T. C. Marmara üNİversitesi sosyal biLİmler enstiTÜSÜ İlahiyat anabiLİm dali



Yüklə 281.98 Kb.

səhifə79/147
tarix11.09.2018
ölçüsü281.98 Kb.
1   ...   75   76   77   78   79   80   81   82   ...   147

 
187
zamanda projenin yazıcısı Filaret tarafından arkadaşı Udmurd piskoposu Kiril’e ithaf 
edilmiştir.
670
  
16 ve 21. maddelerdeki özel misyonerlik enstitüsünün temelini oluşturacak 
maddelerin Sinod tarafından red edilmesi Kazan yeparhiyası piskoposu Filaret’in derin 
üzüntüsüne neden olmuştur. Çünkü misyonerin faydalı olabilmesi için özel bir eğitim 
verilmesi olmazsa olmaz kuralken dinî idare merkezi Senato’nun dikkatini çekememiş 
ve başarısızlığın ana nedeni bu yapının kurulamaması olmuştur. Ayrıca Sinod’un 
bölgede görevlendirdiği yeni misyonerler Filaret tarafından yeterli görülmemiştir.
671
 
Nitekim Filaret’in kuşkuları Çuvaş, Çeremiş ve Udmurd dillerine çeviriler yaparken 
ortaya çıkmış, gelişmiş yazısı olmayan bu halklara ortodksluğu anlatacak eleman 
eksikliği hissedilmiştir. Kutsal İncil Cemiyeti boşluğu doldurmak için Çuvaş ve 
Çeremiş dillerine halkın anlayacağı dilde 1200’ü Çuvaşça 1000’i Çeremişçe olmak 
üzere  İncil cevirerek dağıtmıştır. Ancak Tatarlar için yeterli sayıda çeviri 
yapılamamıştır. İncil’in Mitçel ve Nordman tarafından yapılan çevirisi mevcuttu, ancak 
bu çeviriler halkın kullandığı dille yapılmamış ve istenilen sonucu vermekten uzaktı. Bu 
eksikliği gören Filaret Kazan seminarisi öğretmeni Aleksey Onisiforov’a İncili yeniden 
çevirtmiş, 1832 yılında bitirilmiş fakat bu da başarılı bir tercüme olamamıştır. Filaret 
başarısız denemelerin kurumsal eksiklikten kaynaklandığını ve 16, 21. maddeler kabul 
edilseydi bu eksikliğin kısa sürede giderilebileceğini vurgulamıştır.
672
 
Piskopos Filaret Sinod’un engellemesine rağmen kendi çabasıyla yetenekli 
insanları kullanarak 1828–1836 yılları arasında Kazan bölgesi ve çevresinde yaptığı 
faaliyetler neticesinde 5000’den fazla gayrı Rusu, Ortodoks yapmayı başarmıştır. Onun 
çalışmaları sonucu 4348 Çuvaş, 235 Tatar, 215 Çeremiş, 209 Mordvan, 288 Udmurd 
kiliseye kazandırılırken, binlerce islama dönen Çuvaş, Tatar ve Çeremiş tekrar kiliseye 
kazandırılmıştır.
673
 
Piskopos Filaret kendi misyoner faaliyetlerini arkadaşı olan Udmurd piskoposu 
Kiril’e yazdığı mektuplarda anlatmaktadır. Mektubunda kısaca “atandığı bölgenin çok 
                                                 
670
 “Pisma Filareta k Kirilu”, Pravoslavnıy Sobesednik, Agust 1868, s. 27; “31 Mart 1830 tarihinde Arhimadrit 
Peter’den büyük bir üzüntüyle ayrıldık, Hollandiya’ya hiç gitmek istemiyordu,” diyordu. 
671
 “Pisma Filareta k Kirilu”, Pravoslavnıy Sobesednik, Agust 1868s. 22-24. 
672
 Mojarovskiy, İzlojenie, s. 178–179 


 
188
geniş ve farklı halklarının olduğunu, çalışmanın bu nedenle zor olacağını, farklı âdet ve 
örfleri olan halkların hıristiyanlığa soğuk baktıklarını, müslümanlardan etkilendiklerini, 
yeterli rahip ve monahın bulunmadığını, tavsiyeye ihtiyacı olduğunu ve Sinod’un 19 
Nisan 1828 tarihinde kendini misyoner projesinde görevlendirdiğini” anlatmaktadır.
674
 
Yine bir yıl sonra Kiril’e görüşmeden dönen Filaret Çeremiş topraklarına uğramış, 
orada ayinler yaparak yüzlercesini islama dönüşten vazgeçirmiştir. Yol üzerinde 
Çuvaşlara uğrayıp aynı başarıyı orada da göstermiş binlerce Çuvaş geri hıristiyanlığa 
dönmüştür. Bu çalışmalar neticesinde 60.000 fazla Çuvaş ve Çeremiş’in hıristiyan 
eğitmine tabi tutulduğu Filaret tarafından Kiril’e yazılmıştır. Bu bilgi Sinod’a ulaşınca 
Sinod doğru olup olmadığını kontrol için müfettiş göndermiştir.
675
  
Filaret Yeparhiyasının Samara ve Simbirsk kazalarını 29 Ağustos 1829 yılında 
gezmiş ve gezi esnasında 800’den fazla putperest Çuvaşı vaftiz etmiştir.
676
 
                                                                                                                                               
673
 Sboyev, Çuvaşı, Moskova 1865, s. 59. 
674
 “Pisma Filareta k Kirilu”, Pravoslavnıy Sobesednik, Agust 1868, 11-14; “Piskopos Filaret Udmurd yeparhiyası 
piskoposu Kiril Bogoslavski Platonov’a yazdığı mektublarda, “Bana verilen yeparhiya (Kazan) çok geniş, (O zaman 
Kazan yeparhiyasına şimdiki Simbirski ve Samarski yeparhiyaları da dahildir) ve çeşitlidir, ne zaman yetiyor, ne de 
güç yetiyor, hususiyle de benim yeni olmam işleri daha da zorlaştırıyor. Ama,Tanrı bana yardımcı oldu, bu yaz bütün 
yeparhiyayı iki ay zarfında teftiş ettim. Şimdi işlerim yoğun olsa da şahsi gözlemlerim olduğu için sakinleşmeye 
başladım. Sizinle yeparhiya sınırında buluşamadığımıza çok üzüldüm, bana nasihatlarınız olurdu. Sizin Udmurdları, 
bizim Çeremiş ve Çuvaşları  hıristyanlaştırmak için hangi önlemleri almamız gerekiyor? Sizde nasıl olduğunu 
bilmiyorum, buradaki yeni Kreşenler çok üzülerek söylüyorum, gördüğüm kadarıyla hıristiyanlığa saygısızlık yapıyor 
ve Muhammedîlikle, putperesliğe meyilliler. Keşişler bu zavallıları  eğitmeyi ya beceremiyor veya çalışmıyorlar. 
Bana akıl verin, tamamen dikenli bu yolda ben ne yapmalıyım.” 8 Ekim 1828 tarihinde ise şunları yazıyordu. 
“Görevimin ilk yılında çok zorlandım, ben yaşayabileceğimi bile sanmıyordum : Fakat Tanrı bana güç verdi. Şimdi 
kalbimde bir ferahlık hissediyorum ve zorluklarla uğraşmak beni mutlu kılıyor. Sevgi her şeyi yeniyor. Basit, aptal 
Çuvaş ve Çeremişleri, bilhassa Tatarları merakla izliyorum. Sizinkilerin durumunu da merak ediyorum. Benim görev 
yerim de kurban merasimi bu yıl yapılmadı Tanrı korusun. 1828 yılında Çeremişler büyük bir kurban merasimi 
yapmışlardı. Benimkilerin ruhi durumları sizinkilerden iyi değil; Zavoljski Çuvaşları ve Çeremişleri gezimden sonra 
yavaş yavaş düzelmeye başladılar, eski âdetlerini terkediyorlar. Bundan Tanrı yardımıyla başaracağımızı 
görebiliyorum, ancak devamlı gözetim altında tutmalıyız. Yazık eskiden başıboş  bırakılmışlar yine de iyi hıristiyan 
olacaklarına ümidim yok. Sizinle karşılıklı bunları konuşmak güzel olurdu. Haziran ayının ilk günlerinde 
Çarevokokşayski’de olacağım. Siz lütüfkârlık gösterip yeparhiyanızın sınır köylerinin birine gelirseniz, bana da haber 
verin. Şehirden çok uzak olmayan Mironosiçski bozkırı var, orada yalnız kalabilir ve özgürce her şeyi konuşabilirz.  
Misyonerlerin tayin edilmesiyle ilgili Sinod’un kararını aldım. Ocak ayının 3’ünden itibaren bu işle ilgili bilgiler 
toplamakla ilgileniyorum. Kazan yeparhiyası ve etraf bölgelerinde misyoner projesi hazırlama görevi bana verildi, bu 
görevi hakkıyla yerine getirmek için sizinle konuşmalıyım.” 19 Nisan 1829; tarihli mektubunda ise Çuvaşlardan 
38,258, Çeremişlerden 2,925, Eski Kreşenlerden Tatar 450, yeni Kreşenlerden 111’inin Muhammedîliği bırakıp eski 
hallerine döndüğünü söyler. 
675
 Mojarovskiy, İzlojenie, s. 182–183; “Piskopos Filaret Muhammedîliği toplu terk eden ihtidâcılar ile ilgili bilgiyi 
yerli rahiplerden almış tereddüte düşmüş ve bizzat bölgesinde yedi köyü ziyaret ederek doğrulamış ve rapor halinde 
Sinod’a sunmuştur.” 
676
 Mojarovskiy,  İzlojenie, s. 184-85; Mojarovski, bu töreni bizzat yerinde gören Taydonovlu Çuvaş Gustaf Foht’un 
ağzından aşağıdaki gibi nakletmiştir.  “Piskopos Filaret’in Simbirsk vilayeti Samara kazası Usolya kilisesine bağlı 
Taydonov köyünde ve etrafında 800 Çuvaşı vaftiz etmiştir. 29 Ağustos 1829 tarihinde köye gelen Filaret, Çuvaş 
büyükleri tarafından büyük bir hürmetle karşılandı. Proobrajenski kilisesinde bu kalabalıkla litturgiya ayini yaptı. 
Piskopos hıristiyan olmaya azimli olan bu grubu, vaftiz edip hıristiyan olduklarını ilan etti. Stavrapol köylerinden 
vaftiz için gerekli malzemeler getirildi. Piskoposa bu işte 10 keşiş 6 rahip yardımcı oldu. Törenin en önemli kısmı 
masa üzerinde bulunan haçın etrafında bütün din adamları ve vaftiz olan Çuvaşların 3 kere dönmesi olmuştur. 
Taydonov köyünde vaftiz için kurulan kilise burada bırakılmış ve Çuvaşlar ibâdetlerini burada yapmaktadır.”  




Dostları ilə paylaş:
1   ...   75   76   77   78   79   80   81   82   ...   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə