
515
 Burada bahsedilen piskopos Luka Koneşeviç olmalıdır, zira onun döneminde okullar açılmış ve faaliyete 
geçirilmiştir 
516
 İstoriya Drevniy Rossii “Statiska vı razsujdenii Rossii,”, Kniga III, Bölüm II, 1859, s. 61–62; 64–65. 


 
140
Özellikle Müdür Seçenov dönemi yeni baştan düzenlenen Daire binlerce gayrı 
Rusu devletin teşviki ve zorlayıcı kanunlarıyla vaftiz etmiştir. İşte bu dönemde zorlama 
yoluyla müslüümanlardan da vaftiz olanlar olmuştur. Gelecek bölümlerin konusunu 
teşkil eden geri dönüş hareketi bu dönemde zorlama yoluyla hıristiyanlaştırılan gayrı 
Rus ahalinin tepkisidir.     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


 
141
IV. BÖLÜM 
XIX. YÜZYILDA ORTODOKS MİSYON: GERİ DÖNÜŞ (İHTİDÂ) 
HAREKETİ 
XIX. yüzyılın ikinci yarısına kadar misyon faaliyetin amacı sürüler halinde 
teşvik ve zorlamayla hıristiyanlaştırılan halkların kilisede kalmasını sağlamaktır. 
Vaftizliler Dairesinin zorla hıristiyanlaştırma dalgası haricinde de, kitleler halinde 
hıristiyanlaşma bölge üzerinde bir daha görülmemiş, devlet ve kilise yeni kitleleri 
hıristiyanlaştırma amacı taşımamıştır. Eski ve yeni Kreşenleri hıristiyan olarak tutma işi 
de bizzat Çar tarafından Senatonun isteğiyle görevlendirilen ücretli rahip ve keşişler 
tarafından yerine getirilmiştir.  Yine Pugaçev isyanına kadar devletin verdiği ödül ve 
cezalarla zorla hıristiyanlaştırılan halklar veya kısaca Kreşenler bu isyanla beraber eski 
dinlerine döndüler ve devlete karşı başkaldırdılar. Bu süreç yaklaşık çeyrek asır 
sürmüştür. 20 Şubat 1764 tarihinde kapanan Yeni Kreşen Dairesi faaliyetleriyle 
hıristiyanlığı kabul edenler zaten gerçekte hıristiyan olmayan sadece bu dinî şekli olarak 
kabul eden topluluktur. Bu nedenle kantora kapanır kapanmaz devletin de din 
özgürlüğünü desteklemesiyle eski inançları olan Muhammedîlik ve putperestliğe geri 
dönmüşlerdir. Artık devlet “gayrı Rus halkların köylerine vaftiz amaçlı keşiş 
göndermeyi de durdurmuştur. 1799 yılı bu karar da bütün guberniyalara tebliğ 
edilmiştir. Verilen bu kararla devlet resmî olarak Yeni Kreşenlerin olmayacağını artık 
misyon faaliyetlerinin sadece hıristiyanlığı kabul eden vatandaşlara yönelik olacağını 
belirtmiştir.”
 517
 XIX. yüzyılın genel karakteristiğini de işte bu değişen metot 
belirlemektedir. 
 Merkezî  hükûmetin görevli papazları ve keşişleri devlet tarafından görevden 
alınınca bölge sadece yerel yönetimlerin yetiştirdiği yerli papaz ve keşişlere 
terkedilmiştir. Yeni yöntemde yerli rahiplerin ve keşişlerin eğitimi en önemli konu 
olacaktır, nitekim yerli din adamı yetiştirmek için Kazan rahiplerinden Ambvrosiy 
Podobedov, Kazan seminarisinde eğitimin yükseltilmesi için çabalarıyla dikkat çekmiş 
                                                 
517
 Mojarovski, İzlojenie, s. 109. 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   54   55   56   57   58   59   60   61   ...   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə