TarġXĠ 1941-2002-ci illər yeddġ CĠlddə



Yüklə 5,12 Mb.

səhifə15/219
tarix14.09.2018
ölçüsü5,12 Mb.
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   219

35 

 

yüzdən  çox  piyadasını  məhv  edərək,  onu  6  yaşayış  məntəqəsindən  qovub 



çıxarmışdı.  Döyüş  xidmətlərinə  və  komandirlik  bacarığına  görə  N.Bağırov 

"Qırmızı Ulduz" və I dərəcəli Vətən müharibəsi ordenləri ilə təltif olunmuşdu.

12

 

Kapitan  A.Abbasovun  komandiri  olduğu  batalyon  sovet  qoşunlarının 



Belqorod  yaxınlığındakı  əks-hücumlarında  iştirak  edərək,  17  yaşayış  məntəqəsini 

faşistlərdən  təmizləmişdi.  Döyüşlərdə  fərqlənmiş  A.Abbasov  "Qırmızı  Bayraq" 

ordeninə layiq görüldü. Tanınmış atıcı S.Quliyev Qərb cəbhəsində faşistlərin güclü 

tank hücumunu dəf etdi, bir tankını vurdu. O, göstərdiyi bu igidliyə görə, "Qırmızı 

Bayraq" ordeni ilə təltif olundu.

13

 



Moskvanın  müdafiəsi  dövründə  alman-faşist  ordusu  Krım  üzərinə  geniş 

hücuma  keçdi.  Oktyabrın  20-də  Sevastopolun  250  gün  davam  edən  müdafiəsi 

başlandı.  Sevastopolun  qəhrəman  müdafiəçiləri  sırasında  yüzlərlə  azərbaycanlı 

vuruşurdu.  Qvardiyaçı  yefreytor  H.Həsənov  yeddi  döyüşçü  ilə  birlikdə  sayca 

üstünlük  təşkil  edən  faşistlərin  ardıcıl  hücumlarını  dəf  edərək,  onları  geri 

oturtmuşdu. 

Bölmə  başçısı  B.Nağıyev  düşmən  səngərinə  atılaraq  süngüsü  ilə  üç  faşisti 

öldürmüşdü. 19  yaşlı Mirzəcəlal  Yusifov sayıqlıq  göstərərək öz  döyüş dəstəsi ilə 

birgə  faşist  sualtı  qayığının  yerini  aşkarlayıb  onu  məhv  etmişdi.  Qəhrəman 

Sevastopolun  müdafiəsində  Azərbaycanın  şöhrətli  qızları  A.Həsənova, 

Ş.Məmmədova, E.Rzayeva, L.Nazarenko mətanət və igidlik nümayiş etdirmişlər.

14

 



1941 -1942-ci illərin qışında sovet ordusunun Kerç yarımadasındakı desant 

əməliyyatında  77-ci  Azərbaycan  atıcı  diviziyası  da  iştirak  edirdi.  1941-ci  il 

dekabrın  23-dən  1942-ci  il  yanvarın  8-nə  qədər  diviziya  Taman  yarımadasından 

Ağ-Manay  rayonuna  çatdı,  onun  105-ci  atıcı  alayı  hitlerçiləri  mühüm  taktiki 

əhəmiyyəti  olan  Vladislavnovkadan  çıxardı.  1942-ci  ilin  fevralında  diviziya 

düşmənin  18-ci  piyada  diviziyasını  sıxışdıraraq  Jantar,  Tulumçaq  və  Klet 

kəndlərini azad etdi. Azərbaycan tank diviziyası döyüşçüləri taktiki döyüş aparmaq 

ustalığı nümayiş etdirərək faşist diviziyasının 27 tankını sıradan çıxarmışdılar.

15

 

77-ci  diviziya  1942-ci  ilin  martında  geri  çəkilməyə  məcbur  olan  sovet 



qoşunlarının  Taman  yarımadasına  itkisiz  keçməsinə  şərait  yaratdı.  Diviziyanın 

105-ci atıcı alayı Otuztəpə rayonunda 12 tankı və 200 düşmən əsgərini məhv etdi. 

Krım  uğrunda döyüşlərdə diviziya alayları düşmənin 34 tankını, 10 minomyot və 

top batareyasını, 1500 əsgər və zabitini sıradan çıxarmışdı. 77-ci diviziya Kerçdən 

Taman  yarımadasına  keçən  son  sovet  hərbi  hissələrindən  biri  oldu.  Komissar 

Novruz Aslanovun batalyonu Azov dənizi sahilinə desant çıxarmaq istəyən 7 faşist 

qayığını batırmışdı. 

77-ci  diviziya  Novorossiysk  şəhəri  uğrunda  ağır  döyüşlərdə  də  fərqlənmiş, 

düşmənin 19 tankını,  15 silahla dolu maşınını, 22  minomyot batareyasını  və 40-

dan çox topunu sıradan çıxarmış, 172 hitlerçini əsir götürmüşdü.

16

 



36 

 

1942-ci  ilin  yay  və  payızında  Böyük  Vətən  müharibəsinin  gedişində 



həlledici  rol  oynamış  Stalinqrad  döyüşlərində  hər  iki  tərəfdən  2  milyon  hərbçi 

iştirak edirdi. Döyüşlərə 2 min tank, 1 min təyyarə, 26 min top və minomyot cəlb 

olunmuşdu.

17

 



1942-ci  il  iyulun  14-də  Stalinqrad  vilayətində  hərbi  vəziyyət  elan  olundu. 

Şəhər  ətrafında  müdafiə  xətlərinin  tikintisinə  başlandı.  Stalinqradı  müdafiə  edən 

ordunun  tərkibinə  əlavə  qüvvələr  daxil  edildi.  Bütün  ölkə,  bütün  xalq  "Bir  addım 

da  geri çəkilmək olmaz!" şüarı ilə Volqa  istehkamının  müdafiəsinə  qalxdı.  Sovet 

xalqının fədakar əməyi və böyük səyi nəticəsində Volqa çayı sahili alınmaz qalaya 

çevrildi. 

Stalinqrad  döyüşlərində  sovet  əsgərləri  kütləvi  qəhrəmanlıq  nümayiş 

etdirərək,  son  nəfəslərinədək  vuruşdular.  Stalinqradı  ölkənin  bütün  xalqlarının 

nümayəndələri  müdafiə  edirdilər.  1942-ci  ilin  oktyabrında  leytenant  Mikayıl 

Qədirov  11  döyüşçü  ilə  strateji  əhəmiyyətə  malik  təpəni  12  gün  müdafiə  etdi. 

Hücuma  keçən  400  faşistlə  qeyri-bərabər  döyüşdə  düşmənin  120  canlı  qüvvəsini 

sıradan  çıxardı.

18

  Volqoqrad  zəhmətkeş  deputatları  Soveti  vilayət  İcraiyyə 



Komitəsinin  qərarı  ilə  leytenant  M.Qədirovun  döyüşçüləri  tərəfindən  müdafiə 

olunan bu təpəyə "On bir qəhrəman təpəsi" adı verildi.

19

 

İgid  təyyarəçi  Hüseynbala  Əliyev  Stalinqrad  səmasını  müdafiə  edərkən 



faşistlərin 10 tankını, 2 zirehli maşınını, 5 zenit topunu, 26 avtomobilini, 190 əsgər 

və zabitini sıradan çıxarmışdı. 

Stalinqrad uğrunda kişilərlə çiyin-çiyinə azərbaycanlı qadınlar da mərdliklə 

vuruşurdular.  İlk  azərbaycanlı  qadın,  hərbi  təyyarəçi-kapitan  Züleyxa 

Seyidməmmədova  40-dan  artıq  səma  döyüşündə  iştirak  etmişdi.  Onun  döyüş 

xidmətləri  Vətən  müharibəsi  ordeninə  və  medallara  layiq  görülmüşdü.

20

 

Respublikanın onlarca qızı "Stalinqradın müdafiəsi uğrunda" medalı almışdı. 



Stalinqrad yaxınlığında pulemyotçu Ə.Rəcəbov mühüm strateji əhəmiyyətli 

təpəni  az  qüvvə  ilə  müdafiə  edərək  düşmənin  200-dən  artıq  əsgər  və  zabitini 

öldürmüşdü. Sovet hökuməti Ə.Rəcəbovu döyüş xidmətlərinə görə Lenin ordeni ilə 

təltif etmişdi.

21

 

Qvardiya  leytenantı  A.Axundovun  başçılıq  etdiyi  pulemyotçular  şəhərdə 



gedən küçə döyüşlərində  525 faşisti sıradan çıxarmışdılar.  Əsgəri rəşadətinə  görə 

A.Axundov "Qırmızı Bayraq" və "Qırmızı Ulduz" ordenləri ilə təltif olunmuşdu.

22

 

1942-ci  ilin  sentyabrında  Stalinqrad  cəbhəsində  snayperçilik  hərəkatının 



təşəbbüskarı, snayper Baloğlan Abbasov 25 faşist əsgər və zabitini məhv etmişdi. 

B.Abbasovun  hazırladığı  snayperlər  50  gün  ərzində  615,  özü  isə  106  hitlerçini 

öldürmüşdü. 1942-ci  il  noyabrın 19-da  B.Abbasov  həlak  olmuş  tank  komandirini 

əvəz  edərkən,  faşistlərlə  ağır  döyüşdə  şəhid  olmuş,  ölümündən  sonra  Qırmızı 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   219


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə