TarġXĠ 1941-2002-ci illər yeddġ CĠlddə



Yüklə 5,12 Mb.

səhifə127/219
tarix14.09.2018
ölçüsü5,12 Mb.
1   ...   123   124   125   126   127   128   129   130   ...   219

266 

 

etdi. S.Hüseynov avqustun 18-19-da Gəncədə Ə.Hümbətovu dost kimi qəbul edib 



möhkəm  dayanmağı  məsləhət  gördüyü  vaxt  cənub  rayonları  əhalisinin  etiraz 

hərəkatı genişlənirdi. Xalqın və dövlət qüvvələrinin birliyi sayəsində avqustun 23-

də separatçılar dövlətin gücü ilə məğlub edildilər. Ə. Hümbətov qaçdı, "TMR" ləğv 

olundu.


24

 

Satqınların  və  köhnə  iqtidara  sadiq  hərbi  hissələrin  təxribatı  nəticəsində 



avqustun  18-də  Cəbrayıl,  23-də  Füzuli,  31-də  Qubadlı  rayonları  işğal  olundu. 

Mühasirəyə düşmüş Zəngilan rayonu oktyabrın 29-30-da düşmən əlinə keçdi.

25

 

Ölkənin  müstəqilliyinə  qənim  kəsilmiş,  xaricdən  idarə  olunan  qüvvələrin 



hakimiyyəti ələ almaq üçün heç nədən çəkinmədiyini görən xalq Heydər Əliyevin 

ətrafında daha sıx birləşməyə başladı. Milli Məclisin qərarı ilə 1993-cü il avqustun 

29-da  prezident  Ə.Elçibəyə  etimad  haqqında  referendum  keçirildi.  Referendumda 

iştirak edənlərin 97,5 faizi prezidentə etimadsızlıq göstərdi.

26

 

1993-cü  il  oktyabrın  3-də  Azərbaycan  xalqı  Heydər  Əliyevi  alternativ 



əsasla, səs çoxluğu ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçdi.

27

 



Prezident Heydər Əliyevin Azərbaycanın müstəqilliyinin ardıcıl və dönməz 

olduğunu  təsdiqləyən  uğurlu  daxili  və  xarici  siyasəti  düşmənləri  ciddi  narahat 

edirdi.  Onlar  paytaxtda  və  respublikanın  digər  iri  yaşayış  məntəqələrində  siyasi 

sabitliyi  pozmaq  üçün  hər  vasitəyə  əl  atırdılar.  Bakı  metropolitenində  yanğın  və 

partlayışlar  törədilir,  Prezidentə  sui-qəsd  təşəbbüsləri,  dövlət  çevrilişinə  cəhdlər 

göstərilirdi. 

1993-cü  il  sentyabrın  ortalarında  S.Hüseynov,  Ə.Hümbətov  və  R.Qazıyev 

qüvvələrini  birləşdirib  Bakıya  hücum  etmək,  Heydər  Əliyevi  hakimiyyətdən 

salmaq  planı  hazırlamışdılar.  Respublikanın  qərb  rayonlarında  qeyri-rəsmi  hərbi 

qruplar yaradılmışdı. Murovdağ, Goranboy və Gədəbəy bölgələrindən 50-yə qədər, 

Lənkərandan  8  zirehli  texnika  və  canlı  qüvvə  Gəncə  ətrafındakı  meşələrdə 

yerləşdirilmiş  və  fürsət  gözləməkdə  idi.  S.Hüseynov  Gəncədə  və  Yevlaxda  öz 

əlaltılarının  müşavirəsini  keçirmiş,  çevrilişə  hazırlıq  tədbirlərini  müzakirə 

etmişdi.


28

  Baş  nazir  və  onun  tərəfdarları  ölkədə  narazılıq  salmaq  üçün  digər 

təxribatlara  da  əl  atır,  ərzaq  təchizatında  süni  gərginlik  yaradır,  inflyasiyanı 

dərinləşdirən tədbirlər görürdülər. 

Cəmiyyətdə  vahimə  yaratmaq  üçün  1994-cü  il  sentyabrın  21-dən  22-nə 

keçən  gecə  Təhlükəsizlik  Nazirliyi  istintaq  təcridxanasından  dövlətə  qarşı 

cinayətlərdə ittiham olunan bir neçə cinayətkar qaçırıldı. Sentyabrın 29-da daha bir 

neçə  cinayət  aktı  törədildi.  Ali  Sovet  sədrinin  müavini  A.Cəlilov  və  Prezident 

yanında  Xüsusi  İdarə  rəisi  Ş.Rəhimov  qətlə  yetirildilər.

29

  Xüsusi  Təyinatlı  Polis 



Dəstəsinin əvvəllər müəyyən hərbi xidmətləri olsa da, pozucu qüvvələrin təsiri ilə 

artıq  cinayət  yoluna  düşmüş  30-a  qədər  "döyüşçüsü"  oktyabrın  2-də  Respublika 

Prokurorluğu  binasına  soxuldu.

30

  Daxili  işlər  nazirinin  müavini  Rövşən  Cavadov 




267 

 

40  nəfərlik  silahlı  dəstə  ilə  nazirliyin  binasına  hücum  edib  dəf  olunduqdan  sonra 



prokurorluğun binasına, qardaşının rəhbərlik etdiyi dəstəyə köməyə gəldi.

31

 



Prezident  Heydər  Əliyevin  apardığı  danışıqlar  nəticəsində  Cavadov 

qardaşları  öz  tərəfdarları  ilə  prokurorluğun  binasını  tərk  etdilər.  Bu,  hərbi  qiyam 

cəhdinin  başlanğıcı  idi.  Oktyabrın  4-də  Gəncədə  S.Hüseynovun  tərəfdarlarından 

ibarət  300-ə  yaxın  silahlı  adam  şəhər  İcra  Hakimiyyəti  binasını  və  başqa  strateji 

obyektləri  ələ  keçirdi.  Bu  zaman  paytaxtda  iki  hərbi  hissənin  əsgərləri  artilleriya 

qurğularını  Prezident  sarayı,  Ali  Sovet  və  Müdafiə  Nazirliyi  binalarına  tuşlayıb 

əmrə müntəzir dayanmışdılar. Oktyabrın 4-dən 5-ə keçən gecə Prezident H.Əliyev 

Azərbaycanın  müstəqil  dövlətçiliyini  müdafiə  etmək  üçün  radio  və  televiziya  ilə 

xalqa müraciət etdi.

32 


Onun çağırışı ilə, gecə yarısı olmasına baxmayaraq, qısa bir 

vaxtda  on  minlərlə  adam  Prezident  sarayı  qarşısına  toplaşdı.

33

  Qiyamçılar 



Prezident sarayına hücuma cəsarət etmədilər. Prezidentin həyata keçirdiyi tədbirlər 

qiyamçılara  qüvvələrini  birləşdirməyə  imkan  vermədi.  Gəncədə  qiyam  yatırıldı. 

Vəziyyətin  dəyişdiyini  görən  Cavadov  qardaşları  Prezidenti  müdafiə  etdiklərini 

bildirdilər.

34

 

Xalq oktyabrın 5-də Bakının Azadlıq meydanında təşkil olunmuş izdihamlı 



ümumxalq mitinqində qanuni Prezidenti dəstəklədiyini bir daha nümayiş etdirdi.

35

 



Qiyam  və  dövlət  çevrilişi  qəsdində  günahkar  olan  S.Hüseynov 

hakimiyyətdən  kənarlaşdırıldı,  Azərbaycandan  Rusiyaya  qaçdı.  1996-cı  ildə  isə 

Rusiyada həbs olunub respublikaya gətirildi və məhkum edildi.

30

 



Düşmənlərin,  xarici kəşfiyyat orqanlarının əlində oyuncaq  olan hakimiyyət 

hərisləri  yenə  də  öz  niyyətlərindən  əl  çəkmirdilər.  1994-cü  il  dekabrın  4-də 

"Azərbaycana  xidmət"  vəqfi  tərkibində  "Azərbaycan  Strateji  Araşdırmalar 

Mərkəzi"  adlı  təşkilat  yaradılmışdı.

37

  Bu  təşkilat  ölkədə  siyasi  müxalifətlə  hərbi 



müxalifəti  birləşdirib  dövlət  çevrilişi  etməyi,  qanuni  Prezidenti  fiziki  cəhətdən 

məhv  edib  A.Mütəllibov,  Ə.Elçibəy  və  başqalarının  təmsil  olunduğu  "Dövlət 

Şurası"  yaratmağı  planlaşdırmışdı.  Mərkəzin  işində  "Müsavat"  və  "Doğru  yol" 

partiyalarının  nümayəndələri  də  fəallıq  göstərirdilər.  Bu  vaxt  AXC  və  ona  yaxın 

qüvvələr də xeyli fəallaşmışdılar.

38

 



Martın 12-dən 13-nə keçən gecə Ağstafa və Qazaxda Xüsusi Təyinatlı Polis 

Dəstəsi  əməkdaşları  (omonçular)  qiyam  qaldırıb  dövlət  idarələrini  zəbt  etdilər.

39

 

Martın 15-də omonçular Bakıda Nizami rayon polis idarəsinə silahlı basqın etdilər 



və  dəf  olundular.  Prezidentin  16  mart  tarixli  fərmanı  ilə  Xüsusi  Təyinatlı  Polis 

Dəstəsi ləğv edildi və onun Bakıdakı əməkdaşlarından silahı könüllü təhvil verib, 

"8-ci  km"  qəsəbəsindəki  bazalarını  tərk  etmək  tələb  olundu.

40 


Cavadov  qardaşları 

Prezidentin  münaqişəni  dinc  yolla  həll  etmək  istəyinə  məhəl  qoymadılar.  Onlar 

bazada toplanmış silahlıları dörd hücum qrupuna bölüb, martın 16-dan 17-nə keçən 





Dostları ilə paylaş:
1   ...   123   124   125   126   127   128   129   130   ...   219


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə