T. C. Marmara üNİversitesi sosyal biLİmler enstiTÜSÜ İlahiyat anabiLİm dali



Yüklə 281,98 Kb.

səhifə82/147
tarix11.09.2018
ölçüsü281,98 Kb.
1   ...   78   79   80   81   82   83   84   85   ...   147

 
194
14 Haziran 1838 tarihinde ise Ambvrosiy, Kulangu köyüne yaptığı ziyareti not 
etmiş, bu ziyarette Kreşenlerin hıristiyanlığa ne kadar yabancı olduklarını açıkça dile 
getirmiş ve korkudan toplandıklarını belirtmiştir.
693
  
Misyoner idaresinin teşkilinden itibaren misyonerler devletin genel kanunlara 
ilave olarak Sinod’un 19 Nisan 1829 tarihinde ilan ettiği misyonerlere özgü 
kararnameye de tabi olmak durumdadırlar. Bu talimatlar gereği keşişlerin görevi olan 
ihtidâcılara nasihat işi yeparhiya valisi tarafından misyonere tevdi edilebiliyor, 
misyoner de işi kendi yöntemlerine göre çözümlemeye çalışıyordu. Misyoner rahip ve 
devlet ilişkisine en iyi örnek Kreşen iken ihtidâ edip ve geri hıristiyan olmaya bir türlü 
ikna edilemeyen Grigoriy Federov vakasıdır. Rayski ekümeni misyoner Ambvrosiy’in 9 
Mart 1836 tarihli piskopos Filaret’e sunduğu raporda; ‘Sviyajsk kazasının Çukrı-
Alanova köyünden Kreşen Grigoriy Fedorov ve Şigayev köyünden Andrey Feodorov 
defalarca hıristiyanlığa yönlendirilseler de kabul etmediklerini, müslüman kalmak 
istediklerini, bu durumda 12 hane ve 39 kişinin olduğunu, tamamen Müslaman Tatarlar 
gibi yaşadıklarını, Rusça bilmediklerini” söylemektedir. Kendisine verilen emir gereği 
nasihat için Kulangaya gittiğini  Şigayevli Andrey Feodorov ve Çukrı-Alanova’lı 
Grigoriy Feodorov’un arkadaşlarıyla beraber açık  şekilde toplantıya gelmediğini 
söylemiştir. Kilise rahibi ve idareni de zorlamasına rağmen hıristiyanlığı reddeden, bu 
topluluğun manastıra yerleştirilerek, Rusça öğretilmesi ve hıristiyan yapılmasını 
önermiştir. Bu rapora, Konsistoriya 13 Nisan 1836 tarihinde piskopos imzasıyla yeni bir 
karar yazarak cevap vermiş, yine bu grubun nasihat ve eğitimle hıristiyanlığa 
                                                 
693
  KDK, f. 4, dosya no. 3 ve 8,“  220 yaprak 74’ü arka yüz “O uportsvı kreşenıh ı Tatarı Kulangiskogo prihoda v 
obraşenı i i tserkvı”, Naç. 12 Marta 1836 kon. 31 Dekabır 1858; Yine Ambvrosiy devamla şunları söylemiştir: “ 14 
Haziran 1838 tarihinde Kulangı köyüne ulaştım yaklaşık 80 yenikreşen Tatar toplanmıştı, kilise keşişiyle beraber 
liturgiya ayinini yaptım. Onlardan çok azı ikonaların önüne mum koydu. Tanrıya çok ilgisizce dualar ettiler. Onun 
Rus dilinde okuduğu vaazı etkileyince bir çoğu pişman olup Muhammedilikten döndü ve hıristiyan olmak 
istediklerini söylediler”. Ayrıca Misyoner Ambvrosiy bu ziyaretini rapor haline getirirken şunları kayt etmiştir: Yeni 
Kreşen Tatarlar Slavyan dilinde yapılan ibâdetlerden hiç anlamıyorlar; Cuma günlerini bayram günleri sanıyorlar ve 
vaz geçmeyorlar, hayat tarzları Muhammediliğe uygundur, ruhen ve bedenen kopamıyorlar. Başlangıç yıllarda 
kiliseleri olmadığı için okuma bilmiyorlar dolayısıyla İncil’i ve kutsal metinlerimizi okuyamıyor dinîmizn ayinlerini 
bilmiyorlar ve kiliselere gitmedikleri için keşişlerin de bir faydası olmuyor. Ayrıca müslümanlardan farklı 
giyinmedikleri için kim oldukları anlaşılamıyor. Bu kiliseye bağlı Tatar ve Çuvaşların toplamı 979 kişidir,  şu an 
kiliseye gelen 100 kişi var ilgili 22 diğerleri hiçbir şey bilmiyor. Keşiş ve yüksek rütbe sahibi M.N. dinî eğitimini 
tamamlayabilmiş bir keşiş ve etraftakiler içinde tek, çok iyi eğitimli ve insanlara karşı iyi herkesin dikkatini çekmeli 
ancak henüz dillerini bilmiyor” diye yazmıştır. Piskopos Vladimir (Ujinskiy) defterinde şöyle yazmıştır: “Bu kilise 
çevresi daha çok Kreşen Tatarlardan oluşuyor, onların hıristiyanlaşmasında hiçbir ümit yok, rahip onların dillerini 
bilmiyor, o nasıl büyüklerin dikkatine layık olacak? Derhal buralarda Tatarca bilen rahip varsa bana bildirin. Yazık ki 
bu keşişin elinde cahilliğin içinde kalmışlar.” Bunu üzerine Konsitorya karar alarak keşiş yerinden alıp Tatarca bilen 
bir keşiş atamıştır.” 


 
195
kazandırılması istenmiştir. Zira Grigori Feodorov hariç diğerleri hıristiyanlığa sadık 
kalacaklarınıa söz vermişlerdir. Yine Kazan konsistoriyası Feodorov’un nasihatla yola 
gelmemesi üzerine 10 Agustos 1837 tarihli 115 numaralı kararla kabul eden Sviyajsk 
kazası Çukrı-Alanova köyünün Kreşenlerinin hıristiyanlığını onaylamış, Grigoriy 
Feodorov’un ise eğitilmesi, Kazan erkek manastırına 4 ay süreyle gönderilmesini 
kararlaştırmıştır. Daha sonra yaşadığı yerin değiştirilmesine kilisenin kontrolünün 
olacağı bir yere yerleştirilmesine karar vermiştir. 
694
 
Feodorov davası  İçişleri Bakanlığı’na 2 Ağustos 1837 tarihli 273 numaralı 
kararla gelmiş,  İmparator emriyle de Kazan mahkemesinin kararı onaylanmış, 
hıristiyanlıktan vazgeçmeye devam eden Feodorov’un Sibirya’ya sürgünü onanmıştır. 
Grigoriy Feodorov 26 Ekim’de Kiziçeski monastırına misyoner Guriy’nin yanından 
Rayski misyoneri Ambvrosi’nin yanına gönderilmiştir. Ambvrosiy 7 Ocak 1838 tarihli 
Konsistoriyaya raporunda Grigoriy Fyodorov’un ne yaptıysa müslüman olmaktan geri 
dönmeyeceğini anladığını ve ümidinin olmadığını belirtmiştir. Kazan mahkemesinin 
verdiği yasal sürenin de dolması üzerine Feodorov Sibirya’ya sürgün edilmiştir.
695
 
Misyonerlerin başarısızlığı piskoposların raporlarında da, yer almaktadır. 
Nitekim 8 Aralık 1846 tarihinde Sinod, Kazan bölgesinde atanamış misyonerlerin 
‘gereksizliğine hükmetmiş ve yerlerine yetenekli keşişlerin’ atanmasına istemiştir.
696
 
Yeni teşekkül misyoner teşkilatı bu tarihten sonra iki yıl bir faaliyetsizlik dönemi 
yaşamış, iki yıl sonra 1848 yılında yani Kazan misyoner teşkilatının kuruluşunun 18. 
yılında tekrar gündeme gelmiştir.
697
  
1848 yılı Kreşen Tatarlarının toplu ihtidâları Sinodluk makamına gelmiştir, bu 
kurumda Gizli Komite diye bilinen bir teşkilat Kreşen meselesine baksa da, bu kuruluş 
hakkında aydınlatıcı bilgi mevcut değildir.
698
 
                                                 
694
 
KDK, f. 4, dosya no. 3, s. 1-6;“O uportsvı kreşenıh ı Tatarı Kulangiskogo prihoda vı obraşenı i i tserkvı”, Naçınaet 
12 Marta 1836 konçivaet. 31 Dekabır 1858.
 
695
 KDK, f. 4, dosya no. 8, s. 44. 
696
 14 Aralık 1849 Piskopos Grigoriy Sinod’a 1830’dan şu güne kadar misyonerlerin başarısız olduğunu rapor 
etmiştir. 
697
 KDK,  f. 4,  dosya no. 6 , “18 Yanvar 1847 “O brakahı Kreşenı Tatarı sı nekreşennımı” 
698
 KDK,  f. 4,  dosya no. 6 , “18 Yanvar 1847 “O brakahı Kreşenı Tatarı s nekreşennımı” 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   78   79   80   81   82   83   84   85   ...   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə