T. C. Marmara üNİversitesi sosyal biLİmler enstiTÜSÜ İlahiyat anabiLİm dali



Yüklə 281.98 Kb.

səhifə75/147
tarix11.09.2018
ölçüsü281.98 Kb.
1   ...   71   72   73   74   75   76   77   78   ...   147

 
178
sunulur, bütün bu merasimler yapılırken boyunlardaki haçlar çıkarılır, haç işareti de 
yapmazlardı. Yanlışlıkla tören esnasında haç çıkartan olursa ve tanrı ismi telaffuz 
edilirse yeni baştan ayinlerini tekrar ederler, aksi durumda tanrının gazabının 
üzerlerinde olacağına inanırlardı. Tören bitiminde kurban sahipleri hastalarının yanına 
dönüp dua eder, bu durum birkaç defa tekrar edip te hasta iyileşemez ise yomzanın 
işaretiyle Kozmodemyanski İşaki köyüne gidip yatırlarına mum yakması tavsiye 
edilirdi.
647 
 
Çuvaşlar istatistikî rakamlara göre hıristiyan nüfusun içinde sayılsa da, 
bütünüyle eski inanışlarını devam ettiriyor, kurban kesmeyi sürdürüyor, düğün ölüm ve 
günlük yaşantılarında hıristiyanlığın izlerini taşımıyorlardı.
648
  
Rapora göre Çeremişleri Filaret ikiye ayırmaktadır; Dağlı Çeremişler 
Kozmodemyanski eyaletinin üst ve İdil’in sağ tarafı topraklarında; Orman Çeremişleri 
ise  İdil’in sağ ve Çarevokokşayski eyaletinin tamamında yer almaktadırlar. Dağ 
Çeremişleri büyük yol ve Rus köylerine yakın olmaları sebebiyle yaşam tarzı olarak 
Ruslara yakındır ve Rusçayı çok iyi bilmektedirler. Ayıca hıristyanlık kurallarını ve 
ayinlerini öğrenmekte zaman zaman ilerleme gösteriyorlar. Orman Çeremişleri dağ 
Çeremişlerinin aksine hıristiyanlıktan uzak ve Rusçayı bilmemektedirler. Udmurd ve 
Çeremişlerin hıristiyanlığı; Çuvaşların hıristiyanlığına benzemekte, görünüşte hıristiyan 
olsalar da hayatlarını, eski inançlarını ritüellerine göre devam ettirmektedirler.
649  
Filaret putperest olarak gördüğü bu grupları, hıristiyanlığa kazandırmak için 
açık alanda yaptıkları kurban törenlerini düşünerek hıristiyan ayinlerini de benzer 
yerlerde yapmayı denemiş ve bu yöntemle birçoğunu ayinlere katılmayı ikna etmiştir.
650 
                                                 
647
  İşaki köyü Çuvaşların kutsal gördükleri bir köydür, keremete kurbanı  eğer çok önemliyse burada keserlerdi. 
Sboyeva, Çuvaşi,  Moskva 1865, s. 51. 
648
 Mojarovskiy, İzlojenie,  s. 156; Çuvaşlar ölülerine şunları yapıyordu; “önce ölü ailesi bira kaynatıyordu, ölenin 
vasiyetiyle dana, koyun, keçi veya istediği bir hayvanı kurban ediyor ve şarap alarak topluca mezara gidiyorlar. 
Giderken evde hazırladıkları yiyecekleri de götürüp bir kısmını mezarın üstüne koyuyorlar, kalanı yiyorlar. Şarabın 
da bir kısmını mezara koyuyor diğerini içiyorlar. Yedi defa iyilik ve esenlik için dua ediyorlar. Sonra cenaze evine 
dönüp mum yakıyorlar, kapıya yakın bir cam kenarına koyuyorlar, bira koyup, yüzlerini güneye döndürüp keremete 
dua ediyorlar. Böylece evlerinde bolluk ve mutluluk olacağına inanıyorlar. Duanın sonunda bele kadar eğilip, affet 
diyorlar ve doğrulup kapıya yaklaşıyorlar, bardakdaki şarabın yarısını kapının ağzında yere döküp kalanını içiyorlar.” 
649
 Geniş bilgi için bakınız; S. Nurminskii, “O religioznıh yazıçetvuyuşih Çeremişı”, Pravoslanıyi Sobesednik, Aralık 
1862. 
650
  “Pisma Filareta k krilu, 10 Temmuz 1829”, Pravoslavnıy Sobesednik, Ağustos 1868, s. 21. 


 
179
Orman Çeremişleri vahşilikleri nedeniyle ‘özel yöntemlerle hıristiyanlığa 
kazandırılabilir’ görüşüne yer veren Filaret’e göre eski Kreşen topluluğu tamamen 
hıristiyanlaşmış ve müslümanlardan uzaklaşmıştır. Yeni Kreşenler için dönme 
hareketinin merkezindeki grup diye söz etmektedir. Ona göre yeni Kreşenler 
müslümanlarla beraber yaşadıkları için onlardan etkilenmekte müslümanların 
davranışlarını benimsemekte ve içten içe daima müslüman olmayı arzulamaktadır.
651
 
Kreşen dönüş hareketinin meydana geldiği bölgenin başpapazı yarım milyon 
Kreşen için bunları düşünürken, yapacağı misyoner hizmetlerinin bölgeye ulaşmasını 
sağlayacak yeterli eleman ve gereçe sahip miydi? Bu soru da misyonun bir diğer 
yönünü oluşturmaktadır. Zira Kazan yeparhiyasında görev yapacak donanımda rahip 
bulmak da başarı için bir diğer etkeni oluşturacaktır. 
Bu soru o zaman da kilise kayıtlarını yazıya geçiren misyonerler tarafından 
defalarca sorulmuş ve her defasında önemle donanımlı bilgili ve yeterli sayıda 
papazların olmayışını başarısızlıklarında en önemli etken görülmüştür. 
Başrahib Filaret arkadaşı Udmurd piskoposu Kiril Bogoslovski Platonova, 8 
Ekim 1828 tarihinde yazdığı bir mektubunda “Sizde nasıl bilmiyorum, ama üzüntüyle 
söylüyorum, Kreşenler hıristiyanlığa karşı kabalar, putperestliğe daha çok yakınlar. 
Rahipler istese de bu zavallı yaratıkları yola getirmeyi başaramıyor. Bana akıl verin, 
nasıl ve ne yapayım’ demektedir. 
652
  
Yine Filaret 3 Kasım 1829 tarihli resmî raporunda Sinod’a ‘yerli rahiplerin 
hıristiyanlığı  öğretmekte isteksiz davrandıklarını, sadece nikâh, ölüm ve doğum 
merasimleriyle görevlerinin bittiğini düşündüklerini’ söylemiş ve bölgesinde misyonu 
yerine getirecek yetenekli rahiplere sahip olmadığını itiraf etmiştir.
653
 Dönemin 
istatistikî rakamları da başrahibin tespitlerini destekler mahiyettedir, zira 232 eğitimli 
rahibe karşılık 307 eğitimini tamalamayan rahip mevcuttur Simbirsk guberniyasında bu 
rakam daha da vahimdir; 111 okumuşa karşılık, 584 okumamış rahip mevcuttur.
654
 
                                                 
651
 KDK, f. 4, dosya no. 177, s. 817, “Delo Kazannskiy konsistorii obı uçrejdenii missi 1830 g.”.  
652
“Pisma Filareta k Krilu”, Pravoslavnıy Sobesednik, Ağustos 1868, s. 11. 
653
 
Mojarovskiy, İzlojenie, s. 156
 
654
 
Mojarovskiy, İzlojenie, s. 157
 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   71   72   73   74   75   76   77   78   ...   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə